Welkom in Brussel

Foto

Gratis rondleidingen in hartje Brussel
neem contact op met
Julie Gilson
Kerk & Toerisme Brussel

Postadres

Wildewoudstraat 15
1000 Brussel

Secretariaat

Sint-Goedeleplein 20

1000 Brussel
tel fax 02.219.75.30
9-12.30 & 13.30-17 uur (ma di do)

9-12.00 (wo)

etkt@skynet.be

KERK & TOERISME BRUSSEL v.z.w. wil het Brusselse in hoofdzaak religieuze kunstpatrimonium beter bekend en toegankelijk maken door informatie, animatie, onthaal en vorming, in een christelijk en kunsthistorisch perspectief.

Zoeken in blog

  • Vlaamse Kunstenaars in de Kathedraal
  • Michiel van Coxie
  • Conrad Meit
  • Camille Colruyt
  • Hiëronymus Duquesnoy1
  • Hiëronymus Duquesnoy2
  • Foto
    Christelijk patrimonium in Brussel
  • St-Jan Nepomucenus (Nepomuk)
  • Stadszegel St-Michiel
  • Kanunnik Sint-Goedele
  • Wapen Pius IX in Brussel
  • Juliana van Cornillon
  • Bonifacius van Brussel
  • Luminaris
  • Brusselse heiligen
  • Sint-Goedele - Een maagd belaagd
  • Mère Barat
  • Devotie rond Brussel
  • Jezus-Eik
  • De kruisweg in de St-Niklaaskerk in Ottenburg
  • O.-L.-V. van Affligem
  • Foto
    Congregaties in Brussel
  • De Clarissen - 1
  • De Clarissen - 2
  • Kerken in Brussel
  • De Sint-Bonifaciuskerk
  • De St-Jan-de-Doperkerk (Molenbeek)
  • De Kapellekerk 1
  • De Kapellekerk 2
  • De Basiliek van Koekelberg
  • Geschiedenis
  • Tijdbalk kerken
  • 450 jaar Aartsbisdom Mechelen
  • Ontstaan van Brussel op de helling 1
  • Ontstaan van Brussel op de helling 2
  • Ontstaan van Brussel op de helling 3
  • Historische gebeurtenissen in de kathedraal
  • Vijf kardinalen in de kathedraal
  • Kardinalen uit onze streken
  • De Belgische Kerkprovincie
  • Symboliek en iconografie
  • 01 Inleiding
  • 1 De kerk als gebouw
  • 2 De kerk als gebouw
  • Foto
    Het kerstverhaal
  • De tijd rond Kerstmis
  • De Advent
  • De geboorte van Jezus
  • De aanbidding van de herders
  • Drie Koningen
  • De vlucht naar Egypte
  • De boom van Jesse
  • Archief rondleidingen
  • Davidsfonds naar Ter Kameren
  • Varia
  • Slechtvalken in onze Kathedraal
  • De Hemel in Tegenlicht
  • Interview van kardinaal Cardijn uit 1967
  • Joannes Roucourt
  • Afkortingen

    MB Maria Bogaert
    PW  Paul Wieërs
    GvE  Guido van Eeden
    LF Luk Faems
    MG  Michel Govaerts

    JPVB Jean-Pierre Van Binnebeek



    Beoordeel dit blog
      Zeer goed
      Goed
      Voldoende
      Nog wat bijwerken
      Nog veel werk aan
     
    KERK EN TOERISME BRUSSEL

    06-02-2010
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Rust tijdens vlucht naar Egypte
    Klik op de afbeelding om de link te volgen


    DE RUST TIJDENS DE VLUCHT NAAR EGYPTE



    Schilderij: Jan Breughel de Oude


     

    Maria en Kind

    - geen mantel en kap: ontspannen tijdens de rust

    - op de voorgrond

    - zit / ligt

    - naast haar liggen een grote reistas en een wandelstok

    - het Kind bij zich

    - zoogt het kindje Jezus

    - leest een boek: biddend

     

    Jezuskind

    - slapend

    - een hoofddek­sel, een hoofddoek

     

    Jozef

     - is met zijn ezel naar het dorp voedsel gaan halen voor zij familie, komt vanuit de verte achter Maria met een broodmand aangewandeld

     

    engelen

    - volgen met een rijkelijk gevulde fruitmand

    Rudi Mannaerts, toerismepastoraal Antwerpen
    Afbeelding Internet


    >> Reageer (0)
    24-01-2010
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Lichtmis
    Klik op de afbeelding om de link te volgen



    Lichtmis
    2 februari


     

     

    Dit feest is geïnspireerd door het verhaal van Lucas* 2,   22-40 en wordt gevierd 40 dagen na Kerstmis.


    Het is ontstaan in het oosten als een vreugdefeest. Het werd te Jeruzalem gevierd met
    processie, kaarsen, mis en homelie.

    Het is zowel een Christus-feest  als een verheerlijking van Maria, met in het westen een klemtoon op dit laatste.


    Lichtmis heeft in het volksleven heel lang een aparte plaats gehad. Vrouwkensdag is daar
    een voorbeeld van.


    Op Lichtmis is het nog volop winter en toch klaart de hemel op. Zo kende de boer een
    leuke woordspeling:  men kan van nu af bij het werk het “ licht missen”.


    Te Brussel werd op deze in de St Niklaaskerk O.L.Vrouw van de Vrede aanroepen en
    men stak dit beeld een brandende kaars in de hand.

     

    Lichtmis is  nog steeds een traditionele pannenkoekendag zowel in  Vlaanderen als Wallonië

     

    Interessante linken:

    http://www.annetanne.be/kruidenklets/2008/02/02/pannenkoeken
    * De Bijbel op internet.
    Afbeelding Internet

    PW

    >> Reageer (0)
    20-01-2010
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.OLV Scherpenheuvel in kathedraal
    Klik op de afbeelding om de link te volgen



    Beeldje O.-L.-Vrouw van Scherpenheuvel in de kathedraal.

     



    Onlangs werd de kathedraal van Brussel verrijkt met een prachtig authentiek huisaltaar met beeld van O.-L.-Vrouw van Scherpenheuvel, gesneden uit de authentieke eik (eerste helft 17e eeuw). Deze eik werd gekapt op verzoek van Bisschop Hovius omdat hij een gevaar betekende voor de talrijke pelgrims, die ieder met een stuk ervan naar huis trokken.


    Het beeldje stelt Maria voor als Onbevlekte Ontvangenis, staande op de maansikkel en een slang vertrappend.  Het is grotendeels uit eikenhout gesneden, terwijl de beide hoofdjes vermoedelijk van bukshout zijn. De kronen en de scepter zijn versierd met glassteentjes, pareltjes en email. Er zijn relieken aangebracht van de heiligen Petrus, Paulus, Bartholomeus, Philippus enFortunata, en dit rondom de altaarnis. 

    Albrecht en Isabella schonken dit beeldje aan de gravin van Berlaymont, die in 1624 een klooster stichtte met haar naam en waar het beeldje tot onlangs werd vereerd.

     

    Tekst PW

    Foto MG


    >> Reageer (0)
    09-01-2010
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Parochies in Brussel 3

     

    Het ontstaan van Brussel op de helling - deel 3

    Wandeling op 25 april 2009



    Wandeling van Sint-Goedele via de Parochiaanstraat, Kantersteen, Stuiverstraat, Ter Arkenstraat (Jodentrap) naar het Koningsplein tot aan Sint-Jakob. De omweg langs Ter Arken is bedoeld om de middeleeuwse realiteit aan de lijve te ondervinden.

     

    Voor Bram is dit de belangrijkste halte. Op dit kleine plateau stond een Sint-Jakobskerk, met toegang langs de huidige Naamsestraat. Nu is het een 18e eeuwse kerk in functie van het gelijktijdige Koningsplein. Na de brand van het paleis van de hertogen van Brabant is aan de stad gevraagd hun afval te komen afzetten om een groter plein te kunnen aanleggen.


    De Koudenberg is een militair en politiek strategische hoogte (summum), buiten het overstromingsgebied, met uitzicht op de Zenne- en Maalbeekvallei.

