Ik ben Chris Van Kerckhoven
Ik ben een man en woon in Geel (België) en mijn beroep is Independent War Researcher.
Ik ben geboren op 12/11/1955 en ben nu dus 56 jaar jong.
Mijn hobby's zijn: oude- en moderne oorlogsvoering, slagveldarcheologie, krijgskunde. .
WAAR IS DE TIJD DAT ER IN GEEL NOG VLIEGTUIGEN CRASHTEN?
UPDATE 16 OKTOBER 2011
Het Nieuwsblad van Geel, 7 oktober 2011
WAAR IS DE TIJD DAT ER IN GEEL NOG VLIEGTUIGEN CRASHTEN?
Paul Helsen (van de Reigerstraat) stuurde ons in de zomer een mailtje. "In bijlage een screening van een foto genomen tijdens WO II. Mijn vader vertelde me dat het een Engels vliegtuig is dat neergestort is op een Duitse tank nabij het kerkhof van Larum. De originele foto meet 6 x 8 cm. Als u er iets mee kan doen, breng ik hem binnen op uw redactie." Dat laatste was niet nodig, de scan was goed genoeg om afgedrukt te worden. Straffe foto trouwens: een man (Pauls vader?) kijkt naar de lens, terwijl in de achtergrond minstens acht ramptoeristen van diverse leeftijd en geslacht zich op de staart van een neergestort vliegtuig - en vooral - op een tank hebben gehesen. Dat oorlogstuig kan hen niks meer maken!
De foto uit de familiealbum van Paul Helsen. Een Dakota gecrasht tegen een Duitse tank in 't Larums veld, da's straffe toebak!
Wanneer werd de foto genomen? Geen idee. Was de bemanning dood? En die van de tank? Opnieuw: geen idee. Wij toch niet. Maar we kennen wel iemand die van dit soort dingen doorgaans wél een idee heeft: Chris Van Kerckhoven, oorlogsresearcher par excellence en wandelende encyclopedie als het over de esbattementen in en rond Geel gaat. We hebben hem die foto doorgemaild en jawel: Chris had het meteen in 't snuitje. "Dank voor het mailtje met de buitengewoon interessante foto van de crash van de Skytrain 42-108874 in het Larums veld op 17 september 1944. Deze foto was mij totaal onbekend. Bijgaande foto's van het bewuste toestel heb ik halfweg de jaren tachtig besteld in het Imperial War Museum te London. Ik heb ook bewegende beelden van deze kraaklanding. De Duitse tank was een Jagdpanther van de 1. Kompanie, schwere Panzer-Jäger Abteilung 559", schrijft Chris. En hij doet er nog vier foto's bij. Plaats, datum, Skytrain 42-108874 versus Jagdpanther... wat willen we nog meer weten? De achtergrond van het verhaal, de omstandigheden van de crash, Chris! "Meer details kan je terugvinden op mijn weblog. Klik links op Archief 23-09-2009. Scroll vervolgens naar beneden," stond in de mail. Deden we. Hier komt het verhaal.
MARKET GARDEN
Op 17 september 1944 startte Operatie Market Garden; massale droppings van geallieerde troepen die een aantal strategische bruggen over de Nederlandse rivieren moesten innemen. Er waren twee aanvliegroutes. De noordelijke ging over het zuiden van Nederland en transporteerde de U.S. 82nd Airborne Division (later ook de onafhankelijke Poolse 1st Para Brigade) naar Arnhem. De zuidelijke route werd bevlogen door de beroemde Amerikaanse 101st Airborne Division, de Screaming Eagles, ook bekend van Band of Brothers, de al even beroemde Amerikaanse filmserie van Steven Spielberg. Ze kwamen vanuit Engeland over (bevrijd) Vlaanderen en Geel was het "initial point"; boven Geel gekomen, moesten de vliegtuigen naar het noord-oosten afzwenken, om dan hun "final run" in te zetten naar dropzones in de omgeving van Eindhoven. Een trage spurt van een tiental minuten, over vijandelijk gebied...
