Iedereen mocht vandaag eens lekker lang uitslapen, maar de
donder, wind en regen stak daar voor sommigen een stokje tussen. Een begin van
het regenseizoen want de regen houdt het toch een paar uur vol.
Om 11u30 laden
we alle valiezen op het dak en vertrekken iets na de middag voor onze laatste
rit
We rijden naar Cotonou via de idyllische route de pêche.
Een zandweg tussen de Atlantische oceaan en de mangroves. De slechte staat van
de weg doet er hier eventjes niet toe, het fraaie beeld maakt alles goed. Langs
de kust zien we de vissers hun loodzware netten in groep uit zee trekken. Een
gebeuren waar het hele dorp bij komt kijken.
Na een middagmaal van brood en ananas trekken we richting
marché artisanal om de laatste souvenirs aan te kopen. Afdingen is hier een
nationale sport waar de tegenstander duidelijk beter mee om kan dan wij
Na een lichte maaltijd nemen we aan de luchthaven van
Cotonou afscheid van chauffeur, gids, manusje-van-alles, maar boven al onze
goeie vriend en teddybeer Lambert! Dat is elk jaar het moeilijkste moment van
de reis en enkelen moeten dan ook een traantje wegpinken Wij gaan naar huis,
hij gaat naar huis. Wij gaan morgen weer werken of genieten van ons pensioen,
hij heeft morgen geen werk tot de volgende groep komt
Lambert BEDANKT voor alles, Lambert MERCI pour tout!
Vroeg in de
morgen om 08.15 uur precies, is iedereen aanwezig om te ontbijten en te genieten van het prachtig zicht op de
Atlantische Oceaan.
Om 9.00
vertrekken we naar het bureau de tourisme van Ouidah. Ouidah was een van de
belangrijkste steden voor de slavenhandel in 1492 De Diaspora. Slaven
werden naar de haven gebracht om daarna verscheept te worden naar Amerika. De
haven wordt ook La Porte De Non Retour genoemd. Portugezen, Spanjaarden, Hollanders,
Denen en Fransen (Europeanen dus) organiseerden de slavenhandel.
Dit in samenwerking met de koningen van Abomey. Zij kregen in ruil voor slaven
kanonnen, Portugese koopwaar, wapens
De directeur van
het bureau van toerisme is onze gids. Het bureau bevindt zich niet
ver van de plaats Chacha. Daar stond vroeger ook het huis van de Portugese
bevelhebber Don Felipe de Cruz.
We wandelen van
het centrum van de stad naar de haven door de straat la route des
esclaves, nu een zandstraat. Ten tijde van de slavenhandel was dit hier
allemaal nog bos.
In het centrum
van de stad staat heden nog altijd de oude boom waar slaven verzamelden uit
alle hoeken van het land alsook uit Nigeria, Mali, Burkina Faso, .
Dit is het
vertrekpunt van onze wandeling. Onze gids vertelt ons over hoe de mannen
en vrouwen gefolterd werden. Geketend aan de hals en aan elkaar gebonden,
en met ijzers in de mond zodat ze niet konden praten. Om ze tot kalmte te brengen en zwakker te maken, dienden ze rond bomen te
lopen. Velen onder hen overleefden die gijzeling niet. De doden werden allen in
een massagraf geworpen. We houden één minuut stilte op de plaats aan het
massagraf
We begeven ons in
de hitte verder tot aan het laatste gedenkmonument vlak aan de zee : Porte de
non retour. Eens de slaven hier voorbij kwamen, werden ze in de schepen
geplaatst voor de grote overtocht. Als sardientjes werden ze op elkaar
geplaatst. Vrouwen en kinderen eveneens door elkaar. Een groot aantal van hen
overleefden dit ook weer niet. Zoveel mensenlevens gingen verloren. 75
miljoen mensen kwamen aan op hun bestemming, hoeveel er verloren gingen, weet
niemand
In 1992 kwamen de
eerste nakomelingen van de slaven terug naar Benin. Er werd een monument
opgericht ter herdenking. Het monument is zes meter hoog en zit vier meter
onder de grond.
Het loont
eveneens de moeite om de film te bekijken van Steven Spielberg A MISTAD
. De slavenhandel werd hier prachtig verfilmd.
Na de lunch en de
siësta begeven we ons naar het museum over de slavenhandel Fort
Portugais gebouwd in 1721.
Het museum werd
in 1961 door de Portugezen in brand gestoken en daarna werd het volledig
gerestaureerd.
In het museum
kunnen we verschillende voorwerpen uit Portugese bezetting bewonderen
zoals o.a. atlassen, kettingen die werden gebruikt voor de
slaven, voorwerpen om de slechte geesten weg te drijven.
Heel wat fotos
over de slavernij zijn er te bekijken (gemaakt in de jaren 1930 door een
zekere M. Vergier?, socioloog die steeds de vergelijking maakt tussen de
Beninese rituelen en de Braziliaanse). Alsook zien we een kaart van
het Koninkrijk van Ouidah. Iedere koning had zijn eigen symbool. Op het
binnenplein zien we de plaats waar de slaven samengebracht werden om daarna
naar de boot gebracht te worden.