    Bij een morfologische studie van de eerste omwalling blijkt dat het kasteel + kerk + ovaal plein overeenkomt met de structuur van een typisch “Driesdorp” met 3-hoekig gemeenschapsplein waar vee mocht grazen, hout werd gesprokkeld en volk kon ontmoeten of verzamelen. Er is weinig informatie over de Sint-Jakobskerk. Vanaf de 12e eeuw is er een kerk, een priester en een connectie met het kasteel. Volgens Bram zou het wel eens de oudste kerk kunnen zijn. In de ouste registers over cijnzen wordt Sint-Jakobs steeds vermeld als libertas Bruxellae, wat dan het oudste rechtsgebied, de oudste vrijheid van Brussel zou zijn.


    In de 2e helft van de 12e eeuw wordt Sint-Michiel-en-Sint-Goedele de hoofdkerk. Waarom claimt Sint-Jakob, met gasthuis, dat statuut dan niet? Sint-Jakob wordt dan weggeschonken aan de Ridders van Malta. Over wat er verder gebeurt met het goed is er geen spoor in de archieven van desbetreffende orde. 20 jaar later wordt de gemeenschap omgevormd tot een regulier klooster met de regel van Augustinus (Jan van Ruusbroek zal ook overgaan tot die regel, na deel te hebben uitgemaakt van het seculiere college van kanunniken van Sint-Goedele).

     

    Wanneer we vergelijken met wat in andere steden gebeurt, kunnen we veronderstellen dat Sint-Goedele de tegenstanders heeft willen uitschakelen, door Sint-Gorik voor te stellen als temidden een oord van verderlf, terwijl Sint-Jakob een gesloten klooster wordt, zonder enig verband met de stad. Dat Sint-Jakob wellicht de oudste kerk was lezen we in een kroniek uit de 16e eeuw uit ’s Hertogenbos van Peter van Oss. Daarin staat dat Lodewijk de Vrome (zoon van Karel de Grote) in de 9e eeuw een Sint-Jakobsklooster in Brussel heeft gesticht.

     

    Wat betekent de toponiem Koudenberg? Koud kan betekenen “onbewoond” of koud (vanwege de winden?)

    Deze tekst is samengesteld door Mw. M.-C. Van Grunderbeek (musea stad Brussel - Broodhuis) en baseert zich op een doctoraatswerk over de geschiedenis van de parochies in Brussel.  Zij gaat uit van een wandeling die door de doctorant geleid werd op 25 april 2009.
    Marie-Claude.VanGrunderbeek@brucity.be


    >> Reageer (0)
    01-01-2010
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Wensen
    Klik op de afbeelding om de link te volgen De redactie wenst u een zalig kerstfeest en een gelukkig nieuwjaar.

    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De besnijdenis

    DE BESNIJDENIS

     

    Bijbel (Lc.2,21)

    21 Nadat de acht dagen voorbij waren en men Hem moest besnijden, ontving Hij de naam Jezus, zoals Hij door de engel was genoemd voordat Hij in de moederschoot werd ontvangen.

     

    Betekenis

    Het betreft het verwijderen van de voorhuid van het mannelijke lid (met een scherp mes): de besnijdenis (Gen. 17,10-14). Ofschoon de besnijdenis ook bij naburige volken bestond, zoals bv. bij de Egyptenaren, Feniciërs, Arabieren, Moabieten, enz... werd dit gebruik bij de Joden ingevoerd als teken van het verbond dat God met de aartsvader Abraham sloot. Ook de Moslims later passen dit gebruik toe. Dit ritueel moest voltrokken worden op de achtste dag na de geboorte (Lev.12,3), zelfs indien die op de sabbat viel, de heilige rustdag. De besnijdenis wordt oorspronkelijk voltrokken door de vader, later door de mohel. Hierdoor treedt men toe tot de gemeenschap van Israël, zodat men aan de eredienst mag deelnemen; het is het teken van toewijding aan God. Maar de ware besnijdenis/ verbondenheid met God bestaat uit een innerlijk gebeuren: het is vooral het hart dat moet besneden/ gezuiverd worden (Deut.10,16). Dit verbondsteken wordt een discussiepunt onder de eerste christenen. De christenen uit de joden willen dit (joodse) verbondsteken met God aan allen opleggen, terwijl de christenen uit de heidenen dit afwijzen. Deze laatsten, die o.m. sterk de steun krijgen van Paulus, nochtans zelf van vorming een joods schriftgeleerde, halen het op het apostelenconvent (Hand.16,3). De besnijdenis was steeds verbonden met het geven van de naam aan het kind.

     

    Feestdag

    1 januari (d.i. 8 dagen na kerstmis)

     

    Naam

    Besnijdenis, (lat.) ‘circoncisio’

     

    Devotie

    De besnijdenis is het eerste gebeuren in Jezus’ leven waar Hij bloedt. Dit wordt aangezien als een voorafbeelding van zijn bloedig lijden en sterven op het kruis. Vandaar dat de devotie tot de ‘vijftien bloedstortingen van Jezus’ aanvangt met de besnijdenis (vb. schilderij Kathedraal Antw.).

    Omdat de besnijdenis verbonden is met het geven van de naam aan het Kind, werd het feest eeuw gevierd bij de jezuïeten, ‘het Gezelschap van Jezus’, en spraken zij die dag een gelofte uit (cfr. schilderij in Mariakapel St.-Carolus Borromeuskerk). Ook voor de broederschappen van de (Soete) Naam Jezus was dit dé feestdag.

     

    Voorstellingswijze

    De voorstelling is afkomstig uit Byzantium sinds de 10de eeuw.

    Jozef en Maria kijken toe hoe het Kind besneden wordt, soms door Jozef.

     

    Maria

    - wit-blauwe kledij

    - gevouwen handen, de ogen aandachtig gericht op het Kind: de moeder-kind-relatie

    - aureool

    - draagt het Kind

    - of heeft het Kind uit handen gegeven

     

    Jozef

    - oudere man, kale schedel, baard

    - (geen) aureool

    - kijkt (staande) toe als toeschouwer, terwijl een ambtenaar, de mohel de besnijdenis uitvoert,

    - óf voltrekt zelf (geknield) de rituele handeling: overeenkomstig de joodse voorschriften

     

    de mohel

    - een mes/stift in de rechterhand: brengt de besnijdenis toe

    - geknield / staande

     

    tempeldienaar(s)

    - hoofddoek, baard

    - houdt met beide handen het Kindje vast terwijl de mohel met de besnijdenis bezig is.

     

    Jezuskind

    - baby, enkele haartjes op het hoofd

    - aureool

    - weert zich enigszins / ongestoord

    - in de armen gehouden door tempeldienaar / Maria

    - óf ligt op een altaartje / in een bekken

     

    omstaanders

    - mannen en vrouwen: knechten en dienstmeiden

    - een of meerderen dragen grote brandende kaarsen: lichten bij voor de delicate ingreep

    - een draagt een grote kan, een ander een schaal: respectievelijk om het water voor de reiniging van het bloed uit te gieten en op te vangen

    - komen binnen / kijken toe: getuigen van het gebeuren

     

    locatie

    - in een soort tempelgebouw (naargelang de stijlperiode: bv. renaissance-tempel in rondbouw): nochtans heeft de besnijdenis niet plaats in de tempel, wel in Betlehem (de synagoge?)

     

    opstelling

    - tot en met de 16de eeuw enkel binnen cycli zoals ‘het leven van Christus’, ‘de Kindsheid Jesu’, ‘de (15) Bloedstortingen’ of ‘het leven van Maria’ en ‘de Zeven Smarten van Maria’.

    - vóór ‘De aanbidding der Wijzen’ én ‘De opdracht in de tempel’

    - typologische voorafbeeldingen: - de besnijdenis van Isaac

         - de besnijdenis van Samson

    Tekst : Rudy Mannaerts - Toerismepastoraal Antwerpen


    >> Reageer (0)
    26-12-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De fijnspar

    DE FIJNSPAR      


    Langs straten en op pleinen staan ze te schitteren met hun veelkleurige lichtjes en ballen. Over al hoort men 'O dennenboom …'
    De kerstboom is terug van weg geweest. Maar onze kerstboom is geen dennenboom maar een spar.

