6. Zuiverheid van lichaam

Houd Uw lichaam rein, want het is bedoeld als tempel van de Heilige Geest. Inderdaad, Uw lichaam is het vervoermiddel voor Uw eigenlijke wezen: Uw ziel. De mens gaat naar het Eeuwig Leven met zijn ziel, niet met zijn lichaam. Het lichaam is in wezen niets anders dan vergankelijk stof, een aantal cellen die in een welbepaalde orde samengebouwd zijn en waarvan het geheel van mens tot mens verschillende kenmerken en eigenschappen bezit. Verontreiniging van het lichaam zijn alle activiteiten, handelingen en toestanden waardoor de mens zijn lichaam gebruikt voor andere doeleinden dan deze welke door God bedoeld zijn, of op een wijze die in zich een afwijking van Gods Wet bevatten. Hiertoe behoort elke vorm van onkuisheid, prostitutie, uitingen van seksuele perversiteit, en zelfs de verontreiniging van het lichaam van een medemens, zoals bij verkrachting.

Het is niet steeds gemakkelijk, hier een grens te trekken tussen wat geoorloofd is en wat als onzuiverheid van het lichaam aangemerkt moet worden. Van belang is, te kijken naar de uiteindelijke bedoeling van de handeling, en af te wegen of deze bedoeling in overeenstemming is met Gods Wet en of zij Uw ziel van God kan verwijderen. Een belangrijke bedenking is deze: elke handeling die de stoffelijke menselijke behoeften voedsel geeft, verzwakt de ziel ten opzichte van het lichaam. Seksualiteit is één van de machtigste aandriften in het lichaam, en wanneer deze veelvuldig gevoed wordt, gaat zij gemakkelijk een leven op zich leiden. Evenals eten, kan seksualiteit tot een ware verslaving worden. Dat is onder andere het geval in bepaalde vormen van psychopathie.

Psychopathieën zijn types van gedrags- en geestesstoornissen die zich hierdoor kenmerken dat zij in golven optreden: op het ene ogenblik is men volkomen normaal, en het volgend ogenblik valt men ten prooi aan een onbedwingbare aandrift om iets te doen dat als 'abnormaal' of ziekelijk beschouwd kan worden. Dat komt bijvoorbeeld voor bij bepaalde lustmoordenaars. Ik geef dit voorbeeld omdat het aantoont dat lichamelijke onzuiverheid een eigen leven kan leiden. In dit voorbeeld is het namelijk zo dat een schijnbaar normaal mens in golven gegrepen wordt door een onbedwingbare en oncontroleerbare seksuele aandrift die hem als het ware in een hevige geestelijke koorts brengt en hem dan aanzet tot verkrachting of een gelijkaardige daad. In dergelijke fasen is de geest zodanig verbijsterd dat elk zondebesef tijdelijk uitgeschakeld wordt. In wezen toont dit aan hoe het mogelijk is dat onzuiverheid de ziel helemaal te gronde richt, en hoe belangrijk het dan ook is om een uiterste zuiverheid te betrachten op elk niveau van Uw wezen.

In deze gesteldheden wordt de ziel zodanig naar het aardse getrokken dat zij niet meer in staat is, zich te verheffen tot het begrijpen van de dingen van God. Op zichzelf trekt dit dus de ziel reeds van God weg en kan God deze gesteldheid beoordelen als een gebrek aan Liefde voor Hem. Wanneer bovendien de seksuele handelingen elementen van werkelijke onzuiverheid in zich dragen, verleiden zij over het algemeen heel gemakkelijk tot een bredere waaier van ondeugden en wordt het evenwicht in de ziel zodanig verstoord dat zij niet meer in staat is tot vergeestelijking, met andere woorden dat zij in het stoffelijke wegzinkt zoals in drijfzand. Wanneer de seksuele behoefte niet onder controle gehouden wordt, vermindert zij spoedig de levenskracht van de ziel. Eén van de componenten van ongecontroleerde seksualiteit is deze, dat de mens het lichaam waarop zijn behoeften gericht zijn, als een afgod begint te beschouwen. Wanneer U dit voor ogen houdt, begrijpt U wellicht nog beter waarom het een drogredenering is wanneer iemand meent dat seksualiteit in Gods ogen nooit verkeerd kan zijn want dat hiermee 'toch geen kwaad wordt aangericht'.

Wellicht het krachtigste wapen tegen de bedreiging van onzuiverheid in het lichaam is de totale en onvoorwaardelijke toewijding aan Maria, de Onbevlekte Ontvangenis en model voor de opperste zuiverheid in ziel en lichaam. Wanneer U zich totaal aan Maria toewijdt, geeft U Haar ook Uw lichaam, zodat het Haar eigendom wordt. Indien U deze toewijding beschouwt als een heilig verbond, zult U niet toelaten dat de eigendom van Uw Meesteres verontreinigd zou worden, allerminst door Uw eigen toedoen. In uiterste consequentie kunt U Uw totale toewijding leren beschouwen als een spiritueel huwelijk met Maria, waarbij U Uw lichaam ziet als iets wat alleen door Uw 'Bruid' aangeraakt mag worden. Wees niet bevreesd dat dit beeld God (of Maria) zou mishagen of verontwaardigen, wel integendeel: Zij zullen U de genade schenken om Uw Meesteres in alle domeinen trouw te blijven. Hetzelfde werkt ook naar anderen toe: U moet absolute kuisheid betrachten in de benadering van het ander geslacht, en kunt Uzelf daarbij eveneens voor ogen houden dat U een spiritueel huwelijk hebt met Maria (of, voor de dames, met Jezus), met bijhorende gelofte van trouw. Dit zijn kleine hulpmiddelen met grote gevolgen voor Uw ziel.

7. Zuiverheid van verlangens en bestrevingen

De mens is niet op de wereld om zijn eigen doelstellingen na te streven, doch louter en alleen om na te streven wat God welgevallig en dienbaar is. Ieder van ons is bedoeld als een schakel in een groot raderwerk. De meeste mensen streven uitsluitend hun eigen belangen na, wat steeds belangen zijn die verband houden met hun aardse leven op zich. Dit leven is echter geen doel op zich, het is slechts een middel tot verwezenlijking van de enige ware doelstelling: het Eeuwig Leven. Daarom kan al Uw handelen, denken, spreken, verlangen en nastreven ook niet anders dan op dat ene ware doel afgestemd worden.

Een voorbeeld: laten wij aannemen dat U van beroep meubelfabrikant bent. U bent geboren (door God op deze wereld geplaatst) met als doel, NIET dat U meubelen zou maken, DOCH dat U door een deugdzaam leven Gods Plan zou helpen verwezenlijken (dus: de schuldenlast van de mensheid van alle tijden jegens Gods Gerechtigheid zou helpen aflossen) en daardoor ook voor Uzelf het Eeuwig Leven zou verwerven. Het maken van meubelen is slechts een MIDDEL om Uw leven op het stoffelijk niveau te kunnen realiseren. Indien U nu zodanig verblind wordt dat U meent dat Uw stoffelijk leven een DOEL op zich is, dan zult U al Uw doen en laten afstemmen op het maken van meubelen en het daarmee gepaard gaande geldbejag. Indien U daarentegen Uw beroep slechts beschouwt als een MIDDEL voor bevrediging van Uw stoffelijke behoeften, zult U weliswaar Uw best doen om een goede, degelijke en eerlijke fabrikant te zijn, met hart voor de noden van zijn klanten, maar Uw eerste belangstelling zal liggen in wat na dit leven komt. Dat is zuiverheid van verlangens en bestrevingen: zorgen dat Uw wensen en datgene wat U nastreeft, in de lijn ligt van Gods eigen belangen, en dat zij van aard zijn om datgene te bereiken dat God U als opdracht voor Uw leven heeft meegegeven, dus Uw roeping.