Als laatste punt
op onze agenda bezoeken we de Temple des Pitons. Alweer een Voodoo Tempel : de
goddelijkheid van de slang. Hier kan je offers brengen zodat uw wensen
vervuld zouden worden en kwade geesten te verdrijven. In deze tempel
zitten een vijftigtal heilige slangen. Lieve beestjes die zich heel
gelukkig voelden rond onze hals. Niet te geloven
hoe groot de belangstelling was van de cameramensen om maar een kiekje te
kunnen nemen.
We eindigen de
dag zoals steeds met een heerlijk fris pintje Beninoise in een lokale buvette
en worden nadien teruggebracht naar ons hotel door onze chauffeur Lambert.
Een frisse douche
en daarna genieten we een lekker avondmaal.
Dit was de
voorlaatste dag van onze reis en morgen beginnen we stilletjes te denken
aan het inpakken van de koffers.
Vandaag staat terug een boeiende dag op het programma waarbij wij het meer van Ahémé en de Mono gaan aandoen.
Afspraak om te vertrekken om 9.00u s morgens. Maar stilaan nemen wij de afrikaanse gewoonten over en is het reeds 9.45u vooraleer wij in het busje van onze Lambert instappen. Of om het met de woorden van hem te zeggen: on va essayer de s avancer un petit peu .. ( wij gaan proberen om een beetje vooruit te gaan ).
Vandaag is het zondag 6 maart, geen gewone dag in Bénin, want vandaag zijn er de presidentsverkiezingen. Deze moesten eigenlijk reeds een week geleden plaatsvinden maar door het feit dat vele burgers hun oproepingsbrief niet ontvangen hadden, werden deze uitgesteld.
Maar nu is dit nog altijd het geval zodat de overheid noodgedwongen toegelaten heeft om te gaan stemmen met de oproepingsbrief van 2015 voor de gemeenteraadsverkiezingen of met de identiteitskaart. In de media en ook op straat wordt over niets anders gesproken. Men is bang dat dit aanleiding kan geven tot het betwisten van de uitslag van de stemming . Men hoopt dat dit niet zal leiden tot moeilijkheden of onrust want de democratie in Bénin is er reeds een tijdje maar is nog altijd wat pril.
De voorbije dagen waren de straten, vooral in de grotere steden, omgetoverd tot een toneel van toeterende wagens, affiches, overal mensen die dansten en slogans scandeerden voor hun kandidaat. In Bénin zijn verkiezingen een grote kermis, één groot feest.
Voor ons is dit een voorrecht en een unieke kans om dit van zo dichtbij mee te hebben kunnen maken.
Lambert had ons gezegd dat de campagne de dag voor de verkiezingen moest stopgezet worden en inderdaad, nu zijn alle affiches verdwenen en is altijd terug kalm, of althans is er de gewone alledaagse chaos en drukte.
Overal, tot in de kleinste dorpjes, zien we mensen mooi en rustig aanschuiven in de rij om te kunnen gaan stemmen, heel interessant om te zien. Wij hopen s avonds reeds wat nieuws te vernemen want de stemming kan tot 19.00u in de avond.
Maar wij gaan op stap naar Possotomé, gelegen aan het meer Ahémé waar een dagprogramma voor ons klaarligt verzorgd door Eco Bénin. Daar aangekomen worden wij opgewacht door onze gids die ons meeneemt naar een houten boot.
Wij varen weg het meer op en verlaten de prachtige oevers met palmbomen. De schipper introduceert ons in de verschillende wijzen van vissen die de mensen daar toepassen, van het plaatsen van netten onder het water tot het op de bodem leggen van aangekochte kleine bamboestokken. Daarin vormen zich algen en de vissen zwemmen door deze bamboe binnen. Na enkele tijd duikt de visser het water in en haalt deze dan binnen om de buit aan visvangst te recupereren.
Maar het hoogtepunt is de oefening die wij krijgen in het uitwerpen van het net vanop de boot, rechtstaand vooraan. Het is mooi te zien hoe de vissers hier dit kunnen met een zwierig gebaar waardoor het net de hoogte in gaat om als de uitgestrekte vleugels van een arend rustig in het water te belanden. Wij mogen proberen waarbij het reeds een hele kunst is rechtop te blijven op de boot. Een mooie ervaring die ons nog maar eens bewijst hoe vaardig de mensen hier wel zijn. Maar de opbrengst is voor de vissers bijlange niet altijd groot
Zoals de vorige dagen is het terug heel warm wat meebrengt dat onze appetijt gestild kan worden met wat brood en fruit, heerlijke ananas en mangos uiteraard met een grande Béninoise overgoten.
Na de maaltijd terug het busje in om verder te rijden langs de oevers van het meer naar het zuiden toe richting Atlantische Oceaan naar Kpétou.
Daar stappen we in des barques, boten uitgehold uit één boomstam en met maximum drie erin. Doordat het water nu en dan de boot inkomt moet er water geschept worden, dit met een oud bord dat ergens in de boot rondslingert. Dit deel van het meer is gekend voor zijn fauna en flora. Maar doordat het heel warm is zijn er niet zoveel bijzondere vogels te spotten. Dieren zijn op dat gebied verstandiger dan mensen en blijven in het heetst van de dag ergens tussen de struiken en bomen, lekker weg in de schaduw.