    Deze soort hoort hier eigenlijk niet thuis. Hij is hier aangeplant als kerstboom maar ook voor zijn hout.
    Hoofdzakelijk hoort hij thuis in Noord- en Midden-Europa. Van de Alpen tot Scandinavië en van de Balkan tot in Rusland.
    Hij houdt van een vochtige atmosfeer en een koud klimaat.
    Hij groeit dan ook op grote hoogten. Daar ontwikkelt hij zich tot een krachtige boom met een fraaie rechte stam.
    In onze streken wordt hij bijlange niet zo fraai.  In vergelijking van zijn broers uit het hoge noorden is hij een verschrompeling.  Hij werd hier ingevoerd in de 18de eeuw.
    De stammen uit het hoge noorden werden en worden veelal als masten gebruikt op zeilboten maar ook van grote en hoge tenten.
    Hij kan tot 62 hoog worden en zeer oud worden. Men spreekt tot 600 jaar.
    De fijnspar verdraagt veel schaduw en daardoor worden ze dicht bij elkaar geplant. Het is echt helledonker in een sparrenbos. Maar daardoor had men een grotere houtopbrengst. Na 3 tot 35 jaar kon men aan de kap beginnen. Daarna de grond ploegen en opnieuw planten.

      De vrouwelijke bloem

    De spar heeft  platte naalden die rondom de twijg staan. Ze zijn scherp gepunt. De bovenste twijgen zijn omhoog gericht de onderste gaan neerhangen. Deze twijgen zijn roodachtig bruin.De boomschors is roodachtig bruin. Later zal, bij oudere bomen, deze kleur overgaan naar donker paarsachtig..
    De schors vertoont barsten die ronde kleine gladde platen vormen.          
                                                             
       De vruchten zijn 12 tot 18cm lange kegels. Die als sigaren van 2,5cm dikte aan de boom hangen.
    Tijdens de herfst rijpen de zaden maar het is pas een jaar later dat de kegel zijn zaden los zal laten.
    Hoger schreven dat de spar om zijn hout gekweekt wordt.

    Hij levert sterk, licht , elastisch hout met een bleekgele kleur. Het is vooral gekend als vurenhout. Het wordt evenwel ook gebruikt voor kisten, interieurs, in de papierindustrie, voor violenbouw, als hei en telefoonpalen en in de scheepsbouw.
    In sparrenhout (vurenhout) vind je steeds kleine knoesten (wieren) tussen de grote. De den (grenenhout) heeft dat niet omdat hij geen zijtakken heeft.
    Op stam vindt men de harsblaren. Uit deze hars zal men terpentijn winnen. Heel de boom zit vol alveolen die met hars gevuld zijn. Ze hebben geen verbinding met elkaar. Het zijn die harsbubbels die ervoor zorgen dat het haardvuur knettert wanneer je harshoudend hout brandt. Het hout mag jaren drogen, toch blijft het vonken en gensteren.
    Het hout werd ook als mijnhout gebruikt.in de mijnen stutte men er de gangen mee. Wanneer er  een instorting dreigde dan ging het hout zingen “kraken” en wist men dat men zich uit de voeten moest maken. Ander hout bezweek onmiddellijk onder de druk. Dit is ook de verklaring waarom er in de Kempen zoveel naaldhoutbossen aangeplant werden.

    KERSTBOOM

    De spar is reeds eeuwen het symbool van groei en bloei en de verjager van heksen en slechte geesten.
    Vroeger bond men sparrenboompjes hoog in de mast van een terugkerend zeilschip; men hoopt met kerst terug thuis te zijn. In de 5de eeuw was het reeds de Boom des levens in de mysteriespelen in Duitse kerken. Bij die gelegenheid was de boom versierd met appels en koekjes.
    In de 9de eeuw verbood Karel de Grote het opzetten van deze boom. Paus Martinus II deed hetzelfde in de 10de eeuw.
    Straatsburg toonde de eerste versierde kerstboom reeds in 1605. Het is pas in de 19de eeuw dat de opmars zal beginnen.

    VOLKSGENEESKUNDE

    Sinds mensenheugenis weet men dat het sap van de spar en bij uitbreiding bijna alle coniferen, slijmoplossend is en helpt bij aandoening van de luchtwegen.
    De etherische olie wordt, opgelost in heet water, gebruikt bij griep, koorts, astma.

    LEGENDE
    Deze legende komt uit Beieren

    Het was volop winter. Het sneeuwde en het vroor dat het kraakte. De drie bosarbeiders keerden terug naar huis. Onderweg kwamen ze een mooie vrouw tegen.
    Zij brak van een spar drie takken af en gaf ze aan de mannen met de woorden:
    “ Dit zijn gelukstakken. Bewaar ze goed.”
    Twee arbeiders vertrouwden het zaakje niet en gooiden  de vermeende heksentakken weg.
    De derde stak het takje op zijn muts. Als bij wonder veranderde het in een echte gouden tak.
    Onmiddellijk liepen de twee anderen terug om hun takjes te zoeken.
    Wie vandaag naar de Beierse bossen gaat zal die twee mannen nog steeds zoekend vinden.

                                                                                ZALIG KERSTFEEST
                                                  
    Hoe herkennen  ?  
                                                
    Spar : De naalden staan alleen rondom de tak   solo  (alleen)
    Den :  de naalden staan per 2                           duo  ( per twee)
    Lork: de naalden staan gegroepeerd                 legio  (met vele)

    norbert mosselmans 12/2009

    INFO

    Bomen en struiken     Readers Digest
    Foto’s      Internet
    Legende      internet Kerjean info
    Volksgeneeskunde      internet Gielenaroma


    >> Reageer (0)
    05-12-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Maeskapel

      De  Maeskapel

     

    Op  26 oktober l.l. werd de Maeskapel plechtig opengesteld voor het publiek. Deze barokkapel, die deel uitmaakt van de kathedraal te Brussel werd ontworpen door Leon van Heil, hofarchitect in de 17° eeuw.

     

    Zij vervangt een vroegere absiskapel gelegen achter het hoogkoor die in de 13°eeuw was toegewijd aan Maria Magdalena.

    Deken Hendrik Slabbaert  werd er begraven in 1348, vandaar dat deze kapel ook werd genoemd het “ Slabbaertchoorken”.

     

    Dit gebouwtje raakte in verval, zodat het werd afgebroken en vervangen door huidige kapel.

    Jan Baptist Maes, zoon van de gelijknamige raadsheer bij de Raad van Financien kreeg toelating tot de bouw van deze barokkapel in 1675. Het werd tevens de begraafplaats van deze familie. 

              


    Deze kapel was reeds geruime tijd buiten gebruik en afgesloten voor het publiek door middel van een pracht van een 18° eeuws hekken, afkomstig van de abdij-kerk van Ter Kameren. Dit hekken ontnam deels het zicht van een uniek retabel in albast van de hand van  Jan Mone.  Thans is deze kapel toegankelijk voor een devoot publiek.

     

    Door deze ligging ontsnapt zij aan de drukte veroorzaakt door de talrijke toeristen.

    De plechtigheid van 26 oktober had nog een ander doel.  In dezelfde kapel werd een plaats toebedeeld aan een zeer oud en origineel beeld  van O.L.Vrouw van Scherpenheuvel uit de 17° eeuw met een heel aparte voorgeschiedenis.  Maar dat is een ander verhaal.

     

    PW



    >> Reageer (0)
    12-11-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Parochies in Brussel 2

    Het ontstaan van Brussel op de helling - deel 2

    Wandeling op 25 april 2009



    Wandeling van Sint-Gorik via Borgwal, over Anspachlaan, via Steenstraat, Zuidstraat tot

    de Sint-Niklaaskerk. Sint-Katelijne en Kapellekerk worden links gelaten want te ver.

