Foto

Welkom in Huldenberg


Foto
Zoeken in blog

De teksten op dit webblog zijn authentiek.  Mogen wij u dus daarop wijzen dat iedere overname van tekst een schriftelijke toelating vereist van de auteur.
De redactie.

N i e u w
  • De kapel van de heilige Familie historiek
  • De angelusklok
  • Historische doopvont in de OLV-kerk
  • Kapelletje schoolgebouw Elzasstraat
  • Ottenburg : de Tomme
  • O.-L.-Vrouw ten Pui
  • De Casino
  • De kapel Minet
  • Art déco in Loonbeek
  • De boogschuttersgilde
    Geschiedenis
  • Ontstaan van Huldenberg
  • Ontstaan van Loonbeek
  • Ontstaan van Neerijse
  • Ontstaan van St-Ag.-Rode
  • Ottenburg: magische Tomme
  • Koninklijke Filharmonie 1
  • Koninklijke Filharmonie 2
  • Ganspoel
  • Foto
    Monumenten
  • OLV-kerk: vroege gotiek
  • OLV-kerk: Brabantse gotiek
  • De zonnewijzer
  • De pomp is honderd jaar
  • Loonbeek: het Blauwhof
  • Art deco in Loonbeek
  • 50 jaar gedenkenzuil Felix Sohie
  • Meisjesschool Loonbeek
  • Het monument
  • Kapelletjes
    Kunstpatrimonium OLV-kerk
  • Aanbidding der Wijzen
  • Aanbidding der herders
  • Bekering St-Hubertus
  • H. Rosalia gekroond
  • OLV tenhemelopneming
  • Jezus aan het Kruis
  • La Deposizione
  • De graflegging
  • Primaat van Petrus
  • De Heilige Familie en de kleine Johannes
    Kunstpatrimonium 2
  • De klokken van Huldenberg 1
  • De klokken van Huldenberg 2
  • De Mariaklok
  • De angelusklok
  • O.-L.-V. van den Elzas
  • De kapel Minet
  • Restauratie orgel Neerijse
  • Restauratie orgel Ottenburg
  • Kruisweg St-Niklaas Ottenburg 1
  • Kruisweg St-Niklaas Ottenburg 2
    Kunstpatrimonium 3
  • Zuidportaal en zijn beelden
  • Historische doopvont in de OLV-kerk
  • Kapelletjes
  • Kapelletjes 1
  • Kapelletjes 2
  • Kapelletjes 3
  • Kapelletjes 4
  • De Heilige Familie historiek
  • Inhuldiging van O.-L.-Vrouw van den Elzas
  • O.-L.-V. van den Elzas
  • Foto
    Monumenten: Keyhof
  • De kloosterkapel - 1
  • De kloosterkapel - 2
  • De kloosterkapel - 3
  • De kloosterkapel - 4
  • De kloosterkapel - 5
  • De kloosterkapel - 6
  • De kloosterkapel - 7
  • De kloosterkapel - 8
  • De boom van Jesse
  • De kruisweg
    Verdwenen erfgoed 1
  • De Stroobants hoeve
  • Pachthof Sneessens 1
  • Pachthof Sneessens 2
  • Pachthof Van Bruystegem
  • Het Hospice 1
  • Het Hospice 2
  • Het Hospice 3
  • De Mariakring 1
  • De Mariakring 2
  • De Mariakring 3
    Verdwenen erfgoed 2
  • Ter Meeren of Roodhof
  • Het Blauwhof - 1
  • Het Blauwhof - 2
  • Het Blauwhof - 3
  • Het Blauwhof - 4
  • Schuur v papiermolen 1
  • Schuur v papiermolen 2
  • Schoolgebouw Elzasstraat
  • Toponymie - 1
  • Straatnamen & betekenis
  • De Zesdagmaalstraat
  • De Korenheide
  • De Billande
  • De Hasselheide
  • De Elzasstraat
  • De Oliestraat
  • Wolfshaegen
  • Loswegstraat
  • Schaveistraat
    Toponymie - 2
  • De Kausdelle
  • Foto
    Bijnamen in Huldenberg
  • Het Gemeenteplein
  • De KVLV in 1958
    Bijnamen in Loonbeek
  • St-Jansbergsteenweg -1
  • De KVLV Deel 1
  • De KVLV deel 2
  • De KVLV deel 3
    Foto
    Bijnamen in Neerijse (1)
  • Foto
    Bijnamen in Ottenburg (1)
  • Foto
    Bijnamen in St-Agatha-Rode
  • Volkse wijsheden
  • Bamis, kermis in het dorp
  • Antonius met het varken
  • Antonius: weerspreuken gezegden
  • De boogschuttersgilde
  • De kribbe Gemeenteplein
  • De Huldenb. processie 1
  • De Huldenb. processie 2
  • De Huldenb. processie 3
  • De Huldenb. processie 4
  • St.-Rochusommeganck
    Verhalen
  • De Jonkvrouw en de kikkers
  • Voor een mot'cyclet
  • Het verhaal van de instrumenten
  • Den Bluts
  • Cafés en handelszaken
  • Cafés in St.-Agatha-Rode
  • Wolfshaegen: cafés & winkels
  • Winkels in St.-Ag.-Rode
  • Uit het dagboek van een pastoor
  • Liefdesverdriet
  • Den drapeau
  • Monsieur Dupont
  • Vergaderen
  • De broek van Juffrouw Linda
  • Kapsalon
  • Kerstvrede ?
  • Dialoog
  • Huisbezoek
  • Uit het dagboek van Mariette Vandenschrieck
  • Inleiding
  • D1 Mobilisatie 1
  • D2 Mobilisatie 2
  • D3 Oorlog breekt uit
  • D4 Op vlucht
  • D5 Op vlucht
  • D6 Oorlogsjaren
  • D7 Voedsel
  • d8 crash
  • Foto

    Lente: Vergeet-mij-nietje

    Natuur 1
  • Langs de IJse - De lente
  • De smeerwortel
  • De stinkende gouwe
  • Langs de IJse - De zomer
  • De klaproos
  • De moerasspirea
  • Langs de IJse - De herfst
  • Het boerenwormkruid
  • De vlier
  • Natuur 2
  • Het koninginnenkruid
  • De paardebloem
  • Het pijlkruid
  • De grote kattenstaart
  • De mispel
  • De hulst
  • De maretak
  • Het sneeuwklokje
  • De IJse in de winter
  • De merel
    Foto
    Natuur 3
  • De koolmees
  • De pimpelmees
  • De staartmees
  • De kuifmees
  • Het roodborstje
  • De groene specht
  • De zwaluw
  • De mus
  • De egel
  • De kalkoen
    Natuur 4
  • De meikever
  • De distelvlinder
  • Het wilgenroosje
  • De wesp
  • De sleedoorn
  • De klimop
  • De brandnetel
  • De dovenetel
  • Het koolwitje
  • De koninginnepage
    Natuur 5
  • De meerkoet
  • De waterhoen
  • Het fluitenkruid
  • De houtduif
  • De meidoorn
  • Brem
  • De robinia
  • De duizendblad
  • De madonnalelie
  • De vos
    Natuur 6
  • De Japanse kerselaar
  • De Boshyacint
  • De kerkuil
  • Het madeliefje
  • Natuurwandelingen 1
  • Rode Bos
  • Huldenberg: 't middenrif
  • Huldenberg: langs kleine weggetjes
  • Huldenberg: langs nieuwe weggetjes
  • Huldenberg: langs de velden
  • Naar het Westen
  • Bij de buren
  • Op 't dak van Huldenberg
  • Op't dak van Huldenberg2
  • De Kapelletjeswandeling
    Natuurwandelingen 2
  • Loonb.-Neerijse-Loonb.
  • Weg en zo terug thuis
  • Huld.-Terlaenen-Huld.
  • De stoomtram
  • Dichtbij wandelen
  • Huldenberg: bergop bergaf
  • Taal
  • De sjup in de sjeu (1)
  • De sjup in de sjeu (2)
  • Gebouwen
  • Het oud gemeentehuis van St.-Ag.-Rode
  • Het nieuw kasteel van St.-Ag.Rode
  • Allerlei
  • KVLV Loonbeek naar Luik
  • In het Nieuwsblad
  • Pastoor Bertmans, 30 jaar in Huldenberg
  • Huwelijk Graaf Rodolphe
  • Loflied voor F. Sohie
  • Schapen door Huldenberg
  • Schapen verlaten Huldenberg
  • Huwelijksverjaardag platina
  • Sofie Van Binnebeek, Laureate beurs
  • Winter in Huldenberg