Wij meren aan bij het dorp Mitogbodji. Er werd ons aangeraden de muggenspray goed te gebruiken, en inderdaad tussen het grote bladerdek op de grond en de bomen wemelt het van muggen en familie ervan. Onze gids noemt Ojouni en is ornitoloog. Hij geeft ons terug uitleg over de voodoo en over het verschil tussen voodoo en hekserij, over de vele goden en over de klassen ervan. Een ingewikkelde wereld die ons dwingt om dit alles nog eens rustig door te nemen in onze Petit Futé. Maar terug worden wij geconfronteerd met deze geloofsovertuiging die toch zo diep ingebakken zit in dit land en de geesten van de mensen. Ouidah is niks voor niks de bakermat van de voodoo in de wereld.
Inmiddels boekt de felle zon reeds aan kracht in en we hebben nog een derde tocht over het water op het programma, namelijk een boottocht over een zijarm van de Mono, tussen de mangroves. Deze stroom vormt de grens tussen Bénin en Togo en het geeft een bijzonder gevoelen dat je over hem vaart.
Terug vier barques in , waarbij wij deze keer op een plank moeten zitten op de grond van de boot, mooi drie na elkaar, met opgetrokken benen, comfortabel is het niet meteen. Onze schipper staat recht achteraan de boot en hanteert de lange soepele stok die hij telkens in het water steekt om hem dan op de bodem weg te duwen zodat de boot vooruit gaat. Het is niet te vatten hoe deze geharde mannen de kracht hebben om zwijgzaam en plichtsbewust soms met een grote vaart hun vaartuig vooruit te stuwen in dit warme water.
Langs de oevers van de smalle waterstroken groeien de palletiers weelderig met hun wortels die uit het water opsteken. Een prachtige stille omgeving die ons aan het paradijs doet denken. Wij meren aan bij het dorp Avlo, terug heel afgelegen waar de inwoners leven van de visvangst, de productie van matten en manden en ook van zoutwinning uit de bodem. Wij komen er een plaatselijke inwoner tegen die reageert als de gids dit dorp een gehucht noemt en op de gekende assertieve en eerlijke wijze van de Béninois hem repliceert dat wel een stad
is, le petit Cotonou. Telkens weer zijn we verwonderd over de gevatheid van deze mensen.
Als we terugkeren is het reeds bijna donker. Op de oever is het werkelijk vuil en ligt er afval overal. Dit belet de kinderen niet er te spelen tussen de hangvarkens die zich daar helemaal in thuis voelen. Opnieuw worden we met onze neus letterlijk geduwd op de schrijnende toestanden in bepaalde dorpen.
Als we terug aankomen in ons hotel realiseren wij ons voor de zoveelste maal welk verschil er is tussen de levensomstandigheden van deze mensen en de onze. Het doet ons nog meer relativeren en beseffen dat de ongelijkheid in de wereld ondraaglijk groot is.
Een deugddoende nacht achter de rug waarbij we eens niet vroeg uit de veren moesten (wekker om 7u30!). Zalig!
In het restaurant vielen ze even uit de lucht toen we kwamen ontbijten, terwijl dat in onze beleving de vorige avond duidelijk was afgesproken. Zoals steeds wordt dit snel opgelost.
Het bezoek aan het Centre Songhai was voor iedereen een heel bijzondere ervaring. Dit centrum werd in 1985 opgericht door een Nigeriaanse Dominicaanse priester die in Los Angeles gestudeerd en gewoond had. Na een reportage over de hongersnood in Ethiopië keerde hij terug naar Afrika. Met dit geïntegreerd project wilde hij aantonen dat een gemeenschap volledig op zichzelf kan bestaan en zijn eigen voorzieningen zelf kan creëren. Het systeem is gebaseerd op een primaire, secundaire en tertiaire productie. Alle gewassen, met een enorme diversiteit van groenten, fruit en dieren, van klein tot groot, worden er gekweekt. Daarnaast wordt alles zelf verwerkt en geproduceerd en dit met machines die ook daar worden gemaakt. Met de afvalstoffen van de dieren en de planten maken ze hun eigen biogas dat gebruikt wordt voor koelinstallaties, verlichting, (ze ontwikkelden ook een relatief eenvoudig systeem dat in de afgelopen dorpen kan gebruikt worden om met hun biogas bvb te kunnen koken ipv met hout). Alles wordt er gerecycleerd!!! Ze hebben zelfs machines om plastiek te verwerken in bvb vuilnisemmers. We vielen van de ene verbazing in de andere. De derde pijler voorziet dan in de ontvangst, de commercialisatie en het transport. Studenten van overal komen hier studeren en meewerken aan het project om daarna de opgedane kennis te kunnen gebruiken in andere dorpen en gemeenschappen in het land en daarbuiten. Ondertussen zijn er al 7 centra opgericht in Benin, één in Lyon en één in Gabon. Ik kan het hier in het kort onmogelijk allemaal uitleggen hoe ingenieus het systeem in elkaar zit. Voor de geïnteresseerden die nog meer willen weten, stel ik voor de website van Centre Songhai te raadplegen (www.centresonghai.org). Voor ons is het alvast een hoopgevend project voor de toekomst van Afrika.