     

    Sint-Niklaas was een parochiale kerk. Als patroonheilige van handelaars en schippers wordt, Sint-Niklaas geassocieerd met de haven, annex handelsnederzetting, annex oude kerk van Sint-Gorik. De Steenstraat die we doorliepen was één van de parochiegrenzen tussen Sint-Gorik- en Sint-Niklaasparochies (tegen argumenten Lefevre). Dat zien we op de kaart van Brusselse parochies van Philippe Godding. Sint-Niklaas is, net als Sint-Gorik gelegen in de beemden of drassige gronden van Brussel, die pas in de 12e eeuw bewoonbaar werden gemaakt. Er is sprake van een "portus" zonder juiste bepaling van wat het is of waar het lag.

    Er was een Romaanse donjontoren, ongeveer xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />50 m hoog, die verbonden was met de kerk (raakte de kerk niet). Die toren zou er volgens de legende vóór de kerk gestaan hebben.  Zeker is dat de Sint-Niklaaskerk dateert van de 12e eeuw (afwaterings- en kanaliseringsoperatie). Er is een donjon, zoals Sint-Goedele een "westbouw" heeft.

     

    ---

     

    Wandeling terug langs de Steenstraat terug om via de Violetstraat op het Sint-Jansplein

    te geraken.

     

    Op de kaart van Philippe Godding, die René Laurent gebruikt, staan de parochies uit de 15e eeuwaangetekend. Sommige van die parochies gaan wel over de omwallingen.

    Vaststellingen zijn dat er grote en kleine parochies zijn en dat ze zeer onregelmatig zijn.

    Het Sint-Jansplein is een knooppunt van de parochies St.-Goedele, St.-Gorik, St.-Niklaas.


    Sint-Goedele is de enige parochie die volledig binnen de eerste omwalling is gelegen. 
    Registers vermelden gegevens van de verschillende parochies en 'omtrent het Sint-Jansgasthuis. Deze plaats is de grens tussen de droge helling en het drassige gebied van de Zenne. Logisch zou zijn dat Sint-Goedele, Sint-Jakob en Kapellekerk de oudste parochies zouden zijn, in het droge gedeelte, terwijl Sint-Gorik, Sint-Niklaas en Sint-

    Katelijne in het overstromingsgebied pas later ingesteld worden. De Sint-Jansgasthuiskerk uit de 13e eeuw is in Romaanse stijl.

     

    Woeste gronden zijn van de heer. De graaf (Boudewijn), later de hertog (Hendrik), zal in de 12e eeuw het natte land in concessie geven tot drooglegging, kanalisering en bouw van watermolens.

     

    ---

    Wandeling van het Sint-Jansplein via de Duquesnoystraat, Steenweg, Grasmarkt, Bergstraat naar het Sint-Goedelevoorplein.

     

    Sint-Goedelekerk is voor Placide Lefevre de enige hoofdkerk, moederkerk en tevens oudste kapel, bij een Merovingische nederzetting. Na de brand is begonnen aan de Romaanse kerk, begin 13e eeuw, ongeveer dezelfde tijd als de Ceure werd toegekend.

    Volgens Lefevre zou pas na de middeleeuwen de andere parochies afgesplitst zijn. Volgens een document van 1047, dat een vervalsing uit de 2e helft van de 12e eeuw zou zijn, gebeurde dan van alles: stichting van het Sint-Goedelekapittel en de bouw van de stenen kerk.


    Onbetwist echt is het document van 1073 dat bevestigt in een compromis tussen Kamerijk en Sint-Goedele, dat er in de 11e eeuw een kapittel van kanunniken werd ingesteld (seculiere organisatie, de kanunniken woonden zelfstandig waar ze het wilden). Dertig jaar later, en nog eens 15 jaar later vinden we in teksten de vermelding en bevestiging van dat compromis om rechten te bevestigen of te geven, en dat er bouwwerken worden gedaan, o.a. de westbouw. (heb ik dat allemaal wel goed begrepen?)

    De archeologie vindt een crypte en gebouwen uit het midden van de 11e eeuw.

     

    In de 2e helft van de 12e eeuw vinden we teksten:

    1. een vervalsing op zoek naar legitimatie zogezegd uit 1047;
    2. uit 1074 een akte van de bisschop van Kamerijk die de rechten van Sint-Michiel-en-Sint-Goedele bevestigd als officiële hoofdkerk;
    3. bevestiging door de hertog (document?) door hertog Godfried dat de parochies belasting te betalen hebben aan de hoofdkerk;
    4. er wordt een vita Sancti Gudulae opgesteld, een nazaat van Karel de Grote. De relieken worden naar een waardige plaats (Sint-Michielskerk) overgeheveld, want de relieken van Sint-Goedele zijn in Sint-Gorik zomaar tentoongesteld, wat niet mag, en de hertog heeft ze zelfs mogen aanraken. Ze worden er verwaarloosd (negligenter)
    5. Waarom is Sint-Gorik ineens niet goed genoeg meer? In die 12e eeuw wordt de
    6. benedenstad aangelegd (haven, kanalisering, molens, handel), boomt die wijk en wordt een oord van verderf in contrast met de integritei van de bovenstad waar ook handel en ambachten zijn, en zelfs markten met een naam (veemarkt, houtmarkt, paardenmarkt, ...

     

    De Kapellekerk is officieel ingesteld in 1210 met bevestiging van een reeds bestaande situatie. Het zou kunnen dat de graven van Leuven hun machtsbasis op de Koudenberg, met Sint-Jacob, wensten uit te breiden naar het noorden met Sint-Michiel en naar het zuiden met de Kapellekerk. De graaf schenkt prebenden aan Sint-Goedele met kanunniken. In de Kapellekerk komt een reguliere gemeenschap. Dit initiatief loopt parallel met de initiatieven in de benedenstad, ook om de machtsbasis te verstevigen.

    Deze tekst is samengesteld door Mw. M.-C. Van Grunderbeek (musea stad Brussel - Broodhuis) en baseert zich op een doctoraatswerk over de geschiedenis van de parochies in Brussel.  Zij gaat uit van een wandeling die door de doctorant geleid werd op 25 april 2009.
    Marie-Claude.VanGrunderbeek@brucity.be


    >> Reageer (0)
    08-11-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Parochies in Brussel
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    Het ontstaan van Brussel op de helling - deel 1

    Wandeling op 25 april 2009

     

    Afbeelding: Afbraak van de Sint-Gorikskerk in 1799. Ill. anoniem.  Stedelijk museum Brussel



    De uiteenzetting beschouwt het onderwerp tussen de 11e en de 15e eeuw.  Het gaat over

    het ontstaan van de parochies in het centrum van de stad in relatie met het ontstaan van

    Brussel. Over het onderwerp wordt al sinds 100 jaar "geruziet". B. zal de

    verschillende standpunten aanhalen en zijn eigen visie erover geven.

     

    Hoofdrolspelers zijn 7 kerken: Sint-Jan-de-Doper van Molenbeek, de Kapellekerk, Sint-

    Katelijne, Sint-Gorik, Sint-Niklaas, Sint-Michiel-en Sint-Goedele, Sint-Jakob.

    De Begijnhofkerk is geen parochiale kerk en heet Sint-Jan-de-Doper zoals de kerk van

    Molenbeek waarvan ze afhangt. De kerk van Molenbeek heeft trouwens een ambigue rol

    in de parochiegeschiedenis.

     

    Parochiale geschiedenis is geschreven door Placide Lefevre (oud-archivaris van Sint-

    Goedele, Despy, Bonenfant, Guillaume Demarez, jonge vorsers van de ULB en BVNH.

    De stelling van Placide Lefevre zou zijn dat er in Brussel één voorname moederkerk zou

    zijn geweest, waarvan latere parochies zijn afgesplitst. Dat is ook wat het Sint-

    Goedelekapittel vanaf de 12e eeuw wil laten verstaan. Dat kan opgemaakt worden uit het

    oprichtingsdocument van het Sint-Goedelekapittel uit 1047, dat een vervalsing uit latere

    tijd blijkt te zijn.

     

    Oprichtingsaktes van de Kapellekerk dateert van 1210, van Sint-Gorik van 1540, Sint-

    jacob 17e eeuw, Sint-Katelijne 15e eeuw, Sint-Niklaas 17e eeuw.  Demarez zoekt de oorsprong eerst bij Anderlecht, daarna Molenbeek.  Despy heeft een voorkeur voor Ukkel.