    Magische Tomme
    Tulpvormige aarden potten

    Foto
    Langs de IJse
    Herfst

    Kardinaalsmuts
    Haagwinde
    Reuzenpaardenstaart
    Foto
    Foto
    Foto

    Langs de IJse
    Zomer

    - reuzenbalsemien
    - moerasspirea
    - kattenstaart
    - wikke
    - wilgenroosje
    Foto
    Foto
    Foto
    Foto
    Foto

    Langs de IJse
    Lente
    - Smeerwortel
    - Look-zonder-look
    - Fluitenkruid
    - Witte dovenetel
    - Hondsdraf
    - Vergeet-mij-nietje

    Foto
    Foto
    Foto
    Foto
    Foto
    Foto

    Nest van koolmees

    Foto
    Foto
    HULDENBERG
    Vroeger en nu
    14-10-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De kapel Minet in Ganspoel 1
    De kapel Minet in Ganspoel is 150 jaar. Haar geheim wordt ontrafeld. (Deel 1)

    Het is nu al 150 jaar dat de kapel Minet sierlijk en eenzaam boven in het veld van Ganspoel staat. Boven de deur staat het bouwjaar vermeld : 1871. Er zijn vele verhalen rond de omstandigheden van de bouw van dit bedehuisje. Maar met de tijd zijn al deze praatjes verwaterd en trekt geen enkele verteller vandaag nog aan het langste eind. Deze unieke verjaardag is dus een enige kans om de waarheid rond de reden van de bouw te onthullen.


    De kapel Minet (eigen foto)

    In de jaren 1860 is Joseph Jules Ernest Minet (1840-1919) zich als pachter komen vestigen in het pachthof Ganspoel dat achter het Hof ten Bosch (het pachthof van de familie Peeters) stond, in het begin van de weg naar het Instituut Ganspoel. Deze weg werd toen de weg van Duisburg naar Loonbeek genoemd zoals men het op dit plannetje merkt.



    Joseph Jules Ernest Minet.  Hij was de bouwheer van de kapel (uit het archief van Jean-Pierre Minet).


    Situatieplan van het pachthof Ganspoel (uit het archief van Jean-Pierre Minet). 

    Het pachthof is inmiddels in 2020 afgebroken. Joseph Minet was een welvarende pachter en tevens een persoonlijkheid in het Huldenbergse verenigingsleven. Hij bracht het later tot burgemeester, tussen 1895 en 1903. Hij was getrouwd met Pauline Albertine Janssen (1841-1912) die afkomstig was uit een Tiense familie, eigenaar van de suikerraffinaderij.

    Pauline Albertine Janssen, de echtgenote van Joseph Minet (uit het archief van Jean-Pierre Minet).


    Het pachthof Ganspoel waar de familie Minet woonde. Later werd het ingenomen door het blindeninstituut. (Oude postkaart) 

    Het jonge gezin kreeg op 2 maart 1867 een dochtertje. Ze noemden haar Maria Phalmire (Palmyre) Kristine. Jammer genoeg overleed het meisje op de leeftijd van 8 maanden op 5 december 1867. In de 19e eeuw was de kindersterfte tijdens de eerste twee jaren van het leven hoog. 

    Joseph en Pauline gaven de moed niet op. Op 20 januari 1869, dus een goed jaar later, werd een tweeling geboren, twee meisjes. Eén ervan werd dezelfde dag als dood, zonder naam, aangegeven op de burgerlijke stand van de gemeente. Het andere kreeg de naam Marie Apoline Ghislaine Palmyre. Deze laatste voornaam, Palmyre, droeg zij verder in het dagelijkse leven.



     Palmyre Minet en het kaartje van haar eerste communie. Ze stierf op 17-jarige leeftijd. (uit het archief van Jean-Pierre Minet).


    In oktober 1871, dus 2 jaar en 9 maanden later lieten de ouders de kapel bouwen. Waarom zouden ze dit gedaan hebben? Hun dochtertje was inmiddels bijna 3 jaar oud. 

    Als we dan verder naar de registers van de burgerlijke stand van Huldenberg kijken, dan lezen wij dat Pauline Janssen op 24 mei 1872 het leven schonk aan een zoon, Joseph Ghislain Marie Félix (1872-1936). Dit betekent dat ze zwanger was toen men met de bouw van de kapel begon. Het is dus duidelijk dat de ouders in de herfst 1871 enerzijds dankbaar waren dat hun meisje Palmyre, na twee overlijdens in de familie, nog in leven was ; anderzijds hoopten zij op een geboorte, liefst van een jongen wat belangrijk was voor een pachter die aan opvolging dacht. Daarom werd de kapel gebouwd. En het werd een gezonde jongen, hun bede werd verhoord.




    Joseph Ghislain Marie Félix Minet op latere leeftijd. Voor hem werd de kapel gebouwd (foto uit het archief van Jean-Pierre Minet). 


    Twee jaar later, op 18 oktober 1874, kregen ze nog een meisje, Maria Josephine Adelia Ghislena genoemd. Op 23 april 1886 overleed Palmyre Minet op 17-jarige leeftijd te Elsene, op Goede Vrijdag. De bouw van de kapel heeft dus niets te maken met haar overlijden want de kapel stond er toen al meer dan 14 jaar. Haar broer, Joseph Ghislain was toen ook 14 jaar oud. 


    Tekst : Jean-Pierre Van Binnebeek met de gewaardeerde hulp van Jean-Pierre Minet. 

    Bronnen : 

    Geboorte- en overlijdensregisters van de gemeente Huldenberg tussen 1860 en 1890. Dank aan Jean Mertens voor de toegang tot deze geboorte- en overlijdensregisters.
    Archief van de familie Jean-Pierre Minet

    (Wordt vervolgd : Deel 2 - De symboliek van de kapel Minet)

    >> Reageer (0)
    13-10-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De kapel Minet in Ganspoel 2
    De doopkapel Minet, een gebouw vol symboliek. (Deel 2) 


    In het eerste deel van de tekst hebben we gezien dat de familie Minet deze kapel heeft laten bouwen om de geboorte van een zoon af te smeken. En het is hen gelukt, hun bede werd verhoord. We zien nu waarom deze kapel een doopkapel is. 

    De kapel is een achthoekige constructie met drie gesloten romaanse venstertjes. Vroeger waren het echte ramen ; ze werden dichtgemetseld omdat ze door vandalisme vaak vernietigd werden. 

    De kapel Minet (eigen foto) 

    Boven de deur, onder een rondboog met sleutelsteen, verlicht een waaiervormig raampje de binnenruimte. De vroegere houten deur is inmiddels door een metalen vervangen. Deze constructie verwijst naar de baptisteria of doopkapellen van de eerste Christenen en die van de middeleeuwen. Een bewijs hiervan is het baptisterium San Giovanni aan de westkant van de dom van Firenze. 


       
    Het achthoekige baptisterium San Giovanni van Firenze (1059 - 1128). (foto’s internet) 


    Ook doopvonten hadden vaak een achthoekige vorm. Dat van de O.-L.-Vrouwekerk van Huldenberg is een mooi voorbeeld. 

     De achthoekige doopvont van de O.-L.-Vrouwekerk van Huldenberg uit 1621 (eigen foto). 

    Het doopritueel symboliseert de intrede in een geloofsgemeenschap. Vroeger werd men geheel ondergedompeld in het doopbekken, de voorganger van de doopvont. Later werd het hoofd besprenkeld met water om de zonden af te wassen en gezuiverd te worden van de erfzonde. Na het ritueel is men als lid van de kerk aangenomen. 


    Waarom zijn vele van deze gebouwen achthoekig ? De meeste doopkapellen of doopvonten zijn cirkelvormig of achthoekig. De achthoek in de christelijke symboliek verwijst naar het geloof in een andere ruimte. Onze tijd wordt aan het ritme van 7 eenheden aangepast, bv. de dagen van de week, de 7 vruchtbare en onvruchtbare jaren in Egypte, de zeven sacramenten… Maar de eerste christenen vermeldden een andere tijd, die strikt genomen geen tijd was. Zij verwezen naar de eeuwigheid die zij als 8ste dag aanduidden, een tijd die buiten de cyclus van 7 viel. De achthoekige vorm refereerde aan de doorgang die de gedoopte persoon op die dag maakte naar een andere tijd, de eeuwigheid. Voor de christene is het logisch te leven en te geloven in het vooruitzicht van een eeuwigdurend leven. In de wiskunde heeft men het liggende cijfer 8 gebruikt om de oneindigheid uit te drukken. De familie Minet heeft bij de bouw van de kapel duidelijk de wens uitgedrukt om een gezond kind te hebben, liefst een zoon, die bij zijn of haar doop een eeuwig christelijk leven zou kunnen leiden. Een doopkapel was voor hen het gepaste symbool. Wellicht werd Joseph Ghislain Marie hier in deze kapel gedoopt. 