Onzuiverheid van verlangens en bestrevingen kan hierin tot uiting komen, dat U kwaadwilligheid koestert tegenover Uw medemens om tot iedere prijs Uw eigen doelstellingen te verwezenlijken, zelfs ten koste van die medemens. Ook het materialisme in al zijn ontelbare uitingen kan als onzuiverheid van verlangens en bestrevingen aangemerkt worden. Ontelbaar zijn diegenen die hun leven letterlijk vergooien met het nahollen van ijdele doelstellingen die hun ziel geen enkele bloem opleveren, wel integendeel. Zij hebben een bepaalde roeping (zoals ieder mens), doch negeren de roepstem van hun geweten of doen er niets mee. Wat hun ziel betreft, handelen zij zoals de man in het Evangelie die zijn talenten in de grond begraaft: zij renderen niet, en doordat zij in de grond begraven liggen, worden zij bovendien zelfs door de wereld aangetast, want dit is mij ooit geopenbaard als een bijkomende betekenis voor dit beeld. Op het ogenblik van hun oordeel na dit aardse leven zal God tot hen zeggen dat hun leven nutteloos is geweest, want de talenten die zij voor hun ziel hadden meegekregen, zullen gedurende hun hele leven niet in aantal toegenomen zijn doordat zij de verkeerde doelstellingen hebben nagejaagd.

8. Blijmoedigheid

Blijmoedigheid is het vermogen om in alle omstandigheden, hoe moeilijk zij soms ook mogen zijn, blij van hart te blijven. Dat betekent niet dat U bij tegenslag of tegenkanting of beproeving geacht wordt, te jubelen of te zingen, maar wel dat U goed gezind en met innerlijke vrede alles tegemoet treedt. Blijmoedigheid is een kenmerk dat opvalt in vele heiligenlevens. Hoe komt dat? Omdat de ziel die waarlijk door Gods Geest geleid en geïnspireerd wordt, in de diepte heel goed aanvoelt dat God alles in handen heeft, en dat ook het eerder onaangename zijn goede kanten heeft op het gebied dat waarlijk van tel is: de ziel en haar ware, eeuwige behoeften. Ik herinner U aan de woorden uit het Evangelie volgens Johannes: "Zoals de Vader Mij heeft liefgehad, zo heb Ik u liefgehad. Blijf in Mijn Liefde. Dit zeg Ik u opdat Mijn vreugde in u moge zijn, en uw vreugde volkomen moge worden". In deze gezegende woorden van Jezus kunnen wij de onderliggende aanwijzing terugvinden dat de blijmoedigheid (vreugde) slechts volkomen kan worden wanneer de ziel in Gods Liefde leeft, anders gezegd: ware blijmoedigheid, ware vreugde, is de ware Vrede van Christus, die pas ervaren kan worden in de mate waarin de ziel in vereniging leeft met Jezus, en dus met de Vader, die alles bezielt.

De blijmoedige mens weet intuïtief dat lijden en beproevingen zijn ziel voorspoed brengt, en dat alles wat hem in dit leven tegenwind bezorgt, slechts vergankelijk is. Hij weet dat alles wat gebeurt, door Gods Voorzienigheid in het leven wordt geroepen omdat dit voor hem en/of voor zijn medemens noodzakelijk is. Wordt U belasterd of ondervindt U tegenkanting van mensen? Prijs dan God, want dat betekent dat Hij U waardig heeft bevonden om te lijden in de naam van, en voor, Jezus Christus. Elke beproeving, elke wereldse doorn is een roos voor Uw ziel.

Een beproefd middel om de lasten van het leven beter te verteren, bestaat hierin dat U zich bij elke tegenstand, hoe gering ook, voorstelt hoe in de tuin van Uw Hemels verblijf (waar U na dit leven voor eeuwig zult zijn) een bloem wordt geplant. U weet zelf hoeveel tegenstand een gemiddelde dag in dit leven kan bieden. Bedenk dan hoeveel bloemen U zo, bijvoorbeeld, in een maand tijd verzamelt. Weet bovendien dat dit niet zomaar een fantasiebeeld is, doch bovennatuurlijke werkelijkheid: elk lijden is een bloem voor Uw ziel, MITS U het draagt in de juiste gesteldheid, namelijk in blijmoedigheid, aanvaarding, overgave en Liefde. Deze gesteldheid is de kortste weg naar een grote rust en vrede in Uw hart. Zij wapent U overigens tegen alle overstroming door wereldse invloeden, want zij zal U ervan weerhouden, te veel belang te hechten aan al het wereldse, alle negatieve herinneringen uit Uw eigen verleden, alle commentaren van mensen, alle onaangename gebeurtenissen en omstandigheden. Bedenk dat dit alles slechts invloeden van mensen zijn, en dus volkomen onbelangrijk, want zij kunnen wel het MIDDEL (de invulling van Uw leven hier op aarde) beïnvloeden, maar hebben geen enkele macht over het DOEL (Uw Eeuwig Leven) als U dat niet wil.

Een gebrek aan blijmoedigheid wijst in Gods ogen steeds op een gebrek aan vertrouwen in Zijn werking en Zijn Liefde. Wie slecht gezind is, of zwaarmoedig, of in het algemeen onvrede in zijn hart koestert of laat bestaan, geeft daarmee in feite te kennen dat hij niet gelooft dat God alles laat gebeuren voor zijn Eeuwig Welzijn. Trouwens, ten eerste is dit leven slechts een middel, ten tweede is het in vergelijking met de eeuwigheid slechts heel kort, en ten derde zegt niets dat de onaangename toestand van vandaag niet morgen plots ten einde zal lopen.

In dit opzicht is gebrek aan blijmoedigheid tevens een zonde tegen de hoofddeugd van de hoop. Gebrek aan blijmoedigheid is een ondeugd omdat het verlies van blijmoedigheid betekent dat men toegeeft aan de wereld, en dus aan de krachten van het kwaad: men verliest zijn blijmoedigheid door wat mensen zeggen of doen, of anders door een bepaalde situatie of gebeurtenis die men als onaangenaam ervaart. Men moet er steeds van doordrongen blijven dat God voor Zijn kinderen zorgt. Gebrek aan blijmoedigheid is in zeker opzicht ook gebrek aan dankbaarheid voor alles wat de Voorzienigheid voor U doet, want, zoals gezegd, ook het schijnbaar negatieve verbergt vaak een grote zegen. In De Hemelse Bruiloft schreef ik reeds dat een mens die niet in blijmoedigheid leeft, tot moordenaar van zijn eigen ziel wordt doordat hij daarmee een rook rond zijn ziel legt, die hem verstikt.

Gebrek aan blijmoedigheid komt onder meer voor bij de mens die als een zeurkous, een 'zuurpruim', of zelfs als een lastpost door het leven gaat. Deze mens haalt ook zijn medemens uit de blijmoedigheid die deze laatste zich door vertrouwen en liefde heeft verworven. Hij fungeert vaak als een soort rem op sociale betrekkingen en berooft zijn medemens van een deel van diens levensvreugde, waardoor deze op zijn beurt in bepaalde gevallen minder vlot wordt in zijn betrekkingen met God en minder zonnig naar zijn medemensen toe. Door een regelmatig terugkerend slecht humeur kunt U Uw medemensen erg ontmoedigen. De zonde hiervan schuilt voornamelijk in het feit dat U hen daardoor afremt in het vervullen van de opdracht die God hen heeft gegeven.

