Wanneer er een kind met kanker in de klas zit, voelen de klasgenootjes aan dat er iets aan de hand is met het kind. Het is vaak niet op school en het heeft een veranderd uiterlijk. Daarom is het als leerkracht belangrijk dat je de klasgenootjes, na overleg met de ouders, op de hoogte brengt over wat er gaande is met het zieke kind. Tijdens een kringgesprek, leg je uit wat kanker precies is en wat eraan gedaan kan worden. De kinderen weten nu ook waarom het zieke kind soms afwezig is en wat er met hem of haar allemaal kan gebeuren.

Omdat het schoolbezoek erg kan afwisselen, is het belangrijk dathet zieke kind en diens oudersweten dat de klas en de school achter hen staan. Om dit zowel aan hen als aan de klasgenootjes van het zieke kind duidelijk te maken, onderneemt de leerkracht enkele interventies in de klas wanneer het kind niet op school kan zijn.

Wanneer het zieke kind enige tijd afwezig is, kan je enkele leuke acties ondernemen en naar het zieke kind gericht, zodat het toch een gevoel krijgt dat het nog bij de klasgroep hoort. De leerkracht kan bijvoorbeeld gebruik maken van digitale mogelijkheden om het kind virtueel in de klas aanwezig te laten zijn. Ook video-opnames en foto’s maken van de gebeurtenissen die zich voordoen in de klas zijn altijd leuk. Het is ook fijn wanneer de kleuters tekeningen maken, versjes en liedjes opnemen en kaartjes schrijven en deze daarna allemaal aan het zieke kind bezorgen. Ook foto’s en video-opnamen die van bijhet zieke kind komen moeten opgehangen en bekeken worden in de klas. Verder kan de leerkracht uitzoeken of het mogelijk is om met de hele klashet zieke kind op te bellen en de luidspreker op te zetten, zodat alle klasgenootjes kunnen meeluisteren. De leerkracht kan ook een bezoekschema opstellen in overleg met de ouders zodat er telkens een deel van de klasgenoten thuis of in het ziekenhuis op bezoek kunnen komen. Een grote steun is ook wanneer je als leerkracht een plantje of bloem voorziet in de klas, ter gedachte van het zieke kind, dat elke dag door de kleuters verzorgd wordt. Wanneer het zieke kind na zijn verblijf in het ziekenhuis weer thuis of op school komt, moet je voor een warm ontvangst zorgen. Dit kan je doen door het huis of de klas te versieren en door kaartjes, brieven en tekeningen te voorzien. Verder is het ook belangrijk dat je de klas altijd op de hoogte houdt over de toestand van hun zieke klasgenoot. Vertel of er vordering is, of dat het net achteruit gaat. Dit maakt dat wanneer het plots slechter zou gaan met het kind, dit een minder grote klap is voor de klasgenoten. Buiten de interventies die je samen met de kleuters onderneemt is het ook belangrijk dat je als leerkracht de ouders op de hoogte houdt van het schoolgebeuren. Je moet ervoor zorgen dat informatie vanuit de school bij de ouders van het zieke kind terecht komt.

Wanneer het kind na de behandeling weer naar school komt, vergt dit ook enige voorbereiding van de leerkracht.

Eerst en vooral moet ze de klasgenoten voorbereiden op het veranderd uiterlijk van het kind. Wanneer er foto’s, video’s en bezoekjes uitgewisseld werden, is dit een minder grote shock voor de kinderen en zal het zieke kind eerder worden opgenomen in de groep. Verder moet ze aan de klasgenootjes ook uitleggen en verantwoorden dat het kind soms niet hele dagen op school zal zijn en dat het bepaalde dingen niet zal mogen doen. Wanneer het kind dan voor het eerst weer op school is moet je, na overleg met de ouders en het zieke kind, de dag beginnen met een kringgesprek waarbij het kind kan vertellen over zijn ziekte en behandeling. Naast deze acties in de klas, moet je als leerkracht, in samenspraak met de ouders, ook de andere ouders op de hoogte brengen van het zieke kind en de gevaren van de infectieziektes die zich eventueel kunnen voordoen.