    Verbesselt gaat van de these van Lefevre naar die van Despy.

     

    In de 12e eeuw zijn er reeds meerdere parochies want in een document (?) wordt reeds

    verwezen naar parochiegrenzen. In de 13e eeuw zijn "Huisarmen" of "Tafels van

    Barmhartigheid (bramhartigheid -grapje) of van de Heilige Geest" expliciet verbonden

    aan parochies. Giften van rijkere burgers worden via die instellingen uitgedeeld aan de

    armen vanuit de kerk.

     

    Sint-Goedele is daadwerkelijk de moederkerk van Brussel vanaf de 15e eeuw. Er wordt

    geen onderscheid gemaakt tussen kerken of kapellen, het zijn alle "ekkleisia"'s.

     

    Wat is een parochiekerk?

    Het is een kerk die essentiële kerkelijke sacramenten mag uitvoeren, doop, huwelijk en

    begrafenis.  Een parochiekerk heeft bijgevolg altijd een kerkhof.  De kerk houdt de

    cijnsregisters bij zowel van armen als hertogen. De stad is onderverdeeld in zones, in de

    14e eeuw zijn dat de parochies. Die zones komen ook voor in de hertogelijke

    documenten. Bedienaars zijn de prebaan, parochianen, terwijl de kerkmeester behoort

    tot de kerkfabriek.

     

    Is Sint-Gorik de wieg van Brussel? Met als datum 977? Tijdens de 19e eeuw zijn er

    opgravingen geweest op het Sint-Gorikseiland.. Slechts resten van de 16e-eeuwse kerk

    zijn gevonden. Van de kerk ervoor bestaan maar 2 kleine schetsen. Er is de legende

    over het bestaan van een castrum en de kerk waarin de relieken van Sint-Goedele in

    985 door Karel van Frankrijk zijn ondergebracht, om in 1047 overgebracht te worden

    naar de Sint-Michiel. De benedenstad zou verdedigd zijn geweest door een wal die tot de Sint-Niklaaskerk (Serhuyghskintssteen) zou gelopen hebben. Die gegevens komen uit de Vita van Sint-Goedele, die 2 à 300 jaar na de feiten is geschreven.

     

    De parochie van Sint-Gorik is gesticht in de 16e eeuw omdat wegens wateroverlast de

    gelovigen niet ter kerke konden in de Sint-Michiel-en-Sint-Goedelekapittelkerk.

     

    Volgens B. is een belangrijk gegeven in de interpretatie van gegevens over parochies

    is de drooglegging in de 12e eeuw.  Tijdens die eeuw zijn in de hele streek lage zones

    afgewaterd, waarom zou dat fenomeen zich niet in dezelfde tijd in het Brussels broek

    hebben voorgedaan? In de streek zijn er in de 12e eeuw veel nieuwgestichte dorpen.

     

    Zowel Sint-Gorik als Sint-Niklaas zijn rond het midden van de 12e eeuw gebouwd. In die

    tijd zijn de Zenne-armen rechtgetrokken, zijn molens gebouwd, komt er een portus.

    (Wordt vervolgd)


    http://dev.ulb.ac.be/philo/urhm/EtudesMed/biblio.php?image=etudes.jpg&zone=EtudesMed


    Placide LEFEVRE , Philippe GODDING et Françoise GODDING-GANSHOF , éds, Chartes du chapitre de Sainte-Gudule de Bruxelles, 1047- 1300. Louvain-la-Neuve, College Érasme et Bruxelles, Nauwelaerts, 1993 (Université de Louvain). Recueil de travaux d’Histoire et de Philologie, 6ème s., fasc. 45).

     

    Georges DESPY,  "Un dossier mystérieux : les origines de Bruxelles", dans Bulletin de xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />la Classe des Lettres et des Sciences Morales et Politiques (de l') Académie Royale de Belgique, 1997, p. 241 -303.

     

    Placide LEFEVRE, L'organisation ecclésiastique de la ville de Bruxelles au Moyen Age. Louvain, 1942 (Université de Louvain. Recueil de travaux d’Histoire et de Philologie, 3ème s., fasc. 11)., surtout p. 13- 34.


    Deze tekst is samengesteld door Mw. M.-C. Van Grunderbeek (musea stad Brussel - Broodhuis) en baseert zich op een doctoraatswerk over de geschiedenis van de parochies in Brussel.  Zij gaat uit van een wandeling die door de doctorant geleid werd op 25 april 2009.
    Marie-Claude.VanGrunderbeek@brucity.be





    >> Reageer (0)
    04-11-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kribbententoonstelling
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    INTERNATIONALE KRIBBENTENTOONSTELLING

     Vanaf 29 november 2009 tot 3 januari 2010

     
    Zoals naar gewoonte zal een kribbententoonstelling plaatshebben in de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal. Deze kribben worden gerealiseerd door verschillende katholieke gemeenschappen van buitenlandse herkomst in samenwerking met de stad Brussel.

    De opening van de tentoonstelling is voorzien op zondag 29 november om 15 uur.

    Dagelijks gratis toegankelijk  vanaf 9 uur tot 18 uur (buiten de liturgische diensten)

    MB  -  foto JPVB


    >> Reageer (0)
    03-11-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De kerk als gebouw

    DE KERK ALS GEBOUW

    (vervolg en slot)

     

    Evolutie

    Er is ook een evolutie in de kerkenbouw.

     

    De doopkapel die aan de noordzijde (de kant van de heidenen) van de kerk werd aangebouwd verdwijnt. De doopvont wordt in de kerk geplaatst, meestal nabij de ingang en aan de noordzijde.

     

    Ook het atrium met de cantharus verdwijnt. De fontein krijgt een bescheiden plaats in de narthex (vóór de kerk) en wanneer deze galerij wegvalt, krijgen we de wijwatervaten aan de ingang. Soms zuiver symbolisch want de dikwijls onhygiënische wijwatervaten laten zelfs niet meer toe de toppen van de vingers te reinigen.

     

    Ook het koor wordt langer in klooster- en kapittelkerken.

     

    Onze kerken zijn naar het oosten gericht, dwz dat de ingang naar het westen uitkijkt en het altaar en het koor naar het oosten. Christus is het licht in de wereld, het licht in de duisternis.

    Deze west-oost-as is ook terug te vinden in de hellenistische tempels. (In de Byzantijnse traditie zou de apsis oorspronkelijk westelijk gericht zijn). In de vroegchristelijke kerken konden de apsissen zowel westelijk als oostelijk gebouwd zijn. In elk geval werd er gebeden met het gezicht naar het oosten gericht. Was de westelijke apsis het priesterkoor, dan draaiden zich alle gelovigen in het schip en de andere apsis om voor het gebed. In de Frankische periode zal de apsis altijd in het oosten gebouwd worden.

     

    Aan de noordkant komt na de doopkapel ook de preekstoel te staan.

    De goede boodschap wordt gepredikt aan de heidenen; via het doopsel treden de bekeerlingen toe tot de christengemeenschap.

    Het is ook nu nog in bepaalde kerken en streken het gebruik dat de vrouwen aan de noordkant van het schip plaats nemen en de mannen aan de zuidkant. Mannen worden van vrouwen gescheiden. Het was immers de eerste vrouw, Eva, die de man verleidde en de zonde in de wereld bracht.

    Maria maakte de verlossing mogelijk en daarom vindt men doorgaans aan de noordzijde het Maria-altaar. Het portaal aan de noordzijde was vaak het Mariaportaal. Veel van deze middeleeuwse symboliek ging echter in de renaissance verloren.

    De vrouwelijke heiligen delen het lot van de vrouwen in het wereldse tranendal; hun beelden komen terecht op de zuilen en wanden aan de noordkant.

    Ook in de dwarsbeuk is de noordkant deze van de duisternis, de koude, het heidendom, en de zuidkant deze van de zon, het licht en Christus.

     

    GvE


    >> Reageer (0)
    10-10-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.450 jaar aartsbisdom Mechelen

    450 jaar aartsbisdom Mechelen

     

    Op 12 mei  1559 verkreeg de Leuvense theoloog  Franciscus  Sonnius, na meer  dan een jaar onderhandelen en lobbyen in het Vaticaan van Paus Paulus IV en het Consistorie de bul ‘ Super Universitas ‘, waarmee in de  Nederlanden  15 nieuwe bisdommen werden opgericht.