De blijmoedige mens schept reeds louter door zijn aanwezigheid of zijn verschijning bij anderen een goede sfeer waarin zijn medemensen zich op hun gemak voelen, omdat zij in hem de Aanwezigheid van God Zelf voelen. Bedenk steeds het volgende: blijmoedigheid is een constante verheerlijking aan God. Door blij en opgeruimd door het leven te gaan, betuigt U God Uw instemming met Zijn beschikkingen voor U, en straalt U Gods Liefde als een zon over Uw omgeving uit, zodat U Uw medemensen laat delen in Gods Aanwezigheid in Uw hart en Zijn werking door U heen.

k wil U het volgend beeld meegeven: wanneer de zon hoog aan de hemel staat te stralen, verlicht en verwarmt zij vaak heel grote gedeelten van het aardoppervlak. Stelt U zich nu even de volgende gelijkenis voor: de zon is de Liefde in Uw hart, de stralen zijn de uitingen van Uw blijmoedigheid, en de hoogte van de zon is de mate waarin Uw ziel zich geheiligd heeft. Trek uit dit beeld Uw conclusies: Hoe heiliger Uw ziel wordt, des te hoger klimt Uw vermogen tot liefhebben, en des te meer zielen zult U raken met Uw Liefde, die naar hen toe zal gaan via Uw blijmoedigheid. Het zijn Uw heiligheid en Uw Liefde die Uw medemens zullen verlichten, en het zijn de stralen van Uw blijmoedigheid die hun zullen raken met gevoelens van behaaglijke warmte. Zoals de eerste zonnestralen na een regenbui de gevoelens van kilte vlug kunnen laten verdwijnen, zo zal de blijmoedige mens een streling zijn voor het hart van zijn lijdende medemens en hem het gevoel geven dat zijn kruis lichter wordt.

9. Zachtmoedigheid

Zachtmoedigheid is het vermogen om de Liefde die in het hart leeft, daadwerkelijk zodanig naar Uw omgeving uit te stralen dat zij voor Uw medemens voelbaar wordt. In deze zin heeft de zachtmoedigheid veel gemeen met de blijmoedigheid. Het belangrijkste verschil tussen beide zit wellicht in de intensiteit waarmee Uw Liefde bij Uw medemens overkomt. Blijmoedigheid kan bij een negatief ingesteld persoon soms ergernis opwekken omdat hij deze als opdringerig ervaart. Bij zachtmoedigheid is dit vrijwel nooit het geval, omdat haar wezen precies hieruit bestaat dat zij de Liefde nog meer rechtstreeks en op een tedere wijze over de ziel van Uw medemens vleit, zoals een balsem die heel zachtjes ingewreven wordt. Uw medemens voelt dan in de zachtheid van Uw optreden, Uw gedrag en Uw woorden, zelfs in de toon van Uw stem, dat Uw hart door de Ware Liefde bezield is.

Een zachtmoedig mens is als een balsem voor het hart van zijn medemens. Hij is als een spiegelbeeld van Maria en Jezus. Zachtmoedigheid is in wezen een opmerkelijke combinatie van tedere Liefde en geduld. Zo komt het bij ieder van ons wel eens voor dat hij zijn geduld verliest en tegen zijn medemens opstuift. Dat komt dan doorgaans als een voorbijgaande uiting van ongeduld nadat een als onaangenaam aangevoelde situatie reeds een tijd heeft geduurd of plots heel intens is geworden. Bijvoorbeeld: een moeder die haar geduld verliest nadat haar kind zich onhandelbaar heeft gedragen. Gebrek aan zachtmoedigheid kan een gesteldheid zijn die slechts uitzonderlijk bij U voorkomt. In dat geval komt zij tot uiting wanneer even 'de stoppen doorslaan' doordat een samenloop van omstandigheden U onder hoogspanning heeft geplaatst.

Wanneer U bijvoorbeeld te maken krijgt met een opeenvolging van situaties die veel van U hebben gevergd, en plots begint iemand met U ruzie te maken of geeft U een nors antwoord zonder dat daar enige reden toe bestaat, terwijl U op grond van alle negativiteit en eventuele vermoeidheid net behoefte hebt aan veel begrip, opvang en tedere Liefde, is het mogelijk dat U daarop met stemverheffing overreageert. Dat hoeft dan geen vaste karaktertrek van U te zijn, het 'gebeurt gewoon' en U zult het ook doorgaans meteen berouwen.

Indien deze gemoedsgesteldheid vaak voorkomt, kan sprake zijn van een opvliegend karakter, en dat is wel een ondeugd, want deze geeft uitdrukking aan het feit dat er iets verkeerd loopt in het mechanisme waarmee U met moeilijkheden omgaat. Opvliegendheid, regelmatig gebrek aan zachtmoedigheid, gaande tot driftbuien en woede-uitbarstingen, wijzen erop dat U geen Vrede van hart bezit, gebrek hebt aan zelfbeheersing, te weinig geduld hebt voor Uw medemens en tegelijkertijd ook te weinig naastenliefde. In dat geval doet U er goed aan, bij Uzelf te rade te gaan of er iets is in Uw verleden dat U slecht hebt verwerkt, of dat eventueel een onverwerkte teleurstelling in U is blijven sluimeren. U moet daarmee in het reine zien te komen, bij voorkeur ook mede door gebruikmaking van het Sacrament van de Biecht, want een steeds terugkerend gebrek aan zachtmoedigheid wreekt zich vroeg of laat op Uw eigen ziel, doordat U onder inwerking van Uw eigen onderbewustzijn (het geweten!) een hekel aan Uzelf kunt krijgen en in volkomen onvrede met Uzelf kunt beginnen leven. Bedenk goed dat een ziel die geen vrede heeft met zichzelf, die bijvoorbeeld zichzelf zondig acht doordat zij voelt dat zij niet met haar medemens omgaat zoals God dat het liefst zou zien, zichzelf geleidelijk aan meer en meer afsluit voor het Licht en de Liefde. Zo wordt U Uw eigen grootste vijand.

10. Oprechtheid

Oprechtheid is het vermogen om in alle omstandigheden Uzelf te zijn in de omgang met Uw medemensen, zodat zij weten wat zij aan U hebben. Laat Uw 'ja' ja zijn, en Uw 'neen' neen. Wend niet iets voor dat niet waarlijk uit Uw hart komt, want daarmee beledigt U God in Uw medemens: God ziet in het verborgene van Uw hart, Hem maakt U niets wijs, doch door te doen alsof, is het alsof U meent dat U Hem om de tuin kunt leiden. Doe bijvoorbeeld geen dingen met de bedoeling, bij mensen een bepaalde reactie op te wekken. Met andere woorden: doe niets met bijbedoelingen, schijnbaar om iets te bereiken doch in werkelijkheid om iets anders te krijgen dat voor U van meer belang is doch waar U liever niet rechtstreeks om vraagt. Doe ook niets met de bedoeling, Uw medemens aan iets te herinneren dat U van hem zou willen loskrijgen.

