STAMBOOMONDERZOEK FAMILIE HAEGHENS

Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen. Stand van Zaken


(detail van Mercatorkaart "Flandria Comit.(atus)", het graafschap Vlaanderen - 1585)

"Ik bin der in, ick moet der doer,
al waeren der duyfent haeghens (*) voer"

(Ghemeene Duytsche Spreckwoorden: Adagia oft Proverbia ghenoemt, "Gheprent toe Campen/in die Broederstrate/Peter Warnersen/woenende in den Witten Valck" (1550), herdruk in Oude Nederlandsche spreuken en spreekwoorden, G.-J. MEIJER, 1836, p. 8 (*) hindernissen)

D

eze blog, die organisch blijft groeien, werd opgestart in 2009 om de verzamelde gegevens te delen en nieuwe contacten te leggen. Veel informatie bevindt zich immers in privébezit en werd nog niet gepubliceerd. De lezer vindt naast een graatgenealogie met namen, plaatsen en data, ook een verslag met de nodige duiding en digitale foto's en illustraties als bewijsmateriaal. Om zicht te krijgen op de leefwereld van de voorouders, werden historische, socio-economische, juridische en religieuze aspecten belicht. Thema's zijn rechtstreeks aan te klikken in de inhoudstafel, Ctrl+f opent de zoekfunctie en het symbool   verwijst naar een ander thema. Graag een correcte verwijzing bij het overnemen van gegevens. Met dank aan iedereen die een bijdrage leverde!

In 1980 werd ik getroffen door het stamboomvirus. Mijn grootvader Willy gaf me toen het bidprentje en trouwboekje (gewikkeld in plastic folie) van landbouwer Sebastianus HAEGHENS, een bet-overgrootvader die op 24/07/1867 huwde met Philomena De Kesel in het Oost-Vlaamse Kalken. Met enige moeite kon ik de namen ontcijferen van zijn ouders: B-a-r-t-h-o-l-o-m-e-u-s HAEGHENS en Coleta Baeten. 
Tevens kreeg ik een handige gids cadeau: Klim in je stamboom, praktische wenken voor beginnende familievorsersM. MISPELON, Handzame (1970).


Een mooi uitgangspunt om samen een onderzoek te starten, dat via 15 honkvaste generaties zou leiden naar leenman Pieter Haghens in de 15de eeuw. Het creëert een gevoel van verbondenheid en brengt hun verhaal deels terug tot leven. Wellicht vroegen onze voorouders zich ook af van wie ze afstamden, al was overleven een prioriteit en de vrije tijd schaars. 

Alle naamgenoten uit de lokale telefoongids kregen een brief met vragen over hun herkomst. Slechts enkelen antwoordden, waaronder ook broers en zussen uit Laarne, die ons uitnodigden op zelfgemalen koffie op een zondagnamiddag. De familie woont er al eeuwenlang op een boerderij in de wijk Meirhoek, nu gelegen naast de woonverkaveling Haeghensgoed. Zij hadden zowaar een bidprentje van oud-vader Bartholomeus, samen met een belangrijke staat van goed (SvG). Deze akten werden opgemaakt wanneer een van de ouders met minderjarige kinderen (<25j.) kwam te overlijden. Ze bevatten een inventaris van de onroerende- en roerende goederen, de baten en schulden en de aanstelling van voogden.  
In 2009 keerde ik er terug om wat foto's te nemen. Het bidprentje was helaas niet meer terug te vinden, de SvG gelukkig wel ( Testament en erfdeel oud-vader Bartholomeus Haeghens). In datzelfde jaar kreeg ik een mail van hun neef Joseph HAEGHENS, wiens vader zijn echtgenote was gevolgd naar Dinant, en zo de Waalse tak stichtte. Zij zijn allen nazaten van Ludovicus, een broer van Bartholomeus. Beiden staan als kinderen vermeld in die SvG van Livinus Franciscus HAEGHENS, gehuwd met Maria Catharina Verherbruggen op 12/02/1838 te Overmere.
Hij bleek een zoon te zijn van Joannes Franciscus HAEGHENS en Isabella Theresia Vanden Branden. Het bleef gissen naar de plaats en datum van hun huwelijk, tot de dienstdoende pastoor bij de doop van een nichtje bij haar noteerde "ex Hamme". Aangezien veelal werd gehuwd in de gemeente van de bruid, vonden we hen toen makkelijk terug. Een anekdote die eens te meer aantoont dat bij deze hobby details belangrijk zijn
.


"Staet en inventaris mitsgaders liquidatie ende vereffeninge ten sterfhuyse van sieur Livinus francies haeghens zoon van Joannes franciscus en van isabella theresia van den Branden geboortig van Calcken en van syne huysvrouwe Marie-Catharina verherbruggen dogter van joannes en van joanna maria jacobs geboortig van Overmeire beyde overleden te Calcken te weten haeghens op den tienden july achttien honderd zeven en dertig in den ouderdom van een en tachtig jaren en syne vrouwe op den vyftienden february achttien honderd dertig, in den ouderdom van negen en vyftig jaren... tusschen hunnen zeve kinderen te weten 1e theresia haeghens t'huwelyk hebbende Bernard De Lausnay door hem ter effecte naerschreven gemagtigt, 2e Pieter Joannes haeghens, landbouwers te Calcken, 3e Ludovicus haeghens landbouwer woonende te Laerne, 4e Bartholomeus haeghens, 5e Sebastiaen haeghens, 6e Josepha francisca haeghens en ten 7e Livina francisca haeghens deze vier laeste landbouwers woonende tot het gezegde Calcken..."


(bron: de 3 zussen uit Laarne. Volgens een verwantschapstabel van L. LATHOUWERS in "Halve nichten, volle neven en verre kozijns" in Vlaamse Stam, nr. 1, jan-feb 2014, pp. 21-25 zijn ze mijn volle achter-achternichten in de 3e graad. Volgt U nog?)








Gewapend met deze gegevens trok ik als tiener met mijn grootvader op zaterdagnamiddagen naar het Gentse Rijksarchief, toen nog in het Geeraard de Duivelsteen. We kregen inzage in:

- de parochieregisters, o.m. uit Kalken met dopen (1604-1796), huwelijken en begrafenissen, waarvan die van 1636 tot 1662 sinds de 18de eeuw spoorloos zijn (a). Een hele generatie ontbreekt dus (de allereerste jaren werd bij dopen enkel de vader vermeld). Sinds 2013 zijn digitale  scans van originelen beschikbaar op:
http://search.arch.be/nl/zoeken-naar-archieven/zoekresultaat/ead/index/eadid/BE-A0512_111194_109889_DUT (gratis registratie vereist)
- de klappers uit de regio (onvolledige 19e eeuwse alfabetische indexen gebaseerd op die parochieregisters) 
- de staten van goed uit Kalken van 1734 tot 1792 (het Rijksarchief Gent beschikt over de originelen vanaf 1635)

(a) merkwaardig genoeg noteren F. DE POTTER & J. BROECKAERT in hun Geschiedenis van Kalken (1889): "In't gemeentehuis troffen wij de originele registers aan van den burgerlijken stand, beginnende voor de geboorten en huwelijken van 1588 ( Gelegenheidsvondst in het Beverse Rijksarchief) met eene leemte tusschen de jaren 1631 en 1663 voor de huwelijken; de registers der overlijdens dagteekenen van 1596 (?) tot 1636 en van 1663 tot 1796". Het allereerste doopregister (1604-1654) bevat vooraan een ingeplakte notitie: "Volgens relaes van mynheer de naeyer pastor geweest synde, dood ende trauw boeken die tot calcken ...eren van het jaer 1631 tot het jaer 1663 te bevinden in het bisdom     quod attestor [...] van Paemel pastor", met eronder de tekst: "Nota. De registers waar van melding in bovenstaande nota bestaan niet in de archieven van het bisdom"! De Naeyer trad in functie in 1762, van Paemel in 1784.

Alles werd zorgvuldig op steekkaarten genoteerd en we gingen met veel geduld aan de slag. Het speurwerk leverde een duidelijk beeld op van de verspreiding vanaf de 17de eeuw naar naburige gemeenten zoals Destelbergen, Heusden, Laarne, Lokeren, Massemen, Overmere, Schellebelle, Sint-Niklaas, Westrem, Wetteren, Zaffelare, Zele en Zeveneken. Alle wegen leiden naar... Kalken, want zowel de Waalse, Lokerse als Franse takken vinden er hun oorsprong. Het plaatselijk doopregister telt in de eerste helft van de 17de eeuw niet minder dan 70 geboortes van naamgenoten (in Laarne 7). In de penningkohieren van 1571 komen een tiental mannelijke naamgenoten voor (in Laarne 1). 
Wanneer die zich precies in de streek vestigden is niet te achterhalen. De oudste 
vermelding komt uit een opsomming van Kalkense hoofdcijnsplichtigen (b) van de Gentse Sint-Baafsabdij in het derde kwart van de 14de eeuw: "In kalkine census sancti bavonis [...]Elyf. f. egidii hagens (c) ux. jacobi de stene", of Elisabeth, dochter van Egidius HAGENS, echtgenote van Jacobus Vandesteene.



(RA Gent, Fonds Sint-Baafs en Bisdom, R41, folio 62, tweede kolom)

(b) de hoofdcijns was een belasting die een erfelijk karakter had langs de vrouwelijke lijn. Deze was verschuldigd bij geboorte, huwelijk of overlijden aan de kerk of abdij die bescherming bood. Het systeem verdween op het einde van het Oud Regime en was voorbehouden voor het begoede deel van de bevolking.
(c) volgens E. BALTHAU in 'Hoofdcijnsplichtigen van Gent in Laarne en Kalken in de tweede helft van de 14e eeuw' (Castellum, nr. 4, 2009, p. 39 Aanbevolen lectuur) kan deze Egidius Haghens (sic) gekoppeld worden aan een nog oudere lijst (1295-begin 14e eeuw) als zoon van Walterus De Haghe x Mabelia, N. Dat is echter niet zeker, gezien het origineel manuscript melding maakt van "hagens", terwijl "de haghe" m.i. een variant is van de familienaam "Vanderhaeghen"( De 3 vroegste generaties (a)/Gelegenheidsvondst in het Beverse Rijksarchief).

Na enkele maanden zaten we op een berg gegevens, een jig-saw puzzel waarvan de laatste stukken ons steeds weer zouden ontglippen. De zoektocht naar de rechtstreekse voorouders geraakte in het slop, omdat we wel via eliminatie de vermoedelijke vader van Joannes Franciscus hadden, maar geen definitieve bevestiging vonden. Het betrof Joannes HAEGENS, die in 1717 huwde met een naamgenote (d), Joanna HAEGHENS ( Tak 2).

(d) de gemeenschappelijke voorouder (zijn naam blijft onbekend) werd ten vroegste geboren begin zestiende eeuw ( Tak 1). Enkel in 1656 moest de Kerk bij naamgenoten een dispensatio (toelating) verlenen toen Jacobus ( Tak 3) met zijn achternicht Joanna huwde ( Tak 4 (b). Ook clusters van dezelfde voornamen bij nauwe verwanten komen regelmatig voor, zoals 'Laurentius', 'Bartholomeus', 'Sebastianus' of 'Engelbertus'. De familienaam kwam relatief veel voor in de streek. Maar liefst tot zes keer toe werden naamgenoten aangetroffen die met elkaar huwden, nl.:

- Livinus Haegens x Catharina Haegens (+01/01/1660 te Laarne)
- Jacobus Haeghens x Joanna Haegens op 23/09/1656 te Laarne
- hun kleindochter Maria Anna Haegens ( Tak 3) x Joannes Haegens ( Tak 2) uit Kalken (exacte datum & locatie onbekend)
- Livinus Haeghens x Petronilla Haeghens uit Kalken ( Landboek 1610: "Pierynken hagens we Ln hagens". Mogelijks Petronilla Vervliedt die als weduwe de naam van haar echtgenoot droeg  Tak1)
- oud-betovergrootouders Joannes Haegens x Joanna Haeghens op 12/01/1717 te Kalken
- Joannes Haegens x Anna Maria Haeghens op 26/01/1751 te Eksaarde

IJoanna's SvG van 07/03/1752 was te lezen  "jan haeghens filius jans", maar wie was dan zijn moeder? Verscheidene kandidates passeerden de revue, maar o.m. het klassieke gebruik van de dooppeters en -meters bracht geen zekerheid.


"Staet ende Inventaris in baeten ende commeren bleven ende bevonden ten sterfhuyse van joanna haeghens filia jacqs. overleden binnen de prochie van Calcken den 26e januari 1751 S.(alighe)r memorie den welcken desen staet doet maect ende overgheeft jan haeghens filius jans hauder ende langhstlevenden thaeren sterfhuyse ghebleven van sijnen ende haeren eersten bedde dat aen pieter haeghens jan frans ende theresia haeghens alle drij by..."

In de marge:

"Overghebrocht ende ghepreseneert bij pieter haeghens soone van den hauder by competenten ouderdom syn selfs in syne qualiteyt als procureur hebbende van synen vader tot het overgeven ende passeren deser mits de continuale indispositie van desen hauder, ende wort by Bailliu Borghemre ende Schepenen gheordonneert aen desen overghever van ter greffie te beweghen syne procuratie, om aen desen staet te annexeren dat onthier ende veerthien daeghen, op peine van naerder ordonnantie, voorts ter presentie ende interventie van Bartholomeus haeghens als naesten bestaenden tot de moederlycke voogdij den welcken hedent heeft gedaen den Eedt tot dies gerequiseert actum in vierschaere van sevensten maerte 1752. gheregistreert folio 74 verso"

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, i. Wezenkamer van Kalken, Staten van goed, voogdijrekeningen, verkavelingen en andere wezenakten nr. 216 1751-1755 / losse bundel)







G
rootvader Willy overleed in 1995. Mijn interesse deemsterde langzaam weg. Het keerpunt kwam er tijdens een surfsessie in 2007, toen ik op het digitaal archief stootte van de Gentse afdeling van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (nu Familiekunde Vlaanderen)

. Deze staat in voor de ontsluiting van archiefbronnen naar een breder publiek, bijv. met de publicaties van de Kalkense doopregisters en de staten van goed. Die zijn opgesteld door bestuursleden van de vzw Castellum, een heemkundige kring die de lokale geschiedenis van Laarne en Kalken bestudeert (www.bloggen.be/castellum_kalken_laarne/). Menige uren werden 's avonds thuis doorgebracht met het uitpluizen van hun monnikenwerk. Zij publiceren ook een gelijknamige periodiek, die o.m. in te kijken is in de bibliotheken van de Universiteit Gent en de gemeente Laarne, en in de Gentse stads- en rijksarchieven.
Ik trok de jaren nadien geregeld naar het RA Beveren om heel wat foto's te nemen van het oud archief van Kalken, dat goed bewaard bleef dankzij beleidsmakers en ambtenaren met een lange termijn-visie (de collectie huist vanaf april 2015 in het nieuwe RA Gent).

 


In die periode leerde ik ook GeneaNet kennen, met verrassend genoeg een deel van mijn eigen stamboom, opgemaakt door Christel Foncke, echtgenote van Willy (!) HAEGENS uit Overmere ( Tak 4). Enkele Fransen richtten in 1996 de website op om genealogen die dezelfde families onderzoeken via internet met elkaar in contact te brengen. Volgens de makers zijn we allemaal hoe dan ook (verre) verwanten van elkaar, wat biologisch gezien natuurlijk klopt. De Franstalige versie "touscousins" geeft dit prozaïsch weer. Registreren is gratis, maar voor extra toeters en bellen vraagt men boter bij de vis (e). In deze community worden gegevens vlot uitgewisseld. Steeds meer mensen plaatsen hun eigen stamboom op deze internationale database, zodat nieuwkomers die enkele generaties opklimmen meteen kunnen aansluiten bij reeds gepubliceerde stamlijsten. Voorzichtigheid blijft geboden, want tal van gegevens worden klakkeloos van mekaar overgenomen zonder zelf veldwerk te verrichten, laat staan dat er aan correcte bronvermelding gedaan wordt.

(e) over het commerciële aspect: "Es ist ein neuer Trend in Deutschland, dass viele - insbesondere juengere Leute - die Moeglichkeit der Onlinerecherche nutzen, um Ahnenforschung zu betreiben und einen Familienstammbaum anzulegen. Die Genealogie geht durch das Internet vuellig neue Wege und viele wittern natuerlich auch ein interessantes Geschaeft, so landet der interessierte Ahnenforscher auch ganz schnell auf den Seiten im kostenpflichtigen Premiumbereich... zum Glueck gibt es auch positive Beispiele: Kostenlose Seiten, die den Nutzer ni cht ausnehmen, sondern extern finanziert sind... das Erforschen des Stammbaums wird zu einem neuen Volkssport".
(Online Social Networking GmbH)


Dhr. Marcel Meys, voorzitter van Castellum, wiens kwartierstaat deels overlapt met mijn stamboom, hielp me over het dood punt heen. Joannes & Joanna HAEGENS bleken wel degelijk de ouders van Joannes Franciscus:



(RA Beveren, OAK, parochieregister overlijdens 04/01/1785-19/09/1796, digitale scan nr. 65)

Meer nog, hij vond in zijn uitgebreide documentatie de twee daaropvolgende generaties. Nadien zou hij me meermaals relevante informatie bezorgen, waarvoor dank.

Trouwens, in 2010 bleek bij nauwkeurige herlezing dat zowel de moeder van Joannes als die van Joanna toch in haar omvangrijke SvG vermeld stonden: "commende vuyt den hoofde van d'overledens moeder janneken de wilde" en "Alvooren wort te kennen ghegheven dat desen hauder gheduerende het staende huwelk beneffens elisabeth haeghens syne suster... vuyt den hoofde van hemlr moeder // livyne van aerde // ghecompeteert hebben".

D
e stam-ouders waren dus Joannes HAGHENS en Livina Van Aerde. Hij is de oudste voorouder waarvan de doopdatum met zekerheid gekend is, nl. 30/01/1640. Zijn staat van goed dateert van 11/07/1685 met o.m. "twee peerden, vier coeijen, een calf, een vigghen en zes hinnen". De huisraad bestond uit: "langhe taefel, twee bancken, stoelen, spinnewiel, haspe (draadrol), wijmen (gevlochten) zetel, cleermanden, twee beddens, de cafbeddens (met zacht korenkaf) ende drolsaergien (dekens), eenen couffer, garderobe".





"Inventaris ende staet van goede die midts dezen maeckt ende overgheeft Lievijne Van Aerde fa Lievens houderigghe ghebleven ten sterfhuyse van Jan haghens fs Jacques overleden binnen de prochie van Calckene op den iiii Juny 1685 den voornoemde achterghelaeten heeft zes kinderen te weten Jacques oudt xvi jaeren, Elisabet i4 jaer, Jan xii jaer, christiaen vi jaer, Janneken vier jaer, pitronelle viiii maenden binnen houwel met de voorn houderigghe gheprocreert danof wetteg voochden sijn Livinus Scheere en Jan Van Aerde ter wiens presentie desen staet is ghemaeckt met assistentie van Pieter Bauwens Bailliu en zijn de voorn houderigghe en voochden die deze staet presenterende aen mijn heeren Bailliu Burghmre en Schepenen der voorn prochie als oppervoochden inder manieren naerschreven..."

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, i. Wezenkamer van Kalken, Staten van goed, voogdijrekeningen, verkavelingen en andere wezenakten nr. 205 1685-1695)






De stam-grootouders waren Jacobus (Jacques) HAGHENS en Judoca Van Beerelaere. Mogelijks werd hij als eerstgeboren zoon vernoemd naar zijn grootvader (zie verder). Ook zijn SvG bleef bewaard (09/03/1661). Afgaande op de (erf)gronden en bezittingen (o.m. "2 peerden, 6 coeijen, 2 renderen, 2 calveren, 1 veercken en hoenderen met den haen"), en het positief saldo van de baten en schulden was het een welstellend gezin (f):


(f) dat blijkt ook uit volgende passages: "tgone dat den overledenen aende aermen van Calcken belooft heeft tot 100 guldens eens" wat overeenstemt met "Item heeft jacquis hagens fs jans schepenen Sr. Mr. aen den aermen gejont een testamente van hondert guldens" (rekening Armendis 1658 nr. 555 f23 verso). Volgens het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis bedraagt de tegenwaarde van 100 fl. in 2012 zo'n 2.100 euro. Op dezelfde folio: "Ontfaen van de weesen Jacques haghens fs Jans de some van vier ponden thien grooten over den coop van een heecken boom (eik) als meest biedende...gestaen inde brügstraete". Openbare verkopen van bomen ten goede van de kerk of armendis werden regelmatig georganiseerd. In 1658 werd "jacquis hagens inde kercke begraeven", een voorrecht van vermogende parochianen (kerkrekening nr.139 f15).
 




"jacques haghens fs jans  Staet en Inventaris ghemaeckt ten sterfhuijse van jacob haghens S(aligher memori)e overleden binnen dezer prochie op den laetsten Marty 1658 wiens ziele Godt Almachtig genadich wilt weezen ende heeft achtergelaeten vier kinderen by naeme christina audt 21 jaeren jan audt 18 jaren lieven aud 14 jaren ende janneken haghens aud xi jaeren die hy in syne leven heeft gewonnen by jossina van beirleere zyn huysvrw was die desen staet is overgevende aen Bailliu Burghmre ende schepenen van Calcken ten verzoucke van pieter haghens ende guilliame bauwens (g) voochden van de voorn weezen den VI april ende naer volghende daghen"


(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, i. Wezenkamer van Kalken, Staten van goed, voogdijrekeningen, verkavelingen en andere wezenakten, nr. 202 1639-1673).



(g) "Op den XVIe meye 1658 so heeft jan haeghens fs jaquis syn leene verheven hem verstorven vut den hoofde van synen vadere [...] ten selven daghe heeft gilliame bauwens syne eet ghedaen als bedyendel man van de weese jan haeghens in de qualeteyt als voch van de voorn weese actum als voorg". Hij zou later getuige zijn bij Jans huwelijk in 1668 met Livina Van Aerde.

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), folio 14 verso). 

Hierin staat ook de stam-overgrootvader vermeld, Jan HAGHENS. In de loop van de 17de eeuw werd hij net als zijn broer (1603) en neef (1653) aangesteld tot baljuw van Raveschoot (h). Deze heerlijkheid komt verderop uitgebreid aan bod. Bovendien cumuleerde hij in 1629 als heilige geestmeester te Kalken (i), een functie die hij mogelijks een eerste keer opnam in 1614 ( De 3 vroegste generaties (f).



("Rekeninghe Bewys ende Reliqua me jan haghens fs jacobs ende gillis bracke
fs laurs tsamen heilighe gheestmeesters van... st denys te calckene
"
RA Beveren, Kerkarchief Kalken, nr. 514 anno 1614, folio 1) 



("jan haghens baillu ende inde qualiteyt als heilighe gheest me[este]re
maect heesch tot laste van jan de ceuleneere (27/01/1629)"
RA Beveren, OAK, 99 Ferieboek (1614-1631), f276)

(h) de taakomschrijving vinden we in het: "Rapport ende denombrement van Leene, dat ik onderschreven Emanuel Van der Moere, Greffier der prochie ende Baronnie van Laerne, over ende in den naeme van Jonkheer Augustin Piers, heere van Raveschoot, etc., tot Gendt, ben overgevende aen Bailliu, Schout, Mannen van Leene ende Greffier der prochie, heerlykhede ende Leenhove van Wetteren, gezeyd het Dendermondsche, gehouden van den heere der zelve prochie van Wetteren, consisterende in het hof ende heerlykheid van Raveschoot [...]Voorts behoort tot desen leen eenen bailliu, den welken den eygenaer van den hoofdleene vermagh te stellen ende verlaeten als 't hem belieft, welken bailliu vermag metter mannen ende laeten van den voorseyden hove ende heerlykheyd van Raveschoot ter vierschaere aldaer, te erfven ende te onterfven van alle de achterleenen ende erfve van den voornoemden leene gehouden, ende dependerende alsvooren verklaert, mitsgaders ook feauteytschap (de eed van trouw afleggen voor de leenheer) ende andere devoiren te doen naer costume alhier geuseert.

Staende 't selve Leenhof ende heerlykheyd ten dienste, trouwe ende waerhede zynen voornoemden heere in uytvaerden ten dienste van eenen peerde op 's heeren coste, ende voorts ten sterfcoope, wandelcoope, ende koopskoope ten volle relieve van thien ponden parisis ende twintigh schelen parisis van kamerlinckgeld, gevende deze aldus over onder protestatie, in-cas hier aen iet min ofte meer behoorde dan voorseyd is, 't selve te sullen corrigeren ende beteren, ten seggen van mannen van desen hove, wiens huysgenoodt over mynen heere principaelen ik ben, 't oorconden desen 9 junij 1795".
(Geschiedenis van Wetteren, gevolgd van eene historische schets der omliggende gemeenten, J. BROECKAERT, 1862, p. 64)

"De baljuw, meestendeels een bekwaam man van goeden huize, steeds alhier verblijvende, de oude gebruiken of costumen en de wetten kennende, en rechtstreeks aangesteld door den heer, die hij vertegenwoordigde, was de eerste rechterlijke ambtenaar der gemeente; hij had het recht van aanhouding, gevangenstelling en beschuldiging en voerde de lage, middelbare en hooge rechtsoefening uit. Voor hem moesten de wethouders, de ambtenaars en de nieuwe bezitters van leengoederen hunnen eed doen. Hij zat de zittingen voor van het schepencollegie, hij ontving de heerlijke inkomsten en voor hem moesten, bij elke verandering van eigenaar, de leenen verheven worden. Door velen gevreesd en van ontzag bij het volk was hij, door zijne bediening verplicht de voorrechten van den heer te handhaven en zelf genoot hij talrijke gunsten en bijwinsten waardoor het baljuwschap alhier zeer gezocht werd. Daarenboven bedreef hij gewoonlijk de landbouwnering en had wagens en paarden of nam terzelftertijd andere taken waar".
(Calcken door de Eeuwen heen, C. DAUWE, 1908, p. 7)

(i) de ontvanger (ook armenmeester genoemd) van de Tafel van de Heilige Geest (of Armendis). 2 leken vervulden deze betaalde functie gebruikelijk voor een termijn van 2 jaar, waarbij een van hen jaarlijks werd vervangen. In nauwe samenwerking met de Kerk verleende deze wereldlijke instelling materiële hulp aan behoeftigen, o.m. via bedeling van voedsel en kledij.


A
fgaand op de leeftijd van de nakomelingen moet Jans geboortejaar zich situeren rond 1570. Hij was eerst gehuwd met Christina Bauwens ("Bij den Kerckmre den Aermen broodt ten daghe vande respectieve naerschreven jaerghetyden volghens fondatien...Jan hagens en Christina bauwens" (kerkrekening 139 f17v° - 1658), en nadien met Livina Van Zijpe. Hij stierf tussen 1644: "Ontfaen van jan haghens raffeschoot een rente van vier gr tsjrs spreken up een bunder landts" (Armendisrekening 542, f7v°) en begin 1645: "tot laste van jan haghens staet die saeke gheordonneert dhoirs en w[eduw]e te doen...tot aenveerden...van saeke den XI january 1645" ( Ferieboek 101 f19), 
"Ontfaen by den heere pastoor ontfaen van d hoirs Jan haghens bailliu als testament 2 ponden" (kerkrekening 127 f17v°). Een SvG werd niet opgemaakt, aangezien alle kinderen reeds meerderjarig waren.

De SvG van zoon Jacobus vernoemt ook Jans tweede vrouw:

 "Item ten ii noch een stuck zaijlant genaempt tkievitte goet (j) geleghen in de kerckstraete groot ontrent 670 roeden (k) noort gs. van aerde oost pr hagens belast met bylevyngh (l) aen lievyne van zype we(duwe) jan hagens"


(j) de benaming komt ook voor in:
-  "jan verwulghen fs jacobs heeft wettel ende van syn behuysde hofstede soo die ghestaen ende ghelegen is oost de somerstraete zuijt ende west jan naudts noch een half bundere ghenaempt tkievittegoet west hanslaer straete, oost jan haghens zuyt dhoirs van jan loot noort laurs haghens noch vier hondert voorn laurs en half achter jacob de wilde west dhoirs pieter van vaet oost dhoirs van adriaen haghens, belast met XXX tsjaers dat in vormen van gifte metter waermer handt dienen noempt donatie inter vivos ende onwederroepel tot profijte van mr dominicus de mey advocaet in den raedt van vlaen, en alsvooren hy jan verwulghen belooft te betalen zyn leven lanck eerst de rente van XXX tsjaers". 
(RA Beveren, kerkarchief Kalken 50: Testamenten waarbij schenkingen aan de kerk gedaan worden, folio 977 (1628-1775).
- uit "den negensten erfbouck van de prochie van Calckene beginnende met den eersten january 1615", folio 109 verso blijkt hoe het in familiebezit kwam: "lieven de cueninck en cathelijne bauwens ondererft van 800 roeden lants ghen kievittegoed bij de kerckstraete achter v/coopers hofstede, oost den v/coopere noort laurs haghens [...] vier daghen peerdewerck, een sack coorens, een sack taerwe, een mate boucheyt en drij halve steenen vlas [...] danof is in erven comen jan haghens".
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, g. Vrijwillige rechtspraak, Wettelijke passeringen. 1528-1796, nr. 136 (1615-1623).
- "gelijk het Kievittegoed (I) ons aan dit bont wild herinnert - (I) tusschen Hanselaar-, Nieuw- en Boschstraat".
(Calcken door de eeuwen heen, C. DAUWE, 1908, p. 94)

(k) de oppervlaktematen: 1 roede (7 m2). 225 roeden = 1 dagwand. 300 roeden = 1 ghemet. 800 roeden = 1 bu(y)nder.
(l) levenslang vruchtgebruik voor de weduwe op goederen, zoals bepaald in het huwelijkscontract (ook lijftocht of d(o)uarie geheten).


Dit uittreksel illustreert het soms moeilijk leesbare vroegnieuwnederlands met de vele afkortingen en Franse leenwoorden, om van de betekenis nog maar te zwijgen. Familiekunde Vlaanderen organiseert regelmatig cursussen om deze teksten te leren ontcijferen. Paleografie kan ook via zelfstudie, bijv. Oud Schrift, Lezen, Begrijpen, Overzetten (P. KEMPENEERS, Garant, 2006), een uitstekend werk met veel praktijkvoorbeelden (m). Het Rijksarchief Leuven organiseerde in 2010 de eerste editie van het Belgisch kampioenschap 'Oud Schrift Lezen'.