In de vroege namiddag van 17 september werd de lucht boven Geel zwart van de vliegtuigen; golf na golf passeerden armada's Dakota's en zweefvliegtuigen, omzwermd door een escorte van gevechtsvliegtuigen. Maar Geel-Ten Aard was nog niet bevrijd en het zat hier vol Duitsers, die met alles wat ze hadden (van Flak tot gewone geweren) op de laagvliegende mastodonten schoten. Een op de terugweg zijnde Dakota werd aangeschoten boven Geel en crashte in het Larums veld, ten noord-oosten van Geel-centrum. Van de vijf bemanningsleden wisten de co-pilot en de crew-cief het toestel per valscherm te verlaten. De drie anderen (piloot, navigator en radio-operator) overleefden de crash-landing als bij wonder. Nog straffer: de Dakota schoof toevallig tegen een eenzame Duitse Jagdpanther aan en vloog in brand. Die Jagdpanther behoorde tot de 1. Kompanie van de schwere Panzer-Jäger Abteilung 559, en moet tussen 10 en 12 september zijn uitgeschakeld, tijdens de gevechten in en rond het centrum van Geel. Een jaar of zeven geleden noteerde Chris Van Kerckhoven de getuigenis van Ward Vangrieken (Beerse) over deze crash. We geven die hier integraal weer: "Op 17 september 1944 speelde ik als achtjarige bengel bij de Engelse artilleriestelling op de Werft in Geel. Die dag warwij getuige van het overvliegen van tientallen formaties vliegtuigen, waarvan de meesten een zwever sleepten op weg naar de landingzones bij Arnhem. Boven Ten Aard, waar nog hevig gevochten werd, is dit vliegtuig in brand geschoten. Wij zagen hoe meerdere bemanningsleden uit het toestel sprongen en aan hun valscherm neerdaalden. Toen het brandend vliegtuig recht op ons afkwam, werden wij door een Engelse artillerist vastgegrepen en met verschillende kinderen in een fuselierskuil geworpen, waarna deze soldaat boven op ons kwam liggen. Luttele seconden later sprong hij alweer recht en zagen we dat het brandend vliegtuig een bocht naar rechts had gemaakt. Wij zijn er achteraan gehold en zagen het vliegtuig een buiklanding maken in het Larumsveld, daar waar nu de campus van het HIK is. Op dat moment is de piloot uit het toestel gesprongen, waarbij hij ongedeerd bleef. Vervolgens is de DC-3 te pletter geslagen tegen een uitgebrande Tijgertank (de getuige bedoelt een Jagdpanther, nvdr.), waarbij het voorste gedeelte volledig vernield werd. Vermeldenswaard is dat een inwoner van Larum, die zich achter de tank verscholen had, een massa brandend puin en benzine over zich kreeg, maar dit avontuur toch heelhuids doorkwam.
Enige tijd later is er dan een jeep toegekomen met de bemanningsleden die zich met hun valscherm hadden kunnen redden. Nooit zal ik het ontroerende weerzien en de omhelzingen vergeten van deze bemanningsleden die daar hun piloot levend en wel terugvonden. Deze piloot is een echte held. Niet alleen heeft hij ervoor gezorgd dat zijn bemanning in bevrijd gebied is neergekomen, maar tevens heeft hij zijn brandend vliegtuig blijven besturen en alzo wellicht mijn leven en dat van anderen gered." De Schot Alex Kidd, van de 6th Bn King's Own Scottish Borderers die op Ten Aard aan het vechten waren, was als foerier ook getuige van de crashlanding: "Wij zagen een Dakota transportvliegtuig, op terugweg, doch in lichterlaaie. Het leek dat de bemanning het vliegtuig verliet, doch ongelukkig genoeg dreef de wind hen terug over de Duitse linies. De Dakota naderde ons weiland op een hoogte van ongeveer 19 meter. In de deuropening stond, klaar afgetekend, de piloot. Hij wachtte even, sloeg een kruis en stapte vervolgens uit het vliegtuig, zonder valscherm. Hij suisde tegen de grond, hotste en botste verder, tot hij uiteindelijk tot stilstand kwam in het midden van het aanpalend weiland. Wij renden op hem toe om na te gaan wat wij konden doen. Toen we bij hem kwamen, stond hij al recht, beefde als een riet en sprak met een sterk, lijzig Amerikaans accent: "Could some goddam son-of-a-bitch give me a drink!" Hij werd dan ook met spoed overgebracht naar een officierstent, waar aanstonds aan zijn wens voldaan werd."
GEFLOPT
In ‘Operation Market Garden - Then and Now (Vol. 1)’ van Karel Margry (After the Battle, 2002) lezen we dat de bemanning bestond uit John Barber (co-piloot), sergeant Jessie Beal (vluchtleider), eerste luitenant Thomas Mills (piloot), eerste luitenant Olin Jennings (navigator) en sergeant Rollin Bailey (radio-operator). AFPU-fotograaf Malindine is de man die de foto's vlak na de crash heeft genomen. Er was blijkbaar nogal wat oorlogspers in Geel, die dagen. John D'Arcy-Dawson, oorlogscorrespondent van The Sunday Times, zag het vliegtuig neerstorten. Hij zegt dat Jennings en Bailey toch licht gewond werden, maar dat de piloot Mills de vrolijkheid zelve was na de crash. Naar Mills aan D'Arcy-Dawson verklaarde, zou hij al geraakt zijn vóór de dropping boven Son. Eén motor viel toen uit, maar het lukte nog om de kist op 350 meter te houden, aldus Mills. De tweede voltreffer boven Ten Aard was er teveel aan. Hoewel de Britse inlichtingsdiensten veldmaarschalk Montgomery, de ‘vader’ van Operatie Market Garden, dagen voordien nog hadden gewaarschuwd voor hoge troepenconcentraties in de omgeving van Arnhem, waaronder restanten van enkele SS-Panzerdivisionen, liet Monty zijn luchtlandingsoperatie toch doorgaan. Hij ging er van uit dat, als de Duitsers zich zouden terugtrekken, zij de bruggen over de Rijn en de Maas als naar gewoonte zouden opblazen, en dan konden de Britten de aanval inzetten op het Ruhrgebied, het hart van van de Duitse (oorlogs)industrie. Daarna kon dan de race naar Berlijn worden ingezet, en was het einde van de oorlog in zicht. Dat dacht Montgomery toch. Maar... Eindhoven werd wel bevrijd en Nijmegen ook, maar in Arnhem liep het wel degelijk fout... Montgomery had een brug te ver gerekend! Hij had zich vergalopeerd ten koste van duizenden slachtoffers. Market Garden werd geen succes en het einde van de oorlog was nog niet in zicht. (Dirk Kennis - met dank aan Chris Van Kerckhoven)
WAAR IS DE TIJD DAT ER IN GEEL NOG VLIEGTUIGEN CRASHTEN? + NEVER FORGET 9/11
UPDATE 7 OKTOBER 2011
WAAR IS DE TIJD DAT ER IN GEEL NOG VLIEGTUIGEN CRASHTEN?