Bijvoorbeeld: U hebt het gevoel dat Uw medemens iets dat hij U heeft beloofd, vergeten is, en U spreekt hem aan, schijnbaar om iets neutraals te zeggen (dat met Uw bedoeling niets te maken heeft) doch in werkelijkheid met de bedoeling dat hij zou denken "Ach, nu ik je zie, ik moet je nog iets geven". Spreek ook geen woorden die U niet meent. Indien U liever geen positief woord tot Uw medemens richt (bijvoorbeeld een complimentje), zwijg dan liever dan te veinzen dat U hem prijst. Wees ook niet vriendelijk in iemands aangezicht om, zodra hij U de rug heeft toegewend, hem te bekladden. Doe dit zelfs niet in gedachten, want ook de niet in handelingen omgezette ondeugd is reeds een ondeugd in de geest. Ook in dat geval geldt: wees liever vriendelijk en zeg daarna geen negatief woord, of indien dit niet lukt: zwijg gewoon van meet af aan. Wees geen farizeeër in woord en daad. Een ware gruwel in Gods ogen is de valsheid, de gesteldheid waarbij men zich anders voordoet dan men werkelijk is, of niet in overeenstemming met de ware gevoelens in het hart. Jezus noemde mensen die zo handelden reeds 'huichelaars' of 'schijnheiligen' (Hij heeft dit meer dan eens gezegd tot de Farizeeën, die uiterlijk voor heilig wilden doorgaan, doch inwendig zo verdorven waren als een graf vol wormen). Een vals mens kan vergeleken worden met een nachtegaal die sist als een slang: hij wil zoet, vleierig en bekoorlijk overkomen, doch uit hem komt niets dan vergif voor de zielen.

Onoprechtheid komt vaak tot uiting in achterbaks gedrag. Achterbaksheid is een vorm van heimelijk gedrag, net zoals listigheid. Deze gedragswijzen bloeien alle op dezelfde kern van misleiding: zich anders voordoen dan men is, en situaties scheppen die een beeld voorwenden dat niet met de werkelijkheid overeenstemt. Tot deze gedragingen behoort overigens ook het kruiperig gedrag van sommige mensen. Zij benaderen U met een overdreven doch holle glimlach en een zodanig opgeschroefde voorgewende nederigheid dat het lijkt alsof zij U ieder ogenblik als een slaaf te voet zouden willen vallen, doch koesteren in hun hart soms de meest roofzuchtige gevoelens jegens U. Gewoonlijk bezondigen deze mensen zich bij de eerstkomende gelegenheid ook aan roddel en achterklap in Uw nadeel.

Een veel voorkomende vorm van onoprechtheid bestaat hierin, op andermans gevoelens te spelen om daar zelf voordeel uit te halen. Dit is misbruik van de Liefde of het goed vertrouwen van Uw medemens: U poogt iemands hart te raken om hem mild jegens U te stemmen. Een vorm hiervan is de vleierij, waardoor U Uw medemens op onoprechte wijze ophemelt om hem gunstig tegenover U te stemmen, terwijl U hem in feite geen zuiver hart toedraagt. Deze gedragswijzen zijn ware beledigingen aan Gods adres omdat zij misbruik maken van de Liefde, de ware motor van alles wat heilig is. Zij vervalsen en verminken de diepe aard van de Liefde en veranderen deze tot een lokmiddel, zoals een prachtige vrucht die verziekt of doodt zodra men erin bijt. Geen mens bedient zich ongestraft van Gods attributen voor de verwezenlijking van duistere doelstellingen. Jezus heeft in onmiskenbare bewoordingen laten blijken welk lot de Farizeeën in de eeuwigheid te wachten stond vanwege hun onoprechtheid en de valstrikken die zij voortdurend met vleierige woorden poogden te spannen.

11. Eerlijkheid

Eerlijkheid is in bepaalde opzichten nauw verwant met oprechtheid. In feite is het één van de deugden die U het best beschermt tegen de macht van het materiële, want een eerlijk mens is iemand die volkomen weerstand weet te bieden tegen elke verleiding van materiële zelfverrijking. Gebrek aan eerlijkheid is alles waardoor U afwijkt van de waarheid. Een eerlijk mens is iemand die in elke situatie volkomen handelt in overeenstemming met Gods Wil, en daarbij zijn eigen belangen verloochent. Hij staat erop dat ieder krijgt wat hem toekomt, zelfs indien zich situaties aandienen waarin zijn eigen belangen gediend kunnen worden zonder dat een ander daar duidelijk nadeel van ondervindt.

U hoeft slechts te denken aan belastingfraude: hoe gemakkelijk wordt deze soms weggewuifd met de redenering dat 'de staat' toch een onpersoonlijk begrip is; of gebruikmaking van de goederen van een bedrijf "omdat het toch rijk genoeg is en niemand er persoonlijk nadeel van ondervindt". Ware eerlijkheid vereist dat U ook in die gevallen "aan de keizer geeft wat aan de keizer toekomt, en aan God geeft wat aan God toekomt", zoals Jezus deze deugd machtig heeft omschreven. Onder oneerlijkheid vallen ook elke vorm van bedrog, leugen, oplichting, uitbuiting en bewuste misleiding van een medemens, alsook het achterhouden van vergoeding of het te weinig betalen aan een medemens die voor U heeft gewerkt.

Bedrog is niet alleen een oneerlijkheid tegenover een individuele, tastbare persoon, maar bijvoorbeeld ook, zoals reeds aangestipt, tegenover een ontastbare instelling zoals de Staat (zoals bij belastingontduiking en fraude), of het bedrijf waar U werkt (denk aan diefstal of het onrechtmatig toe-eigenen van goederen van de onderneming). De zogenaamd rechtvaardigende uitspraken "het behoort toch niemand persoonlijk toe" of "ze zijn rijk genoeg", zijn uitvluchten waarmee het geweten wordt vermoord, want in Gods ogen is dit net zo goed oneerlijkheid. Bedenk dat U steeds ten minste twee slachtoffers maakt: God, en Uzelf (Uw ziel). Ook in de gevallen waarbij hier op aarde schijnbaar geen benadeelden zijn, zult Uzelf voor de nadelen moeten betalen na Uw oordeel voor Gods Troon.

Eveneens als oneerlijkheid aan te merken, hoewel het door velen niet zo beschouwd zal worden, is de neiging om te overdrijven, te bluffen, gebeurtenissen of ervaringen af te schilderen alsof ze veel erger waren dan in feite het geval is geweest. Mensen doen dit geregeld om bij hun medemens bewondering of medelijden af te dwingen. Soms doen mensen dit om op de gevoelens van hun medemens te spelen teneinde hem te bewegen tot bepaalde handelingen of uitspraken waaruit zij rechtstreeks of onrechtstreeks voordeel kunnen halen.

Een bijzondere vorm van bedrog is chantage, omkoperij, waarbij U een medemens onder druk zet opdat deze bepaalde informatie niet zou vrijgeven of zich op één of andere wijze zou gedragen zoals U dit wenst, terwijl hij dit anders niet zou doen. Gewoonlijk wordt bij omkoperij een som geld geboden, waarbij deze gift echter gekoppeld wordt aan bepaalde bedreigingen. Deze handelwijze speelt in op de begeerte van vele mensen naar materieel voordeel. Dit vormt daarom ook een fraai voorbeeld voor het feit dat de zwakheden van mensen ook hun medemensen tot zonde kunnen verleiden.

