Sociale media
De hele discussie over smartphones en/of socials al dan niet voor kinderen/jongeren, wordt volgens mij in de war gestuurd doordat wordt gezocht vanuit het idee dat de socials zijn ontstaan om mensen met elkaar te verbinden.
Ook in een artikel in De Standaard enkele weken geleden over het probleem stond (ik parafraseer): "sociale media dienen om mensen met elkaar te verbinden".
Ten eerste is dat een verkeerde uitgangspunt. Ten tweede wordt er dan vanuit het verkeerde uitgangspunt vertrokken als er gezocht wordt naar de problemen, en de problemen worden dan eigenlijk altijd teruggebracht tot problemen die ontstaan doordat mensen met elkaar worden verbonden, en dat sommigen dan onbetrouwbare inhoud versturen.
Maar in werkelijkheid dienen socials niet om mensen met elkaar te verbinden, maar bedrijven klanten te bezorgen en politici kiezers en steun.
Als het vanuit dat standpunt wordt benaderd, is direct duidelijk dat je kinderen niet zomaar een reclamekanaal in handen moet geven, en ook geen propagandakanaal.
Socials verdienen nu eenmaal hun geld met reclame en het doorverkopen van je gegevens. En hoe betrouwbaar zijn de politiek boodschappen die je krijgt als een politicus een heel duidelijk beeld van je profiel heeft en dus zijn boodschap compleet op jou kan afstemmen, en dingen kan verzwijgen die hij (ook) wil doen en waarvan hij weet dat je ze niet wilt?
Dat algoritmen ervoor zorgen dat je lang online blijft, is eigenlijk onzin. Als je goede inhoud zou krijgen, zou dat eigenlijk geen probleem zijn, maar het echte probleem is dat de inhoud louter door winstbejag ontstaat, en helemaal niet met oog op het welzijn van de mensen die ermee worden verbonden.
Als men de zaak vanuit dat standpunt zou benaderen, zou er veel gemakkelijker worden gekozen om strenge leeftijdsgrenzen op te leggen. Momenteel wordt de aandacht door het verkeerde uitgangspunt voortdurend afgeleid door onderzoeken van problemen die ten eerste moeilijk te onderzoeken zijn, ten tweede zich ook voordoen met andere media (waardoor het gebruik van de onderzoeksresultaten zwak staat), en ten derde waardoor de socials zich voortdurend kunnen verdedigen door te stellen dat er te veel inhoud is, zodat ze die niet allemaal kunnen controleren.
Het valt mij op dat het heel moeilijk is om het argument dat "sociale media" in werkelijkheid reclame- en propagandamedia zijn, verspreid te krijgen. Berichten daarover worden nauwelijks gedeeld.
Maar ook dat derde punt is eigenlijk een zwaktebod, want de socials en veel andere verschijnselen op internet, zijn de eerste media die geen redactionele inbreng kennen voor de volledige inhoud.
D.w.z.: een krantenredactie controleert ALLES dat in de krant verschijnt. De socials hebben de samenstelling van hun inhoud volledig geautomatiseerd en doorgeschoven naar de gebruikers, zodat ze zo goedkoop mogelijk kunnen zijn om met hun advertentieprijzen te kunnen concurreren met andere media, die dat nu eenmaal technisch veel moeilijker kunnen.
Als volledige redactionele verantwoordelijkheid van internetpublicaties wordt vereist, dan schieten de kosten omhoog, en kunnen ze niet meer zo gemakkelijk met de traditionele media concurreren.
Om een of andere reden wil men dat niet inzien. Het argument van de socials e.d. dat er te veel inhoud (content, om het anglicisme te gebruiken) is om alles te controleren, is eigenlijk een non-argument, want media heeft dat tot nu toe altijd gedaan. Ze ontlopen dus gewoon hun verantwoordelijkheid om zo veel mogelijk te kunnen verdienen.
Als de socials hun inhoud zouden behandelen zoals de traditionele media dat doen, dan zouden dus veel problemen verdwijnen.
07-02-2026, 20:35 geschreven door Peter Motte 
|