(m) uit de inleiding: "Door de toenemende vrije tijd, soms ook door gedwongen rustpensioenen, zoeken veel mensen een zinvolle bezigheid. Het speuren naar voorouders is populairder dan ooit. Zo komen steeds meer geïnteresseerden in contact met oud schrift. Het zijn dus niet enkel studenten geschiedenis of toekomstige filologen die voor hun eindverhandeling in oude boeken gaan neuzen. Ook mensen, die gepassioneerd door het verleden, op zoek gaan naar hun voorouders, of leden van een heemkundige kring, die onderzoek verrichten naar de geschiedenis van hun woonplaats, maken in toegankelijk geworden archieven kennis met het schrift van vorige eeuwen".


>> Reageer (3)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De 3 vroegste generaties

Vervolgens belanden we bij de stam-betovergrootvader Jacobus HAGHENS (°ca 1540?). We kunnen hem traceren via een benoemd perceel in verschillende akten uit Raveschoot, het Landboek van 1610 én een SvG (a) die ik op basis van notities van M. MEYS terugvond in het Wetterse archief van het RABW.

(a) volgens een contact op het genealogisch forum oost_vlaanderen@yahoogroups.com kwam deze niet voor in een index op de Wetterse SvG. Aan de hand van de overlijdensdatum vond ik die toch terug. Wat bleek? De opsteller had alle naamgenoten gerangschikt onder de naam HAEGEN (VAN DER) ( Stand van zaken (c)/Gelegenheidsvondst in het Beverse Rijksarchief).

 

- denombrement (verslag van het verworven leen en de daaraan gekoppelde rechten/verplichtingen) van 09/09/1657: Livijne vandensype lest weduwe van jan hagens by coope van livin everaert op eene hofstede groot een bunder, daermede oock tegoeden heeft livin de maerschalck als liggende oock inde selven hofstede by versterfte van synen vaeder…jacquis hagens by versterfte van synen vaeder op een stuck landts genaemt het steken groot een half ghemet …noort s’heeren straete”.


Een halve eeuw eerder in een recepis (ontvangstbewijs) van 20/05/1602:
Jan haghens fs Jacobs by versterfte van zynen vadere up een hofstede groot een bunder 500 roeden oost ende zuudt theere straete noch Jan haghens up een stick landts ghenaemt het steken groot een half ghemet…noort theere straete”(f3v°)


- "Jan hάgens fs balliu (b) Jάcob up een bứnder lάnts west jάques dάnsάert zuit hứbrecht vάilliάnt cά(usa) ux(oris)...den oost bosch noort de dreve oost Joos ende Andries de mứeleneere"
(RA Beveren, OAK, e. Financiën, nr. 13, Landboek 1610, f107r°)

(b) 'balliu' moet een latere toevoeging zijn, want zijn broer Livinus was nog in functie.


- SvG van Jans broer Livinus, opgemaakt op 27/07/1615 ( Het adelsarchief Piers de Raveschoot/Tak 4), die in 1603 baljuw werd. Hier smelten Takken 1, 3 en 4 samen.


"Staet van goede van acht onbejaerde weesen achterlatende ln haghens die hy in syn levene geprocreert hadde by beatrise van aerde fa willems moedere van voorn weesen, te wetene hans johanneken lieveken joosynken, liefken, jaquemyntken, pieryntken, ende lauken haghens, die mits desen maecken en overgheven, jacob van aerde fs w.ms, en jan haghens fs jacobs (c), tsamen wettel ghesworen voochden"

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van Wetteren, nr. 346 Registers van staten van goed 1609-1620, folio 81v°)




"Item ten viiien noch XXVI ofte XXVIJ roen meersch in schoormeersch (d) te wissele (e) met antheunis oosterl ligghen in ontrent hondert roen onverdeelt met jan en laurs haghens der weesen ooms mitsgs met jan de mey"

(c) "Den iiij Juny 1615 hebben den eet gedaen Jacob van aerde, Jan hagins ende Matheeus everaert als voochden over de kinderen van
       Lieven hagins
      Den xxv Juny 1615 de selv Jan hagins heeft eet gedaen als voocht over de weesen van Michiel burrick
      geprocreert by Elisabeth hagins
"( Tak 4).

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van Wetteren, nr. 346 Registers van staten van goed 1609-1620, f45v°)
(d) "uitgestrekte grasvlakte, die geheel onze zuidergrens bedekkende, sinds eeuwen gekend is als Broek-, Meulen- en Schoormeersch en waarvoor bijna ieder onderdeel, bijkans elk afzonderlijk partij eenen eigen naam heeft, gelijk ons de oudste erfboeken vermelden".
(Calcken door de eeuwen heen, C. DAUWE)

(e) een akker werd verdeeld over 3 percelen, waarbij 3 landbouwers elk jaar wisselden zodat de opbrengst quasi gelijk bleef.


Jacobus had een eigendom op Raveschoot in 1571: "propreteyt van Raffeschoot   Eerst jacob haghens haudt eenen behuysde hofstede groot vii c roen".



(SA Gent, XXste Penningkohieren van Wetteren, reeks 28-79/333, f57r°)

V
erscheidene tekstfragmenten leiden naar
Jan HAGHENS daude (f) als Jacobus' vader, de stamoud-vader (°ca. 1510?).    


(f) om hem te onderscheiden van zijn gelijknamige zoon, Jan Haghens de jonghe. Senior was mogelijks de Jan Haghens die anno 1553 ontvanger was van de pacht bij de Armendis, een functie die latere generaties in de 16de en 17de eeuw ook zouden opnemen. Twee decennia eerder behoorde een Jan Haghens trouwens tot de "scepenen myns heeren van kalckene" (RA Beveren, OAK, wettelijke passering 04/03/1532).
Vanaf 1582 verving de Gregoriaanse kalender de Juliaanse (omzetting:  www.ortelius.de/kalender/form_de2.php
)


- uittreksels van 16e eeuwse akten:

 

"jacob haghens fs jans en levina van damme zyn huysvr hebben vcocht jan wemaes...viii ghemet lants gheleghen ...vierdonghen onverdeelt met jan cornelis oost de beke...noort den colmanackere item noch up ii ghemeten lants gheleghen up den cruysackere oost den herwech noch ic roe bosch ant cooytvelt noort jacob hanskin zuyt pr bontinck oost de strate” (RA Beveren, OAK, wettelijke passering 31/10/1559);

Wy jacop adrian en jan haghens fs jans metsg willem haghens fs floreys(RA Gent, Adelsarchief Piers de Raveschoot 06/07/1580);

Adriaen haghens, Jan haghens de jonghe en Jan haghens daude pachten grond vlakbij elkaar (SAG, XXste Kalkense penningkohieren 1571-72)

- de aankoop van akkergrond:

"jacob bontynck ende jan haghens hebben ghecocht jegen jan oosterlynck fs symoen eene ackere, 2 ghemeten gheleghen inde pysers" (wp 29/11/1530); 

"jan haghens een ghemet in pysers onverdeelt met pr bontinck fs prs"
(wp 1578);

"pieter bontinck fs prs ghemet in de pysers onverdeelt met adriaen haghens" (wp 1578);

"pieter zoetins en ana haghens zyn huysvr hebben heml onterft van haerl recht...den pysers...danof is in erfven comen by naerhede (g) pieter bontinck" (RA Beveren, OAK, wettelijke passering 30/05/1582)

(g) de nae(r)linck had het voorrecht om -zelfs reeds verkochte- (on)roerende goederen te verwerven. De bloedverwant bij alle bezittingen van naaste familieleden, de landeigenaar bij gronden die aan de zijne paalden. Als zij dit recht uitoefenden, moesten zij wel de oorspronkelijke kopers terugbetalen.

Ten slotte stuiten we op de grens van de materiële bronnen ( DNA-Beneluxproject). In november 2011 vond ik in een rekening van de Armendis uit 1571 ( Het kerkarchief van Kalken nr. 453) een slecht leesbare passage over een betaling in natura die 4 generaties linkt: Jan fs Jacobs, Jacob fs Jan, Jan fs Pieters en last but not least, Petrus (Pieter) HAGHENS, de stamoud-grootvader (°ca. 1480?)
 


jacob
haghens fs jan (h)

pieryne bontynck jan haghens wyfs (i) over jacob bontynck haer vader…een ghemete landts gheleghen inden scrieck"  betaalt "2 vaten roch (j)”


(h) mutatie in kleiner bovenschrift (wijziging van belastingplichtige van vader op zoon).
(i) wettelijke passering 132 f161v°: "jan haghens heeft ghecocht jeghens jan de wilde fs pieters ontrent VI ghemeten erfven ligghende inde byst...war of hy jan haghens en piryne bontinc zyn huysvr zyn wettl gheerft" (1558).
(j) vergelijk met de Kalkense kerkrekeningen uit het volgende decennium en de XXste penningkohieren van datzelfde jaar:
455 f26v°: "dhoorie jacop haghens
up een ghemet lants inden scriec suyt jan hubrecht oost de strate...betaelt 2 vaten roch" (1581);
477 f17v°: "Item ontfaen van jacop haghens van cooren rente 2 vaten ten laste van synen goet inden schrieck" (1587). Jacob betaalt verder aan Jan Hubrecht tot 1591, vanaf 1592 betaalt zijn zoon Jan (491 f24v°);
XXste PK: "Den schrieckt...Jan haghens daude heeft een ghemete lands" (1571-72). 


"
jan haghens fs pieters heeft den heilighen gheest ghegheven de heelft van eenen rentebrief inthoudende gheheelst…pacht danof de heelft toebehoort pieter bontynck zynen swaghere




Een Peter (Pietere) HAGHINS komt trouwens ook voor in de oudste akten van de heerlijkheid Raveschoot en de Kalkense wettelijke passeringen:

- rapport van Jan De Mol, secretaris van Raveschoot (k): "Ic pietere haghins kenne ende lyde dat ic haudende ben in achterleene (l) van Gillis de cupere […] luttel min oft mer ter cause van zijnen hove heerlichheyt ende laetscap van Raffescoot" (09/06/1525)

(k) een Jan De Mol was baljuw van het naburige Laarne (1512-18).
(l) land wat een leenman aan een ander in leen gaf.

- "Ic jan monen baelliu der C(onincklyke) M(ajestey)t onsen gheduchten heer van zynder stede van Wetteren kenne lyde desen ontfaen hebbende van lauwereys de cupere fs gillis als man van vooghdye van den weesen achterbleve by den overlyden van willem de cupere” met “peter haghins met gaders jan vanden velde (m) die houden xviii bunderen leene vanden voorn leene" (08/03/15..) (n)


(m) De Bourgondische Rekenkamer (i). Vergelijk met: "Ic lieven vande velde fs jans kenne ende lyt dat ic haudende ben van een leen vanden heersamen willem de cupere fs gillis van zyn leen dat hy haudende is met jan haghins" (15/-/1537).
(n) het jaartal is onleesbaar maar een Jan Moens (sic) werd aangesteld als baljuw in 1532.
(Geschiedenis van Wetteren, J. BROECKAERT, 1862, p. 49).

- recepis van Lauwerys Everden, baljuw van Wetteren: "...behoort toe pieter haghens" (18/10/1553)

- "pieter haghins heeft ghecocht jeghens jan bosscaert fs gillis eenen ackere gheleghen aen de heirwech, om de somme van IX lib g metten...datter up stondt, daer of deselve pietere behoorlick ter…ghedaen was naer de costume vanden vierscaere van kalckene" (RA Beveren, OAK, wettelijke passering, nr. 131, 1528-42).

Over zijn voorouders is weinig of niets bekend. Enkel in het eerste kwart van de 15de eeuw vinden we "de weduwe ende de kindre ɩacop haghens" in een renterol uit ravenscoet met belastingplichtigen. In welke mate waren ze verwanten?



(RA Gent, Adelsarchief Piers de Raveschoot nr. 177/638
tekstfragment in Gotisch minuskel schrift
datering in de catalogus van M. GYSSELING)

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Stamreeks tot de 15de eeuw

De patrilineaire stamreeks (vader-op-vader), aangevuld met gekende partner(s) en kinderen, is verspreid over 7 eeuwen geschiedenis. De spelling uit het doopregister werd zoveel mogelijk gehanteerd.

Legende: ° geboren  = gedoopt  x gehuwd  xx 2e huwelijk  † overleden


XV. Probant
 
Luc Marcel Willy HAEGHENS (ziekenfondsconsulent)
° Sint-Amandsberg (Gent) 29/12/1963

XIV. Ouders
 
Freddy Achiel HAEGHENS (leraar wiskunde)
° Gent 28/08/1938
x Gent 11/07/1963
Monique Henriette Emilienne DE LOOSE
(hoofdverpleegster/directrice dagkribbe)
° Gent 12/11/1940
+ Zwijnaarde 19/02/2016
1 kind: Luc

XIII. Grootouders
 
Sebastianus Willy HAEGHENS
(hoofd technische afdeling Gentse radiodistributie)
° Gent 27/06/1913
† Gent 18/09/1995
x Gent 18/04/1936
Gabrielle Octave Hortensia DE GRAVE (naaister)
° Borsbeek 29/07/1911
† Gent 25/03/1996
1 kind: Freddy

XII. Overgrootouders 

Achilles HAEGHENS (wever/militair/buschauffeur/conciërge)

(dossier Legermusuem BXL)
° Kalken 07/02/1879
(doopheffers: Eugenius Huycke en Francisa De Gelder)
† Gent 21/07/1948
x Gent parochie Sint-Jacobs 06/08/1910
Honorinne Stephania DE WOLF
° St.Gillis-bij-Dendermonde 02/05/1888
† Gent 29/08/1960
1 kind: Sebastianus

XI. Bet-overgrootouders
 
Sebastianus (pépé Tsjoan) HAEGHENS (landbouwer)

(dossier Legermuseum BXL)
° Kalken 21/12/1833 = 22/12/1833
(doopheffers: Petrus Joannes Haegens en Anna Catharina Baeten)
† Gent 05/02/1917
x Kalken 24/07/1867
(getuigen: Franciscus De Kesel en Josepha Francisca Haeghens)
Philomena DE KESEL (landbouwster)
° Kalken 19/09/1841
(woonden in de Kalkense Koffiestraat)
12 kinderen: Emma Justina, Maria Roumania, Emma Francisca,
Aemilius, Maria Elodia, Henricus,
Cyrillus & Achilles (tweeling),
Marie Justina, Evaristus, Irma Cordula en Irma Caecilia Valentina

X. Oud-ouders
 
Bartholomeus HAEGHENS (landbouwer)

(testament 26/09/1832)
° Kalken 24/04/1802
(doopheffers: Bartholomeus Haegens en Joanna Theresia De Wilde (b
† Kalken 23/01/1876
x Kalken 03/11/1831 
(getuigen: Joannes Franciscus Baeten en Josepha Francisca Haegens)
Coleta BAETEN
° Kalken 10/06/1809
† Kalken 07/02/1848
10 kinderen (a): Livina Francisca, Sebastianus, Bernardus, Livinus,
Josepha Francisca, Edmondus, Placidus,
Bernardus, Albina en n.n. (nomen nescio = naamloos/doodgeboren)

(a) dit gezin werd niet gespaard: minstens 6 van de 10 kinderen haalden hun eerste levensjaar niet!

Hun huwelijksafkondiging: "N°50 In het jaer achttienhonderd eenen dertig den
 achttienden zynde eenen zondag der maend september ten elf uren voormiddag
voor ons Charles August Amand Debbaudt Borgemeester officier vanden borgerlyken
 stand der gemeente Calcken District Dendermonde Provintie Oostvlaenderen naer
 ons begeven te hebben voor den grooten ingang van het wethuys afgekondigd en
 bekendgemaekt voor de eerste mael dat er huwelyksbelofte aenwezig is tufschen
 Bartholomeus haeghens oud negen en twintig jaren landbouwer alhier geboren
 en woonagtig meerderjarigen zoon van livin frans alhier en van maria catharina
verherbrugghe alhier overleden ter andere en tufschen coleta Baeten oud
 tweeentwintig jaren landbouwster geboren en woonende te calcken dogter
 van jean francois alhier woonende en van theresia oosterlinck ter andere welke
  afkonding is gedaen met luyder stemme en aengeplakt op de poort van het wethuys
 waer van wy hebben opgesteld dezen akt door ons onderteekend
".

(www.familysearch.org, Huwelijksafkondigingen Kalken 1802-1850, digitale scans 300/301)


IX. Oud-grootouders
 
Livinus Franciscus HAEGHENS (landsman - cultivateur)

(uit de geboorteakte van zoon Bartholomeus)
° = Kalken 27/12/1756
(doopheffers: Livinus Temmerman en Francisca Van Den Brande)
† Kalken 10/07/1837 (b)
x Overmere 07/06/1795
 (getuigen: Joannes Francisco Haegens en Joanna Maria Jacob)
Maria Catharina VERHERBRUGGEN
= Overmere 17/12/1770
† Kalken 15/02/1830
(woonden in de Kalkense Schriekwijk
tijdens de Franse volkstelling van 1796)
Ferraris- & Poppkaarten
8 kinderen: Theresia, Petrus Joannes, Ludovicus ( Stand van Zaken),
Bartholomeus (c), Sebastianus, Maria Coleta, Josepha Francisca en Livina Francisca

(b) Livinus' overlijdensakte: "N°98 In het jaer Achttien honderd zeven-en-dertig, den elfsten
der maend july, ten acht uren des voormiddags.
Voor ons Franciscus De Weirt
Burgemeester Ambtenaer van der Borgerlyken Stand der gemeente Calcken, provincie
Oost-Vlaenderen, zyn gekomen Pieter joannes haeghens oud acht en dertig jaren,
landbouwer en Bartholomeus haeghens oud vier en dertig jaren, ook landbouwer,
beyde woonende te Calcken respectieve zoons van den overledenen, de welke ons hebben
verklaerd dat op gisteren tienden july om negen uren voormiddag Livinus francis haeghens
oud eenentachtig jaren, landbouwer alhier geboren en woonende, zoon van Joannes
francis en van isabella vanden brande, weduwnaer van catharina verherbrugghen, alle dry
hier overleden, is overleden binnen deze gemeente in het huys gestorven wyk Schriek
".
(www.familysearch.org, Overlijdens Kalken 1833-50, digitale scan 169)

(c) pastoor van Paemel noteerde: "Anno 1802 die 25 aprilis baptisavi bartholomeus,
filiu livini francisci haegens ex calcken et marie theresia de wilde ex overmeire
conj
ūg, natam herie (gisteren) hora 2 pomerid (post meridiem= in de namiddag),
susceperunt bartholomeus haegens
(Livinus' oom) et joanna theresia de wilde"
 (RA Beveren, Kalkense doopakten 14/08/1801-24/07/1802, digitale scan nr. 102, p. 56)

Livinus Franciscus was wel de vader, maar wie was die Maria Theresia De Wilde?
Zeker niet de echtgenote, want hij huwde in 1795 te Overmere met Maria Catharina
Verherbrugghen en hun jongste kind werd geboren in 1808. Wellicht vergiste de pastoor
 zich of was er meer aan de hand?

In h
et geboorteregister van de Burgerlijke Stand noteerde burgemeester Debbaudt
 in elk geval: "Du quatrieme jours du mois de floreal l'an dix de la Republique francaise
   Acte de naissance de Barthelemie Haeghens né ajourd’hui... floreal à deux heures
de relevée fils de Livin francois haeghens, profession de cultivateur demeurant a calcken
et de marie catharine verherbrugghen le sexe de l’enfant a été reconnu être masculin
premier témoin Barthelemie haeghens âgé de soixante dix ans demeurant a calcken,
 second témoin joanne therese verherbrugghen âgé de vingthuit ans demeurante à Overmeire
"
 (RA Beveren, microfiche)


 
 
VIII. Oud-overgrootouders

Joannes Franciscus HAEGHENS
(uit moeders SvG)
° = Kalken 17/01/1722
(doopheffers: Joannes De Wilde en Elizabetha Haeghens)
† Kalken 05/06/1796
x Hamme 18/03/1756
 (getuigen: Livina Timmerman en Catharina Van Den Branden)
Isabella Theresia VANDEN BRANDEN
° Hamme 03/09/1729
(woonden in Kalken Dorp tijdens
de Franse volkstelling van 1796)
5 kinderen: Livinus Franciscus, Theresia, Emmanuel,
Catharina Petronella en Petrus Joannes


VII. Oud-betovergrootouders
 
Joannes HAEGENS
(uit de SvG van Joanna)
° Kalken 07/09/1673
(doopheffers: Joannes Colman en Livina Bauwens)
† Kalken 14/06/1753
x Kalken 12/01/1717
(getuigen: Jacobus Staelens en Jacobus Lammens)
Joanna HAEGHENS ( Tak 2)
° = Kalken 20/11/1691
† Kalken 28/01/1751
(woonden op "d'hofstede in den wyck van den cruijssen"
te Kalken)
4 kinderen: Petrus, Theresia Jacoba,
 Joannes Franciscus en Bartholomeus


VI. Stam-ouders
 
Jo(ann)es HAGHENS
° Kalken 29/01/1640 = Kalken 30/01/1640
(doopheffers: Simeon De Bruckere en Livina Van De Zype)
† Kalken 04/06/1685
x Kalken 20/06/1668
(getuigen: Joes Bontinc en Gululmus Bauwens)
Livina VAN AERDE
° Kalken 04/05/1642
† Kalken 12/05/1719
7 kinderen: Jacobus, Elisabeth, Joannes,
Livinus, Christianus, Joanna en Petronilla


V. Stam-grootouders
 
Jacobus (Jacques) HAGHENS
°ca 1600? (d)
† Kalken 31/03/1658
x Judoca (Jossina) VAN BEERELAERE
= Kalken 10/04/1614 (in leven 09/03/1661)
(woonden op "een behuijsde hofstede in de schrieck",
nu Schriekstraat te Kalken)
6 kinderen: Elizabetha, Christina, Joannes,
Livinus, Joanna en Petrus
 

(d) bij gebrek aan exacte gegevens, geschatte data voor I t/m V (± 30 jaar per generatie).

IV. Stam-overgrootouders

Johannes (Jan) HAGHENS 
(bailliu van Raveschoot en heilighe gheestmeester van Kalken)
(akte uit 1642  Raad van Vlaanderen)
°ca 1570?
† vóór 11/01/1645
x Christi(a)na BAUWENS
† vóór 17/10/1646 ( Tak 1 (a)
xx Livina VAN ZIJPE
in leven op 09/03/1661
(woonden ca. 1616 op "dhofstede up raveschoot oost hanselaer strate")
7 kinderen: Jacobus, Petrus ( Lokerse tak), Dionisius,
Catharina, Elisabeth, Livina en Maria

III. Stam-betovergrootouders

Jacobus HAGHENS
(verkoopsakte te Raveschoot 1580)
°ca 1540?
x Levina VAN DAMME
(woonden in 1571 op "eenen behuysde hofstede" te Raveschoot)
6 kinderen: Jan, Livinus ( Tak 4), Laurentius ( Tak 3),
Elisabeth, Margareta en Joanna

II. Stamoud-ouders

Jan HAGHENS daude
°ca 1510?
(woonde in 1571 samen met zijn zoon Jan in de Schriek op
"een ghemete lands met een halfen wunenhuyse")
x Petronella (Pieryne) BONTYNCK
3 kinderen: Jacobus, Adriaen, Jan de jonghe

I. Stamoud-grootouders

Pieter HAGHENS (e)
°ca 1480?
(in leven op 18/10/1553)
x N, N
2 kinderen: Jan, Floreys (?)

(e) gemeenzaam ook de stamvader genoemd, als oudste (gekende) voorvader in rechte mannelijke lijn.
Strikt genealogisch is de stam-vader Joannes HAGHENS (generatie VI). Petrus is slechts één van
 mijn (theoretisch mogelijke) 16.384 stamoud-grootouders. Dit aantal ligt in de praktijk veel lager,
aangezien ouderparen meerdere keren voorkomen naarmate we opklimmen. 
(cf. www.laukens.be/genealogie/content/enkele-rekenoefeningen).

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Heerlijkheid Raveschoot
E. SCHEPENS gaf reeds een aanzet in 'Enige gegevens over de heerlijkheid Raveschoot' (Castellum, jg. VII, nr. 2, juni 1990): "Het archief van Wetteren, het fonds Piers de Raveschoot en andere bronnen omtrent de heerlijkheid Raveschoot heb ik bewust niet geraadpleegd, daar ik met deze bijdrage anderen hoop aan te zetten de geschiedenis van deze heerlijkheid verder uit de diepen".

De oudste bekende voorouders waren leenmannen in deze heerlijkheid die reeds in 1228 vermeld werd als "Rafenscoet", en een enclave vormde binnen Kalken. Bestuurlijk en rechterlijk afhankelijk van Wetteren, in 1806 ingelijfd bij Kalken en deels afgescheiden bij de oprichting van de gemeente Beervelde in 1921. Sinds de fusie van 1976 behoort het definitief tot Lochristi.


H
et gebied, ook
Raffe(l)schoot genoemd, bestond uit een omwalde pachthoeve met land, meers en bos, en lenen, achterlenen en cijnsgronden. In 1569 bedroeg de oppervlakte "vier ende tsestich bunderen en half ende hondert roeden lettel min ofte meer", omgezet zo'n 41 ha. Naargelang de bron varieerde die tussen 37 tot zelfs ca. 108 ha.
Het dagelijks bestuur was in handen van een baljuw, als plaatsvervanger van de Heer ( Stand van Zaken (
h), bijgestaan door een griffier en ontvanger. Soms werden deze functies gecumuleerd. Geboorten, huwelijken en overlijdens werden geregistreerd in de parochie van Kalken.
xml:namespace prefix = o />



(De omcirkelde Raveschoothoeve langs de gelijknamige dreef.  De E17 Gent-Antwerpen dwarst
de afgebakende heerlijkheid, met links de Rivierstraat, bovenaan Beervelde met de Toleindestraat,
rechts de Hanselaarstraat die uitloopt in de Brugstraat, en onderaan de (Kleine) Heistraat
/ GOOGLE EARTH)

D
e naam is afkomstig van het Germaanse hrabna (raaf) en skauta (beboste hoek, hoger gelegen land uitspringend in een moerassig terrein). In Oost-Vlaanderen komt de benaming ook voor als de vesting Rave(r)schoot nabij Eeklo, én te Gent, waar volgend sterk verhaal een alternatieve verklaring biedt: "De heerlykheyd van Raveschoot, gelegen eertyds op het Sand buyten en nu binnen Gend, in de S. Lievenstraet, heeft haeren naem ontleent van eene oude edele familie, welke alzoo genoemt wierd, om dat eenen ridder der zelve, in de tegenwoordigheyd van den graef van Vlaenderen Arnold den I (10e eeuw) en van eenige opperhoofden der noordmannen, tot een bewys dat zyne behendigheyd de gene van die barbaeren overtrof, op het Sand, buyten Gend, met zynen schigt dry raeven in de vlugt schoot, waer om den graef hem een gedeelte van den grond schonk, alwaer hy deze daed verricht had en den zelven onder den naem van Raveschoot tot eene heerlykheyd opregtte, en de heeren van Raveschoot in het vervolg dry zwarte raeven op een goude veld in hunnen wapenschild gevoert hebben"
(De historie van Belgis, of kronyke der Nederlandsche oudheyd, M. VAN VAERNEWYCK, 1784, p. 110).


 

In 1653 werd Livinus Haghens zoon Livinus ( Tak 3) op zijn beurt aangesteld tot baljuw:


"Lieven haghens fs lievens heeft synen eedt ghedaen als bailliu van heerlykhede van Raveschoot van jo(nke)r Remij de Saman heere van port desen 17 Junij 1653"

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), f15r°)





Aan de hand van voormeld stuk van E. SCHEPENS (*) en zijn vervolgartikel 'Het leen- en renteboek van het leenhof en van de heerlijkheid Raveschoot omstreeks 1767' (** Castellum, nr. 3, 1992) kunnen we erfgronden traceren over verscheidene generaties heen:

- uit de SvG van baljuw Livinus fs Livinus (1667):


den clays ackere up de wyck van raveschoot”( De Staat van Goed: een rijke bron I). Deze lag ten westen van de Rivierstraat en ging via zijn zoon Petrus over op kleindochter Joanna, en nadien op aangetrouwde familie:

 

“Bartholomeus Baes te voorent Gillis Baes zijnen vader causa uxoris Janneken Haegens bij versterfte van Pieter Haegens haeren vader ter causen eenen acker landt genaemt de veursten claijsacker” (cijnsgrond **).


"angaende de twee partye landts leen wesende gheleghen up den voorn wyck van raveschoot het eene ghenaempt het poothardeken ende het andere het wulgardeken(SvG).

Deze gronden gingen over op zijn zoon Andreas uit zijn eerste huwelijk:
 "Op den 21 novemb 1667 heeft andries haeghens syn leen verheven hem verstorven vuyt de hoofde van synen vader lieven haeghens gheleghen op dheerl van raveschoot in twee stucken de eerste ptije ghenampt het potaerdeken groot vier hondert roen de tweede ptye ghenampt het wulghardeken groot vier hondert roen ten selven daghe soo heeft andries haghens synen eedt ghedaen als manne vande leene der vooy heerl actum" 
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), folio 96r°).

Nadien vinden we bij:
“Dionisius Bracke filius Jacobus causa matris Livine Haegens bij successie van Lieven Haegens haeren vader (c), hout een leen bestaende in eenen partije land genaempt het potaerdeken groot ontrent 400 roeden… zuijt de Raveschootdreve …west de wallen van d’hofstede van Raveschoot"
en bij: “Christine Dauwe filia Lieven weduwe Jacobus Van Damme bij successie van haere moedere Pietronelle Haegens (d), houdt een leen van desen hove zijnde een partijeken lants groot vierhondert roeden en volgens metinge Carbonelle 390 roeden genaempt het wulgaerdeken (e)" (achterleen**)


(c) xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /> Tak 3.
(d) Petronella's echtgenoot Livinus Dauwe is doopheffer bij een kind van de hierboven vermelde Egidius (Gillis) Baes. Haar ouders zijn onbekend.
(e) vermoedelijk plaats aan de beek waar wol werd gewassen.