Na dit bezoek begint onze boottocht van een tweetal uren van Porto Novo naar Ganvié ,het paaldorp dichtbij Cotonou. We vertrekken met een gemotoriseerde pirogue met een plastieken afdak tussen de hard werkende mannen en vrouwen. De mannen duiken in het water om zand te winnen, vervoeren dit per bootje en de vrouwen dragen grote emmers met zand op hun hoofd en brengen dit aan land, de kinderen lopen ertussen en steken een handje toe. Ze zijn niet zo opgezet met onze komst en zeker niet met onze cameras. Een zeer confronterende ervaring.
Na een mooie tocht op het water wacht ons een volgende confrontatie. Ganvié wordt in de gidsen het Venetië van Benin genoemd. Het water en de boten zijn wel de enige vergelijkingen die een beetje opgaan. De omstandigheden waarin deze mensen op het water leven zijn moeilijk te omschrijven. De vrouwen lijken hier, in tegenstelling tot de meeste andere plaatsen in Benin, meer verbeten. De kinderen daarentegen blijven hier wel glimlachen. Het dorp ontstond omdat de mensen op de vlucht waren voor de oorlogen in Abomey en telt ongeveer 30.000 inwoners (de helft van Roeselare dus). Het dorp heeft naast een school ook een moskee, en katholieke kerk en een protestantse kerk die gebouwd werden op kunstmatig aangelegde stukken grond tussen de paalwoningen. We eten er in een klein restaurantje, dat vooral door de toeristen wordt gebruikt, Poulet Bicyclette (kip die heel veel rondgelopen heeft en bijgevolg eerder taai is) en varen daarna verder naar Cotonou.
We worden opgewacht aan een soort staketsel door een heel erg vrolijke M.Lambert. De mensen klampen ons aan om allerlei zaken te verkopen. Daarna rijden we verder naar Ouidah, een kuststad ten oosten van Cotonou van waaruit de slaven vertrokken naar Amerika (hierover meer in het verslag van overmorgen!). We logeren in hotel Jardin Brésilien op een mooi exotisch strand met palmbomen en zicht op de Atlantische oceaan. Ronduit prachtig!
Om 5u uit bed. Klaar met de valiezen om 5u30. Vaarwel hotel Kaba. Het is nog donker en half slaapdronken stappen we in het busje. Hobbelend over de weg. Afrika ontwaakt. Hier en daar een lichtje, vogels worden wakker. Het is stil in de bus. Om 8u30 stoppen we in het hotel Romance (een déjà vu) voor een smakelijk ontbijt met verse broodjes, koffie en onze eigen toespijs (smeerkaas, choco, jam en honing). Vorige keer konden we een toilet in één van de kamers gebruiken. Die waren nu bezet, er restte ons alleen een Afrikaans wc. Dit wil zeggen: adem inhouden en op je hurken boven een putje plassen en zo vlug mogelijk terug naar buiten om weer adem te happen.
Terug de auto in en op weg voor een lange rit richting de Koninklijke paleizen van Dahomay. Deze Koninklijke paleizen dateren uit de periode van 1620 tot 1900. Dit is Unesco erfgoed waarvan twee van de tien paleizen gerestaureerd werden. We kregen deskundige uitleg van een gids die ons vertelde dat de Koninklijke garde enkel uit vrouwen bestond. Bij het overlijden van de koning werden ook zijn 41 vrouwen mee begraven. Ze werden in slaap gebracht en in een put van 10 meter geworpen en levend begraven. De vrouwelijke tombe
stond via een tunnel in verbinding met de tombe van de koning zodat hun geesten verder in contact stonden met elkaar.
Na het bezoek zat Lambert ons op te wachten met verse ananas, bananen en brood. Een fantastische gids die aanvoelt wat we nodig hebben zelfs zonder we het gevraagd hebben. Onze tocht gaat verder en onderweg worden we ondergedompeld in een Afrika dat bruist van leven. Een Afrika dat je met al je zintuigen moet observeren: de geuren, de felle kleuren van de kleren van de mensen, het rode zand dat overal doordringt, het getoeter alom, het gejoel van de kinderen als ze ons zien 'jovo jovo' (blanke), scooters links en rechts, autos volgeladen met mensen en goederen, lachende en wuivende Beninezen: bonjour bonsoir, kortom een AFRIKA DAT ONDER JE VEL KRUIPT.
Zo naderen we Porto Novo. De drukte is alom en zodra we in de hoofdstad zijn is er een overtreffende trap van geluiden, kleuren en impressies. De presidentsverkiezingen zijn komende zondag en overal wordt campagne gevoerd. Dit wil zeggen: toeterende wagens, camions volgeladen met zingende mensen en kinderen die ze nalopen. Iedereen is in feeststemming. Een nog nooit geziene verkeersdrukte in het donker wordende Porto Novo. En meneer Lambert blijft de kalmte zelf. En zo rijden we door het hek van Centre Songhai: een oase van rust en hoop voor Afrika.