Een correcte beleving van de eerlijkheid wordt niet zelden in de weg gestaan door trots, hoogmoed, vrees voor gezichtsverlies. Indien U iemand beledigt of uitscheldt, achteraf blijkt dat U volkomen ongelijk hebt gehad doordat U de belediging of het verwijt hebt geuit op basis van onjuiste informatie over die mens, maar toch verontschuldigt U zich nooit, dan zondigt U niet alleen tegen de eerbied jegens deze mens, doch ook tegen de nederigheid en tegen de eerlijkheid: U hebt moeten vaststellen dat U ongelijk had, maar stelt niettemin Uw eigen (vergankelijk, want slechts werelds) prestige boven het feit dat U deze mens hebt gekwetst en dat U hem bovendien met een last hebt opgezadeld die hij niet eens op grond van zijn gedrag heeft 'verdiend' (zelfs niet menselijkerwijs gesproken dus, want in Gods ogen is geen enkel verwijt ooit terecht).

12. Geduld

Geduld is het vermogen om te aanvaarden dat alles gebeurt op Gods tijd, ook indien deze niet helemaal strookt met Uw eigen verwachtingen en verlangens. Vele mensen worden geërgerd, geprikkeld, nerveus, wanneer een situatie niet helemaal verloopt volgens het ritme dat zij passend achten. Zij vertonen dan de neiging om op de dingen vooruit te lopen, en de zaken 'een handje te helpen' om meer schot in de zaak te krijgen. Zij willen een oplossing zien vόόr de tijd er rijp voor is, en gaan ervan uit dat de zaak alleen maar gediend kan zijn met een zo snel mogelijke afwikkeling. Nochtans is dit niet noodzakelijk het geval. Alleen Gods Wijsheid beschikt wanneer de volheid van de tijd gekomen is om iets tot stand te brengen of te laten eindigen.

Zolang een situatie waar U niet onverdeeld vrede mee hebt, blijft aanhouden, wordt U geacht, deze in overgave te dragen, in de wetenschap dat God ze wel zal veranderen (indien die verandering althans in overeenstemming is met Zijn Plan van Heil) zodra Hij in Zijn onovertrefbare Wijsheid vaststelt dat alle factoren voor die verandering gunstig zijn voor een optimaal effect ten dienste van de verwezenlijking van Zijn Plan. Door zelf bruusk in te grijpen, kunt U Gods Plan stevig in de war sturen, en in plaats van een vermeend ongunstige situatie recht te trekken, kunt U in werkelijkheid in Gods ogen veel schade aanrichten.

Een veel voorkomende bron van ongeduld schuilt in het gedrag van mensen. Erger U daar niet aan. Offer alles wat U stoort op aan God, bid ervoor, en laat het voor het overige los, opdat God Zelf het op Zijn tijd en volgens Zijn groot Plan kan oplossen. U zult ervaren dat dit veel vrede in Uw hart brengt. Het kan voorkomen dat U met de beste bedoelingen bezield, een ontspoorde situatie absoluut zo spoedig mogelijk wil rechttrekken omdat U het gevoel hebt dat U dit aan God verplicht bent. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn met storende toestanden in de kerk. U moet echter leren bedenken dat God andere plannen kan hebben: soms laat Hij de ontsporing van bepaalde toestanden een lange tijd toe opdat daarna de Waarheid des te feller zou schitteren. Inderdaad, indien U voortijdig (dus: vόόr Gods tijd daartoe gekomen is) wil ingrijpen, zal het effect van die ingreep minder groot zijn dan wanneer U God Zelf op Zijn tijd laat ingrijpen. Alleen Hij weet wanneer de tijd voor verandering werkelijk rijp is. Offer intussen Uw teleurstelling op, en doe dat in vereniging met het Smartvol Hart van Maria, en Uw geduld en offer zullen U als positief aangerekend worden. Wat U had bedoeld als een ingreep van liefde tot God (namelijk door een toestand die God wellicht mishaagt, te willen beëindigen) kan op termijn eerder beoordeeld worden als opstandigheid tegen Gods Plan.

Geduld en ongeduld houden verband met de wijze waarop U tegen de tijd aankijkt. Tijd is een mysterie op zich. In het stoffelijk leven is de tijdsfactor van beslissend belang doordat niet alle dingen tegelijk kunnen gebeuren. Het stoffelijke leven is door God zodanig georganiseerd dat er steeds een zekere evolutie, een ontwikkeling, een golvende beweging van groei en aftakeling bestaat. Indien alles tegelijk zou gebeuren, zou de materiële wereld geen eeuwen lang blijven bestaan, doch slechts een flits. Het Eeuwig Leven daarentegen, het Ware Leven in Gods Hemels Rijk, is tijdloos. Daarom is het spiritueel Leven ook tijdloos.

Precies om die reden is het mogelijk geworden dat Jezus op een bepaald ogenblik van de geschiedenis in de wereld kwam en het Verlossingswerk voltrok voor alle eeuwen, ook voor deze vόόr èn voor deze na Hem. Om diezelfde reden kunt U op elk ogenblik alles van Uw hele leven toewijden (aan Maria, aan Jezus...), ook datgene wat U vele jaren geleden niet hebt toegewijd, bijvoorbeeld omdat U toen het principe van de toewijding nog niet kende. Houd dit alles even voor ogen. Dit is een grote genade, want anders zou alles wat in Uw verleden ligt, reddeloos verloren zijn en zou ook geen vergeving meer kunnen bestaan voor vroegere zonden die door bepaalde omstandigheden niet onmiddellijk na de feiten gebiecht zijn.

Het spirituele, het geheel van de aangelegenheden van de ziel, is tijdloos. Jezus heeft de uitwerking van dit gegeven verzegeld in het grootste geschenk dat God ooit aan de mensheid heeft gegeven: het Verlossingswerk. Waarom tracht U dan Jezus niet volkomen na te volgen, op Hem te gelijken, ook in Uw ervaring van de tijd, door Uw religieuze oefeningen te beleven vanuit het besef dat hun effect tijdloos is? Met andere woorden: beoefen Uw gebeden en Uw deelname aan het Heilig Misoffer met veel meer geduld. Tracht langzamer en daardoor ook bewuster te bidden. Laat U in de mysterievolle sfeer van het tijdloze trekken. U zult merken dat dit gecompenseerd wordt doordat U Uw andere levenstaken vlotter zult volbrengen, vanwege de Vrede van hart waarmee zij bezield zullen worden, en het feit dat Gods werking in U intenser zal zijn, en de stromen van Goddelijke kracht en Wijsheid in U zullen toenemen. Bedenk steeds dat gebeden en een Heilige Mis die in een ijltempo afgehaspeld worden, veel aan waarde inboeten, want ook in de spirituele beleving geldt dat kwaliteit boven kwantiteit staat, met andere woorden: één diep doorleefd en langzaam verricht gebed is meer waard dan drie gebeden die niets méér zijn dan een reeks snel aan elkaar geschakelde woorden.

Er is een vorm van ongeduld die te maken heeft met een geprikkelde reactie op beproevingen. Een ontoereikend vermogen om beproevingen te aanvaarden, is op zich een gebrek aan offerbereidheid, doch indien U eerder geprikkeld of geërgerd reageert, kan er ook eerder sprake zijn van ongeduld: de beproeving moet zo snel mogelijk voorbij gaan, eventueel zelfs omdat U het gevoel hebt dat U ze niet aankunt, en het biedt U geen troost, te weten dat beproevingen het Eeuwig Heil brengen. In feite interesseert U in een dergelijke gesteldheid alleen maar dat U het op dàt ogenblik 'goed' zou hebben. We zouden kunnen stellen dat, wanneer een gelovig mens die op zich de waarde van de offerbereidheid kent, op een beproeving reageert met ergernis, hij vooral blijk geeft van ongeduld, eerder dan van zuiver gebrek aan offerbereidheid.