"item is den overledene erfachtych ghestorven was hem competerende eene partye van lande gheleghen binnen de prochie van calckene ghenaempt
dheye(SvG)

“Jan Hulstaert filius Jacques bij coope van Pieter Haegens (f) volgens coop ende erfve vanden 31 en decembre 1770, houdt een leen van desen hove zijnde een partijeken lants genaemt d’heije(cijnsgrond **)

(f) het staat niet vast wie deze Petrus was.

 

"Op desen 8e january 1663 soo heeft jaquis haghens (g) syn leen verheven hem ghesucqsydeert by coope gillis onghena ghenampt den tarweacker groot vyf hondert roeden  Item ter voorz daghe soo heeft jaquis haghens synen eedt ghedaen als man van den leene ter manynghe van den voorz balliu"

(g) wellicht Jacobus, gehuwd met achternicht Joanna Haeghens ( Tak 3)

(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), folio 40r°).

16 jaar later: "Op den 16e december 1679 heeft lauwereys (h) haghens als vocht over de weesen van jaquis haghens het leen verheven ghenampt den tarweacker het selve heml verstorven metten overlyden van hune vader groot vyf hondert roen Ten selven daghe soo heeft lauwereys haghens synen eedt ghedaen als man van leene"

(h) Laurentius trad vaak op als voogd (h) Tak 3.
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), folio 158v°).

Een eeuw later vinden we opnieuw een spoor bij een achterkleindochter van Laurentius: “Geeraert Ferpon causa uxoris Joanne Marie Haegens bij successie van Lieven Haegens haeren vader hout een leen oock genaemt den tarweacker groot ontrent twee gemeten” (achterleen **).

- de "steurtenackere", Pieter Bracke causa uxoris Pieternelle Haegens (zus van Joanna Maria - achterleen uit het landboek 1769)

- "Bartholomeus vanden Bossche filius Bartholomeus houdt een leen van desen hove zijnde een partije land genaemt de kleine warande"... hem competerende bij successie van Livine Haegens sijne moeder die het hadde bij versterven van jacquis haegens en Pietronelle Cornelis haere vader ende moeder" ( Tak 3/**)

- de "lange veurre", 971 roeden, Andries Haegens (leen- en renteboek).
Mogelijks Andreas fs Livinus en Petronella De Wilde
( Tak 4). Een 'veurre' is een ploegvoor, greppel.



Detail van de Popp-kaart met aanduiding van enkele lenen (in het midden de Raveschoothoeve, bovenaan de Hanselaarstraat):


27. het wulgaerdeken

 

37. het potaerdeken

 

43. de kleine warande

 

59. de tarweakker

 

73. de lange veurre

(kaart **)
 


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Baljuws van Raveschoot (16de - 18de eeuw)
Wat de functie van baljuw precies inhield, kwam eerder aan bod (Stand van Zaken (h). Tijdens het onderzoek werden de baljuws van de heerlijkheid Raveschoot opgelijst. Hieruit blijkt dat leden van de plaatselijke families HAEGHENS en DE VIJLDER het ambt regelmatig uitoefenden (a). Het overzicht, net zoals dat van de eigenaars, biedt een referentiekader om (nieuwe) gegevens te plaatsen in de tijd.

(a) dit gebruik was van alle tijden: "Wanneer men de samenstelling van het baljuwskader tijdens de late middeleeuwen onder ogen neemt, wordt men onmiddellijk getroffen door het regelmatig opduiken van dezelfde familienaam. Naamgenoten zijn wel niet noodzakelijk verwanten, maar toch kan het geen toeval zijn dat zoveel baljuws dezelfde familienaam droegen. Bij nader onderzoek  komt men dan ook op het spoor van een reeks families met sterke ambtelijke traditie, die de vaste kern van het baljuwskader vormden".

(Het grafelijk baljuwsambt in Vlaanderen tijdens de Boergondische periode, J. VAN ROMPAEY, 1967, p. 236)


   Datum

BALJUWS

1571

1603

Anthonis Temmerman (b)

Livinus Haeghens (c)

1610

1648

Jan Haghens (d)

Jan Schepens (e)

1653

Livinus Haghens fs Livinus (f)

1656

Gillis De Vijldere (g)

1685

Gillis Brouckaert (h)

1700

Joos De Vylder (i)

1708

Fransoijs De Vijlder (j)

<1794

Franciscus De Vylder (k)

1794

Emanuel Van der Moere (k)



(b) "Dit naevolgen es de pacht binne Hartbuer ende Raffeschoot...Eerst Raffeschoot...Anthonis temmerman bailliu myns heere van Resseghem ende nieugaversch binnen wettere bedienende tselve officie".
(Wetterse penningkohieren, SA Gent, reeks 28-79/333, f?)

Te Raveschoot "werd afzonderlijk rekening gehouden, hetwelk jaerlijks, ten bijwezen van eenen kommissaris, door het hoofdkollegie van Dendermonde afgevaerdigd, plaets had". Deze rekeningen zijn, voor zover bekend, niet bewaard.

(Geschiedenis van Wetteren, J. BROECKAERT, pp. 53-54)

(c) "Ic Jor jan de zaman heere van poorte als erfachtigh van hove en heerlichede van raveschoot int landt van dendremonde attesthere als …elicken darut behoort dat ic gheconstitueert en ghecommiteert hebbe, constitutor en commitere by desen lyeven haeghens fs. jacobs omme te bedienene de voorz hovelichede als baillú". (16/07/1603) ( Tak 4)
(Gent, Adelsarchief Piers de Raveschoot, nr. 634)
(d) "voorn hofstede van jan hagens balliu van Raveschoot" (Landboek Kalken 1610, f103r°). Broer van baljuw Livinus (c) & stam-overgrootvader ( Tak 1).
(e) "in d’absentie van jan schepens bailliu…actum den ij Jany 1648".
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot, f?)
(f) zoon van baljuw Livinus (c). "Lieven haghens fs lievens heeft synen eedt ghedaen als bailliu van heerlykhede van Raveschoot van jor Remij de Saman heere van port desen 17 Junij 1653".
(ibidem, f15r°)
(g) "ter manynghe van gillis de vijldere balliu". (30/10/1656)
(ibidem, f27r°)
(h) "Quote ende lantbouck onderhouden bij Gillis Brouckaert, bailliu van de wijck ende heerlijckheid van Ravenschoot". (28/11/1685)
(SA Wetteren, Alfabetische naamlijst op de familienamen van het quote of landboek van 1685 tot 1798 Ertbuer en Ravenschoot, J. CLINCKSPOOR, 1992, III)
(i) "desen VI April 1700 was ondertekent joos de vylder bailliu".
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 51: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot, f2r°)
(j) "Inde saeke van fransoijs de vyldere bailliu causa officio ter eendere syde contra marie de maesschaelck weede van bauduyn cornelis...voor leenmannen van raveschoot den 4en aprils 1708".
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), nr. 508: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1649-1699)
(k) "Op 6 februari 1794 had ten huize van Franciscus De Vijlder, baljuw en houder van het landboek van de heerlijkheid en het leenhof van Raveschoot de overdracht plaats van zijn functies als baljuw en zaakwaarnemer wegens sijne impotentie (sic), aan Emanuel Van der Moere, griffier van Laarne". ( Stand van Zaken (h)
(Enige gegevens over de heerlijkheid Raveschoot, E. SCHEPENS, Castellum, jg. VII, nr. 2, juni 1990, p. 10)


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Eigenaars van Raveschoot (14de - 19de eeuw)

De gekende eigenaars kwamen in het bezit via erfopvolging, aanhuwelijking of aankoop en voerden de titel 'heer van Raveschoot'. In het feodale stelsel waren zij als vazal van de machthebber belast met een paardendienst, dwz. in oorlogstijd moesten zij een paard leveren. Deze verplichting werd later omgezet in de betaling van een jaarlijkse geldsom.

"le fief te Raveschot [...] dont ledict fief en temps de guerre le service dung cheval"
(ARA, Fonds van de Rekenkamer, nr. 1102: Het Leenhof van Dendermonde (1473), p. 151) 

Jan van den Velde fs Jans houdt een leen van mynen heere van Dendermonde groot zynde XLIIIJ bunderen ende is geheeten Raveschoot [...] ende staet dit voorseyde leen teenen peerdedienste op sheeren coste enden ten relieve naer costume".
(RA Beveren, nr. 96: Het Leenhof van Dendermonde - register met leenverheffingen van de 16e eeuw tot 1789, f°168v°)
"dit voorn leen staet ten dienste trouwe ende waerheden mynen gheduchten heere in huutvaerden ten dienste van eenen peerde up sheere coste". (ca 1532)
(RA Gent, Adelsarchief Piers de Raveschoot, nr. 634: recepissen en denombrementen van lenen (1546-1795)

"dit myn voorn leene staedt ten dienste trauwe ende waerhede mynen gheduchten heere den Co(ninklyken) ma(jestey)t in huudvaerden ten dienste van eenen peerde up sheeren cost". (26/06/1569)
(Ibidem)

"Staende 't selve Leenhof ende heerlykheyd ten dienste, trouwe ende waerhede zynen voornoemden heere in uytvaerden ten dienste van eenen peerde op 's heeren coste". (09/06/1795)
(Geschiedenis van Wetteren, gevolgd van eene historische schets der omliggende gemeenten, J. BROECKAERT, 1862, p. 64)

Z
ij waren dikwijls afkomstig uit het Gentse. Dit is zo voor de families DE SAMAN (oorspronkelijk uit Sinaai in het Waasland), COORNAERT, TRIEST, PIERS en DE LOOZE.

Datum

EIGENAARS

<1387

Jan van den Wincle (a)

1387

Jan de Schoutheete (a)

1469

Johan vanden velde (b)

1473

Johan vanden velde fs Johan (c)

1525

Gillis de cupere (d)

1537

Willem de cupere fs Gillis (e)

1569

Bauduwyn de cuupere fs Willems (f)

1575

Gillis de Zaman (g)

1602

Jan de Zaman fs Gillis (h)

1653

Remigius de Zaman (i)

1657

Jacques Coornaert fs Pieter (j)

1682

de kinderen van Jacques Coornaert (k)

1713

Jan Franchois II Triest (l)

1716

Marie Theodore Triest (l)

1732

Jan Charles Ignace Piers (l)

1767

Charles Piers (m)

1795

Augustin Hyacinth Joseph Piers (m)

1809

Philippe Piers (n)

1825

Eugène Jean Piers (m)




(a) "Er waren twee bijzondere heerlijkheden in deze gemeente: Raveschoot en de Nieuwe Gaver. Eerstgemelde behoorde, zoo wij gezien hebben, nog in de eerste helft der XIIIe eeuw aan de heeren van Dendermonde. In 1387 werd zij bij de verdeeling der nalatenschap van Jan van den Wincle en zijne echtgenoote Maria van den Kerchove, toegewezen aan Jan de Schoutheete, gehuwd met Margareta van den Wincle". (Geschiedenis Van Kalken, F. DE POTTER & J. BROECKAERT, 1889)
(b) "Jehan vanden velde tient ung fief de monsgr contenant xviij bonniers et est appelle le fief de Ravestot (sic)".
(RA Brussel, Fonds van de Rekenkamer, nr. 1101, het Leenhof van Dendermonde, 1469, p. 95)
(c) "Jehan vanden velde fs Jehan tient ung fief de monsgr contenant xviij bonniers appelle le fief de Raveschot".
(ibidem, nr. 1102, het Leenhof van Dendermonde, 1473, p. 151)
(d) "Ic pietere haghins kenne ende lyd dat ic haudende ben in achter leen van Gillis de cupere eluf buyndere leens luttel min oft mer ter cause van zynen leen herlicheit ende laetschap van raffescoot". (09/06/1525)
(RA Gent, Adelsarchief Piers de Raveschoot, nr. 634)
(e) "Ic lieven vanden velde kenne ende lyt dat ic haudende ben van eenen leen vanden heersamen Willem de cupere fs gillis van zyn hove dat hy haudende is met jan haghins…ligghende in raffescoot". (16/02/1537)
(ibidem)
(f) "Ick Jan Clays bailliu der Co. Mat. onser gheduchten here van zynder stede ende heerl van wettere kenne by desen ontfaen thebben van Bauduwyn de cuupere fs Willems den…ende denombrement van zynen leen ghenaempt tleen van Raffeschot". (26/06/1569)
(ibidem)
(g) "gillis de zaman thesaurier (?) inden raedt van vlaend erfachtich heere van hove en heerl van raveschoot". (06/07/1580)

(ibidem)
(h) "Ick Jan de zaman audste leenhoir van wylent Gillis de zaman myn vadere, kenne dat ick haudende ben van myn leenhof ende heerlicheyt van Raveschoot". (20/05/1602)
(ibidem)

"1607 Schepenen van der Kuere…Dheer Jan Saman, heere van der Poort".
(Maatschappij der Vlaemsche Bibliophilen, 1854, p.139)
"Jan Zaman, heer van Ter Poorte, schepen van Ghedeele in 1613".

(Jaerboeken van het souvereine gilde der kolveniers, busschieters en kanonniers, gezegd hoofdgilde van Sint Antone te Gent, Deel 2, ed. F. VANDERHAEGHEN, Gent, 1867, p. 20)

"1621 Joncheer Jan de Zaman, heere van der Poort, van de wercke, obiit (overleed) ende in zyne plaetse wierd van de heeren gecreëert als ontfanghere van de wercke, dheer Jacques Bossier"

(Memorieboek der stad Ghent: van 't j. 1301 tot 1737, Volume 3, A. VAN HEULE, 1854, p. 158)

(i) "bouck ende leenhove van Raeveschoot die onderhauden wordt ten versoucke van joncheer Remie de Saeman heere van tselve Raeveschoot". (17/01/1649)
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), nr. 508: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1649-1699), f1r°)

"De wapens op het tweede venster waren niet van Remigius de Zaman, abt van Loo en van Gillis Blomrae, maar wel van een naamgenoot en bloedverwant van den abt: Remigius de Zaman, heere de la Porte".
(Biekorf, Volume 37, 1931, p. 342)

(j) "1656 Schepenen van der Kuere…Dheer Jacques Coornaert".

(Maatschappij der Vlaemsche Bibliophilen, Volume 2, 1854, p. 207)

"denombrement der heerl van ravenschoot overgheven bij dheer jacques coornaert die het vercregen heeft by coope jegens jr saman inde alle sijne...ten volgens recepisse van deze 9 9bre 1657
Ick d’heer Jacques Coornaert fs d’heer Pieters oudt schepenen der stede van Ghendt bekenne by desen mynen denombremente dat ick houdende ben van edele ende hoochgheborenen heere…philippe baltazar van…villain…heere van wettere ende calkene…myn
heerlichede ende leenhof ghenaemt…Raveschot groot zynde vierensestich bunderen en halff ende hondert roeden luttel min ofte mere
".
(RA Gent, APR, nr. 634)

(k) "in 1676 aan Jacob Coornaert, heer van Kerkhem en Roncheval; in 1682 aan de kinderen van dezen laatste uit zijn huwelijk met Suzanna de Blicquoy".

(l) in 1713 kocht Jan Franchois II Triest, gehuwd met Isabelle van Duerne, het domein van de familie Coornaert. Na zijn dood in 1716 werd zijn dochter, Marie Theodore Triest, vrouwe van Raveschoot. Zij huwde met Jan Charles Ignace Piers in 1732.
(privé-archief Ronald Piers de Raveschoot)

Merkwaardig genoeg bestond er te Gent een gelijknamige heerlijkheid, die tevens afhankelijk was van het Leenhof van Dendermonde: "
La seigneurie de Raveschoot, à Gand, formait un fief qui relevait de la cour féodale de Termonde; elle s'étendait du pont des Cinq Arcades jusqu'à la porte de S'Liévin, au quartier nommé het Zand, et touchait vers l'ouest aux Munkmeerschen, où la cour de cette seigneurie (het hof van Raveschot) était située. La maison fut reconstruite par Liévin Triest, qui possédait cette seigneurie au XVIe siècle, en 1563 d'après la date marquée à la façade et conservée sur l'estampe".

(Messager des Sciences Historiques, des Arts et de la Bibliographie de Belgique, ed. J. DE SAINT-GENOIS et al, Gent, 1854, p. 351.)

Frans Triest fs Charles deed hiervan op 20/07/1611 leenverhef met een erfelijke cijnsrente van 7 pond 12 schellingen 6 penningen groot, 24 kapoenen en half, 2 ganzen, een hoen en een vierendeel tarwe die diverse laten golden. Bij verkoop van een perceel werd er een pond peper geëist.

(Het Leenhof van Dendermonde tijdens de vijftiende eeuw, W.STEVENS, 2013, p. 444) 


Op 25 april 1345 kocht de Gentse schepen Simoen van Raveschoot deze heerlijkheid aan. De familie van Raveschoot was een Gentse patriciërsfamilie die in de loop van de vijftiende eeuw stilaan aanvaard werd als een adellijke familie. Vanaf 1470 werden ze met zekerheid als edelen beschouwd. Ze behoorden tot de Gentse elite en namen in de periode 1350-1500 niet minder dan negenentwintig schepenambten op”.

(K. GOSSELIN, Een adellijke familie in het laatmiddeleeuwse Gent: de familie van Wedergrate, 2011, p. 67)

Simoens kleindochter Lysbette huwde Simoen Borluut. Hun dochter trouwde op haar beurt met Christoffels Triest, eveneens schepen te Gent. Tot ca. 1650 had de familie Triest het domein in handen. Jan Franchois II stamde af van een broer van die Christoffels, nl. ridder Claes Triest, voormalig hoogbaljuw en…schepen te Gent. Men kan vermoeden dat de sterk verwoven geschiedenis hem ertoe aanzette om de gelijknamige heerlijkheid aan te kopen.


(m) "In 1795 is Augustijn Piers (zoon van Jan Charles Ignace), na het overlijden van zijn broer Charles, heer van Raveschoot …Zijn zoon Eugène Jean, geboren te Gent op 30 december 1783, volgde hem op". Eugène Piers was tevens senator (1831-35) en burgemeester van Olsene in 1836.

('Enige gegevens over de heerlijkheid Raveschoot', E. SCHEPENS, Castellum, jg. VII, nr. 2, juni 1990, p. 10)
(n) tevens zoon van Augustijn. Hij werd later burgemeester van Gent (1819-26).
(privé-archief RPR)


D
e Gentenaar Jean-François de Looze kocht vanaf 1808 systematisch gronden op, die overgingen op zijn dochter Thérèse, die zou huwen met Félix de Limon. Hun dochter Eugenie ten slotte trouwde in 1843 met Charles de Kerchove de Denterghem. In 1898 bezat de familie Piers nog zo'n 9 ha.

('Enige gegevens over de heerlijkheid Raveschoot', E. SCHEPENS, Castellum, jg. VII, nr. 2, juni 1990, p. 24 en privé-archief RPR)


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het Adelsarchief Piers de Raveschoot

Nazaat Ronald Piers de Raveschoot uit Italië zette mij op het spoor van dit fonds in het RA Gent (a). M. Gysseling publiceerde in 1956 een inventaris die ter in zage ligt in de leeszaal (toegang 177), waarvan nrs. 633-642 ons aanbelangen.  In 1732 kwam de Gentse familie Piers via aanhuwelijking in het bezit van de gelijknamige heerlijkheid (b). Het fonds was mij reeds bekend, maar ik kon niet vermoeden dat dankzij hun goede zorgen ook handschriften uit de 17e, 16e en zelfs de 15e eeuw bewaard bleven.

(a) in het kasteel te Olsene verhuisde het archief in oktober 1918 van de zolder naar de kelder wegens de intense bombardementen in de streek. Stanislas Piers de Raveschoot bracht het toen persoonlijk naar Gent. Hij kreeg gelijk: in de volgende dagen werd het kasteel beschadigd door de bombardementen (gelukkig was de familie naar Gent gevlucht en werd niemand gewond). Uiteindelijk werd het archief in depot toevertrouwd aan het RAG.
(b) hun familie
naam werd officieel gewijzigd naar Piers de Raveschoot bij KB van 17/03/1885, al droegen nà 1732 reeds verschillende leden de naam van hun belangrijkste heerlijkheid, zoals gebruikelijk was bij de adel.
Hier gebeurde net het omgekeerde van te Gent, waar de gelijknamige heerlijkheid in de tweede helft van de 14de eeuw de naam kreeg van de eigenaars, de familie..."van Raveschoot"! 
(http://users.skynet.be/fb969969/pagina3.html)

N° 634: recepissen (c) en denombrementen van lenen (d) 1546-1795

- "Ic pietere haghins kenne ende lyde dat ic haudende ben in achterleene (e) van Gillis de cupere […] luttel min oft mer ter cause van zijnen hove heerlichheyt ende laetscepe van Raffescoot..., mits dat ic gheenen zeghele (f)...huyze...heeft jan de mol secretarys vanden voors laetscepe dit raport te mijnen...ghescreven ende gheteckent" (09/06/1525)

(c) ontvangstbewijzen.
(d) rapport met de namen van het leen, nieuwe leenman en leenheer, het leenhof waaronder het ressorteerde, omvang (oppervlakte, ligging, bijhorende rechten, achterlenen, …), feodale verplichtingen  (leendienst, overdrachttaks, …) en andere lasten (renten, cijnzen, …). Binnen de 40 dagen na het afleggen van de manschap aan de leenheer of baljuw over te maken.
(e) land wat een leenman op zijn beurt aan een ander in leen gaf.
(f) losse akten op perkament werden dikwijls bekrachtigd met onderaan een lint en wassen zegel van het familiewapen. Dit was zeker niet enkel het voorrecht van de adel. Uit de tekst blijkt dat leenman Pietere, mijn stamoud-grootvader, helaas geen zegel(ring) had, en de opsteller het rapport liet ondertekenen. In het Algemeen Rijksarchief te Brussel loopt sinds 2008 een digitaliseringsproject van de zegelcollectie (bijna 38.000 stuks!)
(http://search.arch.be/nl/zoeken-naar-archieven/zoekresultaat/ead/rabscans/zoekterm/zegelafgietsels/eadid/BE-A0510_005990_005868_FRE)


"Ic lieven vande velde fs jans kenne ende lyt dat ic haudende ben van een leen vanden heersamen willem de cupere fs gillis van zyn leene dat hy haudende is met jan haghins" (15/-/1537)

Ic jan monen baelliu der C Mt onsen gheduchten heer van zynder stede van Wetteren kenne by desen ontfaen hebbende van lauwereys de cupere fs gillis als man van vooghdye van den weesen achterbleve by den overlyden van willem de cupere...houwen diversche personen van mij in achterlene ghelyck hier naer vclaert...peter haghins met gaders jan vanden velde die houden xviii bunderen leene vanden voorn leene...ende dander heelft behoort toe peter haghins tot synen leene" (08/03/15..)

- recepis van de Wetterse baljuw Lauwereys Everden: "jan haghens vi bunderen floreyns haghens vi bunderen" (18/10/1553)

- kopie van een recepis van Jan Clays, baljuw te Wetteren  met achterleen: "jan haeghens zes willem haeghens fs floris zes bundere" en "behoort my (g) toe den helft ende dander behoort toe jan haeghens tot zynen leene" (26/06/1569)

(g) bauduwyn de cuupere fs willems.

- recepis van 20/05/1602:   

f1r° ”Ick Jan marchille als Bailliu van edele ende moghende heere Mr Lamorael Vylain heere van Masseme Wes trem Wettere Calckene, kenne ontfaen thebbene onder de zaghe van Jan de zaman heere van poorte […] zyn raporte ende denombrementen van zyn leen…Ick Jan de zaman audste leenhoir van wylent Gillis de zaman myn vadere, kenne dat ick haudende ben van myn leenhof ende heerlicheyt van Raveschoot”

f2r° ”den wulgaert groot een ghemet en 100 roeden tsamen gheleghen oost Janneken haghens ende Lauwereys van damme”

”de cleene warande…oost Janneken haghens

het tarwestuck…oost Janneken haghens

 Lieven haghens een bundere en half oost theerenstraete

f2v° “twee stucken eene ghenaemt den drooghen ghenst oost Lieven haghens zuudt Pieryne haghens…dandere ghenaemt tspeurnackerken oost Pieryne haghens zuudt de dreve daeranne ghelant Andries de meulenaere ende Adriaen haghens

Adriaen haghens fs Jans een bundere ghenaemt den choenynghe (?)”

Pieryne haghens uxor Pieter salemon 500 roeden in een stuck oost Pieter mathys zuydt de dreve van Guillaume vander biest west tspeurnackerken”

f3r°“stick ghenaemt de heye oost theeren straete zuudt den oostbosch west Adriaen haghens

f3v° “oost Lieven haghens Michiel burm ende Jan haghens zuydt theeren straete”

“Gheleyn clauwaert up een hofstede groot ontrent 800 roeden ghecommen van Pieter de conynck ende de weesen willem haghens […] oost ende noort theere straete”

Jan haghens fs Jacobs by versterfte van zynen vadere up een hofstede groot een bunder 500 roeden oost ende zuudt theere straete noch Jan haghens up een stick landts ghenaemt het steken (h) groot een half ghemet…noort theere straete”

Elisabeth haghens uxor Michiel burm up een hofstede groot 600 roeden oost theere str zuudt Jan haghens…noort Lieven haghens

Lieven haghens fs Jacobs up twee ghemeten […] oost theere straete zuydt Michiel burm” iets verderop “landts ligghende west Janneken ende Mayken haghens


(h) dit perceel legt een verband tussen 3 opeenvolgende generaties van rechtstreekse voorouders:  Jacob-Jan-Jacquis (zie hieronder).

- "denombrement der heerl van ravenschoot overgheven by dheer jacques coornaert die het vercregen heeft by coope jegens jr. saman ind alle sijne [...] volgens recipisse van date 9 9br 1657". 11 ongenummerde folio's van ontfangher Nicolaas Van Hecke. Uittreksels:
"een bunder ende hondert roeden genaemt de burghemetten over de beke oost ende noort de weesen van jan haghens"
"eerst den grooten meersch groot een bunder hondert ende zessendertigh roeden, oost jacquis hagens zuyt jan coolman west dit leen, noort de dreve, het tweede ghenaemd het heyken, groot twee ghemeten, oost d'heer jan baert suyt de dreve west livyn hagens noort het straettien daermedegaende"
"het tweede stuck genaemt den wulgaert groot een gemet ende hondert vyff roeden toebehoorende lieven hagens by coope"

 ( De Heerlijkheid van Raveschoot 2.)
den potaert groot een gemet en sessentachentigh roeden toebehoorende Livien hagens
lauwereys hagens by versterfte van synen vaeder de twee deelen ende de weesen jan hagens
Item jacquis hagens by versterfte van Caylynen Baudin (?) een bunder ghenaemt de coghe…(?)
Item jacquis hagens filius jans vyffhondert roeden in een stuck oost s’heeren straeten zuyt de weesen van huybrecht faillant
Item Lucas cornelis end de weesen van pieter cornelis een bunder tsamen by versterfte van synen moeder maeyken hagens, oost d’heer Jan baert suyt de weesen van huybrecht faillant”
hondert roeden in dry stucken dienaendander toebehoorende de weesen van jan haghens filius jans met consoorten, commende by versterfte van haerlieder moedere”
“Item behoort tot desen mynen voornoemde leenen ende heerelichede, noch ontrent vyftigh bundere erfen van welc ick hebbe eene heerelycken penninckrente van ontrent sevenendertigh schell parys  t’jaers, die diversche laeten moeten betaelen”:

Livin hagens by coope van mattheus van eesvelde op twee dachwant en half genaemt voorsten claeysacker
( De Heerlijkheid van Raveschoot 1) 

Livijne vandensype lest (i) weduwe van jan hagens by coope van livin everaert op eene hofstede groot een bunder, daermede oock tegoeden heeft livin de maerschalck als liggende oock inde selven hofstede by versterfte van synen vaeder” ( Stand van Zaken)

jacquis hagens by versterfte van synen vaeder op een stuck landts genaemt het steken groot een half ghemet …noort s’heeren straete” ( (h)

(i) "lest" betekent meestal: recente, vlak voor iemands dood. Hij stierf echter zeker voor 11/01/1645.

- J
oos De Meuleneere bezit het leen de ‘heye’ oost de Hanselaarstraat en zuid “dhoirs van jan haghens” (16/09/1583)

N° 638: renterol eerste kwart 15e eeuw 

"De weduwe en de kindre jacop haghens"

N° 642: varia 1580-1795

- "jan de gheest fs jacops daer aen ghelandt west mr gillis bautens oost tscheere straete zuit jacop haghens noort jacop haghens twee ghemet ofte daer ontrent 1574” en “lande van raffeschoot jacop haghens fs jans daer aen ghelandt oost tscheere straete mr gillis bautens zuit tscheere straete woont jan de gheest groot zynde een bunder ofte daer ontrent ” (26/01/1574)

-"Ic Jan de vyldere kenne en lyde dat ic houden ben van…leen ligghen en sorteren ond de prochie van wetteren daer…groot int gheheele twaalf bund tien dacht en een half lettel min…te weten…dat deen ghenaempt is den grooten meersch danof dander den wulgaert oost ghelant jan haghens west…gillis saman, noch twee stucken deen ghenaempt…hof en dand den warande bosch oost ghelant gill saman west den bund adriaen de mueleneere, en ande warande bosch zuyt gillis saman en oost jan de vyldere Noch een stic ande groote en cleene warande oost en west jan de vyldere…grooten ackere is ghelandt oost de bund van floreys haghens zuyt de bunderen van adriaen de mueleneere een stic ghelant oost de bund van selven floreys haghens..." (
20/06/1574)

verkoopsakte van 06 juli 1580:

Wy Jacop (j) Adrian en Jan haghens fs jans metsg willem haghens fs floreys, kennen en lyden by desen wel en deuchdel vcocht hebbende gillis de zaman ...(k) inden raedt van vlaend(eren) erfachtich heere van hove en heerl van raveschoot desen helft van ver…en jaerlicksche heerl rente als ons elck...zyn competeert inde voorz heerl  te weten ontrent… h…d schell parisisch metsg thienden penning vlaemschen buynder ghelt en datter… en zonder mogl… en  dat voor de somme van zes ponden groot eens die wy van voorz zaman by desen kennen ghereet ontfang thebben..., d… nemt oock de voorz zaman tsynen laste zulck... wy zouden mogl ghehauden zyn over den helft van de Co(ninclycke) Ma(jestey)t…te dienen met eenen peerde danof hy zaman den voorz vcoopers belooft ton…en… voorts de voorz vcoopers en ...elck... van… wettel…te verhueren en pachten en oock erfenisse en onterfenisse ... alst noodt is dus tallen tyden en w…als d…van…zal wesen en dat up verbant van…en goedinghe…ons hanteecken (l) hier volgt ghestelt den VIe july XVc tachentich


(j) de stam-betovergrootvader.
(k) de afkorting valt niet te ontcijferen, maar ik kreeg via het Facebook FV-forum een link naar een gebeurtenis in 1560: "meester Gillis Zaman, deurwaarder bij den Raad van Vlaanderen, zich ten zijnent aanbood, niet om zich de keel te verfrisschen met eenen teug lekker Cruybeeksch bier, maar wel om hem met weinig complimenten aan het verstand te brengen, dat Gaspar Douchy, heer en meester der prochie, de onmiddellijke sluiting zijner taverne te Gent geeischt en bekomen had ".
(‘Het “Backersveer” te Cruybeke, voormalige eigendom der stad Antwerpen (1531-1819)’, E. DILIS, Annalen, vol. 23, Cercle archéologique du Pays de Waes, 1904, p. 212)

(l) Jan en Jacobus ondertekenden met hun merck "Y" (als analfabeet). Typerend voor dit tijdvak is het gestileerde monogram tussen voor- en familienaam, geflankeerd door het jaartal. Vgl. met het monogram van stam-overgrootvader Johannes in 1642:
     ( Stamreeks):








Vergelijken we deze gedeeltelijke transcriptie met de Wetterse penningkohieren van 1571-72: "Dit naervolgen es de pacht binne Hartbuer (m) ende Raffeschoot" (stadsarchief Gent (SAG), reeks 28-79/333, bron: L. BETTENS)

(m) de enclave Ertbuur nabij Laarne die ook tot Wetteren behoorde.