Niets dan blije gezichten aan de ontbijttafels (6u30). Iedereen genoot in zijn tent van een verkwikkende nachtrust. En iedereen heeft de mond vol van een nachtelijk doordringend dierengeluid. Welk dier heeft onze nachtrust even verstoord? De uitbaadster van de Ecolodge, een Parisienne die enkele jaren geleden de lichtstad ruilde voor het eco Lodge Project in Pendjari, bevestigt ons dat het om een leeuw ging. Een leeuw die we helaas ook in onze laatste rondrit niet te zien zullen krijgen. We ontbijten op het terras. Naargelang het ontbijt vordert, ontwaakt de dag en genieten we van de zonsopgang en de prachtige kleurschakeringen in het park. In zon uniek kader lag een groepsfoto voor de hand.
Abdullah, die volgens de vele stickers op zijn Mazda, supporter is van Chelsea (!), houdt het deze keer rustiger (nadat onze Lambert hem de les had gespeld). Wat snel loont als we een kudde buffels spotten. We stoppen opnieuw aan het mare Bali. We genieten er van de bosbok, een familie rode aapjes, buffels, hartebeest, die komen er drinken. We krijgen uiteindelijk alle dieren te zien die in het park verblijven, op een leeuw en een luipaard na.
De tijd vliegt snel en Johan, Patricia en Vasco beslissen om tot aan de uitgang van het park op het dak van de minibus te zitten. Ze zetten zich samen met de gids Louis op zijn matras bovenop op het bagagerek, genieten en volgens hen ook veel comfortabeler dan in de bus zelf.
Aan de uitgang van het park in Batia checken we net op tijd uit en geven de evaluatieformulieren af en kopen enkele souvenirs. Dit tot tevredenheid van de Pendjari onthaaldames'. Kinderen uit het dorp komen op ons af op zoek naar een of andere attentie.
Tegen de middag zetten we koers naar Tanougou en genieten er van een verdiend rustmoment aan de mooie watervallen. Heel wat medereizigers nemen een frisse duik. Iedereen geniet van een aantal jonge locals die ons hun kunsten tonen door langs lianen supersnel naar boven te klimmen en dan een spectaculaire sprong te nemen van op grote hoogte. Uiteraard rekenen ze op een mooie fooi want ze hielpen ons ook heel attent over het rotsblokken parcours richting waterval.
We nemen het middagmaal in het enige restaurantje aan de voet van de waterval. We zijn met 10 en de uitbater moet meteen zijn volledige (!) voorraad aan eten aanspreken (parelhoen, couscous en spaghetti). En hij geraakt ook snel doorheen zijn voorraad Beninoise bier Van op het terras kijken zien we kinderen met veel ijver hun kleren wassen in de uitloper van de waterval. Een tafereel dat we op de terugweg nog veel zullen zien. Ook dat is Benin
Terug in hotel Kaba in Natitingou kiezen enkelen voor rust, 5 mensen gaan samen met Lambert naar het regionaal museum van Natitingou waar gidse Pauline ons informeert over de diverse aspecten van de samenleving in het Noorden van Benin. Het regionaal museum is ondergebracht sinds 1992 in de vroegere Franse koloniale gebouwen (gebouwd sinds 1900). We genieten na van het bezoek bij een biertje en worden er aangesproken door enkele van de vele straatverkopers die ons stoffen, zonnebrillen, borstels, hoofddeksels, aanprijzen.
De dag wordt afgesloten in het restaurant van Hotel du Bourgogne. Iedereen is tevreden over de voorbije dag die voor elk wat wils bood. Zo zit onze verkenning van het Noord-Westen er op en vertrekken we morgen om 6u (weer vroeg op!) richting hoofdstad Porte Novo, helemaal in het zuiden.
Vroeg afspraak vandaag om 5u30 in de receptie van hotel Kaba. Uiteindelijk vertrekken we om 6u05, le temps cest elastique zoals Lambert zo mooi kan zeggen. In het donker klimt de weg door het Atakoragebergte richting Tanguieta. Velen dommelen nog even in maar als het klaarlicht dag wordt en we het centrum van Tanguieta bereiken, blijken de bestelde ijsblokken (om onze watervoorraad koel te houden) niet klaar te zijn. De zoektocht naar ijs zorgt voor een onverwachte pauze, wat ons toelaat het leven op gang te zien komen. Mototaxis en jongelui met stookkarretjes nemen hun plaats in en wachten op hun eerste klanten. Een mama Afrika maakt instant maniokpap klaar en kan op veel bijval rekenen. Een lokale commerce die floreert. Eens het ijs toch nog aankomt slaat onze chauffeur Abdullah de onverharde en vaak zanderige weg in richting nationaal park Pendjari, een natuurreservaat van 15.000 km² op grondgebied Benin. We passeren heel wat dorpjes met de typische hutten, pikken in Tanongou natuurgids Louis op en rijden tot Batia waar zich één van de 3 toegangspoorten van het park.