Omdat men niet op voorhand weet of de kanker al dan niet geneeslijk is, moet je als leerkracht ook voorbereid zijn op de gevolgen.

Wanneer de behandeling met succes afgelopen is, betekent dit niet dat je geen rekening meer moet houden met het kind en diens ouders. Na de laatste bestraling moet men er rekening mee houden en meedelen aan de klasgenoten dat het kind nog vatbaar is en dat het snel moe is. Het kind zal ook nog vaak op controle moeten waardoor het afwezig zal zijn in de klas. Als leerkracht moet je de kinderen altijd op de hoogte brengen waarom dit is. De controles brengen altijd spannende gevoelens met zich mee. Daarom moet je als klas aantonen dat je ook hierbij volledig meeleeft met het kind en de ouders. Verder is het ook belangrijk dat je met de ouders in contact blijft. Zo weet je wanneer er controle is en kan je bovendien ook samen letten op lichamelijk of psychische veranderingen bij het kind.

Spijtig genoeg bestaat er ook een kans dat het kind niet beter kan worden. Wanneer dit zich voordoet is het contact met de ouders van groot belang. Samen met de ouders moet je nagaan wat je als leerkracht mag vertellen aan je klas, collega’s en aan de rest van de school, hoe het kind zelf hiermee omgaat en hoe zijn of haar broers/zussen hierop reageren. Het is van uiterst belang dat deze informatie op alle betrokkenen is afgestemd. Daarna kan je beginnen met je klas voor te bereiden op het overlijden van hun klasgenoot. In dit stadium is het belangrijk dat de band tussen de kinderen onderhouden wordt en dat er de gelegenheid genomen wordt om op een goede wijze afscheid te nemen.

De periode nadat het kind is overleden vergt veel aandacht. De school en de leerkracht moeten ervoor zorgen dat er voldoende ruimte is voor het rouwproces van deleerlingen.Gedurende de rest van het schooljaar moet er plaats gemaakt worden om te praten over het gestorven kind en moeten voorwerpen die ons aan het kind doen denken een plaatsje hebben in de klas.

Deze informatie heb ik grotendeels gevonden op de website van de Vereniging Ouder, Kinderen en Kanker:

Wanneer je te maken hebt met kanker, vind ik het van groot belang dat je vooral hulp en steun krijgt van je nabije omgeving. Dat je de kracht en de moed kan halen uit datgene wat je het meeste na staat. Ik denk dat je je op de deze manier het sterkste zal kunnen houden en je het meest kan genieten van het leven dat je nog te gaan hebt. Ikzelf geloof soms een beetje. Het is moeilijk om het mij voor te stellen maar ik dat wanneer ik kanker zou krijgen, ik mij ook vragen zou stellen over waarom God mij heeft uitgekozen. Ik kan het dan ook begrijpen dat sommige mensen beginnen te twijfelen aan hun religie en soms zelf alle geloof verliezen. Maar anderzijds zou ik er denk ik toch in geloven en vragen naar hoop en steun. Vanuit mijn opvoeding ben ik mij ervan bewust dat je het leven moet nemen zoals het is maar dat je wel moet ondernemen. Gaat het even niet goed, zit je in een dipje? Dan moet je er wat aan doen. Maar dit kan je niet alleen. Dit gaat alleen maar met de steun van mensen die je dierbaar zijn. Verder heeft mijn oma mij geleerd dat ik altijd positief moet blijven denken. In een situatie zoals kanker is dit niet altijd even gemakkelijk maar zoals mijn oma mij meegeven heeft, moet je genieten van de momenten die je in je leven nog kan meemaken.

Wanneer een leerkracht te maken heeft met een kind dat kanker heeft in de klas, vind ik het belangrijk dat ook zij een steun is voor zowel het kind als voor de ouders van het zieke kind. De leerkracht moet er zijn en een luisterend oor hebben. Zowel voor de ouders als voor het kind. Ook de klasgenootjes van het kind kunnen een ondersteuning zijn. Daarom vind ik het belangrijk dat wanneer er een kindje kanker heeft in de klas, hier ook rond gewerkt wordt. Zo weet het zieke kind dat hij nog steeds aanvaard wordt en dat hij nog bij de groep hoort.