Pachters

f37r° "
Jacob haghens haudt van weesen van florine haghens zeven bunder zailants"

“Dezelve haudt van jan haghens 700 roen”

Jan haghens haudt van zinen vadere 800 roen"

Jan haghens ende gillis de cuypere bezitten eenen rentbouc iaerlix weirt zynde…”


Eigenaars


f57r° “Propreteyt van Raffeschoot”

“Eerst jacob haghens haudt eenen behuysde hofstede groot 700 roen"

Jan haghens haudt 7 bunder lants”

“de weesen van florence haghens hauden 7 bunder bosch”

 

- aanstelling als baljuw op 16 juli 1603 van Livinus, broer van stam-overgrootvader Jan ( Tak 4):

Ic Jo(nkhee)r jan de zaman (n) heere van poorte als erfachtigh van hove en heerlichede van raveschoot int landt van dendremonde attesthere als …elicken darut behoort dat ic gheconstitueert en ghecommiteert hebbe, constitutor en commitere by desen lyeven haeghens fs. jacobs omme te bedienene de voorz hovelichede als baillú, en al te doene dat een goet getrouwe baillú schuldich is mitgs te ontfaene de reliefen (o) en camerlinckgheldt (p)  thiende pennynck en alle jaerlicsche en andere extraordinaire baten pachten in ...menten ...en dependerende de voorz heerlichede, en danof ..te… alzoo v…alst noodt zy oock te erfene en onterfene alle de achterleenen en erfven door mijn voorn heere ghehauden, feauteytscap te doene, bal…ken waeterslooten en diesghelycke devoiren te doene (q) en rechten te onderhaudene naer costume aldaer gheuseert. Boven dien de ...andere belanghen ter causen van haerlieder gronden ofte…te bedwynghene … met mannen en laeten van voorz hove dus volghende af en …te…naer usantie van zelven hove. Bezondere dat de voorz haeghens ghehauden wordt my danof rekenynghe… en… te doene tallen tyden die verzocht zynde verzouckende en begheerende midts dien…mannen en laeten van zelve heerlichede en andere… noodt dat den voorz haeghens hauden van huerlieden baillú en met hem alle acten van justitie daer de voorz heerlickhede angaende alst van noode wordt toorconden hier onder ghestelt datum...den X6en. July 1603

 

(n) als landeigenaar verpachtte hij verschillende percelen aan Livinus ( Landboek 1610).
(o) relief d’un fief: leenverheffing met wissel van gebruiker en de daaraan gekoppelde taxen.

(p) vaste som (10 ponden parisis) die de nieuwe leenman aan de heer betaalde bij wandelkoop (overeenkomst) of sterfkoop (overlijden).
(q) beekschouwing?


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het Kalkense landboek van 1610

Deze voorloper van het  kadaster werd opgesteld om grondbelastingen te kunnen innen. Het vermeldt per wijk de aanpalende percelen met hun eigenaar (het clerus, de adel of particulieren), de aard van de grond (land, weide, meers, bos, hofstede), de oppervlakte en de ligging (via afbakening noord-zuid-oost-west). Pachters ("p") staan telkens bovenaan links. Dit register werd regelmatig geaktualiseerd.
Deze generatie slaat de brug tussen de 
16 en 17e eeuw, dus net vóór de start van de parochieregisters.

 

- “p Adriaen hagens

Jonch Jan saman up zynen ackere zuit de muelebeke west de strate noort den selven saman oost Paschier ranst 

- “Jan van zype fs Baud. ca ux.

Adriaen hagens ter causen van zynen kinder van Eliz. tsmeesters up ontrent een halfbund lants voor…noort den hoogen en naren herwech west Adriaen colman zuit Bernaert de mey en consoorten( wp 136 f48v°)

 - “p Jan hagens Jacob (a)

Jan drieghe up zyn hofstede groot een halfbund zuit tvoorgaende oost de strate west den zelven drieghe noort het goet van myn heere van vinderhaute

 

(a) f(iliu)s werd door de ambtenaar vergeten.

 

- “p Jooris hagens

Laureis bracke fs lau voor zijn hof en Jan drieghe up een bund lants oost tvoorgaende stuc noort west de strate zuit gijsel van ruiteghem

- “Adriaen haghens fs jans by boontinc wateringe” vlakbij “de lange zutters” en “tpapen ackere


"p matheus everaert
Ln hάgens bάlliu van Raveschoot up ontrent een gemet lάnts gelegen inde behuysde hofstede vάn Lάurens hάgens zynen broure oost de strate zuit straetken" (b) 






(b) uit de SvG van Livinus: "Item ten derden noch ontrent iiij c roen lants, leen wesende geleghen by hanslaer, noort en oost Laurs haghens, in syn lochtinck, zuyt aen straete".
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van Wetteren, nr. 346: Registers van staten van goed 1609-1620, f83v°)

- f84r° "de we margriete alleman (c)
Jacob hagens fs Ln
( Tak 2) up ontrent een halfbund lants oost tvoorgaende stuc noort de kercstrate west denys bracke zuit pr. bontijnc
 

(c) latere toevoeging, want zij werd pas weduwe in 1625.

 

- “Jacob van aerde up een halfbund lants…oost de strate zuit tvoorgaende noort ooc de strate west Adriaen hagens bij uxore we pierynken hagens

Pierynken hagens we Ln hagens by coope up ontrent twee gemeten landts noort de strate oost tvoorgaen stuc zuit jan nauts” ( kerkrekening 118 f6r° 1625)


- f103r° "ende voorn hofstede van jan hagens balliu van Raveschoot" (mijn stam-overgrootvader - generatie IV)

- f107r° “Jan hάgens balliu fs Jάcob (mijn stam-overgrootvader en zijn vader) up een bứnder lάnts west jάques dάnsάert zuit hứbrecht vάilliάnt cά(usa) ux(oris)...den oost bosch noort de dreve oost Joos ende Andries de mứeleneere


- "Jan hagens up ontrent een dacht (dagwand) noort de strate zuit en oost d'hoirs Anths mathijs west d'hoirs Denijs van driessche"


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het Kalkense landboek van 1654

Volgens de inventaris dateert dit register van 1654, maar het werd pas enige decennia later opgemaakt toen Mattheus JANSSENS de functies van baljuw en meier combineerde (1697-1712), en Jan DRIEGHE burgemeester was (a). Het verwijst wél naar toenmalige pastorale grondrechten: Declaratie van alle de wycken ende plecken van alle de stucken van landen gheleghen op de prochie ende heerlyckheyt van calcken, namentlyck van alle de novaelen (b), ofte nieuwe landen ende andere wycken ende plecken, daer den heer pastor deser prochie ende heerlyckheyt gheheel de thiende (c) is competerende in conformiteijte van voorgaende oude boecken naementlyck den ghone van jaer 1654”.

Per wijk staat onderaan telkens de aangestelde pryser (schatter) vermeld.


(a) hij komt niet voor op de lijst der burgervaders in Calcken door de eeuwen heen (C. DAUWE).
(b) “een ackere dye nyeuwe besaeyt es” (vocabularium Rhetorica die edele const van welsegghene, J. GOOSSENS, Antwerpen, 1553).
(c) de inning gebeurde aanvankelijk in natura, waarbij een tiende deel van de oogst werd opgehaald. Later werd dit recht dikwijls verpacht en voldaan in klinkende munt.


10e wijk


f36r°
"16 jan haeghens een ghemet lant, oost jan haeghens d'aude, suijt pr. de corte, west gilliaem bauwens, ende noort den grooten winters acker"
"17 jan haeghens fs denijs ( Tak 2) op een ghemet lant oost niclaeys frans van hecke suijt joris staelens, west lieven hooghwijs, noort gillis baes"

11e wijk

f39v°

"11 jan haeghens op ontrent acht hondert roeden lant, noort het voorgaende stuck, oost jan verhulst, suyt gillis de wilde, west bartholomeus bauwens"

f?
"20 jan haeghens hebbende in cheyns op ontrent een half ghemet lants gheleghen aende vierdonghen ghenaempt de twee bunders, suijt de straete, oost de weduwe joos schepens, west tvierdonghen straeten ende noort jacques baeten"

14e wijk

f51r°

"6 niclaeys frans van hecke cau: ex. op twee stucken lant over de ander wegende groot ontrent een bunder oost d'hoors van joanna haeghens wede. lieven scheere ( Tak 1), suijt jo[nkhee]r. jan waepenaert, west de hansselaerstraete"
"7 mijnheer smet deken tot zijne op vier hondert r.en lant oost jan meulewaeter tot lokeren, suijt lieven haeghens met zijn stede, west de hanselaerstraete, noort lieven d'hollander"

f?
 "25 lieven vanden abeele op een ghemet lant ghenaempt den beerkens, oost lieven onghena, suijt jan haeghens, west de wede. pr dierick, ende noort lieven van hoecke"

15e wijk

f60r°
"37 jan haeghens op ontrent vyf hondert Ren lant oost het voorgaen stuck, suyt lieven van driessche, west de wede. lieven calle als pachterse ende noort de straete"

17e wijk

f?
"8 pachterse wede. laurens haeghens (d) lieven colman op ontrent een half bunder lant, west het voorgaen stuck, oost jan de vilder, suyt jan bauwens, ende noort het pachtgoed van raffelschoot"

(d) wellicht Catharina Van Hecke, gehuwd met Laurentius fs Jacobus
( Tak 3).

"12 gillis raes fs. jans causa ux: op ontrent een bunder lant, oost de wede. lauw: haeghens met haere stede, ende noort jan vanden abeele met sijne stede"

f64r°
"13 de wede. laurens haeghens, ende de wede. lieven vervaet tsaemen op vier ghemeten lant op de west sijde, oost het voorgaende stuck, suyt de straete, en west gillis baes cau ux:"
"14 de wede. laurens haeghens op haere hofstede met een stucken lant up de west syde, oost het voorgaen stuck, suyt de straete west de musschestraete, ende de vyf weegsschen, en noort joachem de kinder, groot ontrent een half bunder

f?
"27 de quesel haeghens (e) woonende tot laeren op een ghemet lant, noort het voorgaende stuck oost dhoors van lieven van driessche suijt de wede. joos baes met de recten west jor. triest"

(e) quesel = kwezel of ‘geestelijke dochter’: meestal ongehuwde vrouw die niet intrad in het klooster, maar haar leven wijdde aan God via gebed en meditatie. Zij droegen vaak zwarte, sobere kledij en hielden zich bezig met handenarbeid, onderwijs (vaak de zondagscholen), ziekenzorg en liefdadigheidswerk. Ter illustratie een testament uit het kerkarchief: "Compareerde voor mij onderschreven heer ende meester Felix vande Wattijne onderpastor tot Calcken ter presentie van Joannes pieters ende Jacobus schatteman getuijgen daer tot aensogh in perssone Joanna Maria haegens (f) geestelijke dogter tot Calcken genietende niet alleenlyk haere gesondheyd maer ook het gebruyk van haer verstand en zinnen, soo als aen mij ende ondergenaemde getuijgen vuyt verscheijde redenkavelingen ontrent dese ende andere saeken met haer gevoerd, overvloediglyk is gebleken: welke comparante verklaerd, soo sij doet bij desen dat sij, in agt nemende de broosheyd van ’s menschen leven, de sekerheijd des doods en de onsekerheijd van des salfs iere (?), heeft besloten niet te willen scheijden vuyt dese weereld sonder alvooren gesorgd te hebben voor haere ziele ende verclaerd te hebben haeren uijttersten wille: reden waerom sij den selven bij desen verclaerd te wesen als volgd: Alvooren beveeld de comparante haere ziele, soo haest sij sal gescheyden syn van haer lichaam, aenden almogenden Godt, aende alderheyligste moeder Godts Maria, en aen het geheel hemelsch hof, en haer lichaem aende aerde, om begraven te worden op het kerkhof van Calcken met eene gesongen misse, inde welke moet geassisteerd worden, gelyk ook op haere uytvaerd, de welke kort daer naer moet geschieden met uytdeylinge van thien meukens (g) rogge gebacken in brooden voor den aermen…Mitsgaeders wilt sij, dat op den verjaerdag van haer overlyden, of daar ontrent, sal geschieden een jaergetyde (h) met eene gesongen misse tot lavenis van haere ziele" (16/03/1784)

(f) zij tekende zelf met Joanna Marie haeghens.
(g) inhoudsmaat voor graan (¼ zak).
(h) het stichten van eeuwige jaargetijden was een courante praktijk. De volgende generaties konden een bijdrage betalen aan de kerk voor het opdragen van een jaarlijkse gezongen mis ter nagedachtenis.

f70r°
"37 joos onghenaert op ontrent een ghemet lant in synen acker gheleghen teynden den lochtinck van dhoors joanna haeghens wede. lieven scheere, oost en noor joos mechiels, west en suyt de straete"

18e wijk

f71v°
"3 pachter lieven d'hollander lieven haeghens op ontrent een half bunder lant oost lieven baert, suyt de dreve west de weesen van carel van abeele ende noort het straetien"

f72r°
"6 lieven haeghens op ontrent een ghemet lant oost het voorgaende stuck suyt de dreve west dhofstede ende pachtgoed van raffelschoot, en noort het straetien"

f75r°
 "30 pachter adrianus baert pr. haeghens tot Ghent op een ghemet lant inde behuysde hofstede van jacobus van bossche, oost de straete, suyt straetien, west joos verschraeghen"

25e wijk

f?

"8 jan de wilde en dhoors lieven haegens op hunnen hofsteden neffens de voorge, groot een hondert R.en, synde cheijns van hure oost g van mossevelde, suijt de strae, west niclaeijs frans van hecke ende noort gijselbrecht saijs"


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het Quoteboek van 1636

Deze registers werden bijgehouden om grondbelastingen voor de overheid te heffen. De schepenbank stelde pointers en setters aan, taxeerders die de quote (aandeel) bepaalden en ook de gelden inden. Dit lijvige boek werd door de griffier opgestart in 1636 en bevat naast de afbakening van percelen ook mutaties (jaartal met overdracht van gebruiker) links in de marge. De leengronden gingen dikwijls over naar de volgende generatie.

Photobucket


"Dit is den tweeden quote bouck (a) van prochie van calckene ende de goedynghe van landen en mersch
(b) gheestimeert (c) by ln van ruiteghem fs eloys (d) jan bontinck"



(a) geen spoor van het eerste boek (er bestaat ook een exemplaar uit 1650).
De heerlijkheid van Raveschoot wordt behandeld van folio's 238 t/m 243. 
(b) gras- en weiland langs een rivier.
(c) naar waarde geschat.
(d) burgemeester.

f67v°
jacques haghens 1652
        by bays
beke (e) zuyt den herwech oost laurs van abbeele…  
        west de beke”


(e) uit de SvG van stam-grootvader Jacobus (†31/03/1658 te Kalken): "In conquest (verworven tijdens het huwelijk)...lants aende baeijsbeke,400 roeden, oost Jacques Platinck int zelve stuck, zuijt den herwech, west de beke". Uit een Laarnse SvG (241) uit 1654: "een partije saeijlant gheleghen Calckene ghenaempt de baeijsbeke, groot twee ghemeten, oost jaecques haeghens".

f83v°
"jooris haghens gillis haghens 1655 ( Tak 3)

        up thussevelt noort west en noort oost de straete zuyt
        ghysselbrecht van ruteghem"


f89v°
"jacob haghens dhelft dhelft dhoirs 1641

jacob haghens dander helft 1642

        den denackere (f)"

(f) uit de SvG van stam-grootvader Jacobus: "Item dhilft van een stuck lants genaempt den denacker" en de SvG van stam-vader Joannes: "Item den danacker groot met de dreve 600 roeden".

"jacob haghens dhelft 1641

dhoirs dhelft 1641

adriaen van aerde dhelft 1642

         den langhenbrandt (g) oost...jacques bossut zuyt tvoorgaen
         denackere"


(g) uit de SvG van stam-vader Joannes: "Gronden van erfven...item dhilft van den langhen brant, groot 2 ghemete, west Marijn Bauwens met dander hilft" en de SvG van oud-betovergrootmoeder Joanna: "item binnen de voorsegde prochie van calcken alnoch eene partye saijlandt gheleghen in eene meerdere party en ghenaempt den langhen brandt groot over dit deel ontrent de seven hondert roeden".

f110v°
"gs haghens 1655

jooris haghens fs laurs ( Tak 3)"

f115v°
"jan hagens dhelft ( Tak 1)
christina hagens dhelft lieven scheere
jacques hagens 1641
jan hagens al 1671 jacob staelens 1686
       jacques van beirleere hofstede oost de street groot 680 roeden
"

f117r°
laurs hagens den selv inde vierdonghen oost de beke zuyt de we daneel de vyldere west willem van aerde den selv in schoormeersch te wissele met joos van vaet jan bracke
den selv in een bocht byn den vaerdt noort dhoirs jan loot zuyt jan bontinck jan everaert
den selv oost jan de maeschalc suyt jan vwulghen west hanslaer straet
den selv suyt jacques van laere west de we pieter veecken

f117v°
lieven haghens fs lns ( Tak 4) by tcootveldt oost jacques schepens suyt de strate west jan van rysselberghe

           
f124r°
fran haghens 1657
       de selv [Thomas] kerckhove p van weesen jacob haghens 

       ( Tak 2) huerl hofstede up cootvelt west en noort de
       strate zuyt de weesen pierynten van ackere

f128v°
de selven [we jacob haghens] huere stede oost jacob de rouck zuyt jan pauwels noort joost van driessche” (met opeenvolgende pachters o.m. we ln maes, pr de wine, thomas van kerckhove ln van abbeele)

f131v°
frans haghens 1638
        den selven [lieven van abbeele] inden overloop p den…oost
        roelandt vhulst zuyt lieven drieghe…west gillis haghens
        in tselve stuck

f134v°
"up van jan haghens oost den selven haghens suyt tkievittegoet (h) west jan vwulghen noort laurs haghens"

(h) Stand van Zaken/Het kerkarchief van Kalken.

f137r°
jan haghens bailliu
         den selven bruyckere
p van dhoirs van jan loot
         oost zuyt en noort de selv hoirs zuyt den wal west

         jan clauwaert

jacob haghens 1650
        den selven p van jan hagens oost en west den selv en zyn
        stede by de kercstrate”


f143v°
jan de vylder fs jan 1659
passchier hulstaert 1643
jacques hagens 1638
        de we lieven hagens haer hofstede west de somerstrate…zuyt
        lieven van aerde

        dheelft aen jacques en dander heelft aen pr hagens 1638
       de selv west de kercstrate…noort guillaem bauwens


jacob haghens
1638

jacob gheensins 1642

        de selve achter huer hofstede"


RAVESCHOOT

 

                      

f240v°
"jacob haghens 1650 dheelft
jacques haghens 1637
symoen de briyckere 1640
         jan haghens bailliu
(mijn stam-overgrootvader) up thussevelt oost en noort dheystrate
         west den ...zuyt pieter bracke fs gs
"

jacques haghens 1641
         den selven inden schrieck den keer oost ende noort de strate
         zuyt jan de maerschalck west gillis hubrecht
        
( WP 133)

f242r°
"de we michiel borm (i) in muelemersch inde bunders te wissele met jan de wilde anths oostelinck en andere
de selve oost en west dhoirs jan loot suyt jan haghens fs lns
de selv oost jan haghens suyt jan vwulghen
de selve oost lieven van houcke suyt pieter clauwaert west laureyns haghens
"

(i) Elisabeth Haghens ( Adelsarchief Raveschoot recepis 1602/WP 137 f62r°).

f242v°
"jacquis haghens
       1641 de selven suyt de kerckstrate oost cornelis de vman
       west de beke


       laurs haghens joncman in meulemersch...over den vaert
       oost den...wech
"


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kalkense baljuws (14de - 18de eeuw)

Hierna volgt een chronologisch overzicht van gekende Kalkense baljuws:


Jaartal

Bron (1)

 Bron (2)

1387


Begin 15de eeuw


<1454

Jan vanden Kerchove (*)



Thomas (Maes) den Hertoghe (3)



Willems de Bruyne (4)

1464

Jan Van den Broucke


1475

Jan De Tolnaere

 

1516

Lieven Van den Neste

Reeds vermeld in 1505 (5)

1533

Lieven De Vildere

Reeds vermeld in 1532 (5b)

1544

Michiel Wemaes

Reeds vermeld in 1536 (6)

1577

Denijs Bracke

 

1606

Pieter Van Hecke

Reeds vermeld in 1605 (7)

1620

Lieven Baten

Pas vermeld in 1625 (8)

1652

Nicolaas Van Hecke

Reeds vermeld in 1631 (9)

1672

Philip De Labije (advocaat Raad van Vlaanderen)

Reeds vermeld in 1671 (10)

1675

 

Charles vande Vinchele (11)

1676

Pieter Bauwens (notaris)

 

1680

 

Jean Hubreck (12)

1697

Mattheus Janssens (costumier = zaakwaarnemer)

 

1712

Pieter Jozef De Witte

 

1712

Mattheus Janssens

 

1748

Karel-Philip De Grave

 

1752

Geraard D’Haeseleire

 

1762

Joannes De Baere

 

1788

Jan-Alexand. Cromphaut

 

1790

Const.-Joz. Verbrugghen

 

1790

Jacob Leirens

 


(*) Een aanvulling uit het Gentse Rijksarchief: "Vidimus (afschrift) 1414 nov. 25 door schepenen en raad van Gent. Regest: 1387 juni 17. Jan vanden Kerchove, baljuw, en Jacop de Wilde, Jacop de Gheest, Willem Pauwels en Pieter vanden Zijpe, schepenen in Kalken, oorkonden dat Pieter Keghel en Alijce Baers, zijn vrouw, erkennen schuldig te zijn, over de erfgenaam van Heinric Hyoens, aan Pieter vander Leyen, als stichter van en ten behoeve van het godshuis O.L.Vrouw ter Nood Gods, 6 lb. par. 's jaars erfrente, welke bezet wordt op landerijen aldaar" (Archief Heilig-Kerstkerk Gent, charter 235).

  1. (1) C. DAUWE, Calcken door de eeuwen heen, Historische bijdragen getrokken uit de archieven der gemeente, 1908. Een beperkter overzicht staat in F. DE POTTER & J. BROECKAERT,  Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, Vierde Reeks, Arrondissement Dendermonde, Eerste Deel, 1889. Beiden zonder bronvermelding.

  2. (2) Tenzij anders vermeld: E. BALTHAU, Een inventaris van het archief van de Heren van Kalken (1228-1689) van het begin van de achttiende eeuw, Castellum, Jaargang XXXII, nr. 4, december 2015, pp. 05-39. ( Het archief van de seigneurie de Calkene). 

  3. (3) "Thomas den Hertoghe was clerc van de heer van Kalken in 1399 [...] In het begin van de vijftiende eeuw was hij baljuw van de heer van Kalken", E. BALTHAU, Hoofdcijnsplichtigen van de Sint-Baafsabdij van Gent in Laarne en Kalken in de tweede helft van de 14de eeuw, Castellum, Jaargang XXVI, nr. 4, p. 26, noot (32).

  4. (4) “Un accord entre le seigneur de Calkene et Jean de Weyters au sujet du reliqua des comptes de Willems de Bruyne baillij et receveur de Calkene dont ledit Weyters avoit epousé la veuve de l’an 1454” (folio 384r°).

  5. (5) “Autres comptes rendus par Lievin van Nesse pour les annees 1505 […] 1518” (f388v°). (5b) "Wy lieven de vylder bailliu..." (wettelijke passering 04/03/1532).

  6. (6) “Autres comptes rendus par Michel Weemaes a raison des annees 1536 […] 1576” (f388v°-389r°).

  7. (7) “Autres comptes rendus par Pierre van Hecke a raison des années 1605 […] 1624” (f389v°-390r°).

  8. (8) “Autres comptes rendus par Lievin Balten pour les années 1625 […] 1630” (f390r°). C. DAUWE vermeld hier het jaartal 1620. Wellicht een drukfout, want de vorige baljuw, Pieter Van Hecke, diende de rekeningen in van 1620 tot en met 1624.

  9. (9) “Autres comptes rendus par Nicolas Van Hecke en raison des années 1631 […] 1670” (f390v°-391r°).

  10. (10) “Autres comptes rendus par Phles. De Labye des années 1671 […] 1674” (f391r°).

  11. (11) “Autres comptes rendus par Charles vande Vinchele des années 1675 […] 1679” (f391v°).

  12. (12) “Autres comptes rendus par Jean Hubreck des années 1680 1681” (f391v°). Uit rekeningen in het RA Gent (zie lager) blijkt dat Pieter Bauwens in de periode 1683-88 ook baljuw was. Mogelijks trad ontvanger Hubrecht op als plaatsvervanger.


Alle baljuws moesten jaarrekeningen indienen met ontvangsten uit o.a. geldboeten en ‘composities’ (a). De uitgaven omvatten o.a. lonen van het personeel en kosten bij de ambtsuitvoering. Soms werden delinquenten bij naam genoemd, met de aard van het misdrijf en eventuele straf. In 'Rekening 1380-1381 van de ontvanger van het Land van Dendermonde (b)' & 'De rechtspleging in het Land van Dendermonde, Gedenkschriften van de Oudheidkundige Kring van het Land van Dendermonde, vierde reeks, deel 4 (1978-79), pp. 21-41/43-134 bespreekt M. BOVYN in detail rekeningen uit verschillende dorpen en steden. Raveschoot en Kalken komen er echter niet in voor, Laarne slechts eenmaal.

(a) de beklaagde betaalde een afkoopsom waardoor een rechtszaak werd vermeden (een minnelijke schikking).
(b) administratieve eenheid buiten de stad zélf, bestaande uit 16 parochies,waaronder Kalken en Laarne aan de linkeroevers van de Schelde. Op haar beurt behorend tot het nog grotere Leenhof van de heerlijkheid Dendermonde ( de Bourgondische rekenkamer).



In nr. 31189 van het archief van de Raad van Vlaanderen ( ) in het RA Gent bevinden zich nog enkele rekeningen:

"Rekeninghe (c) bewys ende reliqua (d) die ons desen doet ende overgheeft pr bauwens bailliu der prochie heerl van calckene […] in zynen qualiteyt als ontfangher vanden heerlicke penninck renten […] ende cappoenen renten (e) competerenden aende vrauw douagiere van zynen excellentie den prince van Iseghem (f)

Ontfang van dhoirs mattheus haeghens (g) de somme van acht schellyn grn over een slecht cattheyl (h)"

 

(c) overzicht van inkomsten uit 1683-88. Voor eerdere rekeningen  Het archief van de seigneurie Kalken.

(d) wat overblijft.

(e) "de Heer ontving jaarlijks als rent, de som van 39 schellingen 9 deniers groote, te Paschen 35 kapoenen en 24 hoenderen, van lieden die leengoed van hem gebruikten(F. DE POTTER & J. BROECKAERT, Geschiedenis van Kalken (1889). Een kapoen is een gecastreerde haan om het vlees vetter en malser te maken.

(f) Marie-Terese de Crevant-d’Humières, weduwe van Jean Alphonse de Gand dit Vilain, prince d’Isenghien et Masmines (+ 06/05/1687).

(g)  Tak 2 (g). Hij overleed op 12/03/1689, dus ook dit jaar komt aan bod. Zie ook noot (i).

(h) de Heer beschikte over het zng. recht van de dode hand (beste hoofd/cattheyl). Bij het overlijden van een onderdaan koos hij of zijn baljuw het beste stuk uit de veestapel of inboedel. Dat werd dan geschat, zodat de erfgenamen het konden terugkopen. Hoofdcijnsplichtigen ( Stand van zaken (b) waren vrijgesteld van deze regeling.

 

"Andere ontfaen van beste hoofden in proffyte van voorn heere vvallen met de doot vande navolghende psoonen overleden ten voorn jare 1689 [...]

Ontfaen van dhoirs mattheus hagens voor het beste cattheil achter gelaten by hun vader sijnde een roostere (i)"

 

(i) aparte rekening van ontvanger Jan Hubrecht. Mogelijks een braadrooster.


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het archief van de seigneurie de Calkene

In het Arenberg archief te Edingen ligt de 'Inventaire general des chartres et papiers qui sont dans les archives de la maison d'Isenghien chez le sieur Walrave à Lille" die dateert van begin 18de eeuw. E. BALTHAU publiceerde in Castellum nr. 4, december 2015, pp. 05-39 het deel van 'La terre et s(eigneu)rie de Calkene appendances et dependances', met een oplijsting van documenten die dateren van 1228 tot 1689. Folio's 388v° tot en met 392v° verwijzen bijvoorbeeld naar baljuwrekeningen van 1500 tot 1681 (  Kalkense baljuws (14de-18de eeuw). Het is onduidelijk of dit archief bewaard bleef, zo ja, waar? In het RA Brussel ligt in elk geval nog zo'n 826 (!) meter niet-geïnventariseerd archief van de familie van Arenberg, waarvan een telg via aanhuwelijking Kalken verwierf begin 19de eeuw. A suivre...