        
    Binnenin de kapel. 

    OLV op een houten altaar waarop geschreven staat OLV van Lourdes BVO (bid voor ons). De diadeem boven het hoofd vermeldt “Ik ben de onbevlekte ontvangenis”. Geknield, aan de voet van het altaar, Bernadette Soubirous (eigen foto’s). Opvallend is ook dat de kapel aan Onze Lieve Vrouw van Lourdes gewijd is. De verschijningen in Lourdes dateren van 1858. Dit betekent dat slechts 13 jaar later, op een ogenblik dat de communicatie met verre oorden moeilijk was, de familie een perfect standbeeld van O.-L.-Vrouw van Lourdes naar hier kon brengen. Hoe konden zij zo goed op de hoogte zijn ? Dit is merkwaardig. 

    Na uitvoerig onderzoek in het familiearchief is duidelijk gebleken dat zij goed geïntroduceerd waren bij de hoogste instanties van het aartsbisdom en werden ook op een perfecte wijze bijgestaan. Zij waren op de hoogte van het dogma van ‘de onbevlekte ontvangenis’ dat op 8 december 1854 afgekondigd werd door een bul (een bul is een open brief van een paus) van Paus Pius IX. Het stelde dat Maria verwekt werd en ter wereld kwam zonder met de erfzonde te zijn bevlekt. Op 25 maart 1858, na drie weken verschijningen en drie weken stilte, kreeg Bernadette antwoord op haar vraag wie de dame was: “Je suis l’immaculée conception” (Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis”) was het antwoord. Het verband met de doop van hun nog niet geboren kind was gemaakt. 

     Vaak wordt O.L.V. van Lourdes voorgesteld met een diadeem waarop 12 sterren te zien zijn. Deze voorstelling verwijst naar de zwangerschap. Bij Johannes 12 (1-2) in de Apocalyps lezen we volgende tekst : 1 En er werd een groot teken gezien aan de hemel: een vrouw, bekleed met de zon, en de maan was onder haar voeten, en op haar hoofd een kroon van twaalf sterren, 2 en zij was zwanger, en zij schreeuwde in haar barensnood, gekweld in het baren. Als in de kapel Maria deze diadeem draagt, dan is dat geen toeval. Hier wordt duidelijk aangetoond dat deze doopkapel een symbool was voor een katholieke familie die hun kinderen de hemelse vreugde wilde geven. 

     Tekst: Jean-Pierre Van Binnebeek.   Dank aan Jean-Pierre Minet voor de verstrekte hulp.


    >> Reageer (0)
    26-07-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Tomme

    DE TOMME IN OTTENBURG

     Midden in het gehucht 'De Tomme' in Ottenburg, in het hoekje van de gemeente, staat een aarden ophoping van 140 x 30 x 6 m.  Deze ophoping dateert uit de periode van de Egyptische piramides. Men kan er niet naast kijken.  Is dit een natuurlijk verschijnsel of werd deze heuvel door de mens gemaakt ?   


    In het gehucht "De Tomme" bevindt zich het meest imposante prehistorische monument van Vlaanderen. In het verlengde ervan in de richting van de akkers, evenals langs de steile randen in het bos van Laurensart zien we hoe geweldig groot deze vestiging moet geweest zijn. Hier verheft zich een enige zichtbare lange heuvel. Tal van opgravingen en onderzoeken hebben er plaatsgevonden.  De laatste was in 2013.


    De Tomme, de 140 m lange heuvel (eigen foto genomen rond 2000)

    Deze langwerpige heuvel zou misschien ook aan de basis liggen van de naam ‘Tomme’.  Het woord 'Tomme' zou afgeleid zijn van "tombe" omdat men vroeger dacht dat de enorme aarden ophoging die vrij goed te zien is tussen de huizen van het gehucht, een graf was.  Niets is minder waar.  Het gaat wel om een kunstmatige langgerekte aarden heuvel aangebracht door de Michelsbergers.  In 1974 werd hij beschermd als landschap.

    De Tomme nu (eigen foto)

    De Michelsbergcultuur is een neolithische cultuur, die rond 4400 tot 3500 v. Chr. voorkwam in Zuid-Nederland, West-Duitsland en België. Dit komt overeen met de eerste piramiden in Egypte. De cultuur is genoemd naar de eerste vondst bij Untergombach in 1888 dichtbij de Duitse stad Bruchsal.  Het is een belangrijke site in Duitsland waar men veel materiaal en informatie gevonden heeft van die cultuur.

    De Michelsbergers installeerden zich steeds op een hoogte in het landschap.  Bij voorkeur zelfs op een promontorium of een soort "schiereiland" waarvan de randen langs de omtrek steil waren.  Dit was het geval in Ottenburg.


    Archeologen hebben door middel van digitale hoogtetechnologie vastgesteld dat lang geleden heel het plateau van 90 hectare in Ottenburg waarschijnlijk omwald was.  Men onderscheidt drie archeologische plaatsen : de heuvel, het woongebied en de nog bestaande wal.

    Als deze ophoging geen grafheuvel was, waarvoor diende het dan wel ?

    Deze ophoging is zeker en vast geen overblijfsel van een aarden wal om het plateau af te sluiten, want voor deze functie is de richting van de heuvel verkeerd. Hij zou in de richting noord-zuid moeten staan. Archeologen vermoeden dat deze volumineuze aarden ophoping eerder als verzamelplaats gebruikt werd. De laatste opgravingen hebben voorwerpen aan het licht gebracht die wellicht deel uitmaakten van sommige (religieuze) rituelen. 

    De heuvel stond enkele jaren geleden in de tuin van mensen die de waarde van het monument niet goed konden inschatten. Hij werd ook deels beschadigd en dan verplicht hersteld rond 2010. 

    In het oosten van de heuvel bevond zich het woongebied.  Tegen het bos heeft men via opgravingen in de akkers alle "ingrediënten" van de Michelsbergcultuur gevonden. In het Neolithicum (het steentijdperk) waren zij de eersten om gewassen te verbouwen en vee te houden zodat de vestigingsplaatsen zeer vruchtbaar moesten zijn.  Daarom installeerden de eerste landbouwers in onze gewesten hun nederzettingen voornamelijk op leemplateaus.  De Tomme is gekend als vindplaats van prehistorische artefacten ; dat zijn voorwerpen die door mensenhand en door kunst bewerkt werden. De voornaamste kenmerken van deze prehistorische cultuur zijn tulpvormige aarden potten.  


    Een voorbeeld van tulpvormige aarden pot (afbeelding uit Internet)

    In het bos van Laurensart is er een holle weg die naar beneden gaat. Loodrecht op deze weg is er een aarden wal die op sommige plaatsen 2 à 3 m hoog is.  De wal vertrekt aan de rechter zijde van de weg.  Maar via gesofistikeerde technologieën is men tot de bevinding gekomen dat deze aarden wal doorloopt aan de andere kant van de weg en zelfs tot heel ver de randen van de afgrond volgt.  In het bos langs de steile randen zou er zelfs een gans netwerk zijn van aarden wallen, zo goed als onzichtbaar voor het blote oog. De wal die  wellicht met een houten omheining versterkt werd, diende om indringers uit het Zuiden tegen te houden.  Aan de voet ervan waren er steeds bronnen, beken of rivieren.  Het is een mysterie hoe deze wal die door menselijke handen gemaakt is, duizenden jaren overeind is kunnen blijven.

    Een aarden wal die duizenden jaren oud is, beschermde de nederzetting van de Tomme.

    Jean-Pierre Van Binnebeek

    Bronnen

    Internet

    www.bloggen.be/huldenberg. De Tomme. – Bernard de Leener.

