Ouderenrechten

‘Stemrecht volstaat niet om belangen ouderen te verdedigen’

Tien Vlaamse ouderen leggen een uitgewerkt voorstel op tafel voor de oprichting van een ouderenrechtencommissariaat. De aanleiding was hun grote verontwaardiging over de eerste coronacrisis in de woonzorgcentra.

Veerle Beel maandag 23 november 2020 om 3.25 uur DeStandaard

Het idee komt van Johan Leman (72), de voorzitter van de Brusselse vzw Foyer Fred Debrock

Eén Vlaming op de vijf is 65 jaar of ouder. Tegen 2030 zal het Vlaamse Gewest al 1,7 miljoen oudere in­woners tellen, of een op de vier. Je zou denken dat zoveel stemmen genoeg gewicht in de schaal leggen om de belangen van ouderen te verdedigen. Maar volgens de groep van tien jonggepensioneerden die een voorstel van ouderenrechtencommissariaat op tafel legt, volstaat het stemrecht daarvoor niet.

‘Hoe ouder je bent, hoe onzichtbaarder je wordt en hoe minder er rekening gehouden wordt met je belangen. Daartegen gaan we in het verzet’, zegt Robert Crivits (66), die de pen van de conceptnota en het voorstel vasthield.

Het idee komt van Johan Leman (72), de voorzitter van de Brusselse vzw Foyer. Het kwam voort uit zijn diepe verontwaardiging om wat de bewoners van de woonzorgcentra tijdens de eerste coronacrisis is overkomen. Twee op de drie overlijdens vonden toen plaats in de woonzorgcentra. Zijn oproep op Facebook om de ouderenrechten hoger op de politieke agenda te plaatsen, vond veel bijval bij leeftijdsgenoten.

Zo ook bij Tarsi Windey (68), die twintig jaar lang verantwoordelijk was voor de ouderenzorg binnen Zorgnet-Icuro. ‘Ik was zeer kwaad toen ik hoorde dat sommige zieke bewoners niet naar het ­ziekenhuis konden en dat sommige artsen hun patiënten in het woonzorgcentrum niet meer durfden te ­bezoeken. Dat vond ik schuldig verzuim. Er zijn onaanvaard­bare dingen gebeurd en heel wat mensen hebben een stervensproces doorgemaakt dat je niemand toewenst.’

‘De bewoners van woonzorgcentra gaan zelfs vaak niet meer stemmen, omdat hun omgeving vindt dat dat niet meer hoeft. Het is een bijzonder kwetsbare groep, maar zo zijn er nog. Ik denk aan ­alleenstaande hoogbejaarde vrouwen, mensen die in een niet-aan­gepast huis op het platteland ­wonen, ouderen die een inkomensgarantie krijgen en oudere migranten. Als het ouderencommissariaat er komt, moet het die brede kijk behouden.’

Levensverwachting

Dat bepleit ook Mie Moerenhout (69), die vijftien jaar directeur van de Vlaamse Ouderenraad was. ‘Een ouderenrechtencommissariaat vertrekt vanuit een rechtenbenadering en kan ook bemiddelen bij individuele klachten. Ik denk nu aan een vrouw van 70 jaar die haar huis verkocht om in het centrum van de stad te gaan wonen. Zij zet daarmee een zeer valabele stap om tot op hoge leeftijd autonoom te blijven wonen.’

‘Omdat ze met het geld van haar huis het appartement niet kon ­betalen, klopte ze aan bij de bank. Die weigerde een lening te geven omdat ze uitgaan van een achterhaalde levensverwachting. Ze ­rekenen, net als veel verzekeraars, tot 75 jaar, terwijl vrouwen gemiddeld al een eind boven de 80 worden. Een ouderenrechtencommissaris kan mee naar een oplossing zoeken en kan dit ook aankaarten bij het beleid. Zoals het Kinderrechtencommissariaat doet wanneer de rechten van kinderen in het gedrang komen.’

Anders dan bij de kinderrechten, bestaat er nog geen internationaal verdrag voor de rechten van de ouderen. De initiatiefnemers verwijzen daarom naar de algemene mensenrechten, zoals het recht op leven, op vrijheid, op vrijheid van meningsuiting, op gezondheid en op een gezond leefmilieu.

De conceptnota en het voorstel van decreet zijn overgemaakt aan alle partijen in het Vlaams Parlement. Vorige week zei Groen-fractieleider Björn Rzoska dat hij voorstander is van zo’n ouderencommissariaat. De initiatief­nemers hopen op brede steun ‘die niet ophoudt bij de grens tussen meerderheid en minderheid.’

De Vlaamse Ouderenraad buigt zich dinsdag over het voorstel.