Voor een niet onbelangrijk gedeelte is het ongeduld in de mens een misvorming die in zijn karakter wordt geënt door de gejaagdheid van het modern leven, een gejaagdheid die op zich reeds een uitvloeisel is van het feit dat de moderne samenleving tuk is op snel winstbejag: er heerst een atmosfeer van "succes = rijkdom, en wel liever vandaag dan morgen". Geduld is daarom ook één van de grote deugden die U kan helpen bevrijden uit de verstikkende greep van de wereld, en zelfs indien U op grond van beroeps- en andere verplichtingen in het werelds ritme moet meedraaien, kunt U door de ontwikkeling van deze deugd in Uw hart een ingesteldheid ontwikkelen die U ondanks een noodzakelijk snel levensritme een aanzienlijke rust en vrede kan leren ervaren. Uw innerlijke beleving hoeft immers niet noodzakelijk gelijk te lopen met het ritme van de handelingen die U stelt: de koorts van Uw handen hoeft geen koorts te verwekken in Uw ziel, indien U alles in vereniging met Gods Wil ervaart, want dan zult U ook begrijpen dat Uw ziel tikt volgens een andere klok dan Uw lichaam, indien U dit mogelijk maakt door de innerlijke rust te betrachten.

13. Vriendelijkheid

Vriendelijkheid is in wezen het vermogen om Uw medemens het gevoel te geven dat Gods Liefde daadwerkelijk door U heen naar hem toestraalt. Deze deugd laat Uw medemens voelen dat U door God bezield wordt en Zijn Liefde verder draagt. Een contact met een oprecht vriendelijke mens is als een streling voor het hart. Indien de vriendelijkheid niet oprecht is, is er sprake van valsheid. Vriendelijkheid voorwenden, kan men niet blijven volhouden zonder vroeg of laat ontmaskerd te worden, want vriendelijkheid kan alleen spontaan en ongedwongen overkomen indien zij werkelijk ontspringt uit een hart dat in zichzelf de ware Vrede van God heeft gevonden.

Onvriendelijkheid is in de diepte altijd een uitvloeisel van onvrede in het hart, van een niet-aanvaarding van dingen die in Uw leven gebeuren, en zelfs van een gebrek aan vertrouwen in Gods Voorzienigheid. De onvriendelijke mens voelt zich vaak overrompeld door zijn dagelijkse levensomstandigheden en houdt er geen rekening mee dat die toestand net zo goed slechts van voorbijgaande aard kan zijn. Die frustratie wordt dan afgereageerd door norsheid, die snel kan uitgroeien tot een algemeen onvermogen om Liefde te geven. Een mens die met zichzelf in de knoei zit, zal ook geen vrede uitstralen naar zijn medemens toe, en zal in zijn hele gedrag doorgaans signalen uitzenden die erop neerkomen dat hij met rust gelaten wil worden.

Door onvriendelijk te zijn (ook al is hij zich daar in sommige gevallen niet eens van bewust), werpt hij een muur op, die de medemens duidelijk moet maken dat geen inmenging of geen toenadering geduld wordt, en wordt tevens als het ware gesignaleerd "ik voel mij niet best in mijn vel, waarom zou ik jou dan een goed gevoel geven?", met andere woorden "waarom zou een ander het beter hebben dan ikzelf?". Onvriendelijkheid schept niet zelden onoverkomelijke communicatiebarrières. Iemand die nors of zonder reden onvriendelijk is, nodigt niet uit tot toenadering. Daarom is dit een ondeugd die uiteindelijk de Liefde verwoest. De mens bij wie deze ondeugd veelvuldig optreedt, loopt ook een groot risico om vereenzaamd te raken. Uw medemens kan onmogelijk het gevoel krijgen dat Gods Geest in U woont en werkt wanneer U zich niet vriendelijk en zacht tegen hem gedraagt.

Ik moet wel even de aandacht vestigen op een bijzondere oorzaak van onvriendelijkheid die gewoonlijk buiten de schuld van de 'onvriendelijke' valt, namelijk deze welke haar oorsprong vindt in bepaalde chemische veranderingen in het lichaam. Er zijn medicijnen die het gedrag en zelfs het karakter van de mens grondig kunnen beïnvloeden. De duidelijkste voorbeelden hiervoor zijn chemotherapeutica (medicijnen die tumorbestrijdend werken) en antidepressiva (medicijnen die gegeven worden aan mensen die depressief zijn). Deze medicijnen grijpen zodanig brutaal in bepaalde lichaamsprocessen in, dat zij een normale energiecirculatie en een normale ontgifting in het organisme onmogelijk maken.

Gedragsveranderingen zijn daarvan één van de meest opvallende gevolgen. Een mens die van nature blijmoedig, optimistisch en vriendelijk is, kan na gebruik van dergelijke stoffen nors, kregelig en bitsig worden. In dit geval is geen sprake van een ondeugd, en hoeft niet getwijfeld te worden aan Gods milde vergeving zonder meer. Iets gelijkaardigs kan soms worden vastgesteld bij mensen in doodsstrijd, die plots wilde verwijten om zich heen slingeren en kwetsende en onvriendelijke woorden spreken. Deze mensen kunnen eveneens zo handelen in reactie op bepaalde medicijnen, of onder invloed van grote veranderingen in de stofwisseling, die aan de dood voorafgaan. Een hulpmiddel om U te oefenen in een vriendelijke omgang met Uw medemens, kan hierin bestaan dat U elke mens benadert als een woning van God.

14. Mildheid

Mildheid is in zekere zin de basis voor vergevingsgezindheid. Om te kunnen vergeven, is mildheid noodzakelijk. Iemand die niet mild is, blijft wrokkig, en is geneigd om zijn medemens op soms hardvochtige wijze te veroordelen. Dat kan in woorden, maar ook in gedachten of diep in het hart gebeuren. Mildheid is slechts mogelijk wanneer reeds een voldoende grote mate aan naastenliefde aanwezig is, evenals het besef dat ieder mens vroeg of laat fouten kan maken, hoezeer hij zich ook inspant om volmaakt te zijn. Wanneer U in alle omstandigheden moeite doet om de situatie van Uw medemens te begrijpen, zult U niet meer zo licht een oordeel over hem vellen. Oordelen, komt alleen God toe, want Hij is de eeuwige Rechter. Veroordelen is zeker een zonde, want dat is het uitspreken van een negatief oordeel over Uw medemens alsof Uzelf daartoe de alwetendheid en de algehele Wijsheid bezat. "Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen". Niemand kan zeggen dat hij nooit in zijn leven een fout heeft begaan, dus heeft niemand het recht om zijn medemens in de geest te stenigen omdat deze gezondigd heeft.