Onder deze hoofding publiceerde het Nieuwsblad van Geel deze week een pagina-groot oorlogsrelaas over de crash landing van een Amerikaanse Skytrain (C-47 Dakota) in het Larums veld op 17 september 1944. Het artikel, in woord en beeld, is van de hand van hoofdredacteur, Dirk Kennis (dk). Het weekblad wordt te koop aangeboden bij de plaatselijke dagbladhandel, Delhaize, Carrefour. (Nieuwsblad van Geel ♦ 158ste Jaargang ♦ € 1, 45 ♦ Nr. 40 ♦ 7 oktober 2011)
"The return of the defeated soldier". A prisoner of war returns to a bombed-out home and family that is no longer there. To Chris Van Kerckhoven - great photographer and friend. Tony Vaccaro 12/96.
This print is for Mr + Mrs - Chris Van Kerckhoven - Photojournalist. "The Return Home of the Defeated Soldier" Frankfurt Germany 1946 by Tony Vaccaro.
DE CRASH LANDING VAN EEN HALIFAX BOMMENWERPER IN HET GEELSE LARUM, 18/19 OKTOBER 1943
UPDATE 29 APRIL 2011
In de nacht van 18 op 19 oktober 1943 is het Geelse dorp Larum van een ramp gespaard gebleven dank zij de koelbloedigheid van een Engelse piloot.
Die bewuste nacht scheerde een zwaar aangeschoten vier-motorige Engelse Halifax bommenwerper, in vuur en vlam, rakelings langs de dorpskerk toren. Met het schijnsel van een volle maan als enige bondgenoot voerde even later de piloot een geslaagde kraaklanding uit in een veld net buiten de dorpskom gelegen. Al de inzittenden kwamen er met de schrik vanaf. Van een waar huzarenstukje gesproken!
Het toestel dat zich te Larum door het veld had geploegd was de Halifax Mk II LW281 met als rompcode 'NF-W' van het R.A.F. 138 Squadron. Het vliegtuig was even na middernacht opgestegen vanaf de Engelse vliegbasis Tempsford, in opdracht van de S.O.E., voor een geheime missie boven België. De Halifax had acht bemanningsleden aan boord en twee passagiers; deze twee laatsten waren beide Nederlandse para - geheimagenten. Verder bestond de lading uit wapens, munitie, springstoffen, en duiven voor het verzet.
Het toestel werd gepiloteerd door de ervaren Engelse vliegenier, Squadron Leader Cyril Wollrick PASSY, DFC.
Cyril Wollrick PASSY tijdens de oorlogsjaren als vliegenier bij de Royal Air Force. Fotoarchief CVK via Tigger PASSY.
Het voormalige imposante landgoed van de familie C.W. PASSY. Fotoarchief CVK via Tigger PASSY.
HALIFAX MK II LW281 'NF-W' VAN HET R.A.F. 138 SQUADRON, 18/19 OKTOBER 1943
DE BEZETTING MET POSITIE OF FUNCTIE IN HET VLIEGTUIG VOOR DIE NACHT BESTOND UIT:
I. DE BEMANNING
1. Squadron Leader (S/Ldr) Cyril Wollrick PASSY, D.F.C. - piloot - ontsnapt 2. Flying Officer (F/O) Geoffrey Ernest Albert MADGETT - navigator - ontsnapt 3. Flying Officer (F/O) George Henry WARD, D.F.M. - bommenrichter - ontsnapt 4. Sergeant (Sgt) J. BRUCE - boordwerktuigkundige - krijgsgevangen 5. Flying Sergeant (F/Sgt) J.E. GROUT - marconist - ontsnapt 6. Pilot Officer Reginald (P/O) Peter MANTLE - staartschutter - ontsnapt 7. Flying Sergeant (F/Sgt) Kenneth Leslie RABSON, D.F.M. - dispatcher - ontsnapt 8. Sergeant (Sgt) Joseph Patrick HEALY, R.C.A.F. - dispatcher - ontsnapt
II. DE PASSAGIERS
Jan David Anton van SCHELLE. Fotoarchief CVK via S.O.E. Advisor, Foreign & Commonwealth Office, London.