In Batia nemen we midden in het dorp het ontbijt. De plaatselijke bevolking is erg behulpzaam om ons binnen de kortste tijd koffie en suiker aan te reiken, de versgebakken stokbroodjes hadden we zelf meegebracht.
Klokslag 10u starten we onze ontdekkingstocht in het natuurreservaat. In het prachtige stiltegebied van de Mare Bali spotten we krokodillen, nijlpaard, bavianen, vele soorten antilopen, hamerkop, visarend, ijsvogels, maraboes, kraanvogels, zilverreigers, De geoefende ogen van Louis en Lambert wijzen ons keer op keer op nieuwe dieren rond de waterplas.
De Mazda van Abdullah, die hij 4 jaar geleden kocht in Cotonou, slingert zich doorheen de natuur op weggetjes die er niet altijd even goed berijdbaar bij liggen. Tegen 13u - dan loopt het kwik al op tot bijna 40° - bereiken we het Pendjari Eco Lodge hotel, een tentenkamp met alle comfort en een prachtig uitzicht op de omgeving. Daar overnachten we maar we nemen er ook een welgekomen namiddagpauze. Het is namelijk geen overbodige luxe om in deze verzengende hitte enkele uren rust te nemen.
Om 16u starten we een tweede rondrit door het reservaat. Nu gaan we naar het mare sacree, nijlpaarden en krokodillen zijn er op de afspraak. Het mooiste schouwspel wordt ons geboden door een grote kudde buffels die langzaam in onze richting voortschrijden. De fototoestellen klikken voortdurend.
We gaan zo op in onze zoektocht naar Afrikaans wild (en onze gidsen blijkbaar ook) dat we pas tegen 20u, en dus in het pikdonker, in de Pendjari Eco Lodge terugkeren. Abdullah laveert zijn minibus als een echte rallypiloot door de smalle weggetjes. Enkele medereizigers houden even hun hart vast bij zon snelheid in het donker.
In de Lodge wacht ons een lekkere lunch. Een koude verfrissende komkommersoep, een rundsbrochette met rijst en verse ananas. Een echte opsteker!
Tevreden blikken we terug op een mooie dag. Iedereen zoekt om 22u zijn tent op. Slaapwel, want morgen wacht opnieuw om 6u30 de ontbijtafspraak. We willen vroeg vertrekken om tot 10u maximaal te kunnen genieten (het ticket in Pendjari is 24 uur geldig).
Eerst de broden ophalen. Ontbijten gaan we doen eens we in het dorp aangekomen zijn.
Op de enige grote boulevard die door Natitingou loopt, zie je links en rechts de houtskoolvuurtjes aanwakkeren. 0p sommige vuurtjes staat de aarden pot met witte brij te pruttelen. De rookpluimen zie je, maar je ruikt ze vooral. Opmerkelijk is dat je vrij veel ouderen ziet. Deze zoeken de friste van de ochtend op.
Na enkele kilometer verlaten we de Boulevard en gaan we richting Koussoukoignou.
Her en der verschijnen de eerste Baobabs (apenbroodbomen).
Het is voor de Beninezen nu behoorlijk fris, dus profiteert men van het ochtendgloren om aan de slag te gaan. Jong en oud zijn bezig. Grote kinderen zeulen heupwiegend met de kleintjes op hun rug naar de waterputten. Vrouwen begeven zich naar de waterputten. Als ranke stengels wiebelen ze langs de kant van de weg. En dat met soms wel 30 liter water op hun hoofd.
Links en rechts zie je ondertussen de mannen en jongens werken op de velden. Men moet ervan profiteren nu het nog niet al te warm is.
Na een 'massage Africaine', (ttz een aarden weg met veel putten en bulten) bereiken we het dorp. Rood stof alom. Je gerief proper houden zit er hier niet in.
Onder de Pajotte met zicht op de omgeving en onder de bescherming van de Baobab (heilige boom) ontbijten we. Vers brood, koffie en dat in een frisse omgeving.
Ondertussen is onze gids Mathias aangekomen. Een jonge landbouwer die ons die dag mee op ronde neemt.
Via de akkers gaan we richting dichtere begroeiing. Mais , sorghum, maniok , arachide.
Een intensieve cursus plantkunde komt op ons af. Men leeft zo dicht bij de natuur dat men van zeer veel planten weet voor wat ze goed zijn of voor wat men ze kan gebruiken.
Eens door de velden dalen we af naar de grot. Een iets meer groene omgeving maakt het wandelen aangenaam. Ttz Schaduw!
Op een vochtige plaats in het bos zien we hoe ze zaadjes van de sorghum laten kiemen, vervolgens laten drogen om dan er zelf een soort bier van te brouwen.
En na een uurtjes bereiken we de grot (vermoedelijk 1600 jaar oud). Schuilplaats van voorouders die verscheidene malen bedreigd werden. Hier trokken ze zich terug in spelonken tot dat de vijand weer weg was. In de koelte van de schaduw van de grot verteld Mathias honderduit. De voorraad potten die er nog altijd staan bevestigen zijn verhaal.
Na een flinke slok water gaan we de omgekeerde weg op. EN het wordt warm. EN het wordt stijgen.. (M. Lambert had gelijk. Zon uitstap moet je doen in de friste).