    Daarmee werd het plan dat Sonnius op aandringen van Filips II en
    kardinaal  Granvelle had uitgewerkt gerealiseerd. De herinrichting van het kerkelijk landschap in de Nederlanden moet gezien worden in het kader van de Tridentijnse hervormingen.  De verantwoordelijkheden van de bisschoppen op vlak van catechese, pastoraal, scholing enz. waren duidelijk geïnspireerd door het Concilie van Trente.

    Zelf werd Sonnius benoemd tot eerste bisschop van ’s-Hertogenbos en later tot bisschop van Antwerpen.


    Een groot deel van het huidige België maakte deel uit van 3 grote bisdommen met  zetels in Doornik, Kamerijk en Luik  Ieper en Veurne maakten deel uit van Terwaen.

     

    Deze veel te omvangrijke bisdommen, en de toen beperkte mobiliteit van de bisschoppen  stonden een goede werking en goede begeleiding van priesters en gelovigen in de weg.

     

    Het was dan ook niet verwonderlijk dat de  iedeeën van Luther en Calvijn zo gemakkelijk ingang vonden. De hervorming bedoeld door de bul Super Universas zou dan ook effect ressorteren.

    De nieuwe bisdommen moesten, om leefbaar te zijn, over inkomsten beschikken. Daar deze niet onmiddellijk voorhanden waren voorzag Filips II in tijdelijke bijdragen tot dotatie voor de nieuwe bisschoppen.

     

    Eens te meer blijkt hieruit hoezeer Filips II  het katholicisme  genegen was. Ook het bisdom Mechelen kampte met deze  problemen in 1959.

     

    Dit  werd uiteindelijk opgelost door de eeuwenoude en vermogende  benedictijnenabdij van  Affligem te incorporeren in het aartsbisdom. Zo zou de bisschop als abt figureren en beschikken over een deel van de  inkomsten van de  abdij.

     

    Dat viel natuurlijk niet in goede aarde en dit zou voor een jarenlange strijd zorgen tussen de abdij en de bisschop.  Uiteindelijk heeft het bisdom aan het langste eind getrokken.

     

    Zo zegt de volksmond: men kan geen omelet maken zonder eieren te breken.

     

    PW


    >> Reageer (0)
    28-04-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kanunnik St-Goedele
    Kanunnik St-Goedele



    Vertaling van de tekst.

    Kanunniken van Sint-Goedele

    Dit kapittel bestond uit tweeëntwintig kanunniken, een deken, een cantor, een penningmeester en een schoolopziener.  Het werd in 1043 opgericht door Lambert Balderik, hertog van Brabant ter ere van Sint Goedele.  Het kapittel verdween door de wet van 5 Frimaire van het jaar 6 van de Franse Republiek (25 november 1797). 

    Deze gedrukte en gekleurde gravure komt uit een bundel van Maillard - "Costumes des ordres religieux supprimés par la révolution française" (ca 1798).  Ze werd aan de kerkfabriek van de Brusselse kathedraal geschonken door eerwaarde heer J. Huvelle.  Bergen, januari 1982.



    >> Reageer (0)
    20-04-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Hemel in Tegenlicht

    De Hemel in Tegenlicht

    In  Mechelen  loopt thans de tentoonstelling “De Hemel in  Tegenlicht “ als herdenking van het bestaan van 450 jaar aartsbisdom  Mechelen. De expositie vindt plaats in de voormalige
    brouwerij  Lamot  en dit van 21 maart  tot 21 juni  2009.

    Het is een prachtige tentoonstelling, waarbij eenieder kan gebruik maken van een audiogids.

    Er worden  een 300–tal  religieuze  kunstwerken getoond uit gans het land en dus ook uit Brussel. Zo is er een oude devotieprent van de H. Gudula.

    Eeuwenlang speelde het katholiek geloof een bepalende rol in het dagelijks leven. Dit wordt op  schitterende wijze geëvoceerd. Pareltjes van kunstvoorwerpen en devotionalia uit onze kerken, zelfs uit de kleinste dorpen pronken op de expositie. Voor jong en oud een must.

    Voor de ouderen  ook nostalgie, voor de jongeren een innovatie.

     

    PW


    >> Reageer (0)
    04-04-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Sint-Jan Nepomucenus (Nepomuk)

    Sint-Jan Nepomucenus (Nepomuk)  


    In Brussel is er een Sint-Jan Nepomucenusstraat. Deze is dicht bij de “kleine ring’ gelegen  tussen de Emile Jacqmainlaan, vroeger de Zennelaan, en de Lakensestraat. In de vroegere
    straat was er een brug over de Zenne waarop een groot standbeeld van Sint-Jan Nepomucenus stond. Brug en standbeeld verdwenen voor het rechttrekken en overwelven van de Zenne. Het standbeeld kwam terecht in het Broodhuis, het stadsmuseum. Daar wordt ook een mooie aquarel bewaard van de brug en de omgeving in 1850.


     

    Het beeld werd in 1725 op de brug geplaatst. Jean d’Osta vertelt dat de toenmalige gouverneur-generaal van de Nederlanden (1724-1725), de Oostenrijkse graaf Wierich von Daun, het beeld liet maken door De Kinder en het op de brug liet plaatsen. Nadien kregen brug en straat de naam van de heilige. De graaf zou een bijzondere verering voor de heilige gehad hebben.



    Ook op de kerk van Sint-Jakob op de Koudenberg heeft er ooit een beeld van Sint-Jan Nepomucenus gestaan. Het was van de hand van Pierre Puyenbroeck, een 19de-eeuws beeldhouwer. “Vanaf 1840 ontving Puyenbroeck talrijke bestellingen, onder meer voor de kerken die toen gerestaureerd werden. … voor de Sint-Jakob op Koudenberg te Brussel een Heilige Augustinus en Sint-Jan Nepomucenus. …”.


     

    In de kerk zijn er nog andere verwijzingen naar de heilige. In het peristylium is één van de verzonken reliëfs boven de deuren een voorstelling met de heilige. Binnen is er rechts van het koor een altaar van de heilige Jan Nepomucenus, maar het beeld uit 1988 stelt Sint Jakob voor. Wel zijn er “stucreliëfs met Engelen en Engelehoofden en H. Johannes Nepomucenus (eind XVIII)”.

     

    GvE

    23 februari 2009

     

    Bronnen:

    - Gids “Het Museum van de stad Brussel (het Broodhuis)”. Wettelijk depot 1992 (Freddy Thielemans, schepen voor Schone Kunsten en de Musea)”.

    - Boekje van Chloé de Ligne en Roel Jacobs ‘Sur les traces de la Senne…’.

    - ‘Bouwen door de eeuwen heen in Brussel, Stad Brussel, Binnenstad, deel 1B, H-O’.

    - Jean d’Osta ‘Dictionnaire historique et anecdotique des rues de Bruxelles’ (Ed. Paul Lagrain Bruxelles1986).


    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Stadszegel St Michiel

    BRUSSELS STADSZEGEL ROND 1200 gegrift


    (HILIGE) SIGELE DER POORTERS VAN BRUSLE

     

    Sint Michaël als engel met in de ene hand een weegschaal en in de andere de rijksappel.

    GvE


    >> Reageer (0)
    31-03-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spelregels

    ONZE SPELREGELS

     

    (1)       Aanvragen voor groepsrondleidingen:

    Alle aanvragen voor een groepsbezoek dienen tijdig te geschieden via ons Secretariaat. Een formulier zal deels ingevuld aan de groepsverantwoordelijke worden toegestuurd ter bevestiging, eventueel voor bijkomende desiderata. Daarna dient het teruggestuurd aan het secretariaat.

                                                                                                                       

    (2)       Toegankelijkheid van Brusselse kerken:

    Kerk en Toerisme Brussel is niet verantwoordelijk als een bepaalde kerk door onvoorziene omstandigheden (een viering, een uitvaart, een concert, etc) niet kan worden bezocht. Liturgische diensten in een kerk krijgen altijd voorrang. Wij verwittigen u zo goed wij kunnen als de voorziene rondleiding niet kan doorgaan. Een alternatief kan desgevallend worden overwogen.