Mildheid is daarom ook aanvaarding van Uw medemens zoals hij is, zonder overdreven zwaar te tillen aan eventuele fouten en gebreken, en in het constant besef dat ieder mens door God is gemaakt met zijn welbepaalde eigenschappen, maar dat de betreffende mens nog niet in staat is om daar het beste van te maken. Niemand kan U ertoe verplichten, omgang te onderhouden met een mens die veelvuldig zondigt, maar U mag ook niet iemand de rug toekeren omdat hij eens een fout begaat. Oordeel of veroordeel hem niet, doch bid voor hem en tracht hem het voorbeeld van Uw eigen leven en handelen voor te houden, mits U daarbij zelf de grootst mogelijke zuiverheid betracht, want het voorleven van een onzuiver voorbeeld kan door God worden beschouwd als misleiding naar Uw medemens toe. Ik heb het in punt 5 reeds gehad over roddel en achterklap als het vellen van oordelen over een medemens. Inderdaad, wanneer U de mildheid betracht en het beoordelen van iemands gedrag strikt aan God overlaat, zult U niet gemakkelijk verstrikt raken in het web dat de duivel zo veelvuldig spant wanneer iemand U aanspreekt in verband met een ander mens. Zeldzaam zijn de gesprekken over een niet aanwezige medemens, waarbij niet geroddeld of zelfs gelasterd wordt. Wees waakzaam.

Eén van de uitingen van gebrek aan mildheid, is het schandvlekken van een medemens die ooit een fout heeft begaan waaraan ruchtbaarheid is gegeven. Iemand kan jaren geleden iets hebben gestolen, soms een kleinigheid, doch wordt nog steeds met de vinger gewezen en zelfs nageroepen als 'een dief'. Dat is betreurenswaardig, want hierdoor worden vaak de wegen naar terugkeer tot een deugdzaam leven voor die mens zwaar bemoeilijkt. Hij voelt zich bekeken, kan nauwelijks nog spontaan handelen, wordt voortdurend aan een onzuiverheid uit zijn verleden herinnerd, en niet zelden reageert deze mens daarop door de daad opnieuw te herhalen ("indien men mij toch als een dief beschouwt, en niet wil aannemen dat ik mij kan bekeren, komt het er niet op aan hoe ik mij gedraag... Ik kan toch niets goeds doen in de ogen van de mensen"). Daarom: wee diegene die een medemens met de vinger wijst of hem openlijk herinnert aan een fout die hij een tijd geleden heeft begaan en wellicht reeds heeft uitgeboet in een mate die niemand bekend is. Mensen kunnen wel degelijk veranderen, dat is een groot geschenk van Gods barmhartige Liefde. Twee grote voorbeelden: de Heilige Maria-Magdalena, aanvankelijk prostituee, later één van de vurigste voorvechters van Christus en model van de zuiverste Liefde en boetvaardigheid, en de Heilige Paulus, aanvankelijk vurig vervolger van christenen, daarna vurig prediker van het woord van Christus.

Indien U de deugd van de mildheid waarlijk in U tot rijping wilt laten komen, kan ik U daartoe een sleutel in de hand geven die U in staat zal stellen, Uw medemensen met heel andere ogen te leren bekijken: beschouw een mens die zondigt niet als een schuldige, maar als een verblinde, een mens die dwaalt omdat hij door het kwaad misleid is. Zo zal voor U de dag aanbreken waarop U een medemens die tegen U heeft misdaan, niet meer zult veroordelen of met wrok benaderen, doch medelijden met hem zult hebben en in Uw hart Jezus’ woorden zult herhalen: "Vergeef het hem, want hij weet niet wat hij doet".

Mildheid heeft nog een andere betekenis, die met het materieel leven te maken heeft, namelijk vrijgevigheid. Het tegendeel van dit aspect is de gierigheid, hebzucht, die raakpunten heeft met het egoïsme.

15. Verdraagzaamheid

Verdraagzaamheid is het vermogen, te tolereren wat Uw medemens doet of zegt, dus te aanvaarden dat bepaalde dingen gebeuren. Verdraagzaamheid komt neer op het aanvaarden van de eigenheid van Uw medemens, het aanvaarden dat hij anders is dan U omdat God hem zo heeft gemaakt. Het betekent ook dat U Uzelf niet beter acht dan Uw medemens. Verdraagzaamheid behelst ook een totale aanvaarding van het feit dat Gods Wil de details van Uw levenspad uitstippelt, zodanig dat U ook datgene aanvaardt waarmee U het menselijkerwijs moeilijk zou kunnen hebben. Verdraagzaamheid is te beschouwen als een maat voor Uw draagkracht, een maatstaf voor het gewicht van het kruis dat U God op Uw schouder laat leggen zonder te protesteren.

In die zin is Uw verdraagzaamheid dan ook in verregaande mate bepalend voor de graad van heiligheid en verheerlijking die U zult bereiken. Elke situatie die zich in Uw leven aandient, hoe banaal deze op zich ook moge zijn, sluit op één of andere wijze in zich een beproeving, een test, aan de hand waarvan God kan aflezen hoe ver Hij met U mag gaan. Aan de hand van het punt waarop Uw reactie negatief wordt, kan Hij vaststellen hoe diep Uw toewijding aan Hem werkelijk gaat. De ziel die waarlijk 'ja' of 'fiat' tot God zegt en diep in het hart in overeenstemming leeft met Gods Wil en Wet, blijft ook in onaangename situaties liefdevol en doet liever een toegeving dan God te bedroeven door een negatieve houding.

Er zijn mensen die op alles en iedereen iets aan te merken hebben, op alles en nog wat vitten, en die de fouten van hun medemens dik in de verf zetten, terwijl zij blind blijven voor hun eigen fouten. Over hen zei Jezus dat zij absoluut de splinter uit andermans oog willen verwijderen doch intussen niet zien dat zij zelf een balk in hun oog hebben. Zij uiten gemakkelijk kritiek, en zijn onverdraagzaam tegenover de geringste fout van hun medemens. Deze mensen hebben ook de neiging, eerder hun medemensen te observeren dan in hun eigen hart te kijken. Zij lijken steeds weer de negatieve kantjes van hun medemens in het licht te stellen, en zijn snel geïrriteerd over elke vermeende afwijking, want zij zien soms ook zonden waar er geen zijn.

Iemand die onverdraagzaam is, protesteert tegen vele dingen, en lijdt ook vaak aan verstarring in de geest. Hij is ervan overtuigd dat hij alleen gelijk heeft en zich niet kan vergissen. De medemens gaat in zijn ogen voortdurend in de fout, en daarom gaat de onverdraagzame ziel steeds in de (tegen)aanval. Voor de mens met een gebrekkige verdraagzaamheid is zelfs het alledaags leven in zekere zin steeds een beetje oorlog: hij verkeert constant in staat van alarm, en heeft weinig nodig om geprikkeld, opstandig of ongeduldig te worden en in het harnas te gaan.

Een uitstekende oefening om Uw vermogen tot verdraagzaamheid te ontwikkelen, bestaat hierin dat U in de loop van de dag in elke situatie waarin U een negatief gevoel in U voelt opkomen, geestelijk een stapje terug zet, dus niet negatief reageert, doch U ten allen prijze rustig en vredig in Uzelf terugtrekt, en U in de geest het beeld voorstelt dat U daarmee een roos aan Maria geeft. U zult merken dat  U op sommige dagen een hele tuil kunt weggeven, en wees ervan overtuigd dat een veelvoud van die bloemen in spirituele zin daadwerkelijk in Uw ziel teruggelegd wordt. Onze hele samenleving is gekenmerkt door een bedroevend hoge graad van onverdraagzaamheid. Het lijkt wel alsof de ene mens de andere steeds in de weg loopt. Indien U Uw medemens niet onvoorwaardelijk verdraagt, hoe kunt U dan zeggen dat U God liefhebt, terwijl Hij toch Zijn kiem in Uw medemens heeft gelegd?