Waarom bevond dit omvangrijke archief zich toen in Frans-Vlaanderen? Het forum GenNPdC (Généalogie Nord-Pas-de-Calais) leidde me naar http://gallica.bnf.fr/ en via Google Books kon ik bijkomende bronnen raadplegen: een François WALRAVE woonde begin 17de eeuw te Lomme, nu een Rijselse deelgemeente. Of er een verband is met de Laarnse familie Walrave uit de 16de-17de eeuw is nog niet aangetoond. De 'sieur' waarvan sprake is mogelijk Jacques, "avocat, conseiller au baillage de Lille, bourgeois de cette ville" (1679-1747), gehuwd met Angélique Wattrelos. Zowel zijn gelijknamige grootvader Jacques (a), zoon van de hierboven vermelde François, als zijn vader Henri (b) en hijzelf (c) waren ooit baljuw van Lomme. Het verband wordt zo duidelijk: de adellijke familie VILAIN was sinds de vijftiende eeuw generaties lang ondermeer eigenaar van zowel Kalken als Lomme.

(a) "Jacques Walrave, né à Lomme, bourgeois de Lille par achat du 6 juin 1625, receveur et bailli de la comtesse d'Issenghien, à Lomme".

(P. DU PEAGE, Recueil de Généalogies lilloises, Volume 1, ed. Lefebvre-Dubrocq, 1906, p. 196)

"28 juillet 1627 Jacques Walrave, bailli de Lomme".

(Mémoires, Volume 24, Société d'émulation de Roubaix, 1905, p. 10)


Christophe Yernaux van www.lillechatellenie.fr bezorgde me tal van verwijzingen uit de Archives Départementales du Nord te Rijsel:


2BXI 11C/1142 (22/12/1626): “Messire Philippe Lamoral DE GAND DICT VILLAIN, Comte d'ISENGHIEN, Seigneur de LOMME, gouverneur et capitaine général des villes et chastellenies de LILLE, DOUAY, ORCHIES, et Marguerite Isabeau DE MERODE sa compagne, demeurant présentement à LILLE. Jacques WALRAVE leur exécuteur s'obligera”.


2BXI 12A/275 (29/03/1627): “Jacques WALRAVE receveur de LOMME et appendances, déclara que Messire Jacques Philippe DE GAND ET VILLAIN, Comte d'ISENGHIEN, baron de RASENGHIEN, Seigneur de LOMME, son maître, aurait, pour faciliter la levée des deniers qu'a besoing Messire Guillaume DE GAND ET VILLAIN, baron de Saint Jean, STEENEN, son fils, pour l'achat de la terre et Seigneurie de Brifoeul par acte passé pardevant les auditeurs du Souverain Baillage de LILLE, le 20/03/1627, obligé ses biens. Il s'oblige à son tour”.

2BXI 13A/218 (29/07/1628): “Jacques WALRAVE bailly et receveur de la Seigneurie des Obeaux, au nom et comme procureur spécial de Messire Adrien Lamoral DE GAND ET VILLAIN Seigneur des Obeaux, chancelier et chanoine de l'église cathédrale Notre Dame de TOURNAY”.

2BXI 13A/383 (23/08/1628): “Jacques WALRAVE bailly et receveur de LOMME, procureur spécial de Messire Philippe Lamoral DE GAND DICT VILLAIN, Comte d'ISENGHIEN, gouverneur et capitaine des villes et chastellenies de LILLE, DOUAY et ORCHIES”.

2BXI 17A/411 (07/01/1632): “Deniers reçus de Jacques WALRAVE bailly de SEQUEDIN”.


2BXI 18B/800 (30/12/1633): “Jacques WALRAVE bailly d'ENNETIERES EN WEPPES”.

2BXI 26A/10 (29/12/1642): “Jacques WALRAVE procureur de Dame Louise DE MERODE baronne de Saint Jean, STERRIES, Dame de WOLDERE, WASMES, BRISSOEUL, veuve de Guillaume DE GAND dit VILLAIN, baron, et de Messire Adrien Lamoral DE GAND dit VILLAIN, Seigneur des Obeaux, trésorier et chanoine de la Cathédrale de TOURNAI”.


2BXI 28A/58 (05/01/1644): “Jacques WALRAVE bailly et receveur de LOMME, procureur spécial de Messire Philippe Balthazar DE GAND DICT VILLAIN chevalier Comte d'ISENGHIEN, Baron de RASSENGHIEN, Seigneur de LOMME, gentilhomme de la chambre du Roy”.

2BXI 28B/737 (03/08/1644): “Jacques WALRAVE bailly et receveur de LOMME, procureur spécial de Dame Marguerite Isabelle DE MERODE, Comtesse d'ISENGHIEN et de MIDDELBOURG, Baronne du Saint Empire, de FRENTZEN, CROISILLES, Dame de WATENES, LANNOY, LINSELLES”.


2BXI 29A/98 (08/03/1645): “Jacques WALRAVE bourgeois demeurant à LILLE, receveur et administrateur de la commanderie de Hault Avesne”.

2BXI 29A/319 (12/06/1645): “Jacques WALRAVE receveur général de la Commanderie de CASTRE”.

2BXI 40L/219 (18/10/1656): “Jacques WALRAVE fils de feu François, bailly de LOMME”.


2BXI 45A/218 (24/09/1661): “Jacques WALRAVE bailly de LOMME demeurant à LILLE, en vertu de pouvoir donné par Philippe Balthazar DE GAND ET VILAIN Prince et Comte d'ISENGHIEN, Baron de RASSENGHIEN, chevalier de l'ordre de la Toison d'Or, gentilhomme de la chambre du Roy, Gouverneur et capitaine général du Duché de Geldre, et Comte de ZUTPHEN (instrument pardevant Joes VANDENBERGHE notaire au Comté d'ISENGHIEN, le 9/09/1661) Dette de 4000 florins (3000 florins prestés à feu Messire Philippe Lamoral DE GAND ET VILAIN père dudit Philippe Balthazar, en date du 19/03/1624, et depuis le 6/10/1632 lettres obligatoires de la Comtesse d'ISENGHIEN et MIDDELBOURG sa mère, et 1000 florins audit Jean BEHAGLE en date du 21/10/1619)”.


(b) "d'entre le susdit village de Laerne et la seigneurie de Lichtervelde dans Wettere, au regard desquels le tout demeurera tout ainsy qu'il l'estoit avant la date de ceste sans alternation ou changement aucun, avecq obligation et renonchiation in forma. Ainsy faite et passé en la ville de Gand le IIIe Juillet 1683 en présence du Sr Henry Walrave, licentié en loix, bailly de la terre et seigneurie de Lomme, et François de la Cousture, bailly d'Oignies, tesmoings à ce requis et appelez".

(ANNOOT-BRAECKMAN, Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, 4e reeks: Arrondissement Dendermonde. - 1: Appels, Baasrode, Berlare, Buggenhout, Denderbelle, St.-Gillis, Grembergen, Hamme, Kalken, Laarne, Lebbeke, 1889, p. 36)

(c) "Je suis nommée Louise-Marguerite-Camille par Jacques Walrave, conseiller du roy, bailli de cette terre de Lomme appartenante au très haut et très puissant seigneur Louis de Gand de Mérode Montmorency, prince d’Ysenghen, maréchal de France, chevalier des ordres du roy, lieutenant général de la province d’Artois et gouverneur des ville et citadelle d’Arras, et par De Angélique Watrelos, épouse du donateur J. Walrave". Louis de Gand-Vilain (1678-1767) erfde de bezittingen van zijn vader in 1687. (Mémoires, Volume 10, Société d'études de la Province de Cambrai, Lille, 1906, p. 806)

2BXI 104A/9 (07/03/1726): “Jacques WALRAVE conseiller du Roy au bailliage de LILLE, administrateur des biens de Marie Madeleine DERANSART veuve de Jean SPIKET”. (ADN)

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Zoektocht naar het archief van de seigneurie de Calkene

In de kadastrale legger van de Kalkense POPP-kaart (ca.1860) (cf. http://uurl.kbr.be/1005625) staat vermeld: “Art. 1191. – D’Arenberg, den prins Petrus, Arlay (France)als eigenaar van verschillende percelen: D468 (tuin), D470 (windmolen), D471 (moulin à manège (a), D472 (boomgaerd), D473 (huis), D476bis (land), D911 (land) en E335 (terre vague (b).  Pierre van Arenberg (1790-1877) was één van de zonen en mede-erfgenaam van hertog Lodewijk Engelbert van Arenberg, die via aanhuwelijking in het bezit kwam van o.m. de heerlijkheid Kalken.

(a) wellicht gaat het hier om de oliepaerdenmolen die verpacht werd.

(b) zgn. “woeste grond” (onbewerkt).

Arlay blijkt een kleine gemeente in het Franse departement Jura met zo’n 700 inwoners. Op www.chateau-arlay.com/fr/chateau-arlay-historique-arlay-arenberg-princes-orange.php vinden we de historiek terug van het plaatselijke chateau d’Arlay: “Nous sommes en 1683. Jean-Alphonse de Gand, Prince d'Isenghien (c) fait vendre les biens comtois des Nassau, dont Arlay, et s'en rend adjudicataire en 1684. Il espère ainsi mettre un terme à un légitime procès en réclamation, que ses ancêtres ont commencé en 1530 (!) contre les Nassau.xml:namespace prefix = o />


(c) voormalig Heer van Kalken (1655-1687).


Cependant, Louis XIV avait entre temps conquis la Franche-Comté et réquisitionné les biens en cause. Mais finalement il les restitue par le Traité de Ryswick (1697) à Guillaume III de Nassau, Roi d'Angleterre, mort en 1702 sans héritiers directs. Il s'en suit un nouveau procès : les Isenghien obtiennent enfin leur droit à cet héritage, par un arrêt du Conseil d'Etat en 1730, étant entendu que les Nassau garderaient les titres attachés à ces biens.

Enfin est clos définitivement un interminable procès familial de deux siècles... Et c'est ainsi que l'actuel Roi des Pays-Bas Guillaume-Alexandre de Nassau porte le titre de Prince d'Orange et de Baron d'Arlay, et garde dans ses armoiries la fameuse devise des Chalon en français "Je maintiendrai".

C'est en 1773 qu'Elisabeth-Pauline de Gand (d), Comtesse de Lauraguais, Princesse d'Isenghien, héritière de la forteresse médiévale, transforme Arlay en un vaste domaine en 10 ans de travaux, peu de temps avant d'être guillotinée à la Révolution. En 1825, son petit-fils, le Prince Pierre d'Arenberg reprend la propriété, redynamise le vignoble et fait appel aux meilleurs artisans pour décorer une maison trouvée vide. Suivent Auguste et Ernest d'Arenberg, puis en 1915 son beau-frère le Marquis de Vogüé, et ses héritiers jusqu'à aujourd'hui, la famille de Laguiche. Fait rarissime en Europe, le Château d'Arlay a toujours été hérité par dévolution légitime depuis sa fondation au Haut Moyen-Age jusqu'à ses propriétaires actuels”.


(d) via haar vader en oom erfgename van de oude bezittingen van de familie Gand-Villain in Vlaanderen, waaronder Kalken.

In een artikel in het tijdschrift Castellum (e) van de Vereniging voor lokale geschiedenis van Kalken en Laarne merkte E. BALTHAU reeds op over het archief van de heerlijkheid Kalken: “Een andere mogelijkheid is dat de stukken terecht zijn gekomen in de archieven van families die verwant waren aan de Arenbergs en die sommige goederen door huwelijksallianties hebben verworven of later geërfd”. 


(e) E. BALTHAU, ‘Een inventaris van het archief van de Heren van Kalken (1228-1689) van het begin van de achttiende eeuw’, Castellum, Jaargang XXXII, nr. 4, december 2015, pp. 05-39. Het archief van de seigneurie de Calkene.


Op 26/01/17 mailde graaf de Laguiche,  huidig eigenaar van het kasteel van Arlay: "Pour faire suite à votre message, je vous confirme en effet que le Prince Pierre d'Alcantara d'Arenberg a bien hérité des terres d'Arlay de sa belle-mère la Comtesse de Lauraguais, épouse du Comte L.-F. de Brancas. S'il a été très actif à Arlay et dans notre région, ce château fût pour lui l'une de ses nombreuses résidences en Europe. C'est la raison pour laquelle ne se trouvent ici que les archives concernant ses domaines à Arlay, dans le Jura et en Franche-Comté, sans que j'ai connaissance de ses autres archives, belges en particulier. Je ne vais donc pas pouvoir vous aider".

Een dood spoor dus, maar toch de moeite om te onderzoeken!


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.XXste penningkohieren van Kalken (1571)
De Spaanse koning Filips II benoemde de hertog van Alva tot landvoogd over de Nederlanden. Om de schatkist te spijzen, voerde die ondermeer in 1571 de XXste penning in, een bijkomende belasting van 5% op onroerend goed en jaarwinsten uit de handel. De Kalkense schepenen stelden ghecommitteerden aan die in een kohier (belastingregister) per straat eerst de pachters en vervolgens de eigenaars noteerden, ook zij die van buiten de parochie afkomstig waren (de afsetenen).

Het originele register ligt in het Gentse stadsarchief (reeks 28 nr. 31/134), telt 69 folio’s en werd afgesloten op “desen derden Wiemaendt (a) XVc en twee en tseventych”. Ik heb het met toestemming van het archief voor geïnteresseerden geplaatst op:  http://s1081.photobucket.com/user/stadsarchief/library/

(a) de wiedemaand is juni, dus 03-06-1572.


"Dit naervolghende zijn alle de persoonnen de welke gronden van erfen landt bosschen thienden en merssche in pachte bezyttende zyn binnen de prochye van calckene by den laten van der voors prochye overbrocht zijnde voor ons ghecommiteerde als Jan Wemaes, pieter bontinck en Jacob Wemaes (b), omme danof by hemlieden getauxeerdt te werdene den gherechten XXen p(ennynck) alvolgende den laste ons ghedaen, zond(erling) volgens den nottoire placcate van weghen onsen gheduchten heere den Co(nincklyke)n M(ajestey)t en dyt over jaer en in commen XVc ende eenen tseventich zohier naer volcht



(b) de taxeerders volbrachten hun opdracht "sondre daermee eenighe fraude ghedaen te hebbene".

Sporadisch worden verwantschappen vermeld (zoon van, broer van). Namen van vrouwen zijn zeldzaam, meestal staat er enkel weduwe van. Bij de pachters bevinden zich:

f4r° "Sauwestraette... Pieter vanden zype haudt in pachte van lieven haghens 700 roeden ettynghe" (graasweide)
f5v° "Lieven haghens bezydt in pachte van pr dams een acht bundt ettynghe"
f6r° "Den selven noch van jan haghens zynen vadre 1100 roeden lands"
f8r° "De wedewe van laurs haghes haudt in pachte van weessen van adriaen de muelleneere een ghemet lands"
f8v° "Den selven (Jan Schatteman) haudt noch in pachte van weessen batelme (Bartholomeus?) haghens een half ghemete lands"
f9v° "Jan haghes haudt in pachte van calcken kerck met capelrye (c) twee stycken lants samen groot een half bundre"
         Den selven haudt in pachte van johanne vermeere 50 roeden mersch
         Den selven haudt in pachte van zynen vyf kynder de heelft van zynen wuenhuyse"

(c) land toebehorend aan de kapelanie, een stichting waarvan de geldmiddelen of goederen gebruikt worden om missen voor overledenen te lezen in de kerkkapel.

f11r° "Adriaen haghens haudt in pachte van hoors (nazaten) adriaen de muelleneere twee ghemete ettynghe.
          Den selven haudt noch in pachte van arendt schattebroecke 600 roeden lands
          Den selven haudt noch van jan papejans in pachte een half bunders lands
          Den selven noch van synen vadere 600 roeden lands
          Den selven haudt noch in pachte van gillis vermeere capelrye goedt 600 roeden lands"
f11v° "Jan haghens daude (mijn stamoud-vader) haudt in pachte van hoors lieven gheraert vier ghemete lands"
         "Jan haghens de jonghe haudt in pachte van hoors jacop van damme, twee bunds lands met een wuenhuis
          Den selven haudt noch van selven hoors noch vier ghemete lands
         Den selven haudt van lauwers van damme twee bunds lands
         Den selven haudt in pachte van synen vadre den heelft van hofstede daer sy tsamen woonen en het goet van land dat hy
         medehuert een ghemet met half den huisagie"
f12r° "Den selven (Gillis Oostelinck) haudt noch van jan haghens een ghemete lands" (cf. kerkarchief 81 f6v°)
f16r° "Lieven haghens fs lievens haudt in pachte van de weessen pr van peteghem 700 roeden lands
          Den selven haudt noch van hoors baerl vermere in pachte twee ghemete lands
          Den selven haudt noch van zynen vadre een half ghemet mersch
          Den selven (Adriaen Van Damme) haudt van jan haghens in pachte een bund en een half ghemete lands
          Den selven haudt noch van jacop haghens en mattys de vyldre tsamen in pachte drye half bunds lands"
          "Lieven haghens daude haudt in pachte van daneel de vos 800 roeden lands"
f17r° "Den selven (Pieter Eeckman) haudt noch in pachte van hoors van jan haghens 600 roeden lands”.
f19r° "De we jan matthys haudt in pachte van jan haghens een ghemete lands"
f19v° "Den selven (Pieter Van Damme ) haudt in pachte van jacop haghens, 100 roeden lands"
f30v° "Jan haghes haudt van selven pasteur van calckene een [...] thiende"
           "Lieven haghens fs lievens haudt oock in pachte een wyck thiende van voorz pasteur van calckene".

Hierna de “gronden van erfven die diversche persoonen toebehooren” (de eigenaars):

f37v° "Paesschier haghes heeft eene behuyse stede groot van lande twee ghemeten met een wuenhuyse daer up staen"
f38r° "Lieven haghens fs jans heeft een behuysde stede groot van lande een dachwandt met wuenhuyse, schuer en stalle daer up staen
           Den selven competeert noch ii bunds 600 roeden lands Den selven heeft noch 600 roeden ettynghe" ( f5v°-6r°)
f46r° "De biest... Adriaen haghens heeft een behuysde stede groot van landts 700 roeden met een wuenhuyse en schuere"
f47r° "De cruijssen.... Jan haghes met synen kynders heeft een ghemet lands daer up staet een wuenhus
           Den selven heeft noch een ghemete magher cauter landt"
f49r° "Maergriete vechten (?) we lauwers haghes heeft met haren kynders 700 roeden lans met een wuenhuyse en een stalle daer up staen (cf. f8r°)
           Den selvene heeft noch 100 roeden ettynghe
           Den selvene heeft noch in erfgrond 700 roeden lands"
f50r° "Den schrieckt... Jan haghens daude (mijn stamoud-vader) heeft een ghemete lands met een halfen wunenhuyse met half de schuere
           prs met noch twee stallen allenne de heelft (d).
           Den selven jan haghens...erft noch vier bunds saylands" (cf. f11v°)
           "Jan haghens de jonghe heeft in propryeteyt vyf dachwand lands" (cf. f11v°) 


(d) is dit dezelfde boerderij van stam-grootvader Jacobus en de tweewoonst in de Schriek van oud-grootvader Livinus Franciscus eind 18e eeuw (cf. Ferrariskaart)?

f55v° "Somerstraette...Lieven haghens fs lievens heeft een huseken staen up hueringhe...heeft een ghemete lands"
f16r° "De we van pauwels haghens heeft een bunds lands met een wuenehuyseken daer up staen
f56r° "Lieven haghens daude heeft een cleen huysseken met een cleyn schuerken met 100 roeden lands inde selve stede dhelft
           Den selven heeft noch in eerf grond 550 roeden lands"
f68r° "Lieden van laerne...jacop haghens....vyf bunder 137 roeden lands" (e) Den selven...noch 563 roeden mersch" (cf. f16r°)

(e) PK Laarne 1571 (op microfilm): "Jacop haghens 1 ghemet lants inde musschestráte" (SAG, reeks 28-316/150).

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tak 1 uit Kalken/Laarne
Hierna volgt de stamboom uit het Oost-Vlaamse Kalken en Laarne met alle tot nu toe gekende naamdragers die gehuwd waren. Als weergave werd gekozen voor de GeneaNet-structuur met de stamreeks in het rood.
De verbanden zijn zorgvuldig samengesteld: velen staan zwart op wit te boek, anderen zijn dan weer het resultaat van (on)rechtstreekse aanwijzingen. Dit werd getoetst aan de resultaten van andere speurders. Correcties blijven natuurlijk mogelijk.

De takken zijn verweven via huwelijken tussen naamgenoten ( Stand van Zaken (a) en 
starten in de 15e eeuw. Takken 1-3-4 leiden naar stam-betovergrootvader Jacobus met nazaten tot in de 21e eeuw. Vermoedelijk vindt Tak 5 met Livinus fs ? hierbij aansluiting eind de 16e eeuw. De link naar Jacobus filius Livinus van Tak 2 (°ca. 1555), die verder teruggaat tot begin de 16e eeuw, werd nog niet gevonden. 
De roepnamen staan in cursief, beroep en woonplaats zijn sporadisch vermeld.

 

° Johannes (Jan) fs Jacobus x Christina BAUWENS (a)
   (baljuw van Raveschoot)
                                            xx Livina VAN ZIJPE 
   ° Elisabetha x1627 Georgius VAN RYSSELBERGHE †1643
                     xx1643 Christianus VERVAET 1613-1689
   o Catharina x1624 Livinus EVERAERT †1648 (b
   o Livina x1631 Simon DE BRUIJCKERE 
   o Maria (Maiken) †1699 x Livinus DE MAESSCHALCK 1604-1673 
      (zij werd begraven in de Laarnse Sint-Machariuskerk, "benefaciens ecclesia et pauperabus legatis testamento") 
   o Petrus 1674 x1640 Anna (Tanneken) SLOYR ( Lokerse tak)
        °  
Catharina (Cathelijne) x Jan DE BOCK         
      ° Joannes ca 1638-1719 x1673 Petronilla BRACKE (c)
         ° Aegidius (Gilles) 1694 x Isabelle Françoise HERREMAN ( Franse tak)
            ° Jean Bernard x 26-02-1759 (Cassel/Saint-Nicolas) Anne Catherine GILLODTS
            ° Nicolas Louis x1762 Marie Josèphe Julie VAN BEVER
            ° Henri Joseph Nicolas x1776 Marie Jeanne DURANT
               ° Henriette Bernardine Jacqueline x Anthime Eutrope VERMULLEN
            Aegidius xx1721 Zele Anna BONNAERENS ( Zeelse naamgenoten)
            ° Petrus (landbouwer) x Anna Catharina VAN HERREWEGHE
                                             xx1789 Maria Joanna VAN DEN ABBEELE
               ° Fredericus x1822 Maria Anna VAN NUFFEL
                  ° Maria Virginia x1854 Constantinus UYTTENDAELE
            ° Joannes Franciscus (landwerker) x Elisabeth GOOSSENS 
               ° Petrus Benedictus x Alexandrina STROOYBAND
                  ° Maria Livina x Judocus DIERICKX          
         ° Livinus 1678-1726 x1710 Petronilla VLAMINCK
                                        xx1716 Joanna BRACKE
         ° Petronella x Jacobus VERLEE
         ° Jacobus 1688-1766 x Amelberga VANDEVELDE (d)
            ° Joannes Franciscus 1725 x Livina BRUGGHEMAN (e)
                                                   xx1754 Maria Anna ROGIERS 1722-1794
               ° Jacobus Franciscus x Maria Anna VAN PETEGHEM
                   ° Joanna Catharina x Laurentius VERVAET
                   ° Angelus (Angelist) x Virginia PIETERS
                   ° Seraphina x Petrus Franciscus VAN (DEN) HENDE
               ° Petrus Joannes x Maria Magdalena TEMMERMAN †1840 (ex Berlare - PR Kalken) 
                   ° Amelia x Petrus DE BROUWER
                   ° Maria Francisca x Franciscus TROCH (uit Laarne)
                   ° Ancella x Petrus Joannes VAN BOXELAERE
               ° Petrus Livinus x Maria Anna BAETEN
                   ° Regina x Jacobus VANDEVELDE
                   ° Maria Jacoba x Adrianus Franciscus MAES (ex Gent) (woonden in Lokeren - PR Beervelde)
                   ° Sebastianus x Francisca WYNGAERT
                      ° Maria Coleta x Petrus Leopoldus SCHEPENS
                                             xx Petrus DE MAESSCHALK
                      ° Sidonia x Petrus DE COSTER
                      ° Eulalia Maria x Camillus Joannes FIERS (woonden te Kerrebroeck - PR Beervelde)
                      ° Amalia x Celestinus DE MEYER (woonden op het Cootveld - PR Beervelde)
                      ° Livinus x Amalia FIERS (woonden op het Cootveld - PR Beervelde)
                         ° Maria Pelagia x Remigius DE SMET
                         ° Maria Elodia x Gustavus SCHELFAUT
                         ° Henricus x Coleta VANDE SOMPEL
                                         xx Maria Stephania GENTIER 
                      ° Henricus x Rosalia VERVAET (ex Zeveneken - PR Beervelde)
                         (woonden in de Hanselaarstraat - PR Beervelde)
                         ° Leonie Marie x Emiel VAN KERCKHOVE
                         ° Maria x Eduardus SCHEIRE
                         ° Josephus Raymundus x Maria Elodia CORNELIS
                         ° Evelina Ludovica x Gerardus SCHAMPHELAERE 
                         ° Eduardus Sebastianus x Maria Romania STAELENS
                         ° Maria Ludovica x Romanus Josephus PLAETINCK
                   ° Joanna x Mattheus VANDER GUCHT 
   o Jacobus †1658 x Judoca VAN BEERELAERE 1614
      ° Christina (Christijnten) ( Begijnen te Gent)
      o Joanna (Janneken) 1647-1716 x1695 Livinus SCHEIRE †1697 (f) (woonden in de Hanselaerstraete - SvG Kalken)
      o Joannes 1640-1685 x1668 Livina VAN AERDE 1642-1719 (f bis
         o Elisabeth 1671 x1695 Jacobus SCHEIRE †1712 
         o Joannes 1673-1753 x1717 Joanna HAEGHENS 1691-1751 ( Tak 2)
            ° Petrus 1718-1795 x Joanna DE LAUSNAY
               ° Livinus 1755-1831 x1785 Maria Theresia LIEVENS (woonden in de Laarnse Kerkstraat)
               ° Joannes Franciscus 1760 (landbouwer ex Laarne) x1789 Judoca Maria STROBBE 1762-1804 (ex Heusden)
                   ° Sebastianus 1801-1872 (ex Laarne) x Francisca VENNEMAN (woonden in de Kerkstraat te Waarschoot) 
                  ° Petrus Franciscus (ex Laarne) x1821 Maria Elizabeth THIELEMANS (ex "Hever" bij Mechelen)
                          (woonden in de Laarnse Dorpsstraat)
                          
° Joannes Baptiste Joseph x1848 Joanna Livina CRAEYNEST (landbouwster ex Destelbergen)
                             (molenaar bij overlijden / was met zijn broer Felix Antoon olieslager te Laarne - POPP legger)
 
              Petrus xx Judoca AELTERMAN (woonden in de Laarnse Eeckhoeck - 1796)              
            o Theresia 1719 x1752 Livinus TEMMERMAN †1767
            o Bartholomeus 1730-1811 x1767 Livina Maria TEMMERMAN †1812
               o Livina Francisca 1768-1831 x1792 Livinus DE POORTER (landsman) (woonden in de Saewerstraete - 1796)
               ° Joanna Petronilla 1771 x Petrus Joannes DE POORTER 
            o Joannes Franciscus 1722-1796 x1756 Isabella Theresia VAN DEN BRANDEN 1729
               o Petrus Johannes 1771-1841 x Kalken 1802 Joanna Theresia VERHERBRUGGEN 1772-1805
                  (woonden in de Schriek, vlakbij broer Livinus frs. - Volkstelling 1796)
                   o Maria Coleta 1803-1840 x1832 Petrus Franciscus JANSSENS 1808-1879 
                  Petrus Johannes xx Overmere 1806 Josepha Francisca BAETEN
                  (landsman en gemeenteraadslid te Overmere 1836-1841)
               o Livinus Franciscus 1756-1837 x1795 Maria Catharina VERHERBRUGGEN 1771-1830
                  o Theresia 1796-1878 x1819 Bernard DE LAUSNAY 1793-1873 
                  o Pieter Joannes 1798-1867 
                  o Bartholomeus 1802-1876 x1831 Coleta BAETEN 1810-1848
                     ° Bernardus 1842 x Marie Cordula BULTINCK
                        ° Honorina Maria 1884-1953 x1908 Remigius SMEKENS 
                     o Sebastianus 1833-1917 x1867 Philomena DE KESEL 1841 
                        o Marie Romanie 1869-1961 x Georges SCHELLINCK 1867-1945 
                        o Marie Elodie 1874-1967 x1895 Charles VAN DE WEGHE 1868 
                        o Henricus 1877-1960 x Elodia VAN TOURNHOUT
                                                         xx1929 Maria Cornelia TROMMELEN 
                           o Irene 
                        o Achilles 1879-1948 x1910 Honorinne Stephania DE WOLF 1888-1960 
                           o Sebastianus Willy x Gabrielle Octave Hortensia DE GRAVE 
                              o Freddy Achiel x Monique Henriette Emilienne DE LOOSE 
                                 o Luc Marcel Willy (blogger)
                        o Cyrillus 1879 x Maria TOLLIERS 
                        o Evariste 1882-1962 x1906 Marie Elodie VAN WAELVELDE 1878-1948 
                           o Yvonne 1907 
                        o Irma Caecilia Valentina 1885-1935 x1908 Jan-Arthur VAN SWOL 1885-1961 
                     o Josepha Francisca 1838 x1870 Felicianus Eugenius HUYCKE 
                     o Edmondus 1839 x Maria Elodia MAENHOUT 
                  o Sebastianus 1806 x1829 Angelina DE WILDE 1810-1885 
                     o Maria Justina 1847 x Leopoldus DE LETTER 
                  o Josepha Francisca 1808 x Petrus DE COENE 1800-1853 
                  o Livina Francisca 1812-1878 
                  o Ludovicus (Louis - landbouwer) °ca 1800 †1858 x Maria VAN RIJSSELBERGHE †1834
                     o Maria Coleta 1830-1869 x1861 Petrus DE LETTER
                                                            xx Seraphin BUYLE                     
                     o Joannes Franciscus 1828 x Maria Juliana VEECKMAN (ex Wetteren)
                       o Cyrillus Bartholomeus 1870-1935
                       ° Caesarius Marie 1872 x Coralia COPPENS 
                                                          xx Margaretha (Margriet) VAN DRIESSCHE
                       o Laurentia 1875
                       o Maria Ludovica Melania 1882-1933 x Josephus Franciscus Mathilde COPPENS 1885-1935
                       o Camillus 1879 x Maria DE GRAEVE 1894 
                          o Maria / Helena / Martha (de 3 zussen uit Laarne) 
                          o Johan 
                          o Cyriel 
                          o Maurice x Odonie Raymonda Rosa TAVERNIER 
                             o Joseph x Chantal DEWEZ 
                                o Marie 
                                o Hélène 
                                o Céline x Manu MATTERN
                             o Joris (Georges) x Dominique DELVAUX 
                                o Olivier x Gaëlle DASTROY 
                                  o Quentin
                                o Hervé x Constance PIERSON
                                o Sabine 
                                o Sylvie 
                                o François
                             o Johan x Bernadette BIBOT 
                                o Gilles 
                                o Marie-Pierre 
                             o Anne-Marie x Ahmed JELLOULI 
                             o Marc x Monique COMBLIN 
                                o Marc-Antoine 
                                o Alain-Brice
 

(a) uit de SvG (121) te Kalken van zoon Jacobus: "ten sterfhuijse van zijnen vader ende moedere". Vader Jan hertrouwde met Livina Van Zijpe, maar Jacobus' biologische moeder was wellicht Christina Bauwens. Gekende nakomelingen uit haar huwelijk met Johannes zijn: Maria (°1612), Petrus (°1615) en Dionisus (°1617). Uit de SvG weten we zeker dat Jacobus een broer Petrus had en een zus Maria. In de doopregisters vanaf 1604 staan geen andere kinderen vermeld. Die werden geboren vóór die datum. Christina was in 1628 als "Hagens Christina alias Bauwens" meter van een dochter van Catharina en Livinus Everaert, in 1633 van een zoon van Symon De Bruyckere en Levina (zus van Jacobus), én in 1637 samen met Jacobus Van Bereleere doopheffer van Christina, dochter van Jacobus en Judoca Van Beerelare. Een belangrijke aanwijzing, omdat Judoca's vader Jacobus heette (moeder waarschijnlijk Elizabetha Van Crombrugghe). Als de symmetrie gerespecteerd werd, dus vaders-moeder en moeders-vader. De dochter werd dan vernoemd naar de grootmoeder. In 1639 is ze meter van de dochter van Livinus De Maesschalck en Maria Hagens, zus van Jacobus. Ze stierf vóór 17/10/1646, want dan treedt Livina Van Der Zype op als doophefster bij een zoon van Adrianus Borric en Maria Haghens.
Nog een aanwijzing komt uit "den negensten erfbouck van de prochie van Calckene beginnende met den eersten january 1615":
f5v°: "jan haghens en christyne bauwens ondererft 75 r lants een onbehuysde hofstede op den Nieuwe Gavere, noort tsevestraeten, 26£ grooten. In erfven pieter van vaet fs prs."
f115v°: artikel 1 jacques van beirleere hofstede oost de street groot 680 roeden (belastbaar, quote 3-6-0) met mutaties jan hagens ende christina hagens elk 1/2; christina nadien geschrapt en vervangen door lieven scheere; jacques hagens 1641; jan hagens al 1671; jacob staelens 1686. 
(b) in 1648: "Dese weesen is competerende met haerlieder moeder dheelft van de hofstede in het magheret (*), ghedeelt met Lieven De Maeschalck met ghelijke helft" - SvG Laarne (111). 
(*) "indique que le village s'élève sur d'anciennes constructions réunies en latin" (www.bastogne.be). Het lag ten westen van de Rivierstraat, onder de toenmalige steenweg tussen Gent en Dendermonde.
(c) De Staat van Goed: een rijke bron II.