     

    In de kathedraal zijn er geen rondleidingen van zaterdag 15u30 tot zondag 13u. Informatie over de andere kerken is te verkrijgen op ons secretariaat.

     

    (3)       Alles gratis?

    Zoals gezegd geschieden al onze rondleidingen verzorgd door onze kerkgidsen in alle Brusselse kerken volledig gratis en Pro Deo (d.i. voor God). Een vrijwillige bijdrage mag natuurlijk en komt onze werking ten goede (KBC 435-2284341-71 van Kerk en Toerisme Brussel).

     

    Bij rondleidingen in de kathedraal gelden echter voor extra desiderata - die immers los staan van onze vereniging - volgende tarieven:

     

    a) bezoek aan de schatkamer: 

    ·        € 1 per persoon.

    ·        Groepen van 10-30 personen betalen een eenheidsprijs van € 10.

    ·        Gratis voor jongeren 14 jaar.

    b) bezoek aan de romaanse grondvesten:

    ·        € 1 per persoon.

    ·        Gratis voor jongeren 14 jaar.

    c) bezoek aan de crypte:

    ·        dient tenminste een week vooraf gereserveerd te worden

    ·        groepen dienen er rekening mee te houden dat de crypte enkel kan bezocht worden door max. 8 personen tegelijk

    ·        schoolgroepen en kinderen onder de 14 jaar worden niet toegelaten

     

    (4)       Themarondleidingen:

    De meest diverse thema’s zullen aan bod komen in de loop van komende maanden/jaren. Slechts een greep uit ons aanbod aan mogelijke doch niet beperkende onderwerpen:

     

    • kerkelijk meubilair
    • glasramen vertellen
    • architecturale vormentaal
    • schilders en beeldhouwers: wie ze zijn
    • van archeologische ondergrond naar torens
    • de prominente aanwezigheid van Maria in de kathedraal
    • historische figuren betrokken bij onze kerken (vorsten en hun patroonheilige)
    • legendes en verhalen
    • de schatkamer onthult
    • praalgraven, grafmonumenten, epitafen
    • etc. etc.

     

    (5)       Aantal kerkgidsen per groepsrondleiding:

    Voor groepsbezoeken hanteren wij in principe volgende regel:

     

    ·        Voor groepen tot 15 personen stellen wij 1 gids ter beschikking;

    ·        Voor groepen tussen 16 en 30 personen: 2 gidsen;

    ·        Voor groepen tussen 31 en 45 personen: 3 gidsen.

    (6)       Taalgebruik:

    Onze rondleidingen geschieden in het Nederlands.  Uitzonderlijk, en op verzoek, ook in het Duits en in het Engels. Voor rondleidingen in het Frans kan men zich wenden tot onze Franstalige collega’s van:

     

    ACTION CHRETIENNE ET TOURISME – BRUXELLES

    Rue du Bois Sauvage, 13 – 1000 Bruxelles

    Tél. 02.219.75.30   Fax: 02.219.68.34

    www.act-asbl.be

    alice.verhoeven@versatel.be


    >> Reageer (1)
    29-03-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Programma-vooruitzichten

    Onze Programma-Vooruitzichten

     

    Onze ploeg van gespecialiseerde kerkgidsen staat het hele jaar door ter beschikking om de hierna opgesomde activiteiten in te vullen en aan een zo breed mogelijk publiek GRATIS aan te bieden in verschillende Brusselse kerken. Het gedetailleerde programma wordt zodra mogelijk gepubliceerd op deze site.

    Hierna een overzicht van de verschillende domeinen waarin we, misschien niet meteen maar wel op termijn, actief (zullen) willen zijn :

     

    Omschrijving/Doel

    Periodiciteit (2)

    Doelgroep

    1.  Aangevraagde Groepsbezoeken (1)

    Een vooraf aangevraagde rondleiding à la carte met door aanvrager zelfgekozen accenten.

     

    Voor rondleidingen die kunnen plaatsvinden het hele jaar door, doch enkel op afspraak.

    Allerhande verenigingen, scholen, gezinnen, vriendenkringen;

    min. 3 personen (geen max.) bij voorkeur van gelijk niveau.

     

    2.  Onthaal en begeleiding

    Onthaalgidsen bevinden zich volgens hun beschikbaarheid in de kerken en vangen de bezoekers op voor informatie en/of een spontane rondleiding.

     

    Op feestdagen, tijdens schoolvakanties en tijdens de vakantiemaanden juni tot september: dagelijks van van 9u30 tot 12u en van 13 tot 17u; verder.

    Voor de particuliere en occasionele bezoeker(s) van onze kerken.

    3.  Themarondleiding

    Vooraf aangekondigde rondleidingen met een welbepaald thema.

    Uiteenlopende thema’s komen aan bod (4). Bepaalde thema’s zijn voor herhaling vatbaar, afhankelijk van belangstelling of vraag.

    (momenteel in voorbereiding)

     

    Elke 2de zaterdag van de maand  telkens om 10u.

     

    Vrij toegankelijk voor iedereen.

     

    Sommige thema’s worden ook aangeboden via Broodje Brussel, waarvoor inschrijving is vereist.

    4.  Familiale zondagnamiddag in de kathedraal

    Happening om gezinnen toe te laten gezamenlijk een kerk te bezoeken.. Voor de kinderen een speciale ontdekkingstocht terwijl de ouders een rondleiding wordt aangeboden.

    (momenteel in voorbereiding)

     

    Enkel in de kathedraal elke laatste zondag van de maand.

    In juli en augustus: elke woensdag en zondag  om 14u

     

    Speciaal bestemd voor gezinnen met kinderen tussen 9 en 14 jaar (aanpasbaar).

    5.  Zaterdagrondleidingen

    Rondleidingen volgens een vast schema die een globaal kunsthistorisch beeld aanbieden van de bezochte kerk zonder extra desiderata

     

     

    Op vooraf vastgestelde en in de kerk aangekondigde tijdstippen: bvb. elke zaterdag om 9u30, 11u en 14u00.

    (momenteel in voorbereiding)

    Iedereen is welkom om vrij aan te sluiten bij de groep belangstellenden die zich vormt voor elke rondleiding (inclusief de occasionele en individuele bezoekers)

    6.  Vertelparcours van kerk tot kerk

    Deze parcours hebben doorgaans een specifiek thema (romaans, gotiek, barok, de Zenne, etc) en als begin- en eindpunt steeds een kerk waarvan de gids het verleden vertelt.

    (momenteel in voorbereiding)

     

    Sporadisch georganiseerd.

    Zie ons programma voor eventuele datums.

     

    Toegankelijk voor elkeen die zich vooraf heeft ingeschreven, tenzij anders vermeld. Max. 30 personen.

     

    Parcours kunnen ook aangevraagd worden als groepsbezoek op een zelfgekozen datum.

    7.  Conferenties en vormingsessies

    Het betreft hier voordrachten of wandelvoordrachten die nauw aansluiten bij de kernopdrachten van onze vereniging met het oog op kennisoverdracht en vorming, verstrekt door eminente sprekers.

     

    3 à 4 maal per jaar, telkens op een zaterdagmorgen.

    In eerste instantie bestemd voor onze vrijwilligers maar verder toegankelijk voor alle belangstellenden.

    8. Toeristische uitstappen, studiereizen, mini-excursies

    Dit is geen prioriteit voor de vzw maar sporadisch worden toch culturele uitstapjes georganiseerd.

    (nog niet nader bepaald)

    1 à 2 maal per jaar.

     

    Afhankelijk van de bestemming en de opzet van de excursie wordt een nader te bepalen doelgroep geselecteerd en samengesteld.