    Het plateau van Ottenburg – terug in de tijd.  F. François. - 2018

    Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DB002285, Huldenberg: De Middenneolithische site van Ottenburg. Peter Van den Hove. - 2013te van Ottenburg. Peter Van den Hove. - 2013




    >> Reageer (0)
    21-06-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Art deco in Loonbeek

    Art Deco in Loonbeek

    De kapel van het Blauwhof

    Huldenberg, en meer bepaald Loonbeek, mag trots zijn op een gebouw dat in het midden van de 20steeeuw in Art Deco-stijl gebouwd werd.
    Het gebedshuis werd in 1954 door de zusters van de Heilige Harten of Picpussinnen in het toenmalige klooster opgericht.

    Art Deco is een kunststroming waarvan de naam is afgeleid van de 'Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes' die in 1925 in Parijs plaatsvond. De stroming volgde, in België althans, de Art Nouveau op, maar zij was, in tegenstelling tot deze laatste, ook terug te vinden in kerken.

    Het is een stijl met geometrische vormen, geïnspireerd op Egyptische en oriëntaalse kunst.De vormgeving is strak en eenvoudig;lange, dunne vormen, gebogen oppervlakten en heldere kleuren.In kerken die meestal in mooie baksteen gebouwd zijn, brengen glasramen een aparte atmosfeer.

    De architecten maakten gebruik van kostbare materialen maar ook nieuwe zoals bakeliet en chroom.Art Deco is een allround-stijl zowel in de architectuur als in de interieurinrichting.

    Art Deco bereikte zijn hoogtepunt in het interbellum maar had ook nog succes na de tweede wereldoorlog: de kapel van het Blauwhof is daar een voorbeeld van.

    De kapel in Loonbeek is merkwaardig door haar eenvoud, haar stijl en haar zuivere glasramen, waarbij symboliek overal aanwezig is.




    Het koor is uiterst sober.Het invallende licht van de zes rechthoekige glasramen brengt tot bezinning en gebed.

    Het hemelsblauw geeft de toon aan.Aan beide kanten ontwaren we één fraaie slanke roos, die staat voor liefde, schoonheid, vreugde, geluk en genegenheid; zij zijn ook een beeld van de eeuwigheid met hemelse volmaaktheid van Christus en van de Kerk.



    Ze wordt omringd door twee sierlijke lelies, die vanuit de grond naar de hemel toegroeien. Deze zijn het symbool van de zuiverheid en de maagdelijkheid ; de lelie vertegenwoordigt beminnelijkheid, vruchtbaarheid, vrouwelijkheid en vergankelijkheid bij verlies of rouw.

    De noordelijke zijde van de kapel is voorzien van kleine glasramen waarop veel dierensymboliek te vinden is.

    Een drinkend hert staat voor snelheid, gratie en rennen naar het ware geluk. Het glasraam verwijst naar psalm 42 uit het Boek der Psalmen waarvan de eerste strofe luidt:´Zoals het hert dorst naar de waterbron, zo dorst mijn ziel, O God, naar U¡.



    De Pelikaan is met zijn drie jongen afgebeeld.Dit is een verwijzing naar het Heilig Bloed.De pelikaan doorboort zich de borst om met zijn bloed zijn jongen te voeden, als symbool van de Christusÿ zelfopoffering aan het kruis.



    Bij de symboliek van het Lam Gods wordt Jezus Christusvoorgesteld als het onschuldige lam, Hij heeft met zijn gewillige lijden en dood op het kruisverlossing bewerkstelligd. Dat wil zeggen dat hij met zijn dood, net als een offerdier, de zonden van de mensen heeft weggenomen, en daarmee de mensen heeft verzoend met God.



    De zuidelijke zijde van de kapel is merkwaardig.Op de vier grote glasramen worden vier van de belangrijkste figuren van de Kerk afgebeeld.Zij verschijnen alle vier op een virtuele wolk.


    - De heilige Augustinus (354-430) wordt voorgesteld als bisschop van Hippo (nu Annaba, stad in het NO van Algerije) met mijter en staf.In zijn rechter hand houdt hij een vlammend hart als symbool van de liefde tot God en de evennaaste.Hij is één van de vier grote westerse kerkvaders (samen met Ambrosius, Hiëronymus en Gregorius de Grote, Paus Gregorius I).



    - De heilige Bernardus van Clairvaux (1090-1153) was één van de belangrijkste (strenge) hervormers van het middeleeuwse kloosterleven bij de Cisterciënzers. We zien hem met boek en schrijfveer, kijkend naar de hemel, in het witte monnikspij van het Cisterciënzersklooster van Citeaux. Hij is o.a. de patroonheilige van de veehoeders, zijn beeld staat ook in de O.-L.-Vrouwekerk van Huldenberg. De boeren gingen vroeger hier op bedevaart en namen het stuk koord mee, waarmee ze de koe naar de stier hadden geleid opdat hij voor een gezond kalf zou zorgen. Hij wordt dan ook aangeroepen tegen ziekten van hoornvee.



    - De heilige Dominicus Guzman van Caleruega (1172-1221), stichter van de Dominicanen of Predikheren, zit met een boek in de rechter hand en een (groene) lelie in de linker. Boven zijn hoofd prijkt de klassieke gouden ster die zijn peettante tijdens zijn doop op zijn voorhoofd zou hebben gezien. Het woord Dominicus komt van het Latijnse Domini canes (honden van de Heer). Zijn moeder droomde voor zijn geboorte van een hond die met een brandende fakkel door het veld liep en het in brand stak, een voorspelling dat Domenicusÿ orde de wereld zou verlichten. In 1206 kreeg hij van de paus een missietaak in het zuiden van Frankrijk (Albi) waar hij samen met de Cisterciënzers de katharen ketters moest bestrijden. Ook het verder bestaan van de plaatselijke begijnenbeweging moest eronder lijden.


    - De heilige Benedictus van Nurcia (nu Norcia, een stad in het centrum van Italië) (480-547) is de stichter van de benedictijnen.Hij draagt een zwart habijt met kap en abtstaf.Zijn gezicht is bebaard.In zijn rechter hand draagt hij, zoals de twee vorige heiligen, een boek waarop soms de tekst ‘ora et laboraÿ (bid en werk) staat; hij verwijst naar de gestelde regel van Benedictus (540): 8 uur werken, 8 uur bidden en 8 uur slapen werd een voorbeeld voor alle kloosters in Europa.

    De kapel van het Blauwhof is al een aantal jaren een stapelruimte van gemeentelijke diensten geworden.De oorspronkelijke functie is verloren gegaan.Niet alleen verloedering dreigt; de nieuwe bestemming van het Blauwhof en de geplande werken waarbij een gedeelte van het gebouw alafgebroken is, doen twijfels rijzen rond de toekomst van de kapel die niet beschermd is.

    Mogen dit een oproep zijn voor de verantwoordelijken om dit enig gebouw in Art Deco te vrijwaren voor verdwijning.

    Jean-Pierre Van Binnebeek

    Foto's : Jean-Pierre Van Binnebeek

    Bibliografie

    Sanctus, meer dan 500 heiligen kennen. Davidsfonds Leuven. 2004

    Grote Winkler Prins.-Elsevier 1973



    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Onze-Lieve-Vrouw-ten-Pui

    Onze-Lieve-Vrouw-ten-Pui in het daglicht.

    Op de hoek van de Kapelweg en aan de voet van de Kapelbergstraat staat de slotkapel van de baronnen van Neerijse. Binnenin, boven het altaar pronkt in normale toestanden Onze-Lieve-Vrouw-ten-Pui. Wat is haar legende ? Hoe zijn de baronnen d'Overschie in Neerijse aangekomen ? Wat was hun aandeel in de bouw van de kapel ? Deze vragen behandelen we in onderstaande tekst.



    O.-L.-V.-ten-Pui in de parochiekerk van Neerijse (eigen foto).

    De kapel heeft haar ontstaan te danken aan een wonderbaarlijke gebeurtenis. Een schaapherder van de hoeve Roodhof (die op de plaats stond van het huidige WZC Ter Meere) trof langs de weg in het struikgewas een houten lievevrouwbeeldje aan. Hij nam het mee en borg het thuis op in een kist. De volgende morgen was het beeldje echter verdwenen en de herder vond het opnieuw tussen de struiken. Dat herhaalde zich nog een paar keer. Tenslotte zette de herder het beeldje bij de vindplaats op een stenen verhoging, een pui. Daar komt de benaming van de kapel vandaan.

    De verering van Maria moet geplaatst worden in een algemene trend van de contrareformatie, een reactie op de reformatie, d.i. het opkomen van het protestantisme. Met de steun van de aartshertogen Albrecht en Isabella kreeg de Heilige Maagd een belangrijke aandacht. Overal werd ze vereerd, soms werden kerken of kapellen voor haar gebouwd, denk maar aan Jezus-Eik, aan de Zoete Waters en vooral Scherpenheuvel.