1. Jan David Anton van SCHELLE (echte naam) Geboren op 26 februari 1915 in het Nederlandse Warsen (verm. Harsen) nabij Den Haag. Gerecruteerd door de S.O.E. in Mexico. In 1939 zou hij naar verluid een boerderij gekocht hebben een 120 km van São Paulo (Brazilië) vandaan. Heeft landbouw gestudeerd in Nederland en Argentinië.
De Brit, M.R.D. FOOT, auteur van "S.O.E. in the Low Countries", omschrijft van SCHELLE (1943) als een 28-jarige Nederlandse landbouwer die reeds twee korte missies had uitgevoerd voor de S.O.E. in de gevangenis van Brazilië. Hij bleek een echte talenknobbel te zijn; zo sprak hij Nederlands, Portugees, Engels, Frans, Duits en Spaans. De opleidingscholen in Engeland beschouwden hem eerder als zenuwachtig en a-sociaal. Een andere bron vond van SCHELLE dan weer humoristisch en een prachtig iemand.
van SCHELLE had van de S.O.E. een volledige para-militaire opleiding genoten; deze omvatte valschermspringen en het zich bekwamen in clandestiene vaardigheden.
De S.O.E. bezorgde hem verschillende schuil-/codenamen naargelang de omstandigheden: Jan David Anton van SCHELLE (echte naam), alias Jan David Anton STOKKERS, alias Jan SCHOLTEN, alias Jan Anton SLUIS, alias APOLLO, alias BADMINGTON.
Sgt. Johan GRUEN. Fotoarchief CVK via S.O.E. Advisor, Foreign and Commonwealth Office, London.
2. Johan GRUEN, ook als GRUN vermeld. (echte naam) Deze geheimagent werd op 21 februari 1919 geboren te Leiden, Nederland. Hij was sergant in het Koninklijk Nederlands Leger. Beroepshalve was hij onderwijzer. Johan GRUEN was naar Engeland gevlucht nadat de Duitsers Nederland onder de voet hadden gelopen.
Net zoals zijn collega had ook GRUEN een doorgedreven para-militaire opleiding achter de rug, en had de S.O.E. hem verder ook bekwaamd in allerlei clandistiene aangelegenheden. Hij had er bijkomend een propaganda cursus gevolgd voor gevorderden.
Van de S.O.E. kreeg hij de volgende aliassen mee: Johan GRUEN (echte naam), alias Johan GOOR, alias Johan VERBRUGGEN, alias BRUTUS, alias RUGGER.
DEZE NACHTELIJKE GEHEIME MISSIE ZOU OFFICIEEL DE GESCHIEDENIS INGAAN ALS OPERATIE "BADMINGTON/RUGGER EN MUSKRAT 3 EN 4"
Wat hield deze operatie in?! Een vrij complexe zaak!
Buiten de acht bemanningsleden waren er ook, zoals de lezer inmiddels al weet, twee Nederlandse geheimagenten aan boord. Het waren Jan David Anton van SCHELLE (codenaam BADMINGTON) en Johan GRUEN (codenaam RUGGER).
Dit betekende dat enerzijds de twee geheimagenten die nacht gelijktijdig moesten gedropt worden in een operatie met de codenaam BADMINGTON en RUGGER; anderzijds zouden diezelfde nacht, en simultaan, door hetzelfde toestel ook nog eens twee droppings (3 en 4) uitgevoerd worden van wapenmateriaal e.d. voor het verzet, ter hoogte van een dropzone die vooraf was gekozen en ter plaatse bemand zou zijn door MUSKRAT en zijn team.
Maar wie was nu eigenlijk MUSKRAT?!
Deze tekst is voor aanvulling en/of correctie vatbaar!
Wordt vervolgd!
Het Nieuwsblad van Geel, 5 november 1999
DE CRASH VAN LARUM
Ondertitel foto: Een viermotorige (Handley Page) Halifax (Mk. III), zoals er in de nacht van 18 op 19 oktober 1943 een crashte in Larum.
Reeds geruime tijd doet Chris Van Kerckhoven intensief onderzoek naar de crash van een zware viermotorige Engelse Halifax bommenwerper, die in de nacht van 18 op 19 oktober 1943 tijdens het uitvoeren van een S.O.E. operatie (Special Operation Executive), een geheime missie dus, een geslaagde noodlanding heeft moeten maken nabij de drop-zone bij Larum. Het toestel was aangeschoten door de in Herentals en Olen opgestelde lichte Duitse Flak.
De acht bemanningsleden, alsook twee geheim agenten, lieten alles in brand en wisten uit de handen te blijven van de Duitsers. Met uitzondering van één vliegenier, die enkele dagen later door de Duitsers zou worden aangehouden, wisten de anderen veilig en wel Engeland te bereiken, ondermeer dank zij de medewerking van het verzet.