(d) doopheffers van hun first born Joanna Maria op 04/04/1718 waren Joannes Haegens & Maria Van Den Abeele, vaders vader en moeders moeder. 
(e) in de tiende-ommestellingen van o.m. 1757 & 1763 wonen Frans Jans, Frans Jacops, Jacobus, Pieter en Lieven vlakbij elkaar in de Schriek. Tijdens de Franse volkstelling van 1796 woonden Joannes Franciscus en zijn zonen Jacobus frs. en Petrus Joannes (allen landsman) én zoon Petrus Livinus (wever) er nog steeds. Maria Anna Van Peteghem, die in 1799 huwt met Jacobus frs. wordt vermeld als 24-jarige meyssen.
(f) in 1685 is Lieven voogd van de wezen van stam-vader Jan, gehuwd met Lievijne Van Aerde - SvG Kalken (428). 
(f bis) op den 16e meije 1658 heeft jan haeghens fs jaquis (pas 18 jaar) syn leene verheven hem verstorven met de hofstede van syne vadere oost joos de wilde suyt de weesen van jaquis de r…s west… w charles noort de dreve ghenampt de goeneye item de tweede partye in een naedere partye oost jan de gheest suyt de voorn weese van jaquis de r… west hem selven noort in het selven stuck ln de masschalck actum ter manynghe van gillis de vyldere balliu en wijsdum van pr scheere en adriaen baert jan cornelis ende lauweryns (*) haeghens mannen van de leene van dheerl van raveschoot…als voorg" (RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796), Supplement, nr. 511: Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), folio 14v°).
(*) wellicht Laurentius fs Jacobus, gehuwd met C. Van Peteghem ( Tak 3).

ont

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tak 2 uit Kalken/Laarne

  ° Elizabeth 1561-1636 x Livinus ROEGIS 1555-1635 
  ° Jacobus fs Livinus ca. 1555-31/07/1625 (a) x Margareta ALLEMAN (hofstede up het cootvelt - WP 137 f23v°)
     ° Petronella x 1616 Livinus MAES (ex Lokeren)
     ° Margareta x Thomas VAN KERCHOVE
                       xx Joannes DE BAERE 
     o Adriana 1600-1634 x Livinus VAN DEN ABEELE  
     o Joannes †1641 x1609 Maria (Marijken) DE VOS †1667 (b) (ex Cootveld - PR Kalken) 
        o Joannes 1617-1681 x Petronella (Pierijnten) PAUWELS †1667 (ex Cootveld - PR Kalken) 
            o Judoca x1698 Michael LYSENS 
            o Maria 1649-1685 x Petrus DE COCK 
            o Anna 1650 x Egidius LAMMENS 1656-1741 
            o Joannes 1658 x1689 Maria VERSCHELDEN 1744 (c
                o Joanna 1693-1776 x1731 Guillemus VAN TRAPPEN 1698 
                                              xx1734 Petrus DE MEYER 
                o Judoca 1699 x Petrus DE VISSCHER 
                o Maria 1703-1777 x Guillemus ONGENAE †1785 
            o Amelberga 1666-1734 x1702 Jacobus COPPEJANS 1664-1742 
        o Dionisius x Elisabeth DE BAERE (d
            o Joanna (Janneken) †1691 x Jacobus (Jaecques) BONTINCK 
            o Joannes x Judoca VAN AERDE (e)
                o Dionisius 1690-1751 x Anna FIERS  
                o Livina x Sebastianus COURS 
                o Petronella x Nicholas BRACKE 
                o Joannes x Catharina VERHOFSTADT 
                    
                    o Clemens x Catharina HAENTJENS 
                                    xx Maria Theresia BUYLE (woonden in de Sauwerstraete - 10e ommestelling 1795)
                   Joannes xx Maria Anna HAEGHENS ( Tak 3)
                    o Petronella x Livinus BURRICK (landsman) (woonden in de Somerstraet - Volkstelling 1796) 
                    o Josephus (arbyder) x Joanna Josepha VAN DAMME (woonden in de Meulencauter - Volkstelling 1796) 
                        o Joannes x Josepha GOOSSENS
                             ° Severinus x Stephania COURS
                                  ° Maria Pharaïldis x Casimirus SCHEIRE
                                     ° Rudolpus (onwettig) x Maria Melania TROCH
                             ° Sophia x Carolus Ludovicus BEUGELS                        
                             o Maria x Bernardus VAN RYSSELBERGHE 
                        o Franciscus x Ursula VAN THEMSCHE
                                           xx Francisca POTS 
                    o Livinus (f)
                o Jacobus x Petronella VAN DAMME
                    o Maria x Jacobus DE WILDE 
                                xx Petrus VANDEVELDE 
                    o Judoca Maria x Petrus Franciscus DAUWE (landsman) (woonden op Eesvelde - Volkstelling 1796)
                                           xx Josephus VANDENABEELE
                                           xxx Marinus Franciscus VAN ACKER
                    o Petronella x Jacobus Livinus VAN RIJSSELBERGHE (woonden in de Scheestraete - Volkstelling 1796) 
                o Adrianus x Catharina VAN LAERE 
                    o Joannes x Maria FIERS 
                        o Maria Petronella Jacoba x Joannes VAN RIJSSELBERGEN 
                        o Philippina x Jacobus ROELANDT 
                        o Joanna Jacoba x Laurentius DEBBAUT 
                        o Judoca Theresia x Joannes Baptista JACOBS 
                        o Livina x Petrus Franciscus ROELANDT (arbyder) (woonden in de Vermonstraete - Volkstelling 1796) 
                        o Petrus Livinus †1811 x1800 Christina ROBUYST (landbouwster, Brugstaat 26 - 10 jl tafel 1829)  †1868 
                    o Guillemus (arbyder) x Joanna Maria RAES (woonden te Beirvelde/Hanselaere - Volkstelling 1796)
                        o Rosalia (ex Destelbergen) x Petrus Simon VERSCHUEREN
                                                                           
xx Jacobus VAN MOSSEVELDE                       
                        o Joanna x Petrus VAN HAUTE (ex Merchtem)
                        o Joannes x Catharina VERHOEVEN
                        o Angelina x Petrus Franciscus DE WACHTER (ex Lokeren)
                        o Coleta x Petrus Joannes VERSCHRAEGEN 
                
o Jan x Livina WAUTERS 
                o Elisabeth x Jan VAN BRUSSEL 
        o Mattheus 1612-1689 x Livina VAN TRAPPEN (g
            o Petrus x Amelberga VAN CLEEMPUT
                ° Judocus x1727 Maria VAN DRIESSCHE 
( tak Lokeren)
                       
° Joanna x1761 Jacobus DE VEIRMAN 
            o Jacobus (Jaeques) 1657-1717 x1686 Joanna (Janneken) DE WILDE †1710 (h
                o Joanna 1691-1751 x1717 Jan HAEGHENS 1673-1753 ( Tak 1) 
            o Dionisius 1663 x1689 Livina DE WILDE 1659-1705 
                o Livinus Franciscus x Joanna DE MOL 
            o Livinus (Lieven) 1666 x Elisabeth DE WILDE 1670-1699 
                o Bartholomeus 1696-1776 x Elisabeth DE VOS 1700-1777 (i)
                    o Joannes Franciscus (landsman) 1733 x Catharina DAUWE (woonden in Kalken Dorp-Volkstelling 1796) 
                    o Joanna Catharina 1734 x Jan DE VILDER †1806 (landsman)
                      (woonden in de Vermonstraete - Volkstelling 1796)
            o Livinus 1666 xx Maria PAUWELS †1731
                o Petronella 1701-1781 x1739 Egidius VANKERCKHOVE 
                ° Joanna

(a) "Jacobus hagens 70 Ao (annorum), uxore sua margareta alleman, reliq. tres filios et 5 fillias, scabinus (schepen)(PR† Kalken). Reeds in 1602 vermeld als schepen (Armendis rekening 499 f33v°). Bevestiging van zijn vader Livinus vinden we in het Landboek van 1610 f84r° ( ).
Uit ferieboek nr. 98 (1585-95) vernemen we dat hij zeker nog een andere jongere zus had: "jacob haghins als voocht van weezen achterbleven ln haghens maect heesch met een wettel saerthere (charter) ten laste van zekere ghedaen by gs van ackere" (f4r°) & "de zake tusschen jacob haghins als voocht van zyne zusters en...hebben van jan haghens hre met een wettel saerthere ten laste van zekere ghedaen by gs van ackere" (f17r°)
(b) 01/07/1648: Maeijken De Vos, weduwe van Jan Haghens treedt op als voogd voor een wees van schoonzus Adriane Haghens, weduwe van Lieven Vanden Abbeele, ter presentie van haar zoon Mattheus - SvG Kalken (141). In 1657: “Ontfaen over lantpacht int lokerstraettien vanden boschackeren, van den voorsten vogelsanghe, van Maeijken De Vos we Jan Hagens van den achterste vogelesange" (SvG 201). Haar zoon Mattheus betaalt in 1663 “twee jaeren lantpacht van lants geleghen te Lokeren in de voghelsangen” - SvG (230). 
VOGELENZANG <B6>: landt aen de vierweegsche gen. den vogelensanck s. de strate [280 R], 1653, Staet van Goed (boek 19), fo. 298v”. (Bijdrage tot de toponymie van Lokeren, E. DULLAERT, 2008, p. 247)
(c) Jan is in 1685 voogd van de wezen van zus Maria en Pieter De Cock - SvG Kalken (426). 
(d) in 1691 was Denijs voogd van de wezen van dochter Janneken, gehuwd met Jaecques Bontinck - SvG Kalken (465). 
(e) Jan is in 1694 voogd van de wezen van zijn schoonvader Jan Van Aerde - SvG Kalken (489). 
(f) uit de SvG van Livinus' vader (+ 28/03/1789) bleek reeds dat hij in dienst was van Zijne Majesteit bij het regiment van Clairfâyt. In het RA Beveren vond ik in 2009 een bijvoegsel van de Oostenrijkse militaire overheid aan zijn namptissement (19/05/1789). Een namptissement is een vorm van onderpand: "het storten van een bedrag bij de griffie als borgsom of als voorlopige bevrediging van de beslagleggende partij, die leidde tot vrijmaking van de persoon en/of goederen waarop beslag was gelegd".
(Glossarium van Technische Termen, KUL, Faculteit Rechten).


Photobucket


"Nous Jacques baron De Lünden colonel commandant le regimient de Clerfayt infanterie au service de sa Majesté L'Empereur et Roy permettons au nommé Livin Haegens fuselier de la compagnie de monsieur le capitaine De Zaplethal de garnison à la citadelle d'anvers soit en personne ou par procureur d'evacuer la mortuaire de Jean Haegens son pere mort dans le courrant de cette année au village de Kalken pays de Termonde avec ses autres coheritiers sous condition cependant que sa quote part soit mise à rent... sous hypotheque ou autre aparance suffisante. Donné en notre garnison à gand en Flandres ce 8. May 1789".

(
RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, g. Vrijwillige rechtspraak, nr. 200 Namptissementen 1713-1796).

Enkele maanden later verging het bevelhebber De Lünden slecht tijdens de Brabantse Omwenteling, de opstand van de Zuidelijke Nederlanden tegen het Oostenrijkse gezag van keizer Jozef II:
"Dans la nuit du 9 au 10 novembre [1789], un des bataillons du régiment commandé par le colonel de Lunden, entra à Gand pour interdire l'accès de cette ville aux troupes insurrectionnelles. Ce bataillon défendit vigoureusement ses positions, le 13, mais accablé par le nombre des assaillants, le colonel de Lunden se retira d'abord sur la place d Armes, puis il parvint à gagner la plaine St. Pierre où ses troupes se barricadèrent dans leurs quartiers (*). Le général comte d'Arberg à la tête d'une petite colonne, où se trouvaient deux divisions du régiment, fit d'inutiles efforts pour délivrer le colonel de Lunden, qui dût se rendre avec son bataillon le 16 novembre"
(Histoire du régiment de Clerfayt, G. GUILLAUME, 1865, p. 42)

(*) op de Kattenberg en site van de Gentse Leopoldskazerne. 







(g) uit de PR= "23/09/1612 Mattheus kv Johannes Fs Jacobus  en N,N met doopgetuigen De Vos Livinus en avia (grootmoeder) uxor Hagens Jacobus". In 1681 treedt hij op als voogd van de wezen van broer Jan en Pierijnten Pauwels. De broers deelden een tweewoonst - SvG Kalken (387).
(h) in 1699 is Jaecques voogd van de wees Bartholomeus van broer Lieven, gehuwd met Elijsabeth De Wilde - SvG Kalken (545). Beide broers hadden land te Raveschoot, in de buurt van de "waerande" (SvG Kalken (549).
(i) er zat een haar in de boter tussen Bartholomeus en zijn halfzussen Joanna en Petronella uit het 2e huwelijk van vader Livinus. Uit een wettelijke passering van 19 april 1731: "contract aengegaen tusschen barthls, joanne ende pieternelle haeghens waerbij zij zijn gescheeden van hunne civile gemeenzaemheijt - Compareerden voor Bailliu, Borghmre, ende Schepenen der prochie, ende heerlijckhede van Calcken, ende vanden nieuwen gavere in persoone barthls haeghens fs. lievens ter eendere zijde, mitsgaeders joanne, ende pieternelle haeghens fae lievens voorz zijne zusters van halven bedde ter andere, te kennen ghevende dat zij op den 13e Augusti 1728 comparerende voor den notaris livinus steels tot wetteren residerende ende get... aldaer genoempt, bij mutuele gifte ende metter warmer handt aen elckanderen immers de lancxtlevende van hun hadden opgedraeghen, ende gecedeert alle hemlieden respective meubelaire effecten bestaende in een koij, een kalf, een ghetauwe, graenen, te velde ende inde schuere, alle de vervoetheijt in de landen, mitsgaeders alle de meubelen, ende cattheylen van huijsraede breeder bij de zelve acte vermelt, ghelijck oock alle de goederen, ende gronden van erven hun respectivelijck competerende, ende dat zij danof op den 22e 9ber 1728 comparerende voor ons bailliu, borghmre, ende schepenen voornt hadden ghedaen de gherequiseerde traditien alles met intentie dat zij comparanten hun leven gedurende t'zamen zouden ghewoont, ende huijs ghehauden hebben in peijs, ende vrede, ende dat zij in teghendeel daegelijcx leven in twist, ende tweedracht t'hunnen grooten intresten en zelfs ziele verlies, ende moghelijck noch meer zoude aen groeijen nijt dies den eersten comparant schijnt gheintentioneert te wesen zich te begheven ten huwelijcken staete, ende om meer andere redenen hun daer toe te moverende verclaerden de respective comparanten vrijwillighlijck te scheeden van de voorzeijde ghemeijnzaemheijt, ende civile societeijt, ende mits dien den voorschreven contracte, ende reciproque gifte te wederroepen, casseren, ende annuleren in alle sijne deelen, soo ende ghelijck, oft danof noijt mutuele opdrachten hadde gedaen geweest".  
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, g. Vrijwillige rechtspraak, nr. 151 (1727-1738).


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tak 3 uit Kalken/Laarne

   ° Margareta x Joannes DE GELDERE
   ° Laurentius x Laarne 1596 Joanna BRACKE (a)
      ° Jacobus (Jaecques) 1617-1678 x1656 Joanna HAEGHENS 1633 ( Tak 4) (b)
          ° Laurentius 1668-1701 x1692 Joanna STEENO †1695 (c) (ex Wals Wavere - Land van Brabant (SvG Laarne) 
                                             xx Catharina VAN HECKE
          ° Livina 1661 x1684 Joannes EVERAERT
          ° Catharina 1670-1731 x1703 Dionisus BRACKE
          ° Joannes 1657 x1692 Jacoba DRIEGHE †1710 (woonden in de Laarnse Revierestraete - SVG)
                     ° Jacobus x1718 Maria DE VEIRMAN
                        ° Catharina x1756 Joannes DE MOOR
                        ° Dionisus 1728-1787 x1754 Adriana DE FAUW
                           ° Joanna Jacoba 1760 x1780 Simon BOLLAERT 1754 (ex Heusden)      
                           ° Petrus Macharius 1769-1834 x1792 Adriana Petronilla BOLLAERT(ex Heusden)
                              ° Constantinus (werkman ex Heusden/Ertbuur) x Regina BENTHUYS (ex Zevergem)
                                 ° Francisca (werkvrouw) x Seraphinus BAETENS (wever)
                           ° Joannes Jacobus HAEGHENS 1755-1804 x1787 Judoca Maria VERVAET 1761
                              ° Isabella 1796-1838 x Macharius CORNELIS
                              ° Adriana Maria x1822 Judocus BEYST
                              ° Barbara (werkvrouw)
x Josephus CLINCKSPOOR †1866 (woonden in het Laarnse Quastraatjen - RA)
                              ° Constantinus x Victoria DRIEGHE 
                                                    xx Rosalia VAN DE VELDE
                                 ° Francisca x Petrus Franciscus DE MEESTER (woonden in de Hanselaarstraat - PR Beervelde)
                                 ° Ida x Franciscus GOOSSENS
                                 ° Mathildis x Petrus SCHEIRE
(ex Heusden)
                                 ° Theophilus (landbouwer) x Maria DE GROEVE
                                    (woonden eerst in de Serpenstraat, later in de Hanselaarstraat - PR Beervelde)
                                    ° Maria Irma (ongehuwd) (woonde in de Hanselaarstraat - PR Beervelde)
                                       ° Bertha Leontina x Augustus DE WAELE
                                    ° Maria Leontina x Leopoldus Medardus TROCH 
                                       ° Gerardus TROCH x1929 Destelbergen Maria HAEGENS
                                    ° Achilles Camillus x Martha COLMAN 
                                    ° Joannes Baptista x Maria Sylvia ROELANDT
                                    ° Camillus (landbouwer) x Anna-Maria Sylvia VAN EECKHOUT
                                      (woonden in de Heikant - PR Beervelde)
                                       ° Theophiel x N, DE MAESSCHALCK
                                       ° Clarisse x Achiel FIERS
                                       ° Madeleine x E. CLOSSE
                                       ° Magdalena Germana x Raymondus CLOSSE
                                       ° Honore x A. HOSTE
                                          ° Godelieve x M. MACELIS
                                          ° Annie x G. DE WOLF
                                          ° Freddy x Rosette DE SUTTER
                                          ° Myriam x N,VAN AERDE
                                       ° Helena Eulalie x Theophilus Maria VAN DAMME
                                       ° Rachel Marie x Roger Cyriel VAN LAERE (d)
            Joannes xx Catharina DHOOGE (e)
              ° Maria Anna x Joannes HAEGHENS ( Tak 2)
              ° Anna Catharina †1788 x Michael VAN RIJSSELBERGHE         
      
° Georgius (Jooris) °ca 1600 x Maria BRACKE
         ° Egidius (Gillis) x Joanna (Janneken) VERROOTEN †1677 (f) (woonden op het Husseveld - SvG (428) Kalken)
         ° Livina x Judocus DE BACKER †1663
                     xx Petrus VERROOTEN (zij stierf als weduwe op 13/02/1705 in het Gentse begijnhof OLV-Ter Hooie)
         ° Joanna x Adrianus MATTHIJS 
           Joanna (Tanneken) †1683 xx Adrianus VAN DRIESSCHE (g)
         ° Maria †1679 x Jan VAN AERDE †1674
                               xx Jacobus (Lieven) CLAUWAERT (woonden in de Somerstraete - SvG Kalken 1679)
      ° Christiana 1614 x Joannes DE MEULENEERE
      ° Judoca x Petrus D'HOLLANDER
      ° Maria 1608-1676 x Paschasius PAUWELS
      ° Laurentius (Lauwereys) 1611-1680 xx Catharina VAN PETEGHEM (x N,N ?) 1610-1680 (h)
         ° Joanna x Guillemus VAN AERDE
         ° Jacobus x Petronella CORNELIS
             ° Livinus x Maria SCHEIRE
                 ° Petronella Tresia 1723-1782 x1750 Petrus BRACKE 1721-1790
                    (woonden in de Hanselaerstraete te Beirvelde)
                 ° Joanna Maria x Geeraert VERPONT
               Livinus xx Judoca VAN HOECKE 
                 ° Livina x Jacobus BRACKE
             ° Livina x Bartholomeus VAN DEN BOSSCHE
             ° Joanna x Jacobus VAN DEN BOSSCHE
         ° Livinus x Petronella STAELENS

              
(a) Laurentius wordt vernoemd in het Landboek (voorloper van het kadaster) van 1610, waarbij Paschier Hulstaert ( Tak 5) pachter is van een stuk grond, palende aan land van "Ln hàgens bàlliu vàn Raveschoot"en de "behuisde hofstede vàn Làurius hàgens zynen broere" (RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, e. Financiën, nr. 13, Landboek 1610, f112r°). Het gaat hier om Livinus, gehuwd met Beatrix Van Aerde ( Tak 4).
(b) Joanna is een dochter van Livinus en Joanna Lammens ( Tak 4) en dus de achternicht van Jacobus. Ze trouwden te Laarne op 23/09/1656 "cum dispensatione pontificis in 2° gradu"  (de bisschop verleende de huwelijksdispensatie). Bij deze bloedverwantschap in zijlijn is er ook sprake van een gemengde 2e/3e graad. Getuigen waren Laurentius Haegens (broer of vader van Jacobus) en Joanna Van Bruijssel (Joanna's stiefmoeder).  
Uit Quoteboek Laarne 1647-1670 (M. MEYS/L. DE RUYVER, VVF Gent-Digitaal Archief, 2006): "XIIe wijk (Hollende) : 377. Jaecques Haghens fs Laursde twee delen van drijen van dhofstede op schautheetdom, west de rivierestrate…, dander derde de we Lieven Haghens". 
(c)  Brusselse naamgenoten. Uit haar SvG: "den hauder gheeft te kennen dat zy staende haerledl huwelyk hebben gheconquesteert eene behuysde hofstede ghestaen ende gheleghen binnen deze voorz prochie aen de dendermondsche eerdweg loopende naer ghendt ghenaempt de croone…een aude herberghe oost de kerck straete suyt dhoirs jacques dhamere west anthoine bauwens noort de voorzyde eerdweg groot omtrent de drij hondert roede met het huys brandewyn boome catheijlen daer op ende staende deze hofstede is belast met eene rente van twee ponden groots tjiars de penninck XVIe (6,25%) in profijtte van thobias tolliers".
"d'hostelrie ghenaempt de croone N den heirwich O de straete 288 R" (Quoteboek Laarne 1671-1717, 282 verso, VVF Gent-Digitaal Archief, L. DE RUYVER, 2002).
uit zijn SvG: erfgronden op Raveschoot "de stede oost de hanselaere straete suyt tgoet en noort laurs haghens inde selve hofstede" en te Laarne: "de bos, oost de revierestraete, suyt gillis vervaet causa uxoris noort in selve stuck passchier haghens". Passchier was een zoon van Laurentius en Catharina Van Peteghem (°Kalken 22/01/1647): "Op den XXIe january 1682 heeft passchier haghens syn leen verheven hem verstorven metten overlyden van lauwers haghens synen vader […] ghenampt het hofstedeke(RA Beveren, OAL (1417-1796), Supplement, nr. 511, Register gehouden voor de inschrijving van de wettelijke passeringen en leenverheffingen van de heerlijkheid Raveschoot (1648-1719), folio 164r°
(d) Annita Van Laere, dochter van Rachel Haeghens uit Lochristi, mailde me de namen van haar (groot)ouders. Een behulpzame ambtenaar van de gemeente Laarne bezorgde me nadien een kopie van de trouwakte van grootvader Camillus die in 1909 huwde te Kalken. Zo kon deze tak opgebouwd worden.
(e) Jan is voogd van de twee wezen van broer Laurentius (SvG Laarne Joanna Steeno 9/01/1696).
(f) Gillis is in 1664 voogd van de wezen van schoonbroer Adriaen Matthijs en zus Tanneken - SvG Kalken (257), van de wezen van schoonbroer Judocus (Jonas) De Backer en zus Lievijne - SvG Kalken (259), in 1679 van de wees van schoonbroer Lieven Clauaert en zus Marie - SvG Kalken (370), én in 1683 van de wees van zus Tanneken uit haar 2e huwelijk met Adriaen Van Driessche - SvG Kalken (404). Hij wordt ook vermeld in de SvG (428) van stam-vader Joannes: "...Item een besette rente van 2 pond gr tsjaers, penninck XVIe, tot laste van Gillis Haghens fs Jooris, beset op sijne hofstede op het hussevelt...".
(g) uit Vlaamse Stam, nr. 9, september 1985:  Het geslacht Van (den) Driessche  in Waasmunster - Lokeren (14e-19e eeuw), R. VAN DRIESSCHE: “…Adriaan van Driessche fs. Joris was getrouwd met Anna Haghens…Voordien was Anna weduwe geweest van Adriaan Matthys met wie zij vier kinderen had verwekt. Anna overleed in 1664..." (RA Gent, nr. 146 1° 32 verso - 33; idem, Kalken, SvG (223).
(h) Laureijns is in 1655 voogd van de wezen van zijn broer Georgius - SvG Kalken (173) (179), vanaf 1668 van de wezen van schoonbroer Jan De Meuleneere en zus Kijstijne - SvG Kalken (275), en in 1679 voogd van de wezen van zijn andere broer Jaquis (Jacobus). Hij staat ook vermeld in het Laarnse quoteboek: XVIIIe – Calckene 
577. Jaecques Haghens fs Laurs; 1651 Laurs Haeghens fs Laurs; 1668 t 1e (van Lieven Haghens) “dhelft van den bosch van Laurs Haghens, oost de rivierestrate, noort dhofstede van Gheert De Maerschalc, van 540 roeden, dander helft Lieven Haghens (1658 noch dander helft)”.