    Arthur Gottignies, de eigenaar van de hoeve Van Ophem en Corbeye (het huidige Lindenhof) liet in 1611 een eerste kapelletje bouwen waar nu geen sporen meer van zijn.

    Inmiddels was de familie d'Overschie in de streek aangekomen. Ze waren afkomstig van Delft in Holland en vergaarden een fortuin uit de inkomsten van een brouwerij. Zij waren katholiek en moesten na de vrede van Munster in 1648, die een einde maakte aan de godsdienstoorlogen, en onder het dreigend gevaar en de repressie van de protestanten hun land ontvluchten. Ze vestigden zich in het kasteel van Wisbecq te St.-Renelde bij Saintes in Henegouwen. In 1672 verwierf Michiel-Govert de titel van 'vrije baron van Overschie en van het Heilig Roomse rijk'. Zijn zoon, Charles-Joseph d'Overschie, huwde in 1722 met Maria Bouwens van der Boyen die eigenares was van een deel van de heerlijkheid Neerijse. Zeer snel breidden ze hun domein in Neerijse uit door het verwerven van het jachtpaviljoen 'Ter IJse' ook 'Ridderhof' genoemd, de daarbij horende watermolen en een bierbrouwerij.

    Ook de eerste kapel was al in hun bezit. In 1733 liet Charles-Joseph de huidige kapel bouwen. Op de voorgevel, onder het familiewapen verwijst een door de tijdserosie aangetaste Latijnse tekst naar het bouwjaar van de kapel : 1733 ; dit is het beste bewijs van de bouwdatum van de kapel. In de literatuur wordt de datum altijd verkeerd vermeld.

    Op 8 juni 1739 schonken ze het jachtpaviljoen aan hun oudste zoon Jean-Albert d'Overschie. In Brussel werd deze laatste kamerheer van Karel van Lorreinen. Hij liet het kasteel van Neerijse op de plaats van het jachtpaviljoen bouwen en betrok het met zijn broers en later met zijn echtgenote. Door zijn toedoen zou het dorp een drastische metamorfose ondergaan. Vanaf dan kreeg de kapel een aparte aandacht : hij maakte er de slotkapel van de familie van.



    Links : Charles-Joseph d'Overschie naast zijn echtgenote : zij lieten de kapel van O.-L.-V.-ten-Pui bouwen.

    Rechts : hun zoon, de jonge Jean-Albert d'Overschie : hij liet het huidig kasteel van Neerijse bouwen.

    (eigen foto, schilderij uit de collectie van G. de Coune)

    De kapel Onze-Lieve-Vrouw-ten-Pui vertoont duidelijk de overgang van barok naar classicistische stijl. De architectuur van het bedehuis is een mengeling van barokke herinneringen, zoals de klokvormige voorgevel, de vensters met segmentbogen en het klokkentorentje met peerspits, en van classicistische elementen, zoals het driehoekig fronton waarmee de voorgevel bekroond is. De kapel was in het wit gepleisterd zoals het bij een classicistisch gebouw hoorde. Twee verschillende stijlen vullen elkaar aan tot een harmonieus geheel. De fraaie portaalomlijsting die versierd is met een waaiervormig bovenlicht en die aanleunt bij de opkomende rococostijl nodigt de bezoeker uit om naar binnen te gaan ; hij zal er een wit gepleisterd interieur ontdekken met een overheersend altaar in Louis XVI-stijl onder een classicistische halfronde koorsluiting.


    Zo zag de kapel eruit in de tijd van de baronnen d’Overschie: wit gepleisterd en sober zoals het hoorde in de classicistische stijl (postkaart).

    De kapel bezit tevens één van de belangrijkste galerijen obiits of rouwborden van de streek (17). Het aanbrengen van rouwborden in kerken en kapellen vond in Europa ingang in de XVe eeuw. Men wilde aldus overledenen in eeuwige gedachtenis houden. Adellijke families hebben door de eeuwen heen de traditie bewaard. In Neerijse werden de rouwborden niet in de parochiekerk opgehangen maar in de kapel Onze-Lieve-Vrouw-ten-Pui omdat ze de slotkapel van de familie was. Hier vonden dan ook ter gelegenheid van het overlijden van een lid van de familie rouwceremoniën plaats. Zo staat vast dat baron Jean-Albert d'Overschie hier opgebaard werd.

    De kapel werd in de 19e eeuw voor andere doeleinden gebruikt. Zo werd op 17 juni 1838 de zondagsschool opgericht. Volwassenen konden er elke zondag na het lof in de kapel lessen volgen. Het programma bestond uit het essentiële van het lager onderwijs en een godsdienstonderricht. De zondagsschool bleef bestaan tot 1914.

    De prachtige Kapel van Onze-Lieve-Vrouw-ten-Pui is een beschermd monument sinds 14.9.2009 en wordt tijdens de meimaand opengesteld door de parochieverantwoordelijken. Door de corona-verplichtingen zijn er andere gebruiken in voege.

    Tekst en foto's : Jean-Pierre Van Binnebeek

    Referentiewerk : De getuigen van het verleden van Neerijse. Van Binnebeek & Hallet. H.K. Huldenberg 2005.



    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Casino

    ONDER DE KERKTOREN STAAT VOORLOPIG NOG DE CASINO



    Het café ´De Casino is een monument in het centrum van Huldenberg, meer nog, een begrip voor de lokale samenleving. Het staat al 250 jaar juist onder de kerktoren van de O.-L.-Vrouwekerk.

    Het staat nu vast dat het gebouw gesloopt wordt. Na het Hospice, de hoeve Van Bruystegem, de hoeve Stroobants, het pachthof Sneessens (Pijlijzer), het café van Jef Stoel en de Mariakring is het één van de laatste historische gebouwen die tot nu toe de plaats moet ruimen voor vaak een modern appartementsgebouw.

    Op het dorpsplein van Huldenberg stonden niet alleen historische gebouwen maar ook fraaie huizen die een eenvormige stijl vertoonden. Ze stamden uit dezelfde bouwperiode: op de zijgevel van de Casino lezen we het opschrift A(NN)O 1768, een jaar dat getuige is van een bloeiperiode in ons dorp ; de baronnen de Baudequin de Peuthy zwaaiden hier in die jaren de scepter; ze slaagden erin, na een lange periode van armoede en verwoestende godsdienstoorlogen de Huldenbergse verenigingen nieuw leven in te blazen. Bewijs hiervan is deze oude postkaart uit de periode van voor wereldoorlog I ; ze toont duidelijk dat alle huizen toen gebouwd waren in een eenvormige classicistische stijl. Jammer genoeg zijn ze haast allemaal verdwenen of verbouwd, de Casino wordt één van de laatste.



    Op deze postkaart van voor 1914 ziet men de fraaie uniformiteit van stijl van de huizen op het gemeenteplein. Het centrum van Huldenberg was tot dan gedurende 150 jaar een perfect classicistisch dorp gebleven.

    Classicisme is een stroming afkomstig uit Frankrijk die een terugkeer naar klassieke Griekse en Romeinse voorbeelden nastreefde, als reactie op de dolle barok- en rococostijl. Dominant aanwezig zijn monumentaliteit, witte gebouwen met duidelijke contourlijnen en vooral symmetrie. Als men de Casino bekijkt, dan merken we dat ramen symmetrisch rond de ingangsdeur ingevoegd werden. De postkaart toont goed aan dat tussen 1768 en 1914 de huizen op het plein hun uniform classicistisch karakter gedurende 150 jaar bewaard hadden. De afbraak begon nadien.

    De Casino speelde in die periode een sleutelrol in de bevoorrading en de sociale contacten van het dorp. Het is voor ons moeilijk te bedenken dat de Casino een afspanning, een ´relais' was voor postkoetsen en diligences. Toen reden er nog geen auto's of motorvoertuigen. Het paard deed het zware werk. Daarom was er trouwens rechtover de kapel van de Heilige Familie aan de ingang van het dorp een pomp waar zowel voetgangers als dieren even konden uitrusten en hun dorst lessen. Vanaf de jaren 1920 stopte hier de autobus van Theo die tussen Overijse en Leuven pendelde. De Casino was het tref- en verzamelpunt van Huldenberg.