De voorbije maanden heeft Van Kerckhoven in buitenlandse militaire archieven al heel wat materiaal weten op te diepen wat betreft het vliegtuig, het squadron, de bemanning en de missie voor die nacht. Ook is hij op het spoor van een aantal van de betrokken vliegeniers en/of aanverwanten, maar al te graag zou hij ook in contact willen komen met mensen van Larum en omgeving die weet hebben van deze nachtelijke noodlanding. Zijn er mensen die hiervan nog kunnen getuigen of - wie weet? - zelfs nog een foto of ander materiaal van deze bommenwerper in hun bezit hebben? Die kunnen zich rechtstreeks wenden tot Chris Van Kerckhoven, of tot dit blad (014-86.19.74). Met dank bij voorbaat, uiteraard.
Gazet Van Antwerpen, regio Kempen, 16 mei 2000
“DE PILOOT HEEFT ONS GERED”
GEEL
OVERLEVENDE VAN CRASH MET BOMMENWERPER BEZOEKT PLAATS DES ONHEILS
Ondertitel foto: Dispatcher Joseph Healy (rechts) op de plek in Geel-Larum waar hij in 1943 met zijn Halifax-bommenwerper een noodlandingmaakte. Foto Bert De Deken.
De Canadees Patrick Joseph Healy (78) hield maandag halt aan een weide net buiten het centrum van Geel-Larum. Op die plaats maakte zijn Halifax-bommenwerper in oktober 1943 een noodlanding nadat door het door Duitsers in brand was geschoten. Alle inzittenden overleefden de crash.
Patrick Joseph Healy liet zich bij zijn bezoek aan Larum vergezellen door oorlogsonderzoeker Chris Van Kerckhoven uit Westerlo en de Brit Tigger Passy, zoon van Cyril Passy. Dat was de piloot die door zijn ervaring en koelbloedigheid in 1943 ongetwijfeld de levens van alle tien bemanningsleden redde.
Healy moest maandag in de velden even zoeken naar de locatie waar de enorme Halifax-bommenwerper in de nacht van 18 op 19 oktober 1943 zijn noodlanding maakte. Hij kreeg daarbij de hulp van buurtbewoner Fons Van Meerbergen, die als dertienjarige knaap het brandende toestel als een brullende duivel uit de hemel zag neerdalen.
“We waren even na middernacht in Engeland opgestegen voor een geheime missie”, vertelde Healy. “Naast de acht bemanningsleden hadden we ook twee Nederlandse spionnen aan boord. Die moesten boven Tremelo worden gedropt. Maar eerst vlogen we naar Welchelderzande, waar we uitrusting en wapens moesten droppen voor het verzet.”
Daar liep het mis. De piloot vond geen enkel signaal vanop de begane grond en bleef boven de Kempen rondjes draaien. Net op het ogenblik dat de bemanning besloot een laatste bocht te maken, kreeg het Duitse afweergeschut in Herentals het vliegtuig in het vizier. “De Duitsers raakten ons meteen. En opnieuw. Het hield niet op. De vleugels en motoren stonden meteen in brand. Er zat niets anders op dan een noodlanding uit te voeren.”
KERKTOREN
De Britse bommenwerper miste op een haar na de kerktoren van Larum, maakte een scherpe bocht en landde in een veld net buiten het centrum. “Met de brandende motoren leek het of het vliegtuig grote lichten had aangestoken”, herinnerde Fons Van Meerbergen zich. “Het vliegtuig en het afweergeschut maakten een hels kabaal. De bommenwerper maaide twee bomen om, maar kon net in een weide achter ons huis landen.”
“We waren allemaal bang, doodsbang”, zei Healy erg aangeslagen. “We hebben geluk gehad. Maar meer dan dat hadden we met Passy ook een uitstekend piloot. Aan hem hebben we zeker ons leven te danken. Iedereen kon uit het brandende tuig ontkomen en vluchtte naar de nabije bosjes. Via het verzet konden we dan later naar Engeland terugkeren.”
De Duitsers ontmantelden het hele vliegtuig. Van Meersbergen vond naar eigen zeggen decennia later nog kogels en wrakstukken op het veld. Chris Van Kerckhoven trof maandag na enkele minuten speuren met zijn metaaldetector nog gesmolten onderdeeltjes en de gesp van een parachuteharnas.
CHRIS VAN KERCKHOVEN ONDERZOCHT HALIFAX CRASH IN GEEL-LARUM
RTV Nieuwsdienst (Regionale Televisie Kempen en Mechelen), 15 mei 2000
Tijdens een SOE operatie crashte in de nacht van 18/19 oktober 1943 in Geel-Larum de Halifax Mk II LW281"NF-W" van R.A.F. 138 Squadron. Het toestel was opgestegen in Tempsford voor een nachtelijke dropping van twee Nederlandse geheimagenten en materiaal voor het verzet. Aangeschoten door de Flak van Herentals voerde de piloot een geslaagde kraaklanding uit. Iedereen overleefde dit hachelijk avontuur. Het toestel zelf brandde uit. Oorlogsvorser Chris Van Kerckhoven uit Geel (vroeger woonachtig in Westerlo) onderzocht deze crash en nodigde Tigger Passy uit, de zoon van de Engelse R.A.F. piloot, Squadron Leader Cyril Wollrick Passy, D.F.C., O.B.E.; alsook één van de voormalige bemanningsleden, de Canadees Sgt J.P. Healey, R.C.A.F. De regionale televisiezender RTV interviewde het gezelschap op de crashlocatie op 15 mei 2000 te Geel-Larum.