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tak 4 uit Kalken/Laarne

       ° Elisabeth x Michiel BURRICK 
       ° Joanna (Janneken) †1659 x Hubertus (Hubrecht) VAILLANT (a)
       ° Livinus °ca 1563 †03/06/1615 x Beatrix VAN AERDE °ca 1569 †23/07/1629 (woonden in de Somerstraete)
          (Livinus hagens, pretor (baljuw) de Ravenschoot via optimus [...] reliquit ex uxore sua Beatrice van aerde 9 proles (kinderen)
              PR† Kalken)
 
            ° Jacoba (begina)
            ° Petronella x Willem BRACKE ( Ferieboek 100-101)
            ° Elisabeth 1608-1636 x Mattheus EVERAERT 
            ° Jan †1630 x1618 Laurentia (Lauweryntken) SCHAEPDRIJVERS †1638  
               ° Elisabet 1627 x Jan DE CALUWE
               ° Jacoba x Petrus SCHEERE           
               ° Joanna ( Begijnen te Gent)    
            ° Livina †1641 x Hadrianus BAERT
            ° Livinus †1667 x1629 Joanna LAMMENS (a bis)
               (baljuw van Raveschoot, zoals zijn vader)
               ° Joanna 1633 x Jacobus HAEGHENS ( Tak 3) (b)
              
               ° Andreas 1638-1687 x Joanna DIERICX
                  ° Joanna 1665 x1690 Petrus DE WILDE
                  ° Catharina 1663-1689 x Livinus COOLMAN
              
Livinus xx Joanna VAN BRUSSEL ( De Staat van Goed : een rijke bron I)
                ° Adrianus 1656-1707 x Elisabeth VAN RYSSELBERGHE †1733 
                ° Livina 1653-1693 x1693 Christianus DAUWE
                ° Petrus x1681 Livina BRACKE †1715 (b bis)
                   ° Maria 1683 x1706 Joannes DE VEERMAN
                   ° Joanna (Janneken) x1711 Egidius (Gillis) BAES
                   ° Anna 1691-1760 x1716 Carolus DE SMET 1690-1757
                ° Catharina 1663-1707 x Petrus ROOSEMONT (c)                  
                o Laurentius 1660 x Catharina VAN RIJSSELBERGHE (d)
                   o Jan x Laurentia DE VILDER 
                      o Catharina x Petrus DE WILDE 
                   o Andreas †1727 x Adriana DE WILDE 
                   o Livinus x Petronella DE WILDE
                      ° Livinus x Jacoba VAN DE VELDE 
                         o Joanna Livina x Petrus VAN KERCKHOVE    
                      o Catharina x Benedictus VANDENNESTE 
                      o Jan (landsman) x Adriana DE VOS (Jan woonde te Beirvelde/Hanselaere - Volkstelling 1796) 
                         ° Petrus Franciscus x Maria BEYST
                      o Andreas x Maria Anna VANDEVELDE                         
                         o Maria Jacoba x Julius Adrianus BRAECKMAN (arbyder) (uit Beirvelde/Hanselaere - VT 1796) 
                         o Joanna Maria x Marinus SCHEIRE 
                                                xx Judocus DE VREESE (landsman) (woonden te Beirvelde/Hanselaere - VT 1796)
                         o Petronella Theresia x Josephus ROELS 
                         o Livina Coleta x Nicolaus VAN LAERE 
                         o Joannes Franciscus (landsman) x Judoca DE KEGEL
(woonden Beirvelde/Hanselaere - VT 1796)
                            ° Livinus x Petronilla BOURGUILLOEM
                                          xx Petronilla DE BLEU
                               ° Rosalia x Carolus BRAECKMAN
                               ° Ursula x Dominicus VAN DEN ABEELE
                               ° Catharina x Macharius TEMMERMAN
                               ° Barbara x Desiderius DE ROOSE
                               ° Virginia x Bernardus VAN RYSSELBERGEN (woonden in de Heistraat - PR Beervelde)
                            ° Francisca x Petrus TROCH
                            ° Catharina 1799-1883 (landbouwster) x Joannes Baptista SCHEIRE 1827-1890 (landsman)
                            ° Theresia x Jacobus Franciscus LAMMENS                          
                            ° Judocus x Cordula BRACKE (uit Laarne - dienstmeid) (e)        
                               ° Petrus (landbouwer) x Seraphina LAUWERIER (bloemwerkster) 
                               ° Joannes Baptista x Virginia BRACKE (ex Zeveneken)
                                  ° Prudentia x Medardus MEERSON
                                  ° Prosper Edmondus x Irma VERVAET
                                     ° Etienne x Yvonne VAN DOORSSELAER
                                        ° Patrick x Lutgarde VERBERCKMOES 
                               ° Adrianus Franciscus x Maria Emilia VERHEYDEN
                                  ° Maria Sylvia x Arthur ROELANDT
                                  ° Judocus Franciscus x Anna Gilberta DE WILDE
                                  ° Maria Bertha x Mauritius Leopoldus BAERT
                               ° Livinus x Maria Mathildis DE WILDE
(ex Eksaarde)
                                 (woonden in de Toleyndestraat te Beervelde)
                                  ° Engelbertus x1919 Pelagia DE SMET
                                  ° Sebastianus x1918 Maria Leonia STEVENS
                                  ° Maria Ludovica x1923 Gustavus STEVENS
                                  ° Gustavus x1913 Maria Leonia, N
                               ° Engelbertus (ex Kalken/Beervelde) x Francisca SEY
(ex Laarne)
                                  
° Prudentia x Petrus SCHEIRE
                                  ° Valeria Prudentia x Livinus DE VISSCHER
                                  ° Livinus x Pharaïlde VAN RYSSELBERGHE
                                  ° 
Petrus (Pierre) x Rosalia Maria HERREBAUT
                                     ° Martha x Eugène FREMAUT
                                     ° Yvonne x Gaston VERLEYE
                                     ° Simonne x Robert COOREVITS
                                     ° Robert (Medard) x Herna DAVID
                                     ° Adrien x Lydia VANDEBUERIE
                                        ° André (f) x Linda DEVOLDER
                                  ° Adrianus Franciscus x Prudentia Maria VAN POECKE
                                  °
Carolina Leontina x Camillus CLERICK
                                  Engelbertus xx Amelia VERHEYDEN
(ex Laarne)
                                 
° Engelbertus 1899 x1922 Hortensia DE RUYVER
                               ° Bernardus (Noard) x Seraphina DE VISSCHER (ex Laarne)
                                  ° Engelbert x Maria Philomena DALSCHAERT
                                     ° Bertha x Leon VAN RENTERGEM
                                  ° Franciscus (Francies) x Elodie Marie VAN RIJSSELBERGHE
                                     ° Anna x Jozef TOLLENAERE
                                     ° Rachel x Camiel DE CLERCQ
                                     ° Leonie x Maurits VAN DAMME
                                     ° Julia x Albert DE VOS
                                     ° Maurits x Denise DE KEZEL
                                  ° Livinus Theophilus x Valentina Maria VERBANCK
                                     ° Clara Veronica x Andre VAN GEERTSOM
                                     ° Maria x Gerard HEYRMAN
                                     ° Albert x Joanna Catharina Julia CLAES
                                        ° Willy Marcel x Christel Carla Hugo FONCKE
                                     ° Rachel Maria Elodia x Marcel MEKERLẺ (g)
                                     ° Alma x Pierre DE JAEGHER
                                     ° Esther Maria Leonie x Jan VAN REETH
                                     Livinus Theophilus xx Margaretha (Margriet) Florina Elisabeth VERHULST
                                     ° Denise Esther x Wilfried MAES
                                     ° Josée
                                  ° Joannes Baptista x Marie RAMAN
                                     ° Maria x Joannes Baptist DE VISSCHER
                                     ° Irma x Gerard WILLE
                                     ° Albert x Yvonne DE SMET
                                     Joannes Baptista xx Helena RAMAN 
                                     ° Ivonne x Leon VAN RENTERGEM
                                     ° Angèle x Julius BRACKE
                                     ° Rachel x René DE SERRANO
                                  ° Petrus x Celine Mathilde ROGIERS
                                     ° François Bernard x Simona Eulalia DE WILDE
                                        ° Noël x Linda GUSSE 
                                            ° Debbie x Paul DINGENOUTS
                                                  xx
Gökhan KISACIK 
                                        ° Patrick x Marianne VAN DER SYPT
                                            ° Bart x Elke PLANCKE
                                     ° Georgette Maria x Gustaaf VERLEE

(a) hij was kerkmeester te Kalken in 1630 (rekening 122). Bij de doop op 24/05/1609 van Beatrix Vaillant, kv. Hubertus x N,N was Beatrix uxor Hagens Ln getuige (PR Kalken).
(a bis) stam-overgrootmoeder Christina Bauwens was meter bij de geboorte van hun zoon Joannes in 1635. 
Afgaande op de doopregisters verhuisde Livinus tijdens zijn 2e huwelijk van Kalken naar Laarne.
In LAARNE Staten van Goed 1584-1657 (M. MEYS,VVF Gent-Digitaal Archief, 2006) vinden we diverse verwijzingen naar Livinus als grondeigenaar:
- (nr. 108) in 1646: "Hofstede west de rivierestrate, noort dhofstede van Lieven Haeghens causa uxoris";
- (nr. 215) in 1653: "die aen de revierestrate compt, oost Lieven Haghens";
- (nr. 218) in 1653: "west de revierestraete, noort Lieven Haeghens".
Uit het Laarnse quoteboek: "379. Lieven Haeghens; 1668 we Lieven Haghens “sijne hofstede op schautheetdom, west de rivierstrate
(b) (b)Tak 3.
(b bis) woonden op een hofstede "op gheemansackere, W de revierstrate, Z den wal, O t rocampstick, N t schauteet 506 R" (311v° - Laarnse quoteboek). Deze behoorde daarvoor toe aan Jaques Haghens fs Laurs ( Tak 3).
(c) erfgrond uit haar SvG: "...binnen de prochie van destelbeirgen het derde parte van dhilft (dus 1/6e) van drij ptije van lande (...) groot van vier gemeten gebruijckt bij livinus tuijtschaevere fs lns. danof dander hilft van de drij ptijen competeren aen joa. de wilde van (...) ghendt ende dander twee derde partijen van dhilft competteren aen laureyns ende dapparente hoirs van adriaen haegens wesende (...) ende onbelast..." 
(d) In het Laarnse doopregister staat hij vermeld als HAGHE (sic) Laurentius, kind van Livinus en Joanna Van Brussel, geboren op 10/02/1660 met als doopheffer HAGHE (sic) Laurentius. Die werd op zijn beurt mogelijks gedoopt in het naburige Kalken op 21/03/1610 als HAGENS Laurentius, kind van Livinus en N,N.
Een wettelijke passering van 23/01/1717 is verhelderend: "Supplierende cathelijne haeghens als moeder en voogde van haer onderjaerighe kinderen geprocureerd bij laureijns haeghens haeren man midtsgaders jan haeghens als vooght over de vaderlijce seijde te kennen ghevende de redenen...soo dat haere voorn weezen compiteert vuijt den hoofde van hunnen vader d'helft van drij partijen van lande ligghende onverscheeden en onverdeelt mette vingue weeze van pr roozemont ghewonnen bij cathelijne haeghens fa lievens gheleghen binnen der prochie van destelberghen...met het mercq van cathelijne van rijsselberghe via van laureijns haeghens en jan haeghens...". Laurentius trad ook op als deelvoogd toen zijn zus Catharina enkele weken na de geboorte van een zoon overleed te Laarne op 06/11/1707.
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Kalken, I. Archieven van de heerlijkheid van Kalken en van den Nieuwengaver, g. Vrijwillige rechtspraak, Wettelijke passeringen, nr. 150 1718 (?)-1730, folio 37.
Door de eeuwen heen huwde tot 10x toe een Haeg(h)ens met een Van Rysselberghe (vnl. Tak 4).
(e) Patrick Haegens uit Lochristi bezorgde me de parenteel van zijn voorouders Judocus HAEGENS en Cordula BRACKE, met bijkomende info van zijn broer Noël. In de Kalkense Tienjaarlijkse Tafels (1833-1843) vond ik hun trouwdatum : 28/06/1842 ( (g).
De samenvatting werd aangevuld via de CD-ROMs Laarne (Sint-Macharius) - Parochieregisters 1812-1910, L. DE RUYVER, VVF Gent, 2010, en Beervelde (Sint-Daniël) - Parochieregisters 1809-1910, P. WILLIAME & M. PLATTEEUW, VVF GENT, 2010. 
(f) André Haegens uit Brasschaat mailde deze gegevens in februari 2011.
(g) in het RA Beveren vond een kennis van zoon Walter Mekerlé op microfiche hun huwelijksakte met vermelding van de ouders. Zo kon een nieuw stuk van de puzzel worden ingepast.


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Tak 5 uit Kalken/Laarne

Stamvader Livinus van deze tak is een generatiegenoot van de 3 broers Jan ( Tak 1), Laurentius ( Tak 3) en Livinus ( Tak 4), zonen van mijn stam-betovergrootvader Jacobus. Livinus' ouders zijn onbekend, al zijn er aanwijzingen van een familieverband: stam-overgrootmoeder Christina Bauwens was in 1623 meter van een kind van Livinus’ dochter Catharina, gehuwd met Paschasius Hulstaert, en in 1633 van een kind van zijn dochter Maria, gehuwd met Adrianus Borric. In 1646 was het de beurt aan baljuw Jans tweede echtgenote, Livina Van Der Zype, die doophefster was bij de geboorte van Maria en Adrianus Borrics zoon. 
Er zijn 2 pistes: was hij de zoon van een broer van stam-betovergrootvader Jacobus, nl. Adrianus of Jan de jonghe? Of had die 2 zonen die Livinus heetten? Het is bekend dat wanneer het oudere kind vroegtijdig overleed, het gat in de vernoemingsrij soms werd opgevuld ( Stamreeks: zoon Bernardus in het gezin Bartholomeus Haeghens x Coleta Baeten). Dit is hier niet het geval want beiden bereikten de volwassen leeftijd. Een andere verklaring is dat de naam zowel in vaders als moeders familie voorkwam en daardoor meer dan 1 keer aan de beurt was. De pasgeborene zou dan niet vernoemd zijn naar de overleden broer/zus, maar naar het familielid met die voornaam.

Verdere aanwijzingen zijn mogelijks:  

ca. 1564
"lieven haghens fs gillijs mackt heesch inden name van gheeroine zyne dochter...met clachten ten laste van pr bontinck fs prs" (ferieboek)

1610
Jacob van aerde up een halfbund lants…oost de strate zuit tvoorgaende noort ooc de strate west Adriaen hagens bij uxore we pierynken hagens
Pierynken hagens we Ln hagens by coope up ontrent twee gemeten landts noort de strate oost tvoorgaen stuc zuit jan nauts” (landboek)

1625
"Item ontfaen van we lieven haghens van viii deel van twee ghemeten lants gheleghen oost jacob van aerde noort de strate ghegheven by gheeradyne haghens vuit huer vierde part van zestien tjrs" (kerkrekening nr. 118). Ook vermeld in 1626 met een toevoeging door de opsteller van het Landboek uit 1610: "zuit Jan nauts west Adriaen hagens

1554
"jan haghens heeft ghecocht jeghens jan de vyldere fs bauwens een acker...ligghende in vierdonghe groot meer dan een ghemet" (WP)

           
1561
"jacob haghens up michiel venneman" (ferieboek)

1581
"jan de vylder heeft hem onterft van en jacomyn haghens zyn onterft van huerl stede zo die ghestaen en gheleghen...in somerstrate...danof is in erfven michiel venneman" (WP)

1587
"jan de vyldere heeft hem onderft van zyne behuysde hofstede gheleghen up deinde van somerstraete groot van erffen ontrent twee ghemeten...danof is in erffene comen als coopere adriaen haghens" (WP)

1622
"dheelft van vier hondert roen lants gheleghen inde vierdonghen onverdeel mette we jan de vyldere suyt de weesen jan hubrecht west jacob van haerde en pr vvaet...danof is in erfen comen pierynten vervlyet we lieven haghens" (WP)

° Livinus (a) x Petronella (Pierijntken) VERVLIEDT
     ° Catharina x1620 Paschasius HULSTAERT
    o Joanna x1621 Joannes GHEENSINS (b)
    o Jacob (Jacques) x Maria (Marijke) TEMMERMAN †1664 (c)
    o Petrus †1674 x1631 Joanna (Janneken) ANTHEUNIS †1642 (d)
         ° Maria (Marijke) x Petrus DE WILDE
         ° Joanna x Livinus CALLE
       Petrus xx Beatrys SMITS †1671
    o Livina x Jan DE POORTERE †1650
    o Maria x1630 Adrianus BORRIC
    o Jan x Joanna (Tanneken) VAN HOUCKE (e)
       o Elisabeth 1631-1703 x Marinus COPPEJANS
       o Jacobus x Joanna UITTERWEERDE 1641-1715
          ° Rochus
1678 x Anna WAUTERS

                 ° Catharina x Franciscus BRAECKMAN
                                 xx Daniel DE ROOVER
                 o Joanna x Jan Baptiste DE WAELE
                 o Jacobus x Elisabeth DE CLERCQ
               Rochus xx Livina SCHEIRE
          o Jan x Joanna MATTIJS
          o Jacobus x Elisabeth MATTHIJS
             o Petrus x Maria LAMMENS
             o Jan x Livina BRACKE
                o Petrus x Joanna BLINDEMAN
                o Judocus Livinus (landsman) x Joanna Jacoba HAENTJENS (woonden in de Kortewagenstraete - 1796)

                   o Marinus x Maria DRIEGHE
                      ° Joannes Franciscus x1865 Ursula NEYT
(ex Laarne)

                   o Livina Jacoba x Petrus VERSTRAETEN
                ° Jacobus Benedictus x Jacoba Albertina ROGIERS
                ° Jan Baptista x Catharina MALSCHAERT
                   ° Josephus x Theresia VAN SLYCKEN
                      ° Natalia x Petrus DIERICK
                      ° Amelia x Petrus VAN WESEMAEL
                      ° Bernardus x Seraphina VAN BELLEGEM
                         ° ? x ?
                            ° Maria Rosalia x Seraphinus DE WANNEMAEKER
                ° Elisabeth Albertina
x Petrus Joannes BAUWENS (landsman) (woonden in de Saewerstraete - Volkstelling 1796)
            
o Judocus x Livina STAELENS
                o
Joanna Theresia x Joannes REYNS

                                              xx
Franciscus DEMAERE

                Judocus xx
Petronella VERBRUGGEN

                   o
Livina x Jan BLENDEMAN

            o
Jacoba x Jacobus HUBRECHT

            o
Elisabeth x Marinus BRAC
KE
      
(a) tot 28 maart 1607 treedt Livinus op als voogd in verscheidene wezenrekeningen van neven en nichten. Hij werd begraven te Kalken op 11/03/1610 (7 proles = kinderen). Petronella zélf overleed vóór 24/03/1649: "Betaelt aen het sterfhuijs vande weduwe Lieven Haghens" - SvG (154) van schoondochter Joanna Van Houcke.
(b) PR = bij de geboorte van een kind in 1635 is "Petronilla Moeders Moeder" doopmeter.
(c) Jacob Haghens fs Lievens treedt tot viermaal op als voogd:
- in 1642 van de wees van schoonbroer Michiel Temmerman - SvG Kalken (19)
- in 1649 van de wees van broer Jan, weduwnaar van Tanneken Van Houcke - SvG Kalken (154) en van de wees van zus Joanna, gehuwd met met Jan Gheensins (beiden overleden) - SvG Kalken (155)
- vanaf 1652 van de wezen van Jan De Poortere, weduwnaar van zijn zus Lievijne - SvG Kalken (181).
(d) Jan Haghens fs Lievens is voogd van de wezen van broer Pieter - SvG Kalken (24).
Pieter zélf is in 1648 "pachter vande weesen hofstede"
van Adriane, weduwe van Lieven Vanden Abbeele ( Tak 2 - SvG Kalken (141).
(e) uit haar SvG (zie hoger): "Memorie alsoo der weesen vadere ghevlucht hadde tot Dendermonde dwelcke nu niet wel becomelijck is" ?


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verwantschappen in de 16de eeuw

Dit is een synthese gebaseerd op een hele reeks (in)directe aanwijzingen, met het nodige voorbehoud.

 

Tak 1-3-4

 

Petrus (Pieter) HAGHINS (°ca 1475) x N,N   > stamoud-grootvader
    Floreys (a) x N,N

             Willem (b) x N,N

    Jan daude (°ca 1510 (c) x Petronella (piryne) BONTINCK   > stamoud-ouders

             Jacobus (stam-betovergrootvader) x Levina VAN DAMME (d)   > stam-betovergrootouders
                        Johannes x Christi(a)na BAUWENS ( Tak 1)   > stam-overgrootouders
                                      xx Livina VAN ZIJPE
                        Laurentius x Joanna BRACKE ( Tak 3)
                        Livinus x Beatrix VAN AERDE ( Tak 4)

             Adrianus x Barbara VERMEERE
                        Joanna x Petrus SOETINS
                                   xx Joannes (Hans) CLAPHAUWERS ( kerkarchief rekening 107)

             Jan de jonghe (c) x Anna VERHULST

                       Adrianus x Elisabeth SMEESTERS (e)

                                     xx Elisabeth VAN DE VELDE
                            Clara x Jacobus VAN LAERE
                       Elizabeth (f) x Egidius (Gillis) OOSTERLINCK 
                       Claudia x Joonas BRACKE ( kerkarchief rekening 107)

             

(a) ook Floris komt voor. Hij duikt voor de eerste keer op in : "jan haghens vi bunderen floreyns haghens vi bunderen" (recepis te Raveschoot 18/10/1553)

Jacob haghens haudt van weesen van florine haghens zeven bunder zailants” (f37r° penningkohieren 1571-72 Raveschoot)
De echtgenote was blijkbaar reeds overleden.

De laatste vermelding vinden we in: “grooten ackere is ghelandt oost de bund van floreys haghens” (denombrement te Raveschoot 20/06/1574).
(b) hij stierf tussen 1586-89 ("we wm haghens" Ferieboek 98).
(c) in leven 1582 (kerkarchief 477: "jan haghens daude...jan haghens zynen zone"). Mogelijks overleden voor 1590: "Ontfaen van jan bauwens fs prs betaeld ande weezen jan haghens" (kerkarchief)  
(d) ook delyne van dāme genoemd (Ferieboek 22/12/1562). wp 134 f107r°: "viii roen lants inde vierdonghe [...] danof is in erffene comen Ln haghens voocht Lauken haghens zynen broere" (10/01/1589). Livinus was dus reeds volwassen, zijn jongere broer Laurentius minderjarig en zijn vader Jacobus (of de moeder) reeds overleden. Mogelijks overleed zij in 1582: "Item betaelt...over de begravenesse vande huysvrauwe jacop haghens desen July 82" (kerkarchief 477 13r°).
(e) zij werd begraven te Kalken op 13/02/1610 "uxor adr hagens reliquent 4 proles".

(f) zij was reeds weduwe toen ze begraven werd te Kalken op 26/12/1609.  


Tak 2

 

Livinus daude (°ca 1500) x Elisabeth VAN LOKEREN

         Livinus de jonghe x N,N

                   Jacobus x Margareta ALLEMAN
                   Petronella x Livinus VAN (DE) SOMPELE

         Pauwels (g) x Elisabeth DE POORTER

         Petrus x Elisabeth VAN POUCKE

(g) overleden voor 1572 (penningkohieren).


Volgende personen konden nog niet ingepast worden:

Elizabeth x Joannes NAUTS 
Elisabeth x Michael BORM (wellicht Tak 1)
Petronella x Petrus SALEMOEN en haar broer Levinus
Laurentius (+ voor 1572) x Margriete VECHTEN
Laurentia x Gheert DE VEERMAN en haar broer Lieven
Elizabeth x Petrus BRACKE en haar broer (?) Ghyseltbrecht


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Overige koppels uit Kalken-Laarne-Beervelde

Van een 80-tal koppels (soms met gekende ouders) uit de streek van Kalken-Laarne-Beervelde zijn nog te weinig gegevens bekend om die definitief in te passen in één van de 5 Takken:

 

Backs Joannes Baptista (Heusden)    Francisca (ex Laarne) fa Monica x 1872 Laarne – Blondina
                                                          (link Livinus x PT Bourguinon Tak 4 of  Constantinus x Regina Benthuys Tak 3)
Baecke Christianus  (ex Lokeren)      Joanna x 1669

Bauwens Livina                                 Jacobus x 1719 Kalken (link met Van Aerde?)

Bracke Johannes (ex Wetteren)         Margareta x 1625 Kalken

Brackman Emilius                            Clementina (ex Beervelde) x 1907 (Zeveneken/Beervelde) Ivona De Roose (cf. Ongena Vitalis)

Buyle Petrus                                      Petronella 1750

Callen Livinus                                    Adriana °ca 1580 – Roogis Livinus (cf. Jacobus x Margareta Alleman Tak 2)

Colman Petrus                                   Anna fa Pieter (xx Lieven Vanden Abbeele Svg Laarne (51) – Tobias Tolliers – Petrus Moerloose
                                                          – Egidius Baes ( Tak 4) - Jan DeVeirman
Colman Theophilus Prudent            Leontina x 1921 – Bruggeman Prudentia

Cornelis Jacobus                                Maria °ca 1575 – Livinus  (link Liv x Beatrix Van Aerde?)
                                                          ( wettelijke passering 136 f7v°)

D’Hondt Ivonna                                 Cyrillus Carolus Ludovicus (Laarne)

Dauwe Livinus                                   Petronella – Petrus Moerloose – Livina (cf. Egidius Baes Tak 4)

De Beul Jacobus                                Maria °ca 1625 – Catharina – Vellemans Maria – D/Vleeshauwer G

De Bock fa ?                                     Gillis – Verspeet. Liv. – V/Ruiteghem Joan. – Egidius – Scheire Livinus

De Canck Maria Joanna (Laarne)      Petrus (Laarne fs Joannes x S Fonteyne) x 1869

De Fre Casimirus        (Laarne)         Anna Maria (°1841 Kalk.) Verschuren Joannes/Livina Verstraete

De Fre Dominicus                             Amelia 1840 fa Franciscus (Wetteren) x Van Themsche Ursula

De Geest Guillemus                           Catharina 1780

De Groote Seraphinus (Beervelde)     Coleta (ex Laarne) x 1867 - Francisca / dochter Barbara ? °1830

De Lausnay Michael                           Jacoba 1665
De Meyer Livinus                               Maria (°1770)

De Poorter Pieter Jan                         Joanna Petronilla

De Rocker Petrus Joos                       Joanna Petronilla

De Smet Joannes                                Catharina 1795

De Vijlder Dionisius (Denys)               Margareta °ca 1575 ( wett. pass. 137 f137v°)
(+ vóór 1641)

De Vijlder Joannes                              Livina °ca 1605 /Elisabeth/ Dewilde Andreas – V/D Velde Elisabeth

                                                           Van Houcke Gerardus – Van Trappen Petrus ( Jan Van Der Sype x Elisabeth) 

De Vyldere Jan fs Bauwens                 Elisabeth (°1550?)
De Vos Jan Frs                                    Theresia 1780
De Winne Petrus                                  Maria °ca 1600 (cf. Maes Livinus doopheffer Tak 2)

Dhamere Petrus                                   Maria °ca 1610 – Joannes – Maria

Eeckman Petrus (1754-1814)              Isabella

Fiers Seraphin                                      Blondina 1845 – Emma en oudere zus Monica

Fiers Seraphin                                      Monica 1840 – Carolus Ludovicus (cf. D’Hondt Ivonna?)

Fonteyne Severia (naaister Laarne)       Joannes (tapper, ° Lokeren ca 1797 + 13/06/1866 Laarne fs PJ x Rooms Sophia) x 1830

Heirman Camillus (Kalken)                  Leontina (Laarne – fa Engelbertus x Vaere Francisca – Franciscus

Heungens Andreas                               Mechtildis 1710

Heyse Eugenia                                     Carolus Eugenius +1793 (Zele)

Huybrecht Bartholomeus                      Joanna x 1705

Nauts Joannes                                     Elisabeth +1619 – Jacobus

Ongena Vitalis                                   Valeria x 1905 (ex Zeveneken) – Clementina – Lammens Frs.

Platinck Livinus                                    Maria 1610

Redant Joanna Clementina                   Engelbert (° Kalken 26/08/1852?)
                                                              fs Stephanus Alphonsus x Irma LAUWERS (Berchem)

                                                              fs Theophilus x Isabella Valentina VAN DEN BOSSCHE

                                                                   fs Rene x N, DUERLOO

                                                                   fs Willy x N, N

                                                              fs Cyrillus x Yvonne D’HONDT

                                                              fs Hector Omer x Maria GRILLAERT 

Roels Joannes Frs                                Maria Jacoba 1770

Rooms Sophia                                     Petrus Josephus

Rottiers Wilhelmus                               Petronella 1605 – Jacobus Bracke

Salemoen Petrus                                  Petronella (°ca 1560) - Levinus - Margareta

Schepens Joannes (Laarne)                  Judoca (Anselaar) Jan/Elisabeth/Jacoba/Joanna/Joannes Ongena

                                                           (fa Livinus x B. Van Aerde?)
                                                            ( wett. pass. 137 f74r°)

Staelens Petronella                               Laurentius

Stroebant Alexandrina                          Benedictus 1790 (Zele)

Taelman Benjamin                                Rosalia Angelina

Troch Franciscus                                  Maria Francisca Monica

Van Acker Frans                                  Maria Josina

Van Aerde Petrus                                 Catharina 1620 Adrianus - Clara/Dionisius Vandevelde-Catharina Van Damme
                                                            Van Aerde Amelberga (ook meter Egidius x Van Peteghem Jacoba)
                                                              wellicht fa Adrianus en Elisabeth Van Velde = 03/11/1613 

Van Bogaert Paulina                             Gustavus Joannes 1830 (Zele)

Van Brussel Joannes                             Joanna x 1725 Catharina Dhooge

Van De Wynkel Adolphus (Menen)      Maria Carolina (Laarne fa Joannes x S Fonteyne) x 1872

Van Der Sype Jan + voor 1671            Elisabeth 1603 Catharina / Livina ( Jan De Vijlder x Livina - Wett. Pass. 139)
Van Hoecke Maria                               Jan

Van Hoesen Bernardus                         Elisabeth (Zaffelare)

Van Hooric Catharina                           Livinus ca° 1590

Van Heerzele Laurentius                       Joanna (fa Livinus - SvG Laarne 26/11/1711) 1640-1706 x 1668  - Van Brussel Joanna
                                                               (z
us Livinus x Joanna Lammens?) (a)

Van Kerckhove Judoca                        Joannes Baptista (Zele)

Van Themsche Ursula                           Franciscus – Joannes (fs Jacobus x M. Alleman?)