Wanneer deze deugd sterk ontwikkeld is, voelt U bijvoorbeeld niet meer de behoefte om Uzelf te allen prijze te verdedigen. Deze gesteldheid behelst ook een element van Wijsheid, namelijk het besef dat het weinig zin heeft, zich door de stem van de wereld (met andere woorden: de meningen van werelds ingestelde mensen) tot strijd te laten verleiden.

Verdraagzaamheid is een ware verheerlijking aan Jezus en Maria, die eindeloze beproevingen en onhebbelijkheden vanwege de mensen uit Hun tijd hebben doorstaan zonder de noodzaak te voelen om zich te verdedigen of 'terug te slaan', noch met daden noch met woorden. God kan oneindig veel doen met lammeren, wolven spelen echter steeds in de kaart van de satan.

16. Godsvrucht

In feite is de godsvrucht een elementaire deugd, doordat Uw ziel in zich de sporen bewaart van de herinnering dat zij van God uitgaat, en in elke ziel (bij velen onbewust) het verlangen leeft om naar God terug te keren. God Zelf heeft in de ziel de behoefte gelegd om Hem te zoeken, met Hem in contact te komen, Hem te ervaren. Wanneer deze deugd goed ontwikkeld is, beleeft U echt vreugde aan gebed en aan het bijwonen van de Heilige Eucharistie, en dan zult U ook steeds meer door Gods Geest bezield worden om een groeiende diepgang te verwerven in het begrijpen van Gods Mysteries, in de waarde van godsvruchtige oefeningen en in de diepe betekenis van het Misoffer en van diepzinnige gebeden en religieuze beschouwingen. Het is dan alsof U steeds dieper doordringt in Gods Hart, in het Hart van Maria, in de drijfveren die Jezus hebben bezield, enzovoort. Het is overigens op een hoogontwikkelde godsvrucht dat de genade van groeiende vereniging met Jezus en Maria berust, in de mate waarin deze genade U wordt geschonken. Genaden worden gegeven indien, en in de mate waarin, dit noodzakelijk of nuttig is voor het volbrengen van Uw persoonlijke levensopdracht, dit alles in het licht van Uw functie binnen Gods Heilsplan. Een goed ontwikkelde godsvrucht is heel vruchtbaar voor de zielen. De godvruchtige ziel zelf kan op grond daarvan de treden van vervolmaking beklimmen, die naar de heiligheid voeren, en voor de zielen van haar medemensen grote vruchten van Verlossing bekomen. De reden is deze, dat een ontwikkelde godsvrucht gepaard gaat met een zekere graad van zuiverheid in de communicatie met God, waardoor het gebed van voorspraak van de ziel een steeds grotere kracht ontplooit bij Gods Gerechtigheid.

Godsvrucht moet oprecht zijn. Alleen in dat geval drijft zij waarlijk op het Goddelijk Vuur. Indien zij door onzuiverheden aangetast is, is eerder sprake van dweperij. Wat in de volksmond wel eens wordt bestempeld als 'kwezelarij' is in wezen vaak valse godsvrucht (al wil ik uitermate voorzichtig zijn om iemand deze eigenschap toe te dichten, want ook oprecht diepe godsvrucht en bestreving van ware heiligheid wordt door onbegrijpende mensen als kwezelarij afgedaan). Een werkelijk gebrek aan godsvrucht komt tot uiting in gebrek aan lust om te bidden of om de Heilige Mis te bezoeken. Ook hier is echter voorzichtigheid op haar plaats: Lusteloosheid in het gebed kan ook oorzaken hebben die niet met een gebrekkige godsvrucht te maken hebben, namelijk tijdelijke vermoeidheid, negatieve ervaringen met religieuze inhoud of andere schokkende ervaringen die voorbijgaand het geestelijk en emotioneel evenwicht verstoren, een geloofscrisis van voorbijgaande aard.

Ware godsvrucht is gebaseerd op oprechte liefde tot God (Jezus, Maria). Er is een vorm van godsvrucht, die in feite qua effect nauw verwant is met dweperij, en die gekoesterd wordt door mensen die zichzelf dwingen tot veelvuldig gebed en/of kerkbezoek uit vrees om verdoemd te worden. Dit is geen deugd, doch eerder een gebrek aan Liefde en aan vertrouwen op God. Vrees is niet verenigbaar met Liefde. Wanneer U iemand werkelijk liefhebt, kan er geen sprake meer zijn van vrees. Hierbij wil ik herinneren aan dat andere woord voor godsvrucht, namelijk 'vreze Gods'. Dit begrip wordt vaak verkeerd begrepen. Godvrezend zijn, betekent niet 'bang zijn voor God', doch wel 'bang zijn om God te mishagen'. Ware Godsvrucht is inderdaad bezield door het verlangen om God in alles te dienen, dus tevens alles te vermijden dat Hem niet bevalt, Zijn Plan niet helpt bevorderen, of schade toebrengt aan Zijn Werken.

Een goed ontwikkelde deugd van godsvrucht vormt één van de sterkste verdedigingsbarrières tegen bekoringen, in die zin dat zij werkt als een soort rem op de neiging om bewust kwaad te bedrijven evenals om anderen aan te zetten tot het kwaad. De reden hiervoor is duidelijk: deze deugd gaat normaal gesproken gepaard met een ontwikkeld zondebesef en een verlangen om Gods zaak te dienen, en een godvruchtige ziel brengt in zich ook een afkeuring van alle zonde tot rijping.

Wanneer gebrek aan godsvrucht echt tot een persoonlijkheidskenmerk wordt, heeft de betrokken mens geen lust om te bidden, ziet hij er zelfs helemaal het nut niet van, weigert hij de Mis bij te wonen, gelooft hij niet in de Sacramenten. In een ernstige graad drijft hij de spot met alles wat met godsdienst te maken heeft. Wanneer niet alleen ongeloof of religieuze gevoelloosheid meespelen doch ook een bijmengsel van haat of ernstige antireligieuze bekoring aanwezig is, kan dit uitgroeien tot het opzettelijk bedrijven van heiligschennis in diverse vormen. Heiligschennis wordt ook begaan door gelovigen, zelfs door hen die dagelijks het Heilig Misoffer bijwonen. In vele gevallen gaat het hierbij om onwetendheid. Niettemin wordt vooral van hen verwacht dat zij hun hart voldoende openen voor de bezieling en inspiraties van de Heilige Geest, die elke ziel aanspoort tot de grootste eerbied voor, Liefde tot en oprechte communicatie met God en alles waarmee Hij in de mens wil leven. Van heiligschennis is sprake in elke handeling, elk woord en elke gedachte waardoor God en alles wat heilig is, beledigd wordt. Dat kan door beschadiging of misbruik van heilige voorwerpen, maar bijvoorbeeld ook door het spreken van onzuivere woorden waardoor God en alles wat heilig is, in diskrediet wordt gebracht of belachelijk wordt gemaakt. U hoeft slechts te denken aan de vele wansmakelijke 'grappen' die over religieuze thema’s verteld worden.

Ook de Heilige Communie wordt veelvuldig op heiligschennende wijze ontvangen. Het is betreurenswaardig dat zelfs over essentiële punten in dit verband geen rechtlijnigheid bestaat binnen de Kerk. Eén advies slechts kan ik U geven: betracht overeenstemming met de wijze aanbevelingen van de Paus.