TEN AARD, MEERDERE HUIZEN ONTRUIMD DOOR ZELFONTBRANDING RESTANT (FOSFOR)GRANAAT. NOORDSCHOTE, BOM EXPLODEERT ONDER LANDBOUWVOERTUIG. HEDEL (NL), ONTMANTELING HANDGRANAAT LOOPT FATAAL AF.
Het Laatste Nieuws, regio Kempen, donderdag 21 april 2011
GRANAATSCHERF VAT VUUR TIJDENS WEGENWERKEN
BEWONERS 25 HUIZEN GEËVACUEERD
GEEL-TEN AARD
Journalist Pieter Meireleire
Foto: Rook stijgt op op de plaats waar een arbeider de granaatscherf blootlegde. Uit het zand kwamen vlammen (kleine foto). Foto's Vanderveken.
Een arbeider van Vangeel Wegenbouw stootte gisteren tijdens graafwerken in de Vaartstraat in Ten Aard op een granaatscherf. De fosforhoudende resten ontbrandden spontaan bij contact met zuurstof. «Het leek of de grond in brand stond», zegt werfleider Staf Scheltjens. 25 huizen binnen een straal van 150 meter van de vindplaats zijn ontruimd. De bewoners zijn opgevangen in de parochiezaal. Na twee uur mochten ze naar huis.
De aannemer is momenteel bezig met de heraanleg van Ten Aard. In de Vaartstraat wordt de ondergrond klaargemaakt om asfaltwerken te kunnen uitvoeren. «Tijdens het graven stootte een van de arbeiders met zijn schop op een hard stuk metaal», zegt werfleider Stef Scheltjens. «Plots steeg er rook op uit het zand en stond een stukje aarde in brand.» Zo leek het. In werkelijkheid was de arbeider op een restant gestoten van een handgranaat. Het fosforhoudende metaal ontbrandde spontaan toen de arbeider het zand wegschepte en de bom in aanraking kwam met zuurstof. «Het was wel even schrikken», geeft Scheltjens aan. «Ik heb onmiddellijk het noodnummer 112 gebeld. Binnen de korste keren stonden de brandweer, de politie en DOVO (de ontuimingsdienst van het leger, nvdr) hier. Gelukkig raakte niemand gewond.»
Uit veiligheidsoverwegingen hebben de hulpdiensten een deel van de Vaartstraat ontruimd. Binnen een perimeter van 150 meter moesten de bewoners van een 25 huizen naar het nabijgelegen parochiecentrum van Ten Aard vertrekken. Omstreeks 17.30 uur - na ruim twee uur - had DOVO zijn werk gedaan en kon iedereen weer naar huis. Er bleek geen ontploffingsgevaar meer te bestaan. «Wij zijn uitvoerig gebriefd door het stadsbestuur voor we aan de werken begonnen», legt Scheltjens uit. «We weten dat er hier zwaar gevochten is tijdens de Tweede Wereldoorlog en dat er nog heel wat restanten van munitie in de bodem zitten. Sinds we in november vorig jaar gestart zijn, hebben we al een handvol kogels en ontstekingsmechanismen van bommen naar boven gehaald. Telkens moet de werf stilgelegd worden. Dit was wel de eerste keer dat we op een handgranaat stootten.»
De werken duren tot de winter.
«BAKKERIJ 2 UUR GESLOTEN»
Foto: Suzy en Danny Eelen van bakkerij Eelen.
Suzy en Danny Eelen van de gelijknamige bakkerij in de Vaartstraat moesten hun zaak twee uur achterlaten. «We moesten van de politie de zaak onmiddellijk verlaten», legt Suzy uit. «We kregen nog net de tijd om het rolluik naar beneden te halen.» Voor Suzy en Danny hebben de werken in hun straat al voor heel wat hinder gezorgd. «Wij zien onze omzet steeds verder dalen. Ze zijn hier al zo lang aan het werken en het zal nog lang duren ook. Dit zullen we er maar bijnemen, zeker?», zucht Danny. «Kijk (wijst op de paaseieren), die zouden al lang verkocht moeten zijn. Die zijn voor de vuilnisbak, vrees ik.»
«DIRECT HUIS VERLATEN»
Foto: Stef Scheltjens helpt een bejaarde vrouw terugkeren.
Marina Paepen woont met haar 89-jarige moeder in de Vaartstraat. Rond 16 uur moesten ook zij hun woning verlaten. De granaatscherf werd vlak voor hun oprit gevonden. «We waren net in huis bezig, toen de politie voor de deur stond», zegt Marina. «We moesten onmiddellijk naar buiten. Omdat mijn moeder niet meer zo goed te been is, werd ze buiten gedragen. Het is hier één grote zandweg door de werken. We zijn naar het parochiecentrum aan de andere kant van de kerk geleid. Daar kon moeder op adem komen bij een drankje.» Na afloop leidde werfleider Stef Scheltjens de bejaarde vrouw weer naar huis.