     

    {Wij werken momenteel aan dit nieuwe programma-aanbod. Van zodra het is uitgewerkt – vermoedelijk tegen september - wordt het op onze blog geplaatst. Gelieve ons inmiddels te willen verontschuldigen voor elke vertraging.}

     


    >> Reageer (0)
    28-03-2009
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Inleiding: De begrippen symboliek en iconografie

    Christelijke symboliek en iconografie

    Inleiding. De begrippen symboliek en iconografie

     

    1. Het symbool (of de symboliek in de eerste graad)

    Het symbool is een begrip (vb. het woord "God") of de voorstelling ervan.

    Het vervangt een ander begrip (vb. de Ark van het Verbond ter vervanging van het begrip Maria) en vat dit samen voor de waarnemende geest.

    Het symbool vindt men terug in de filosofie, de literatuur en de beeldende kunsten. Zo wordt het begrip ‘Mensgeworden Zoon van God’ vervangen door het begrip ‘Lam Gods’  (H. Schrift) en voorgesteld in de beeldende kunst door een typisch lam.

    Het symbool moet uitgelegd worden in zijn tijd.

     

    2. De symboliek in de tweede graad

    Bij een personificatie vervangt een persoon een niet-stoffelijk begrip.

    Ø      Vb. Maria kan personificatie zijn van de Kerk. (Men spreekt echter van allegorie als het om een handeling gaat).

    Bij een type zoals prototype en antitype (betekent ‘vervulling’) gaat het om een voorafbeelding door een begrip of persoon.

    Ø      Vb. Het Joodse Pascha is type van de Eucharistie; Adam is deze voor Christus; Jonas, uitgeworpen door de walvis, is type van de verrezen Christus.

    Een attribuut is een voorwerp, toegevoegd aan een afgebeeld persoon om die te onderscheiden van alle andere.

         
     
    Vb. de toren van de H. Barbara,                        de sleutels van de H. Petrus.

    Het attribuut is een symbool.

    Men onderscheidt algemene en individuele attributen.

                      
                
    Vb. van algemeen: attribuut is                    Vb. van individueel: attribuut is 
            de palm van de martelaren                        het rooster van Sint Laurentius

    Palm en rooster verwijzen naar de marteldood van deze heilige

     

    3. De iconografie is de wetenschap die de symboliek bestudeert

     

    De gekozen indeling is een persoonlijke keuze; er zijn er andere mogelijk. Deze steunt op de dubbele betekenis van het woord "kerk", namelijk gebouw en gelovige gemeenschap. Na het gebouw komt de gemeenschap aan de beurt: het onderricht en de bekering, het toetreden door het doopsel en het gelovig leven door de eucharistie en de sacramenten, de gebeden en devoties. Alleen wat in het kerkgebouw zichtbaar is wordt besproken.

     

    a. De Kerk als gebouw waar een christelijke gemeenschap samenkomt.

    v     Deze gelovige gemeenschap van mensen, die ook de naam Kerk draagt, komt samen in Christus' naam om onderricht te worden in het geloof, om samen te bidden en om samen eucharistie te vieren.

                Daarom wordt na het gebouw gehandeld over:

    b. Het Onderricht wordt gegeven vanop de cathedra, de cancelli, het doksaal, de ambo, de kansel of preekstoel; en dit aan de hand van voorstellingen, schilderijen, mozaïeken, beeldhouwwerken etc.

    c. De Eucharistie en de Sacramenten in het algemeen, die de levenscyclus van de gelovige christenen afbakenen, van doopsel en vormsel tot het heilige oliesel. Ze zijn tastbaar in de kerk met de doopkapel, de doopvont, het altaar, de biechtstoel, de communiebank.

     

    d. Het bidden en de devoties: de gebeden uit het Oude Testament en het Nieuwe Testament, alsook aangepaste gebeden.

    Ø      De gebeden als het koorgebed, de gebeden tijdens de eucharistieviering, bij het toedienen van de sacramenten.

                Het gebed in zijn vele aspecten: aanbidden, vragen, danken,... Dit komt vooral tot uiting in de liturgie met kleine voorwerpen als kelk, pateen en liturgische gewaden.

                Maar ook buiten de kerkdiensten zijn er verwijzingen zoals knielbanken, de oude kerkstoelen, teksten onder heiligenbeelden, enz.

    Ø      De devoties zijn zeer uitgebreid.

                Het lof, de monstrans, het wierookvat,... verwijzen naar een bijzondere devotie voor het H. Sacrament. Maar meer nog is er rond het leven van Christus en de heiligen een verering ontstaan die zich uit in twee jaarcycli:

    §         het kerkelijke jaar met de Advent, Kerstmis, Pasen, O.H.Hemelvaart, Pinksteren.

    §         de heiligenkalender, nauw verbonden met de plaatselijke viering van bepaalde heiligen, hun verering, de bedevaarten en de vraag om voorspraak. De heiligenbeelden zijn volop aanwezig in elke rooms-katholieke kerk.

     

    e.   Tenslotte nog enkele beschouwingen bij symbolen die niet systematisch aan bod komen.

          Bijvoorbeeld:

          - de goddelijke en de kardinale deugden;

          - oliën, kaarsen, enz.;

          - het berouw, de boete, het offer, de werken.

    In dit overzicht wordt geen aanspraak gemaakt op volledigheid. Het opzet is de symboliek die thans in onze kerken te zien is, zo veel mogelijk te helpen verklaren, in zijn tijd te plaatsen en zo veel mogelijk verbanden te leggen en dit op systematische wijze.

     

    Tekst GvE

    Foto's MG




    >> Reageer (0)


    Ontdek Brussel met ons
    Gratis rondleiding in
    volgende kerken
    (klik op de foto voor meer info)


    Foto

    Foto

    Foto

    ofwel
    kiest u voor een parcours
    met gratis begeleiding

    Hieronder voorbeelden
    'à la carte' is ook mogelijk
    (klik op de foto voor meer info)


    Foto

    Foto

    Nuttige informatie
  • Programma-vooruitzichten
  • Activiteitenkalender
  • Spelregels
  • Op zoek naar info
  • Nuttige links

  • Blog als favoriet !

    Gastenboek


    Archief per week
  • 04/03-10/03 2019
  • 07/01-13/01 2019
  • 31/12-06/01 2019
  • 24/12-30/12 2018
  • 10/12-16/12 2018
  • 29/10-04/11 2018
  • 26/03-01/04 2018
  • 12/03-18/03 2018
  • 21/11-27/11 2016
  • 10/10-16/10 2016
  • 30/05-05/06 2016
  • 23/02-01/03 2015
  • 26/01-01/02 2015
  • 22/12-28/12 2014
  • 08/12-14/12 2014
  • 24/02-02/03 2014
  • 14/10-20/10 2013
  • 05/08-11/08 2013
  • 20/05-26/05 2013
  • 18/03-24/03 2013
  • 07/01-13/01 2013
  • 08/10-14/10 2012
  • 26/03-01/04 2012
  • 12/03-18/03 2012
  • 05/03-11/03 2012
  • 06/02-12/02 2012
  • 16/01-22/01 2012
  • 19/12-25/12 2011
  • 31/10-06/11 2011
  • 01/08-07/08 2011
  • 28/03-03/04 2011
  • 14/03-20/03 2011
  • 14/02-20/02 2011
  • 08/11-14/11 2010
  • 23/08-29/08 2010
  • 16/08-22/08 2010
  • 09/08-15/08 2010
  • 26/07-01/08 2010
  • 07/06-13/06 2010
  • 31/05-06/06 2010
  • 10/05-16/05 2010
  • 03/05-09/05 2010
  • 22/03-28/03 2010
  • 08/03-14/03 2010
  • 01/03-07/03 2010
  • 22/02-28/02 2010
  • 01/02-07/02 2010
  • 18/01-24/01 2010
  • 04/01-10/01 2010
  • 28/12-03/01 2016
  • 21/12-27/12 2009
  • 30/11-06/12 2009
  • 09/11-15/11 2009
  • 02/11-08/11 2009
  • 05/10-11/10 2009
  • 27/04-03/05 2009
  • 20/04-26/04 2009
  • 30/03-05/04 2009
  • 23/03-29/03 2009
  • 16/03-22/03 2009
  • 02/03-08/03 2009
  • 16/02-22/02 2009
  • 09/02-15/02 2009
  • 12/01-18/01 2009
  • 05/01-11/01 2009



    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!