    Waarom het café ´De Casino' genoemd werd, blijft nog een raadsel. In Overijse had een herberg een gelijknamige naam. Het woord ´casino' komt uit het Italiaans ; het was oorspronkelijk in Italië een huis waar gezellige bijeenkomsten werden gehouden ; men kon er dansen, naar muziek luisteren, kletsen en een gokje wagen. Het woord is onzijdig, men zegt ´het casino' terwijl het café in Huldenberg ´de Casino' is. De betekenis heeft een evolutie gekend: ´casino¡ is ook het verkleinwoord van ´casa¡ (huis), dus huisje. Maar let goed op de uitspraak in het Italiaans : als je de klemtoon op de ´ i ´ plaatst, dus als je ´casino zegt, dan spreek je over een bordeel. Als je de klemtoon op de ´ o ´ legt, dus als je casino zegt, dan spreek je over een gokplaats. En in Huldenberg zeg je ´de casino ´ met de klemtoon op de ´a´.

    In ieder geval was de Casino voor wereldoorlog I een combinatie van drankgelegenheid, relais, herberg, feestzaal, winkel en misschien ook gokplaats.

    De winkel hebben nog veel Huldenbergenaars gekend ; hij is tot 1969 blijven bestaan. Iedereen wist dat je ´Bij Gilam¡ (een bijnaam voor Guillaume of Guglielmus), een klein winkeltje, veel kon kopen. De ingang van de winkel bestaat nog altijd, aan de zijkant van de Casino, onderaan de trap die naar de kerk leidt.





    Popp-kaart (midden 19e eeuw) Situatieschets van de Casino.


    Postkaart uit de jaren 1947-48. Naast de Casino : een schuur en varkenstallen. De huisjes links zijn afgebroken toen men de weg (toen de Langestraat) rechttrok. Op de muur een opschrift voor de terugkeer van koning Leopold III tijdens de koningskwestie.

    Om het café te betreden heb je enkele treden die toegang geven tot een grote plaats, met een toog waar achteraan gewonnen bekers blinken. In de open ruimte staan tafels en stoelen, tegen de muur banken met tafeltjes. De indeling heeft zijn oorspronkelijk karakter bewaard. Nog altijd mooi is de oorspronkelijke vloer met tegeltjesmotief.

    In de garage ernaast hangt aan het plafond het souffleurshokje, de ´buisschouw¡, dat uitgeeft op de historische zaal van de eerste verdieping, boven het café. Konden de muren hier spreken, dan zouden we geschiedenisboeken kunnen schrijven want deze ruimte was wat men nu pleegt te noemen een ´polyvalente zaal¡. Hier vonden in het verleden allerlei activiteiten plaats : feesten, toneelopvoeringen, repetities, soupers, vergaderingen van verenigingen, hier leefde Huldenberg. Wellicht werd deze zaal reeds gebruikt voor de feestelijkheden van de handboogschuttersgilde die baron de Baudequin de Peuthy als beschermheer had. De Koninklijke muziekmaatschappij ´De ware vrienden heeft er zijn locatie ; hier werd in 1869 het huidige Koninklijke Sint-Ceciliakoor opgericht. En de zaal werd ook de trekpleister voor talrijke andere verenigingen : de Casino Boys, de toneelkring BisArt, de voetbalclub Huldenberg, de vissersclub en zelfs de Spaarkas ´De Vooruitziende Spaarders.

    Maar één mysterie heeft de Casino nog niet prijsgegeven. Onder het café, in een overwelfde kelder, zou er ooit een tunnel uit lang vervlogen tijden vertrokken zijn. Sommigen zeggen naar het kasteel, anderen beweren naar de kerk. Misschien zal met de sloopwerken het geheim van de Casino onthuld worden !

    Jean-Pierre Van Binnebeek

    Bronnen

    Internet – Café Casino bij Herman.

    Met de hulp van en dank aan Herman Vanderveken, Christiane Vanderveken, Paula Ackermans, Léon Kumps en Jef Dekeyser.


    Christiane en Herman wensen via deze weg iedereen te bedanken die in de loop der jaren bijgedragen heeft tot het succes van de Casino.

    "Vrienden, familieleden en trouwe klanten, we zullen jullie nooit vergeten voor de mooie jaren en de toffe momenten die we samen meegemaakt hebben in ons historische café. Van harte dank voor alles wat u voor ons gedaan hebt."



    >> Reageer (0)
    31-01-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De twee torens van de kerk van Neerijse
    De twee torens van de kerk van Neerijse 
    .
    Waarom heeft de Sint-Pieter en -Pauwelkerk van Neerijse twee torens in het midden van de kerk ? Het oude geheim wordt nu onthuld. Over de oorsprong van de twee torens worden vele verhalen verzonnen. U kent ze wellicht, zij behoren alle tot het rijk der fabelen !


    De twee torens van de kerk van Neerijse (eigen foto)

    - Zo zouden twee edele dames de bouw van de kerk gefinancierd en elk een toren gewenst hebben. Dit kan niet want de torens gaan terug tot ongeveer het jaar 1200, een periode waar in Neerijse geen kasteel en dus geen adellijke familie leefde! Men had het woud gerooid om er de kerk en een abdij te bouwen. 

    - Zo zou men voor ieder patroonheilige een toren gebouwd hebben.  Nee, want er zijn andere kerken die gewijd zijn aan Sint-Pieter en Sint-Paulus en die maar één toren hebben !

    - Zo zou de kerk zowel Neerijse en Huldenberg moeten bedienen. Nee, want er stond al In Huldenberg een romaanse kerk voor het jaar 1000 op de plaats waar nu de gotische staat, dat was dus niet nodig !

    - Zo zouden Niet-Neerijsenaars beweerd hebben dat één toren niet genoeg was om alle uilen erin  te huisvesten.  Dit is vanzelfsprekend een flauwe grap.

    Wel, deze uitleg heb ik al vaak gehoord maar de juiste reden voor de bouw van 2 torens nog nooit.  Het wordt dus tijd om orde op zaken te stellen en de echte oorzaak van de bouw van twee torens te onthullen. De bouw van twee torens aan deze kerk moet in een historisch kader geplaatst worden. 

    In de vroege middeleeuwen waren er in Frankrijk grote abdijen die hun praal en pracht wilden uitstallen.  Nemen we als voorbeeld de benedictijnenabdij van Cluny die het middelpunt was van belangrijke hervormingsbewegingen. De kerk van dit klooster bezat 7 torens.


    Maquette van de vroegere abdij van Cluny met haar 7 torens. (foto internet)

    De Kathedraal van Doornik heeft nog altijd 5 torens. Geen enkele Belgische kerk heeft er meer.  Waarom zoveel ? Dit grote bedehuis was gedurende eeuwen het belangrijkste religieus centrum van Vlaanderen, Noord-Frankrijk en Henegouwen.  Het was ook de eerste kathedraal op Belgische bodem.

    Toen de Collegiale St-Michiel en St-Goedele van Brussel bijna af was,  dit was rond 1475, besliste men twee torens aan de westkant en een kleine boven de kruising te plaatsen, eigenlijk een nabootsing van Notre Dame de Paris.

    En later in de tijd werd de basiliek van Koekelberg gebouwd met twee torens, de grootste kerk van het land,  een prestigeproject van Leopold II waarvan de plannen na zijn dood in art deco hertekend werden.

    Dit zijn maar enkele kerken die twee of meer torens hebben : al deze bedehuizen moesten pracht, prestige en macht uitstralen.  Het waren belangrijke religieuze gebouwen in de ogen van hun bouwers.

    En Neerijse zal u zeggen ?

    Dichtbij de huidige Belgische grens, niet ver van Amiens, stond de invloedrijke benedictijnenabdij van Corbie die zeer lang een kerk met drie torens had. Corbie was op dat ogenblik oppermachtig.  Zij was het centrum van zowel het religieuze als het profane leven. In 1323 werd zelfs in haar prachtig binnenhof een kruistocht gepredikt.

    Het klooster onderhield voortdurend innige contacten met het Karolingische koningshuis (de familie van Karel de Grote) waarvan sommige leden zelfs abt werden. Zij schonken al hun goederen aan de abdij en die waren omvangrijk vooral gronden. 

    Zodoende kreeg de abdij uitgestrekte gebieden in het huidige Brabant en Limburg.  In Neerijse had ze de belangrijkste vestiging in onze streek.  Na het rooien van een groot stuk woud bouwden ze er een prestigieuze kerk, natuurlijk met twee torens, volgens het cachet dat de orde van Corbie vereiste. Daarnaast hadden ze het pachthof van Ophem en Corbeye, dat in de 20ste eeuw de naam Lindenhof kreeg en wellicht ook andere gebouwen die ondertussen verdwenen zijn.