Gazet Van Antwerpen, regio Kempen, donderdag 21 april 2011
TEN AARD ONTRUIMD NA BOVENHALEN VAN GRANAATSCHERVEN
GEEL
Journalist BVDL
Foto: Herman Verachtert zit bij de plaats in de Vaartstraat in Geel-Ten Aard waar de resten van de granaten opdoken. Foto Hilde Van Geirt.
De Slag om Geel die in september 1944 hevig woedde in Geel-Ten Aard blijft het dorp 66 jaar na de gevechten nog parten spelen. Arbeiders van Vangeel Wegenbouw uit Turnhout haalden woensdag om 15u bij de heraanleg van de straat met de schop resten van handgranaten boven. Omdat die handgranaten nog fosfor bevatten dat plots in aanraking kwam met zuurstof, ontstond een spontane ontbranding. Er was geen explosie en niemand raakte gewond, maar de aannemer verwittigde wel meteen de hulpdiensten.
De brandweer liet de bewoners van een 25-tal huizen ontruimen tot het gevaar was geweken. De bewoners konden terecht in het parochiecentrum van Ten Aard. De ontmijningsdienst DOVO kwam ter plaatse. Om 18.15u mocht iedereen naar huis.
«We hebben eerder al een handvol kogels en een ontsteking van een bom gevonden», zegt werfleider Stef Scheltjens. «Ik stond erbij toen de arbeiders de granaatresten vonden», vertelt bewoner Herman Verachtert. «Toen het begon het te branden, hebben ze er meteen zand opgeschept. Een uur na de ontdekking brandde het spul nog, ook aan de andere kant van de straat. Vermoedelijk heeft de stof zich door de riolering verder verspreid.»
Marina Paepen en haar 89-jarige moeder zijn ook geëvacueerd. «We schrokken wel toen de politie kwam zeggen dat er een bom zou liggen. Gelukkig was het zo erg niet», zegt Marina Paepen.
Focus-wtv.rnews.be, zondag 17 april 2011
LANDBOUWERSZOON OP HET NIPPERTJE AAN DOOD ONTSNAPT DOOR BOM IN NOORDSCHOTE
Noordschote (West-Vlaanderen) - In Noordschote is een landbouwerszoon vanmorgen aan de dood ontsnapt toen zijn zware landbouwtractor met rol-eg op een projectiel reed in de Westpoezelstraat. De ontmijningsdienst van het leger DOVO en de brandweer kwamen ter plaatse om de stukken van het projectiel te verzamelen.
De tractor en de eg zijn door de ontploffing zwaar beschadigd. Brokstukken van de eg vlogen tot honderd meter ver. Een stuk van de rol-eg doorboorde de bestuurderscabine achteraan en sloeg rakelings langs het hoofd van de landbouwerszoon terug naar buiten door de voorruit. DOVO kon achterhalen dat het om een gevaarlijk Duits projectiel ging van een goeie 30 cm lang.
Vorige week is enkele kilometer verder eveneens een tractor zwaar beschadigd geraakt door een inslag van een gelijkaardig projectiel. De vindplaats van dit projectiel ligt op amper enkele honderden meter van de Ieperlee, waar in de Eerste Wereldoorlog zwaar werd gevochten langs weerzijden van het kanaal. (J.T./A.D.)
Dode in Hedel bij demontage WOII-granaat
vrijdag, 28 januari 2011 21:10
In de Gelderse plaats Hedel, ten noorden van Den Bosch, is een man gedood door een granaat uit de Tweede Wereldoorlog.De politie gaat ervan uit dat de man van 27 de granaat had gevonden. Toen hij het explosief op het terrein van een aannemersbedrijf probeerde te demonteren ontplofte de granaat.
Harde klap
De klap was zo hard dat aanvankelijk werd gedacht aan een gasontploffing in Hedel. Waar en wanneer de man de granaat had gevonden is nog onduidelijk.De Explosieven Opruimingsdienst vond op het terrein aan de Drielseweg nog enkele granaten. Die zijn elders tot ontploffing gebracht.Het slachtoffer was familie van de eigenaar van het bedrijf waar de ontploffing plaatsvond. De politie onderzoekt nog wat er precies gebeurd is.
Bron(tekst + foto):Nos.nl
Hedel - Nederland, vrijdag 28 januari 2011
DODE IN HEDEL DOOR DEMONTAGE WOII-GRANAAT
In de Gelderse plaats Hedel, ten noorden van Den Bosch, is een man gedood door een granaat uit de Tweede Wereldoorlog. De politie gaat ervan uit dat de man van 27 de granaat had gevonden. Toen hij het explosief op het terrein van een aannemersbedrijf probeerde te demonteren ontplofte de granaat.