Bij een termietenheuvel wordt ons het samenlevingssysteem van de termieten gedemonstreerd. Eerst de soldaten, dan de werkers en de koningin die blijft lekker diep in de frisse termieten heuvel op haar plaats.
Aan de bron aangekomen zijn de vrouwen druk bezig met de was.
En eens wij terug in de Pajotte zijn, leggen we ons terug aan het waterinfuus.
Je drinkt hier liters water en dat moet ook om deshydratatie tegen te gaan. Water in alle graden, van koud fris tot fris tot zeer warm.
Ondertussen onderhandelt M. Lambert over het eten en een uurtje later komt per bromfiets een heuse maaltijd aan. Veel is er niet maar mobiele telefonie lokaal dat werkt hier blijkbaar prima.
De paar uurtjes rust onder de Pajotte zijn bij iedereen welkom. Ondertussen staat een jong meisje de was te doen. Uren aan een stuk. En de kleine kinderen komen gretig onze lege flessen ophalen. Alles heeft hier minimum 2 levens en de meeste dingen meer dan 2
Na de middag gaan we het dorp zelf bezoeken. Mathias behoort tot de stam van de Otamari. We bezoeken hun huizen: de Tata Somba. Opgetrokken in lagen van 30 à 35 cm legt men een mengsel van termietenhopen en vezels van bladeren aarde op elkaar. Na enkele dagen drogen volgt de volgende laag. En op de buitenkant komt een crepilaag van koeienvlaaien en vezels . De streepjesmotieven zijn typisch voor de Otamari. Een 2 verdiepingen tellende constructie. Voor de ingang van de burcht staat het orakel. En boven de deur hangen de schedels van hun jachttrofeeën. Het orakel houdt de boze geesten buiten en beschermt de familie en zijn hebben en houwen tegen alle mogelijke kwade invloeden.
In de burcht leven het vee en de familie in harmonie samen. Eerst kleine opening rechts. Daarin worden de kippen, pentades en alles wat onder gevogelte gecatalogeerd kan worden mooi bijeen gehouden. Het volgende kamertje is voor alle geiten. En de koeien die staan parmantig naast het bed van het familiehoofd. Het familiehoofd zorgt ervoor dat alle dieren in de burcht veilig de nacht doorbrengen. Via de keuken (stookplaats waar alles zwart geblakerd is) en een paar treden naar boven komen we op het terras. Daar zijn weer een paar klein ruimtes. Slaapplaats voor de vader, slaapplaats voor de moeder en slaapplaats voor de kinderen. En als het een mooie nacht is en niet te koud (volgens hun normen) dan slaapt men allemaal samen op het terras.
De torens op de hoeken zijn voorraadkamers waar de mais, rijst, sorghum, bonen in zakjes opgeslagen wordt.
Vervolgens begeven we ons naar de vue panoramique. Prachtig. Een groene brede vallei met aan de overkant Togo.
Ondertussen komt Ma Soeur ons verfrissen met limonade van de Baobab. Ijskoud en zeer verfrissend.
En dan begint de terugweg. Eens in het hotel is iedereen blij een frisse douche te nemen. En terwijl we s avonds wachten op ons eten, komen de emoties los.
Moe en tevreden snel naar bed. Morgen terug vroeg dag.
Praktische tips die we leren
Van de vezels van de schors van de Baobab worden touwen gevlochten om de dieren mee vast te binden.
De kern van de vrucht van de baobab wordt verpulverd en daar maakt men een soort limonade mee.
Van de Nere boom worden de zaadjes gebruikt voor de Afrikaanse mosterd (Moutarde Africaine). Nog niet geproefd , maar dat lukt misschien nog wel.
De pitten van de caritébomen daar komt dan weer de caritéboter van, wat heel dikwijls gebruikt wordt in zepen.
De wortels van de Mopomou zijn dan weer helend voor verstuikingen en om slangen te verdrijven.
Afspraak om 6u30 aan de ontbijttafel. Na de groepsfoto voor het Motel Le Kapokier vertrekken we om 7u20 voor een rit van 555 km naar Natitingo in Noorden. Natitingou is de belangrijkste stad van het Noorden. We rijden heel vlot vanuit Dogbo naar Dassa waar we stoppen om de Maria grot te bezoeken. Maria zou hier verschenen zijn en wordt hier vereerd. We bezoeken de grote basiliek, de kruisgang en grot en leggen bloemen neer ter ere van Maria.
De kwaliteit van de weg gaat zienderogen achteruit en Lambert voert ons als een volleerd ralleypiloot tussen de putten in de weg. We stoppen onderweg om te proeven van de vrucht van de cashewnotenboom. Deze vrucht smaakt bitter en wrang maar is wel heel lekker. Na het eten van die vrucht moet je vlug water drinken om keelpijn te voorkomen. In Benin worden heel veel cashewnoten gekweekt, niet op plantage maar gewoon langs de weg tussen allerlei andere bomen en struiken. Direct stoppen wat Beninesen om ons te groeten en een praatje te slaan, een ongelooflijk warm volk!