    Afbeelding van de gevel van de eerste abdijkerk van Corbie uit de 7e en 8e eeuw.  (bron internet)


    Afbeelding van de doorsnede van de eerste abdijkerk van Corbie uit de 7e en 8e eeuw. (bron internet)

     Een kerk die meer dan één toren heeft, is een kerk die toen ze gebouwd werd een belangrijk religieus centrum was. En dat was het geval voor Neerijse. De kerk kreeg een dubbele toren zoals die van de moederabdij. Het merkwaardig document hierboven uit de 7e en 8e eeuw toont de gelijkenis van de eerste abdijkerk van Corbie (uit de 7e  eeuw) met die van Neerijse (uit de 12e eeuw). De torens van deze kerk waren 30 m hoog.


    Afbeelding van de eerste romaanse kerk van Neerijse uit de 12e eeuw. (uit parochiaal archief )

     De eerste kerk van Neerijse die rond 1200 gebouwd werd, werd in haar geschiedenis op twee momenten verwoest maar telkens in de oorspronkelijke stijl herbouwd en de torens bleven bestaan.

    Tot er in de jaren 1860 een nieuwe pastoor kwam, eerwaarde heer Petrus Schmitz, die een baksteen in de maag had omdat hij afkomstig was van een Antwerpse aannemersfamilie en de romaanse kerk wilde afbreken om er een neogotische te laten bouwen. De twee torens moesten daarbij sneuvelen.  Gelukkig maar dat baron August-Jozef d Overschie (die 44 jaar burgemeester van Neerijse geweest is) er een stokje voor stak en de twee torens redde.  Nu kon een gotische kerk tussen de twee torens  ook moeilijk ; de zes meter afstand tussen de twee torens waren onvoldoende om een kruisribgewelf te plaatsen. De pastoor moest van zijn opzet afzien en er werden dan nieuwe plannen gemaakt waarin slechts sprake was van een "vergroting"; er werd gekozen voor een neoromaanse kerk met rondbogen en behoud van de twee torens.

    In Corbie vormden de twee torens de westgevel van de kerk. In Neerijse staan ze in het midden van de kerk.  Waarom is dat zo ?

    In de middeleeuwen liep de grens van het prinsbisdom Luik met het hertogdom Brabant dwars door Sint-Agatha-Rode : de rivier de Laan vormde de grens.  Aan de ene kant werden kerken gebouwd volgens de maasromaanse stijl : dit is makkelijk te herkennen omdat de toren tegen de westgevel staat. Zo behoren de St-Agathakerk in Sint-Agatha-Rode, de Sint-Pieterskerk en de Sint-Veronakapel  in Bertem tot deze stijl.  Aan de overkant van de Laan werd de schelderomaanse stijl toegepast : bij deze kerken staat(n) de toren(s) in het midden. Zo behoren de kerk van Neerijse en die van Huldenberg tot deze stijl. De romaanse kerk van Huldenberg werd in 1251 omgebouwd tot een gotische kerk maar er bestaan nog sporen van de eerste kerk die van voor het jaar 1000 dateerde. De nieuwe gotische toren werd bovenop de vroegere romaanse toren gebouwd, in het midden van de kerk.


    Jean-Pierre Van Binnebeek


    >> Reageer (0)
    24-01-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De IJse in de winter
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    DE IJSE IN DE WINTER

     

    En maar wachten opdat het eens echt winter zou  worden! Uiteindelijk hebben op een vriesdag het laatste stuk IJse van de Weysbrug tot de molen van Loonbeek eens afgestapt. Het is een zeer kort stukje.



    Het is die strook die parallel met de straat loopt en waar de IJse rechtgetrokken is. Dat zal hoogst waarschijnlijk voor de molen gedaan zijn. Door die recht trekking heeft het water een hogere snelheid en dus ook meer energie om de watermolen te laten draaien.


    Het water had aan de brug een temperatuur van 8° C en aan de molen nog 5° C te verklaren door het in openlucht liggen en dus zonder enige afdekking. Daar waar het water meer stroomopwaarts onder de bomen doorloopt zen dus minder onderhevig is aan afkoeling door blootstelling aan de wind.


    Langs het pad staat de Gelderse roos waar nog enkele gedroogde rode bessen aan hangen. Ook de kardinaalsmuts is aanwezig en is enkel te herkennen aan de kurklijsten  op de takken. De mooie  paarse bessen zijn verdwenen enkel   nog enkele lege zaaddozen hangen te bengelen aan de twijgen. Wel schiet de plant al en ziet men het prille groen reeds aan de knoppen.

    De  katjes  van de boswilg laten ook hun witte donzen vacht al zien.

    Aan zwarte els en hazelaar bengelen de katjes. Het zijn windbestuivers.





    Het vrouwelijk bloempje van de hazelaar is piepklein en paars. Dat van de hazelaar even klein en mooi rood.


    Her en der staat nog een reuzenberenklauw met zijn  zaadschermen. Wit berijmd zijn het echte juweeltjes.

    In een els bakent een koolmees met zijn typisch twink, twink, zijn terrein af.

    In de verte hoor je een zwarte specht roffelen.


    De zon komt ook een piepen en in de door de takken priemende stralen dansen de muggen hun eerste lentedans.


    Ondertussen zijn we aangekomen bij de watermolen. Het rad is weg (1952) want er werd een turbine gebouwd die de zaak draaiend hield.

    De molen werd voor 1495 reeds vermeld en was de banmolen. Elke dorpeling moest daar zijn graan laten malen en de Heer had van elke gemalen zak graan recht op een aantal schepels als belasting.

    Aan de overkant staat het kasteel van Loonbeek thans privé-eigendom.

     

    Norbert mosselmans

     

    Foto’s : Internet 
    1. De zwarte els

    2 & 3. De hazelaar


    >> Reageer (0)
    10-01-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De verkoop van varkenskoppen met Loonbeek-Kermis
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    De verkoop van varkenskoppen met Loonbeek-Kermis





    Loonbeek-Kermis is een oude gewoonte en nauw verbonden met de verering van Sint-Antonius-Abt.  De Loonbekenaars maakten op die dag veel plezier en verzamelden zich in de plaatselijke cafés.

     

    In de lage Landen is het meest opmerkelijke ritueel rond de viering van Antonius het slachten van een varken en het consacreren en bij opbod verkopen van de varkenskop.  Op vele plekken werd de Sint vereerd maar het ritueel verschilde wel van plaats tot plaats.   
     

    In Loonbeek bestond er ook een traditie.  Ter gelegenheid van Loonbeek-Kermis werd in de families een varken geslacht.  De kop (of de helft ervan) werd geschonken aan de kerk.  Na de hoogmis die niet alleen door de Loonbekenaars maar ook door talrijke pelgrims uit naburige parochies bijgewoond werd, vond de verkoop van de varkenskoppen  aan de kerkpoort plaats.  De plaatselijke veldwachter stond in voor de verkoop.  Wie het meeste bood, kreeg de varkenskop (soms een halve).  Zo werden er telkens een vijftal koppen aangeboden.  De opbrengst van de verkoop ging naar de kerk.   Met de tweede wereldoorlog werd er met de traditie van verkoop gebroken.  Maar de Loonbekenaars bleven Loonbeek-Kermis vieren.

    In 1983 was dit nog altijd zo, namelijk in zaal ‘Den Til’ die die dag als café fungeerde.  De organisatie van de Kermis berustte bij de ‘Kaartvrienden’.  Op een vergadering van de kerkfabriek lanceerde Albert Verbeeck het idee van de verkoop van varkenskoppen.   De andere leden, Albert Van Hoegaerden, Jean Renders, Georges Michiels, Willy Verheyden en pastoor Jaak Bertmans stemden ermee in.

     

    Zo werd de eerste verkoop in zaal Den Til georganiseerd.  Het systeem was heel simpel:  vijf koppen werden aangeboden; de toehoorders konden telkens 20 frank inleggen in de hoop de laatste te zijn om het eindbedrag te bereiken dat pastoor Jaak secuur op zijn lei verborgen hield.  Willy Verheyden was de man die de hele verkoop in goede banen moest leiden.  Van boven op zijn stoel duidde hij de opstekende vingers aan en probeerde hij iedereen tevreden te stellen.  De materiële organisatie berustte bij de Loonbeekse verenigingen.