HARDE KLAP
De klap was zo hard dat aanvankelijk werd gedacht aan een gasontploffing in Hedel. Waar en wanneer de man de granaat had gevonden is nog onduidelijk. De Explosieven Opruimingsdienst vond op het terrein aan de Drielseweg nog enkele granaten. Die zijn elders tot ontploffing gebracht. Het slachtoffer was familie van de eigenaar van het bedrijf waar de ontploffing plaatsvond. De politie onderzoekt nog wat er precies gebeurd is.
Het gaat inmiddels weer de goede kant op met Jef. In Edegem werd met bekwame spoed een stent geplaatst en enkele dagen later werd de man weer overgebracht naar Geel alwaar hij nu recupereert in het plaatselijk St. Dimphna ziekenhuis. Dat het kantje boord was hoeft geen betoog, Jef is letterlijk door de mazen van het net geglipt.
Eergisteren, vrijdag, ben ik Jef gaan bezoeken nadat ik die namiddag zelf nog maar eens een keertje op consultatie moest. De voorbije maanden kenden een vrij hectisch verloop en heb ik spreekwoordelijk haast alle uithoeken van het hospitaal van nabij leren kennen...
Gerommel in m'n lijf... Een aanslepend oud zeer, met een medische voorgeschiedenis die teruggaat tot 1997..., en die best kadert in de complexe wereld van auto-immunologie. Op hematologisch vlak blijft er een strikte "follow up" van toepassing ("wait & see" beleid) en nu ook op cardiovasculair gebied. Omwille van een uitgesproken blootstelling in het verleden aan allerlei herbiciden/pesticiden en (ongebonden) asbest is er ondermeer volgende maand nog een afspraak geregeld te Leuven, als second opinon, om een eventuele toxologische problematiek uit te sluiten. Het updaten van m'n weblog verloopt al geruime tijd vrij moeizaam, zo ook het beantwoorden van de vele mails. Voor dit laatste vraag ik enig begrip, ajb.
Dus van de gelegenheid gebruik gemaakt om ook Jef te bezoeken. En ondanks wat de voorbije weken is geschied, aan Jef's uitleg ligt het niet. De bommen en granaten vlogen ook nu weer door de lucht, begeesterd door het Geelse oorlogsverleden, de opgravingen op Ten Aard, laten zelfs onder deze penibele omstandigheden ook nu Jef nog niet onberoerd. UPDATE 09-12-2010
Gisteravond, woensdag 8 december, een bijzonder verontrustend telefoontje van Jan Vangheel. Jan's trouwe zoekmaat, Jef Lievens, heeft in de namiddag een hartinfarct doorgemaakt. Jef is inmiddels overgebracht naar het ziekenhuis in Edegem. Verdere inlichtingen ontbreken alsnog. Verleden week is Jef hier nog bij me langs geweest om even bij te praten. Gedreven door de passie, en in zijn gekende amusante verhaalstijl, vertelde hij me nog vol enthousiasme over de opgravingen van de voorbije weken in Ten Aard. Wie had dit kunnen vermoeden?! Jef, beste man, we wensen jou van harte sterkte toe en een spoedig herstel.
Het Laatste Nieuws, vrijdag 26 november 2010
GRAAFMACHINE STUIT OP MORTIERGRANAAT WO II
GEEL
Foto: Jan Vangheel, Koen Dijcmans en Jef Lievens bij het springtuig. Foto Vanderveken
In Geel - Ten Aard is bij graafwerken voor de vernieuwing van de rioleringen een mortiergranaat uit WO II blootgelegd. Het was Koen Dijcmans, werknemer van aannemer Van Geel, die op het 60 centimeter grote springtuig stuitte.
«Het was flink schrikken», zegt Koen. «Ik werk nog niet zo lang met de graafmachine en stond er niet bij stil dat ik dergelijke dingen kan tegenkomen.» Voor de werken had Jef Lievens, die al jaren opgravingen doet in Ten Aard, de aannemer nog aangemaand voorzichtig te zijn. «Na de slag hebben de inwoners alles wat ze vonden begraven. Samen met collega Jan Vangheel verzamel ik al jaren al die begraven spullen. We krijgen hiervoor de hulp van onder andere Pier Kerstens die de slag zelf meemaakte en bijgevolg zelf veel dingen onder de grond heeft gestoken.» Lievens vermoedt dat er de komende weken nog veel spullen opduiken.
«Met de rioleringswerken die volgende week starten in de Aardseweg, Vaartstraat en Bisschopshoevestraat, zal er nog een pak materiaal bovenkomen. Er blijft dus een risico voor de aannemer, al is de kans dat zo een mortiergranaat effectief ontploft, relatief klein.
Omdat die kans zo klein is, heeft ontmijningsdienst Dovo het terrein rond het springtuig afgespannen. Vandaag maakt Dovo het onschadelijk. (NVT)
Ik ben Chris Van Kerckhoven
In de Gelderse plaats Hedel, ten noorden van Den Bosch, is een man gedood door een granaat uit de Tweede Wereldoorlog.De politie gaat ervan uit dat de man van 27 de granaat had gevonden. Toen hij het explosief op het terrein van een aannemersbedrijf probeerde te demonteren ontplofte de granaat.