Tijdens de rit worden we ook regelmatig getrakteerd op enkele verkiezingscaravans. s Middags eten we ons broodje op in hotel Romance in Basila en rijden de hitte blijkbaar tegemoet. Hoe meer we vorderen hoe warmer het wordt. Het is momenteel héél erg warm met temperaturen rond de 40°C.
In de late namiddag komen we aan in Taneka Beri, een afgelegen dorp net voor Natitingou. Het dorp bestaat uit 4 delen en heeft dus 4 koningen. We worden ontvangen bij één van hen en krijgen uitleg over hun bestaan. Het is een erg traditioneel dorp met 260 inwoners , waaronder 7 traditionele geneesheren. Een dorp waar de tijd, zelfs naar Afrikaanse normen, echt is blijven stilstaan. We worden rondgeleid in het dorp maar halfweg gaan de hemelsluizen open. Wellicht een voorteken van het regenseizoen en voor ons eigenlijk een welgekomen verfrissing.
s Avonds eten we in het restaurant chez Guillaume, Parelhoen, steak antilope, duif en lamstagine voor elk wat wils.
Als gisteren al een dag vol emoties en uiteenlopende ervaringen was, moest vandaag zeker niet onder doen. De eerste afspraak bracht ons naar de Jardin de Toyo. Dit project werd opgericht door Nederlanders en draagt de naam van een meisje, met een mentale beperking die in erbarmelijke toestand gevonden werd. Een project dat zich toespitst op de opvang van mensen met een mentale beperking. Deze mensen worden hier vaak beschouwd als behekst. Vandaar dat ze, wanneer ze al niet verstoten worden, vaak thuis geketend lagen en gruwelijke geestuitdrijvingen moesten ondergaan. Blijkbaar zijn er zelfs op vandaag nog voorzieningen die systematisch deze methodieken gebruiken. Raoul, de verantwoordelijke van Toyo gaf ons een enthousiaste uitleg over hoe deze mensen letterlijk gaan zoeken op straat en in de huizen. En vanuit welke visie deze mensen worden benaderd. Mensen hun zelfrespect weergeven, mensen met respect en als mens benaderen. Hij noemde hen les oubliés des oubliés. We vonden het erg emotioneel maar zeker ook waardevol. Het was stil richting ons volgende bezoek wat meteen een gepaste afwisseling bleek.
Het bracht ons naar een typisch dorp, Kpogodou, en hun specialiteit is het stoken van sodabi. Een sterk drankje van nagenoeg 60°, gemaakt van palmsap. Als je gewoon bent van whisky-stokerij te bezoeken sta je hier versteld met welke primitieve middelen een toch heerlijk drankje kan gemaakt worden. De dorpelingen toonden ons ook het oogsten van het palmsap. Arbeidsintensief, eenvoudig en toch doordacht. Ook hier was de warmte die we voelden bij die mensen minstens van dezelfde grootte orde als deze van de plaatselijke buitentemperatuur. Het bezoek werd afgerond met een tweede rondje sodabi...
Na het middageten in ons motel bezochten we de grotten van Gunuduji. Deze werden door mensen gegraven tussen het jaar 400 en 1400 op zoek naar ijzererts. Een bezoek dat ons zelfs onder de grond liters water deed zweten. Een plaatselijke attractie waar de gemeente veel moeite doet om te promoten.
In Madjret wacht ons een volgende afspraak: Pejes. Het is nauwelijks met woorden te beschrijven hoe we daar werden onthaald. Uitbundige dansen, opzwepende muziek, de obligatoire toespraken en dat in een zaal met zeker 200 vrienden, ouders en familie van de meisjes die in het centrum opgevangen worden. Meisjes die men uit de prostitutie en gedwongen huwelijken probeert te halen door ze een opleiding naaister of haartooi aan te bieden. In de hoop dat ze zo hun leven opnieuw kunnen opnemen achteraf. De geschenken die we hadden meegebracht onder de vorm van lappen stop, een naaimachine, naaigaren, kappersgereedschap werden in dank aangenomen. We werden als koningen uitgezwaaid met de typische Afrikaanse warmte en spontaniteit.
Zijn er dan nog koningen in dit land? We gingen op audiëntie bij de koning van Dogbo. Hoewel hij weinig in de pap te brokken heeft, buiten in zijn eigen omgeving moest hij met het nodige protocol benaderd worden. Hij beantwoordde gewillig onze vragen door Borgia (onze gids) naar het Adja werden vertaald (Adja is de plaatselijke taal).
Terug in het hotel was er een maaltijd die ons en enkele gemeenteambtenaren aangeboden werd door het gemeentebestuur.
De dag werd afgesloten met een druk bijgewoond optreden op het podium dat door het STAP (Stedelijke Academie voor podiumkunsten) werd gefinancierd. Honderden kinderen en volwassenen genoten tot in de late uurtjes van dans, muziek, poëzie en theater. Enkelen van ons werden op het podium getrokken om mee te dansen maar het Afrikaanse ritme was duidelijk niet voor ons weggelegd.
Een waardig afscheid van de zusterstad. Een gemeend dank-je-wel aan het gemeentebestuur is hier op zijn plaats.