     

    Het was een waar succes, voor herhaling vatbaar.  De formule is gebleven - 20 F is nu wel 1 euro geworden -, de sfeer is dezelfde gebleven en Loonbeek beleeft nog ieder jaar zijn verkoop van varkenskoppen op identieke manier. 

     

    De namiddag werd voorbehouden voor een gezellig samenzijn, met taart, appelbeignets smoutebollen en later tiramisu.  Meestal kwam er muziek aan te pas: doedelzakspelers,  accordeonisten en andere muzikanten op oude instrumenten, tot in de late uurtjes.  

     

    Er zijn tevens pogingen ondernomen om variatie in de organisatie te brengen, de ene al succesvoller dan de andere.  Zo werd er gedurende enkele jaren een tekenwedstrijd voor de schoolkinderen gehouden.  Iedereen had prijs, maar drie schoolkinderen kregen respectievelijk goud, zilver en brons.

     

    ‘Den Til’ werd gesloten.  Maar de traditie werd niet onderbroken.  Het evenement verhuisde naar de feestzaal van het ‘Blauwhof’.  Later, na de bouw van de zaal Van der Vorst, kreeg de verkoop zijn definitieve bestemming.  Er werd inmiddels geopteerd voor één varkenskop en aanverwante gerechten: kip kap, klaargemaakte kop, pensen, tong, poten en oren die de opbod moesten doorstaan.  Gedurende verschillende jaren werden deze gerechten op een traditionele wijze door Felix Caeckelberghs klaargemaakt.  Dan heeft Luk Dewit de taak overgenomen.  Een nieuwigheid was dat voor sommige gerechten een recept meegegeven wordt.

     

    Zo wacht nu iedere echte Loonbekenaar op zijn verkoop van varkenskoppen, maar dit jaar is de activiteit geannuleerd door de corona-toestand.

     

    Dank aan Monique Nijs, Willy Verheyden en Josephine De Coster voor de verstrekte informatie.

     

    Tekst : Jean-Pierre Van Binnebeek


    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.St-Antonius: weerspreuken en gezegden

    Antonius Abt weerspreuken

     

    St. Antoon en St. Sebastiaan (20 jan),
    komen met het hardste van de winter aan.

     

    t Is koud in alle kerken
    op Sint-Antonius met zijn verken.

     

    St. Antonius is een ijsmaker,
    of een ijsbreker.

     

    St. Antonius komt over met hoog water
    Of met een hard hoofd

     

    Als het vriest op St. Antonius,
    dan dooit het op St. Sebastiaan.

     

    Met St. Antonius lengen de dagen,
    zoveel als het eetmaal van een monnik.

     

    St. Anteunis met zijn vèrken,
    Vader abt van Kouderkerken,
    is er een die steeds verkiest,
    dat het op zijn feestdag vriest.

     

    Antonius gezegden en volkse wijsheden

     

    Brood dat op Sint-Antoniusdag wordt gezegend,
    beschimmelt niet en weert onheil af van mensen en dieren.

     

    Omdat het stelen en verorberen van een Antoniusvarken gelijk stond aan heiligschennis, werd in Italië van personen die onder onverklaarbare omstandigheden overleden, wel gezegd: 'Ha forse rubato un porco di San Antonio' ('hij zal wel een varken van Sint Antonius gestolen hebben').

     

    Lied uit Leuven van de studentenclub van de Katholieke Hogeschool Leuven Departement Rega.

     

    Sa, laat ons vrolijk wezen,
    op Sint-Antonius feest, feest, feest,
    Op Sint-Antonius feest.
    Sint-Antonius en de duivel waren gemeen,
    En ze dansten om het zeest, zeest, zeest,
    en ze dansten om het zeest.

    Eén van Lucifers posturen,
    die wilde vrolijk zijn, zijn, zijn,
    Die wilde vrolijk zijn.
    Hij droeg een ijzer braadpan op zijn hoofd,
    En een vaatje brandewijn, wijn, wijn,
    en een vaatje brandewijn.

    A vous !, zeid' hij, Sint-Antoneke,
    't is een glazeke tegen de vaak, vaak, vaak,
    't Is een glazeke tegen de vaak.
    Sint-Antonius riep: "'k een mag geen brandewijn",
    En hij goot het tegen zijn kaak, kaak, kaak,
    en hij goot het tegen zijn kaak.

    Dat was om hem te kwellen,
    door 't nemen van de drank, drank, drank,
    Door 't nemen van de drank.
    Sint-Antonius greep de duivel bij de steert,
    En hij schreeuwde wel zes uren lang, lang, lang,
    en hij schreeuwde wel zes uren lang.

    Dit is maar een kleine selectie van teksten over Sint-Antonius-Abt die te lezen zijn op het volgende adres:
    http://www.adolphus.nl/xus/antonfolkl.html


    >> Reageer (0)


    Foto


    Ontdek Huldenberg



    Foto

    Gastenboek


    Blog als favoriet !

    Bijnamen in Ottenburg
    De Leuvense Baan
    De vroegere poel in het centrum van het dorp


    Foto

    Bijnamen in Huldenberg
    Het Gemeenteplein onder de loep

    Foto

    Foto

    Bijnamen uit Huldenberg
    Den Elzas onder de loep.
    Zakke Norekkes voor haar deur.

    Foto

    Bijnamen uit Huldenberg
    Het hospice (voor 1963)
    (foto uit het archief van Keihof)

    Foto



    De pomp,

    van levensbelang !


    Foto

    Loonbeek:
    het klokje klept niet meer


    Foto

    Het Blauwhof:
    binnenkort uit het straatbeeld !

    Foto

    Fraaie glasramen in de Art-Deco-kapel van het Blauwhof in Loonbeek 
    Foto

    Foto

    Foto

    Bijnamen in Loonbeek
    'Bij Kozze'

    Foto

    Bijnamen in Neerijse
    Marieke Flaurius en Witte Lowieke voor hun huis met bakstenen trapgevel

    Foto

    Bijnamen in Neerijse
    De Put
    Tekening van Steven Wilsen


    Foto

    Bijnamen in
    Sint-Agatha-Rode

    De Leuvense Baan

    Postkaart uit 'Dorpsbeelden uit het verleden' - R.Van Hoegaerden


    Foto

    Archief per maand
  • 10-2021
  • 07-2021
  • 06-2021
  • 01-2021
  • 12-2020
  • 11-2020
  • 09-2020
  • 06-2020
  • 05-2020
  • 04-2020
  • 03-2020
  • 01-2020
  • 11-2019
  • 10-2019
  • 09-2019
  • 06-2019
  • 10-2018
  • 04-2018
  • 11-2017
  • 08-2017
  • 06-2017
  • 01-2017
  • 08-2016
  • 07-2016
  • 04-2016
  • 01-2016
  • 09-2015
  • 08-2015
  • 07-2015
  • 05-2015
  • 04-2015
  • 02-2015
  • 01-2015
  • 11-2014
  • 08-2014
  • 02-2014
  • 01-2014
  • 10-2013
  • 06-2013
  • 05-2013
  • 04-2013
  • 03-2013
  • 01-2013
  • 12-2012
  • 11-2012
  • 10-2012
  • 09-2012
  • 08-2012
  • 07-2012
  • 06-2012
  • 05-2012
  • 04-2012
  • 03-2012
  • 02-2012
  • 01-2012
  • 12-2011
  • 11-2011
  • 10-2011
  • 09-2011
  • 08-2011
  • 07-2011
  • 06-2011
  • 05-2011
  • 04-2011
  • 03-2011
  • 02-2011
  • 12-2010
  • 11-2010
  • 10-2010
  • 09-2010
  • 08-2010
  • 07-2010
  • 06-2010
  • 05-2010
  • 04-2010
  • 03-2010
  • 02-2010
  • 01-2010
  • 12-2009
  • 11-2009
  • 10-2009
  • 09-2009
  • 08-2009
  • 07-2009
  • 05-2009
  • 04-2009
  • 03-2009
  • 02-2009
  • 01-2009
  • 12-2008
  • 11-2008
  • 10-2008
  • 09-2008
  • 08-2008
  • 07-2008
  • 06-2008
  • 05-2008
  • 04-2008
  • 03-2008
  • 02-2008
  • 01-2008
  • 12-2007
  • 11-2007
  • 10-2007
  • 09-2007
  • 08-2007
  • 06-2007
  • 05-2007
  • 04-2007
  • 11--0001


    Foto




    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!