Ergonomie is de wetenschappelijke studie van de mens in relatie tot zijn omgeving. Dit kan een product, ruimte of werkplek
zijn. Ergonomie zit vervat in ons dagelijks leven, maar is vooral
bekend in arbeidssituaties. Het is afgeleid van de Griekse woorden
ergon (werk) en nomos (wet) en moet ervoor zorgen dat de veiligheid
en gezondheid van de werknemers verzekerd wordt. Bij het ontwerpen van
consumentengoederen en interieurs speelt vooral comfort en het
doeltreffend functioneren een rol.
3 Voorbeelden van 'Ergonomie':
Fysieke ergonomie:
Autos, huizen, tafels en stoelen,
heel de wereld is op maat van de
(gemiddelde) mens gebouwd. Deuren vereisen niet te veel kracht om
geopend te worden, winkelkarren verlichten het dragen van boodschappen,
een lange borstelsteel maakt (voor mensen van gemiddelde lengte) bukken
overbodig en fietsen hebben verschillende maten zodat extreme houdingen
vermeden worden. In arbeidssituaties wordt vooral aandacht besteed aan
een correct zitgedrag achter de pc, het heffen en tillen of trekken en
duwen van lasten, aangepaste handgereedschappen om afwijkende
handposities te vermijden.
Organisatie-ergonomie:
Een
keuken is zo ingericht dat koken en afwassen vlot kunnen verlopen en de
loopafstanden beperkt blijven. In arbeidssituaties is de achterliggende
gedachte een goede werksfeer te creëren die zorgt voor tevreden en
productieve mensen. Ook het betrekken van de werknemers bij het
ontwerpen of aanpassen van een nieuwe werkpost resulteert in betere
oplossingen. Een juiste afwisseling van shiften bij ploegenarbeid heeft
ook invloed op het sociale leven en welbevinden van de werknemers.
Cognitieve ergonomie:
Informatie
zoals de uren van bussen moet men het liefst snel kunnen vinden, lezen
en begrijpen. Een optimale lees- en begrijpbaarheid is van toepassing in
alle geschreven tekst. Technologische producten zoals een gsm krijgen
steeds meer functies die dan in een menustructuur te vinden zijn.
Belangrijk is dan ook dat gebruikers deze mogelijkheden kennen,
begrijpen en eenvoudig kunnen gebruiken zonder te veel hulp van de
handleiding. Op het werk moet eentonig werk vermeden worden, maar te
veel informatie tegelijk controleren zal ook tot overbelasting leiden.
De mens zal moeten ingrijpen wanneer een computergestuurd proces fout
loopt. Door de evolutie wordt de technologie steeds ingewikkelder,
terwijl de mens minder moet ingrijpen, waardoor hij echter ook minder
getraind is.
Definitie van 'Ergonomie':
De Nederlandse Vereniging voor Ergonomie hanteert de volgende definitie voor ergonomie:
- Ergonomie streeft naar het zodanig ontwerpen van
gebruiksvoorwerpen, technische systemen en taken dat de veiligheid, de
gezondheid, het comfort en het doeltreffend functioneren van mensen
wordt bevorderd.
In augustus 2000 formuleerde de IEA (International Ergonomics Association[1]) volgende definitie:
- Ergonomie (of human factors) is de wetenschappelijke discipline
die zich bezighoudt met het begrijpen van de interactie tussen de mens
en andere elementen van een systeem. Het is het beroep dat de theorie,
principes, gegevens en methodes toepast om zo te ontwerpen dat het
menselijk welzijn en de globale prestatie van het systeem
geoptimaliseerd wordt."
"De ergonoom
draagt bij tot het zodanig ontwerpen en evalueren van taken, jobs,
producten, ruimtes en systemen dat ze tegemoetkomen aan de noden,
mogelijkheden en beperkingen van mensen."
|