Van Wesemael Petrus                           Amelia 1840 Rosalia

Vandevelde Amelberga                         Jacobus - Elisabeth/Joannes/Petrus/Frs x Bruggeman Livina

Vandevelde Benedictius                        fa (N?) Jan Frs x MA Rogiers

Vandevelde Elisabeth                            Adrianus fs Jans x 1610 – Verrooten Pasachia

Vandevelde Maria Anna                       Livinus x 1748

Verhofste Joanna (Destelb.)                Livinus Frs. x 1831 fs Petrus x Van Kerckhove Livina Maria

Verhove Catharina                             Joannes (° Zeveneken) x 1817 t. Petrus Joannes Verhaegen – Isabella Nobels

Vermeiren Henricus                              Joanna 1635 – De Geest Joannes

Vervaet Michael                                   Catharina

Vliebergh Coleta (Laarne)                     Desiderius (Laarne fs Joannes x Severia Fonteyne) x 1868


(a) vermeld als Laurens Van Heersele en Anna Haeghens in het quoteboek van Raveschoot uit 1685.

Tot slot nog deze kleine tak:

° Franciscus x Lokeren 1637 Maria VAN PETEGHEM (b)
   ° Christiana x1668 Joannes ONGENA
   ° Livina x Egidius (Gilles) SAEY (Heusden)
              xx Adrianus DE WILDE (quoteboek Raveschoot 1685)
° Egidius (c) x Jacoba VAN PETEGHEM 1603-1684
   ° Catharina x Laurentius BRACKE †1698 (woonden op het Cootveld - SvG Kalken)
   ° Amelberga 1652-1727 x Judocus (Jooris) CLINCKSPOOR (d)
   ° Maria 1640-1679 x1669 Joannes (Joes) BONTINCK (burgemeester - PR Dopen Kalken)

(b) er is een link tussen broers (?) Franciscus & Egidius en Joannes x Maria De Vos en hun zoon Joannes x Petronella Pauwels ( Tak 2).
Mogelijks werd Franciscus op 06/03/1607 gedoopt als zoon van Jacobus x N,N (PR = Kalken).
(c) Egidius stierf wellicht op 10/05/1668 (PR Kalken)  WP 137 f204r°.
(d) Jooris is in 1698 voochd maternel van de wezen van schoonzus Cathelijne Haeghens, gehuwd met Laureijs Bracke - SvG Kalken (541).

 


>> Reageer (1)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Staat van Goed: een rijke bron

Hierna een selectie van enkele Staten van Goed, een zeer dankbare bron:
(www.heemkunde-vlaanderen.be/uploads/bladwijzer/bladwijzer02/bladwijzer02_vermoesen.pdf.)

I. In de SvG van Livinus Haghens ( Tak 4 28 mei 1667 te Laarne) werden bij de 
venditie (openbare verkoop) financiële afspraken vastgelegd tussen zijn weduwe, Joanna Van Brussel en de hoirs (erfgenamen) uit beide huwelijken, "conform de costuyme vanden lande van dendermonde". Joanna stierf wellicht ca. 1704, want in dat jaar erft zoon Adriaen van haar "t derde van de bewalde hofstede van Ln Hagens W de severstrate dander twee deelen jaecques haghens van 375 R" (Laarnse quoteboek 313v°). 
Uit de inleiding: "
Staet ende inventaris in baete ende commere ghemackt ten sterfhuyse van lieven haghens fs lievens overleden binnen de prochie van laerne op den XXViij maye XVI honderd sevenentsestygh welcke staet by voogd maeckt en overgheeft janneken van bruyssele syne we. als hauderigge tsyner ghebleven ter verzoucke van jan andries pretor en lyvfken haghens mitsga jacques haghens in huwel hebbende tanneken haghens ende janneken haghens noch jonghe dochter wesende by ghetydeghe haude hare tself bedeghen allen kinderen vanden overledene ghewonnen binnen huwel by janneken lammens fa lievens syne eerste huysvr was” 
(RA Beveren, Inventaris van het oud archief van de gemeente Laarne (1417-1796) (Archeion code GO21). Gerechtelijk gedeelte. Registers gehouden voor de inschrijving van de staten van goed, 1583-1795. nr. 248 – losse bundels (1667-1669)


Uittreksels:

- "erfgront ende bodeme van leene ghecomen van de syde vanden overledene...dhelft van eene behuysde hofstede ghestaen ende gheleghen binnen de prochie van laerne danof dander helft competeert voorn de zes kinderen vanden overledene ghewonnen bij tvoorn janneken lammens west de revierstraete (a) oost de we ende hoirs jacques coolman suyt dhofstede van pretor baudewyn coolman fs (...) en noort dhofstede van (...) van hoosele"
- "item is den overledene erfachtych ghestorven was hem competerende eene partye van lande gheleghen binnen de prochie van calckene ghenaempt dheye (b) achter de hofstede van pieter van rysselberghe west de voorn hofstede suyt de strate groot omtrent (...) metten laste vande rente van twee ponden grooten tsjaers danop beset in proffyte van de we en hoirs van pieter tolliers"
- “schuldich aen meester laurs haghens eene rente van dry ponden groot tsjaers de penninck XVIe”
- “aen laurs haghens (c) ontvanger up den wyck van raveschoot”

- “schuldigh aen lieven haghens fs jans eene rente”

- “jaquemyne haghens ghestede bagyne t St Lysbetten binnen Ghendt”(d)
- "jacques haghens (swaghere) is schuldich...over de coop van het peert ende ander arnas (e)" 


(a) (a) Tak 4.
(b) mogelijks link met erfgrond van stam-grootvader Jacobus.
(c) ontfermde zich over de inkomsten uit belastingen en boetes. Waarschijnlijk Laurentius, gehuwd met Catharina Van Peteghem. Zie ook: Aldus wettelijck verkent ende ghepasseert ter manynghe van Gillis De Vylder, Bailliu, ende vonnesse van Pieter Scheere ende Laureys Hagens, mannen van leene van den voornoemden leenhove. Actum desen 11 July 1663 (Calcken door de eeuwen heen, de Heerlijkheid Raveschoot, C. DAUWE, 1908, p. 91). Op 26 november 1649 was hij ook aanwezig bij de openbare verkoop van het leen op 'den taerweackere' in een taverne op den hoeck van Raveschoot (id.). Deze akker zou later overgaan op zijn kleinzoon Livinus, en op diens dochter Joanna Maria ( Heerlijkheid Raveschoot).

(d) Begijnen te Gent.
(e) paardengetuig.

II. Op een avond bekijk ik de gezinsfiche van het koppel Joannes en Petronilla BRACKE ( Tak 1). Hij huwde op 18 november 1673 te Kalken, maar was afkomstig van Lokeren, en vele van zijn nazaten woonden net als mijn voorouders in de Schriekwijk. Wat was het verband? 
Uitgerekend de dag nadien vind ik in het Gentse stadsarchief zijn losse SvG
! Toeval bestaat (niet)? Hij werd op 01/03/1719 begraven, 81j. oud (PR+ Kalken). Vader Petrus huwde op 22/04/1640 met Anna SLOYR ( Lokerse tak). Zijn schoonbroer Christiaen Vervaet, gehuwd met zus Elisabetha, werd als voogd aangeduid. Lieven Schepens trad op als "gheswooren prsyer ende costumier" (beëdigd schatter en raadgever ivm het gewoonterecht).

Photobucket


Liquidaetie ende bewys van goede ghemaeckt ten steerfhuyse  van jan haghens filius pieters die overleden is binnen de prochie heerelijckhede van calckene op den achtentwintighsten februarij seventhien hondert neghenthiene saligher memorie daer hauderigghe ghebleven is pieternelle bracke fa jans”

(SA Gent, FP/2734bis, verzameling familiepapieren Haghens)

Hier zit de missing link tussen de takken uit Lokeren en Kalken:

- uit de SvG van stam-grootvader Jacobus: “In erven...Item lants in de heijstraete onverdeelt met Pieter Hagens, over dese hilft 400 roeden, oost en noort de straete, suijt Pieter Bracke". Zoon Joannes erfde dit stuk land.
- uit de SvG van stam-vader Jan Haghens fs Jacques: "Gronden van erfven...Item lants ghenaempt de half heije, 400 roeden, oost ende noort de heijstraete, west Jan Haghens fs Pieters in de zelve heije".
- uit de SvG van Jan haghens fs Pieters: “Item is den overleden eerfachtigh ghestorven met eene partye landts ghelegen alsvooren binnen calckene ghenaemt de halve heye oost jan haegens in dezelve (?) partye suyt de weduwe jan bracke west joos roegies noort het straetken dat hiermede gaet groot in eerven vier hondert vijftigh roeden".




Volgende percelen staan met naam genoemd: de halve heyie, groote heyie, de bracke, doorsselaers, thalf walleken en gheheele walleken. 

III. Uit de SvG van Livinus De Poorter : Staet Inventaris ende [...] ghemaect ten sterfhuyse van 
lieven de poortere de sone jans en livijne haghens fa lievens overleden binnen de prochie van warhem baroenie van berghen St winocx (f) ter jaern 1666 ende [...] binnen de prochie van calckene [...] ten verzoucke van petronella de dochter van jooris van rysselberghe fs jans gheprocureert by elisabeth haghens fs jan gheboortig  van de prochie van laerne". "Faict double [...] ende betaelt by christiaen vervaet (g)”.

(f) Warhem en Sint-Winoksbergen, nu Bergues (Frans-Vlaanderen/Frankrijk).

(g) na het overlijden van Georgius Van Rysselberghe hertrouwde Elisabeth met Christianus Vervaet ( Tak 1). De band met Livijne fa Lievens (mogelijks °29/04/1641 fa Livinus en Lammens Joanna - PR= Kalken) staat nog niet vast.
 

IV. Uit de SvG van Andries Haghens fs Lievens ( Tak 4 †02/11/1687 te Laarne) gehuwd met Janneken Dierickx, met zijn broer Pieter als voogd paterneel:

Erfgronden:

 

- “een partye van lande up den hoứck van Raveschoot (i) gheleghen in het leen van Raffeschoot appendentie van prochie van wetteren oost ende noort jan fielijps suyt joos van damme west tgoet van raffelschoot groot in erven vier hondert roeden…dese bovenstande stucke landts ghedeeligh leen”

- zaailand in Kalken “den schoot” en “een partye mersch in broeck mersch

- stukken land in Laarne, “het bosken“ (j) en “den nieuwen acker
- "item is schuldich aen jan haghens over arbeyt loon van perdeweerck (k)". 

(i) uit de Laarnse SvG (21) van Lauryntien Schaepdryvers: “…Betaelinghe aen Jan van Eesvelde ontfangher over den houck van Raveschoot over 2 settijnghen..." (jaarlijkse grondbelasting). Zij was gehuwd met Jan Haghens, en tante van Andries.
(j) "Tboschken, west dhofstede van Pieter Coolman over Andries Lammens" (mutatie 1663 Andries Haghens fs Lievens van Jacques Haghens).

(k) vervoer per paard.

V. Uit de SvG van Catthelyne fa Andries (13/04/1689 te Laarne), gehuwd met Lieven Colleman, die aansluit bij de vorige SvG van haar vader:


Erfgronden:

- “de overledene is erfachtich ghestorven vut een vijfde paert ofte deel lighende onverdeelt ten sterfhuyse van andries haghens den overledene susters ende broeder vyt (?) ten sterfhuyse van andries haghens, van een stuck landts gheleghen binnen raffeschoot appendentie van prochie van wetteren, zynde ghedeelicht leen, oost en noort jan fielijps suyt joos van damme west tgoet van raffeschoot"

- "partye landt inde nieuwen acker...suyt pr. haghens..." en "een stucke landts...ghenaempt het bosken"


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het kerkarchief van Kalken (1560-1659)
  
   (detail Kalken kerk - M. Verbeeck)
De Kalkense Sint-Denijsparochie (naar de heilige Dionysius) ressorteerde tot 1559 onder het bisdom Doornik en maakte nadien deel uit van de dekenij Dendermonde, bisdom Gent. Het archief van de kerkfabriek, armendis, en broederschappen (a) omvat documenten van 1400 tot 1869. De jaarlijkse boekhouding van kerk- en armenmeesters (b) werd telkens via een eindrekening gecontroleerd en goedgekeurd door de pastoor, baljuw, meier en schepenen en nadien voorgelegd bij de bisschop van Gent. Die rekening kent steeds dezelfde opmaak met de uitgaven (o.m. betalingen aan stielmannen voor herstelwerken) en inkomsten uit:

- geld uit de schotele, opgehaald tijdens de wekelijkse zondagmis
- cijnspacht van gronden (belasting betaald op kerssavont)
- intrest op leningen (de zestiende penning, of 6,25%)
- het stichten van eeuwige jaargetijden (c)
- occasionele schenkingen uit testamenten
- betalingen in natura (wijn, olie of cooren renten op Sint-Jansmesse (24 juni)
- diensten zoals het opbaren van de overledene ("Ontfaen vuut het recht van het
   pallen ende wasschen up het lyc elck twaalf groon
" nr. 124 f13r°)



(a) kerkfabriek: beheert de materiële middelen voor de uitoefening van de eredienst in de parochie.
Armendis of Tafel van de Heilige Geest: wereldlijke instelling, die in nauwe samenwerking met de Kerk, materiële hulp bood aan behoeftigen, o.m. via bedeling van voedsel en kledij.
Het broederschap van het Heilig Sacrament des Altaars: volgens een kopie van de stichtingsakte ontstond deze in 1540 met aan het hoofd een guldemeester. Deze lekenorganisaties ontstonden tijdens de Middeleeuwen om een godvruchtig doel te dienen na goedkeuring van de rooms-katholieke kerk. De broeders hielpen elkaar en verrichtten werken van naastenliefde (Wikipedia).
(b) 2 leken vervulden deze betaalde functies gebruikelijk voor een termijn van 2 jaar, waarbij één van hen jaarlijks werd vervangen. Zo nam de eerste het eigenlijke bestuur waar en gaf die nadien de fakkel door aan zijn assistent.
(c) jaarlijks werd op de dag v/h overlijden een herdenkingsmis gehouden, waarvoor de volgende generaties ook konden betalen. Deze traditie kon ook in stand worden gehouden na de schenking van grond(rechten). Zo werd eind 1600 een "besette jaerghetyde de kerckmrs schuldich zyn te doene" gesticht voor Denys HAGHENS (92). De exacte dag v/h overlijden vinden we in de rekening van 1604: "altyts op den iiiie zondach van 9bris" (96 f19r°). Berekend volgens www.stamboomsurfpagina.nl/kalender.html was dit 30/11/1600. Eén jaar later: "Ontfaen van...te Destelberghen over de coop van het last dat denys haghens testamentl deze kercken ghejont en ghegheven hadde" (93). In 1602: "Ghegheven adriaen van hultem (Gentse edelsmid) van eenen zelveren scijndere (kandelaar), comen van testamente ghegheven by denys haghens fs jacobs" (94).

I. Kerkrekeningen

1560
"Item ontfaen van lieven haghens ende dat van pachte van een styce lans up den keercackere comen metten ende up de beke onvdeelt metten heilighen gheest" (75)
                       

(de jaren 1561-66, 1568-69, 1571 en 1574-84 ontbreken. 1567, 1570, 1572 en 1573 bevinden zich vreemd genoeg in het OAK nr. 347) 

 

1567
"Ontfaen van lieven haghens van landpacht gheleghen up den kercackere" (347 f2v°)

1572
"Ontfaen van jan haghens van renten sprekend up zynen ackere inden biest" (347 f1v°)
"Ontfaen van lieven haghens landpachte van jaere LXXII" (347 f2r°)

1588
Ontfaen van gillis oostel betaeld ande jan haghens fs prs. van een zeins rente van acht groot tsjrs sprekende up een ghemet lants gheleghen inden biest in zynen grooten ackere" (81 f6v° XXe PK f12r°/WP 134)

Vanaf 1596 wordt melding gemaakt van Jans "nieuwen ackere".       
                      
1589
"Ontfaen van lieven haghens betaeld ande jan van varenst de afquytinghe van een stoop (d) wyns tsjrs sprekende up een buynder lants gheleghen inde kerckstrate” (82 f8v° en 484). In 1596 staat hij vermeld als "ln fs jacobs" (Tak 4).
Vana
f 1597 vervult zijn broer Laurentius deze taak, die het jaar voordien huwde te Laarne (89 f9v° Tak 3).
In 1604 is het de beurt aan Jan (96 f10r°). De grond lag "zuit de beke west de strate".

(d) kruik/oude vochtmaat (ca. 2,4 liter).

1590
Ontfaen van jan bauwens fs prs betaeld ande weezen jan haghens en jan van dame van een zeyns rente van een groot tsjrs sprekende up ontrent een halfbuynder lants gheleghen by de kercke west de strate” (83 f1v°).
Vanaf 1603 maken de wezen plaats voor Jonas Bracke, gehuwd met Claudia Haghens (95).
 
1592
Ontfaen van lieven haghens (x Beatrix Van Aerde T
ak 4) betaeld ande willem van aerde een zeyns rente van vier grooten tsjrs sprekende up zyne hofstede up hanselaer groot ontrent een ghemet” (85 f5r°).

Vanaf de rekening van 1614 (107), opgemaakt 23 juli 1615, betaalt zijn weduwe. Hij stierf immers op 03 juni 1615.

1610
"dat ln haghens belooft heeft te betaelen de penninck VIe...van margriet van aerde...voor een jaerghetyde te doene" (103 f7v°)
 
1611
"Ontfaen van jan haghens raveschoot een rente van drye grooten tsjrs sprekende up vyftigh roen mersch in muelemersch ghenaempt papegenmersch west christoffel crobbeels" (104 f3r°).

De erfgrond ging over op zijn zoon Petrus (1658 nr. 139 f4r°
de Lokerse tak)
 
1615
"Ontfaen van het testament ghejont by ln haghens baillu van raveschoot" (107 f8r°
Tak 4)
"Ontfaen van jacob van aerde de some van twee pont gr die by hans claphauwers en anna haghens de kercke ghejont en ghegheven syn, mits dat voorn ghedaen sullen worden twee jaer ghetyden...van adriaen haghens en barbare vmeere hueren vadere en moedere en een part in sondachs ghebedt compt" (107 f8r°)

De parochiale overlijdensregisters tussen 1632 tot 1662 zijn spoorloos, maar nr. 107 met 2 identieke rekeningen uit 1614 biedt een kleine aanvulling. Op folio 1v° van het tweede exemplaar staat een lijst met overlijdens uit het jaar 1646 (papierschaarste?). Volgens M. Meys gaat het hier vooral om slachtoffers van een pestepidemie die de streek teisterde.
Zo vinden we op 02 augustus: Johannes Geensins, gehuwd met Joanna HAGENS (
Tak 5 (b), 09 augustus: Johannes HAGENS, ca. 44 jaar oud, gehuwd met Anna Van Hoecke ( Tak 5) en 11 augustus: op 78-jarige leeftijd Jonas Bracke, gehuwd met Claudia HAGENS ( Verwantschappen in de 16e eeuw).
             
1621
"Ontfaen van jan haghens raveschoot causa uxoris een rente van dry groon tjrs spreken up een ghemet etteweede ghenaempt davermate oost gillis bracke en de beke, noort den kerck ackere west lieven rogiers causa uxoris" (114 f3r°
)
 
1623
"Item ontfaen van jan haghens over het testament gemaekt en gejont anden kercke by cath bauwens we van lieven de conync overleden den 17 April 1623" (115 f8r°
WP 136 f154v°/172r°- Tak 1)

Wellicht gaat het om de schoonzus van de stam-overgrootvader.              

1625
"Item ontfaen van we lieven haghens (e) van viii deel van twee ghemeten lants gheleghen oost jacob van aerde noort de strate ghegheven by gheeradyne haghens (f) vuit huer vierde part van zestien tjrs" (118 f6r°)

Ook vermeld in 1626 met een toevoeging door de opsteller van het Landboek uit 1610: "zuit Jan nauts west Adriaen hagens".

(e) wellicht Petronella Vervliedt (
Tak 5).
(f)
Ferieboek 97?
                           

1630
"Item bedeelt pieter van waes van wittebroot ende dat den aermen bedeelt ten daghe van het jaergetyde denys haghens ( (c) 
 Item betaelt den selv van wittebroot en den aermen ghedeelt ten daghe van het jaerghetyde gillis oostelinc en elisabeth haghens" (122 f15r°)
( Verwantschappen in de 16e eeuw (f)

1633
"Ontfaen van de we lievens haghens van…deel van twee ghemeten lants by den hooghen driessche zuyt jan naudts west jacob de baere noort de straete ghegeven by gherdune haghens over haer vyfde part van zessen" (124 f6r° Tak 5)

1659
"Anderen ontfanck van tpellen baere...margriete hagens...janneken hagens we vailiant" (140 f17v°)

 

II. Rekeningen van de Armendis


1571

"adriaen raverick
adriaen haghens fs jan over gheerdryt swalen lieven van beerleere wyfs up een bunder landts zuyt zyn stede gheleghen inde biest
"
(453 wettelijke passering 
133 f134v°)
lieven haghens fs jan over heer pieter oostelynck up eenen etteboch groot ontrendt een ghemete gheleghen int schoormeersch” 
jacob haghens fs jan

pieryne bontynck jan haghens wyfs over jan bontynck haer vader…een ghemete landts gheleghen inden scrieck 2 vaten roch
”  
"jan haghens fs pieters heeft den heilighen gheest ghegheven de heelft van een rentebrief (g) inthoudende gheheelst…pacht danof de heelft toebehoort pieter bontynck zyn swaghere
( De 3 vroegste generaties)
              
                       

(g) ten laste van pieter van eesvelde fs zeghers.

1576
"thomas oostelinck up een ghemet lants up den cruyacker...lest ontfaan jacop haghens" (462)

1577
"wlm dieric en de weesen pieter...van de kessavonde lest betaelt...heeft an ln de rous..en dander helft is lest betaelt by de we ln de wilde en jacop haghens" & "jacop scaepmeester is gheiont van pr wemaes...en is lest betaelt...jan mathijs en jacop haghens" (462)
"pieter van hoorde...pacht...een stuc meersch inden brouqmeersch heeft beseten in pachte ghenaempt de cromme strepe en noch een stucken wisselmeersch groot ontrent een dachwant...lest betaelt an jacop haghens" (462
WP 137/f37v°)
            
1578
"Adriaen haghens up syn stede inde biest betaelt anthonis bracke" uit het "pachtboek van landen en thiende den aermen van calcken toebehorende" (462 f6r°
WP 1558 / XXe penningkohieren 1571)
                
1579
"de hoyrs jan van doorslaer up hmlieder stede...al lest betaelt jacop haghen" (462 f4r°)

1580
"Adriaen haghens up een stuc lants anden herwech gmen van roelant bracke lest betaelt ln de rous" (462 f4r°)

1582
"Item ghegheven den XIe van maerte de huysvrauwe van jacop haghens in almoesen" (477 f5v°
ferieboek 99 (a)
"Item ontfaen van jacop haghens van cooren rente 2 vaten ten laste van synen goet inden schrieck (h) an michiel wemaes en dit vanden jaren LXXXVII" (f17v°)

(h) in 1586 betaalden de wezen van Jacob (481 f10v°). Jacob betaalt aan Jan Hubrecht van 1588 tot 1591. Vanaf 1592 betaalt zijn zoon Jan
(491 f24v°).

"Item ghegheven den XIIII van april in almoesen jacop haghen (sic)" (6r°)
"Item betaelt...over de begravenesse vande huysvrauwe jacop haghens desen July 82" (13r°)
"Item betaelt...over eenen...daer was inne begraven de huysvrauwe jacop haghens" (13r°)
"Item betaelt jan de wilde den XXVe van october (?) te begraven jacop haghens ghestorven inde nachte" (13r°)

1583
"Item betaelt jacop haghens...lants an pieter de wilde" (478 6v°)

1584
"adriaen haghens up een bunder landts in syn stede inden biest up de meere oost de strate west de capelrie ofte het ...lant tjrs betaelt LXXVIII" (455 f8v°: rentbouc, behelst alle het goet desen Armen van Calcken in dien tijt toegekommen hebbende)
"adriaen haghens up een half ghemet lants gheleghen ande cruysacker an baijsbeke zuijt de heerbane oost jooris van abeele tjrs betaelt LXXXI" (f12r°)
"dhoors van lievin haghens up een hettebocht groot ontrent een ghemet gheleghen an schoor meersch noort den kercackere...oost jan bauwens...betaelt LXXX" (f15v°)  

1585
"Memorie dat ln haghens fs jacobs heeft ghe... twee vaten coorens" (480 f8r°)

1588
"Ontfaen van jacob haghens en laurs bracke van pachte van viic roen mersch gheleghen inden meulemeersch comen aenden meulencautere" (483)
"betaelt over pieter oostel" en "ghenaempt davermate" (f3v°)                   

1589
"Rekeninghe ende bewijs ghedaen by joos drieghe, midsg lieven haghens fs jacobs (i) die ghecomen es inde plaetze van laur bracke fs wms die binnen den tyt deze reken overleden es"

(i)  Tak 4. Livinus ging dus zijn broer Jan voor, eerst als armenmeester, later als baljuw van Raveschoot.

1590
"dhoorie jacop haghens up een ghemet lants inden scriec suyt jan hubrecht oost de strate...betaelt LXXXI 2 vaten roch" (486 f26v°)

1592
"Lauren haghens iiii meukens rogghe...Jan haghens iiii meukens rogghe" (491 losse notitie)

1599
"Ontfaen van ln haghens fs jacobs comende van lucas van nieuwenhuyse een rente van vyf schellyn grooten tsjrs" (497 f16r°)

1600
"Ontfaen gillis van ackere over jan de vyldere en rente van thien schell gr tsjrs...deze rente is ghequieten inde handen van jacob haghens"
(498 f15r° Tak 5)

1608
"Ontfaen van adriaen haghens een rente van een vat coorens tsjrs spreken up twee ghemeten lants int westende noort den herwech west de straete" (508 f16v°)

1644
"Ontfaen van jan haghens raffeschoot (causa uxoris) een rente van een gr tjrs spreken up viic roen etteweede ghenaempt den meyerschen donck" (542 f5r° 460)
Begin 17e eeuw pachtte Jan Bauwens dit perceel én davermate. Hij was wellicht een verwant van Christina Bauwens, de stam-overgrootmoeder.
"Ontfaen van jan haghens causa uxoris een rente van dry gr tsjrs spreken up twee ghemeten landts in de somerstraete suyt jan drieghe west de straete" (f6v°)
"Ontfaen van adriaen haghens een rente van twee gr tsjrs spreken up een ghemet landts by den eeckbosch up de meere oost laurs van dâme zuyt de we jan van megro betaeld over den raetsheere vyldere" (f6v°)
"Ontfaen van jan haghens raffeschoot een rente van vier gr tsjrs spreken up een bunder landts ghenaempt den grooten triest suyt ende west dhoirs jan cornelis" (7v° 460)
"Ontfaen van jan haghens causa (uxoris) up...een rente van zesthien gr tsjrs spreken up vier ghemeten landts by de musschestraete  ghenaempt den tusschensten ackere west pieter crobbeel noort de straete" (f11r°)
"jacob hagens fs jans
Ontfaen van dhoirs jacob van berlaere
(zijn schoonvader) van een ghemet landts inde schrieck" met in de marge: "boven den pacht 17 mutsaerts (takkenbundels) tsjrs vhuert jacob haghens voor zes jaeren" (f18r°)
"Ontfaen van jan van bossche by overlaetyn van jan haghens van een dacht landts up den wildernisse" (f18r°)
"Ontfaen van adriaen haghens een rente van een vat coorens tsjrs spreken up twee ghemeten landts up twest en..noort den herwech west de straete" (f25r° betaling van korenrente bij Sint-Jansmis, 24 juni 1643).

In 1658 is er sprake van dhoirs adr hagens (555 f24r°)

1645 (gepasseerd 23/08)
"Ontfaen van we jan haghens raffeschoot een rente van dry groon tsjrs spreken up haeren bocht davermate" (543 f1r° kerkrekening  114)
"Ontfaen van jan haghens een testament" (f24v°)
(de stam-overgrootvader)
"Item betaelt gillis haghens over de leveryn van viic roen landt jeghens...den aermen bedeelt" (f31r°)

Cijnsrechten 17e eeuw
"item 86 jacob haghens fs jans (de stam-grootvader) en jacob platynck ghoeden een rente van vyf groon tsjrs sprekende up een half bunder landts zuyt den herwech west baeysbeke oost dhoirs jacob vanden abbeele" (460 quoteboek 1636/f67v°)
"item 45 jacob haghens fs jans ghelt een rente van een groot tsjrs sprekende up 700 roeden etteweide ghenaemt de meyersche donck suyt schoormeersch oost tvoorgaen west adr bauwens noort...vnaet en consorten"
"item 63 laurs haeghens pachter van pr haeghens fs jans ghelt een rente van vier grooten tsjrs sprekende up een bunder landts ghenaempt den grooten triest zuyt en west dhoirs jan cornelis"


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Testament en erfdeel oud-vader Bartholomeus Haeghens

In onze streken verschenen notarissen voor het eerst ten tijde van Karel de Grote (800 n. Chr.). Het waren vooral geestelijken die het ambt bekleedden, later traden ook meer wereldlijke notarissen in functie. Er waren geregeld klachten over de ontoereikende opleiding, onduidelijk opgestelde minuten (originele akten), of archief dat compleet verloren ging bij een overlijden.

Keizer Karel V bepaalde in 1531 dat zij slechts het ambt mochten uitoefenen na een examen voor de Raad van Vlaanderen of een ander hooggerechtshof. Aangezien er nog geen academische vorming bestond, deden ze als leerjongen een stage bij een andere notaris. Sommigen maakten er hun hoofdberoep van, maar aanvankelijk waren de meesten in de eerste plaats griffier, kerk- of armenmeester, baljuw, schepen of  burgemeester.

Tijdens het Ancien Régime was bij een verkoop hun tussenkomst geen verplichting. Men kon ook gewoon langsgaan bij de griffier van de heerlijkheid waarop het goed was gelegen en een onderhandse overeenkomst [1] laten registreren. Trouwens, verkoopakten of hypothecaire leningen (renten) verleden voor een notaris dienden ook opgenomen te worden in de registers van wettelijke passeringen van de plaatselijke schepenbank. Voor de opmaak van een testament kon men ook terecht bij de pastoor [2].

Artikel 1 uit de Napoleontische wet van 25 ventôse XI (16 maart 1803), die tot vandaag de wettelijke grondslag vormt van het Belgische notariaat, definieert notarissen als "openbare ambtenaren, aangesteld om alle akten en contracten te verlijden waaraan partijen de authenticiteit van overheidsakten moeten of willen doen verlenen".

[1] Akte die niet door een notaris is opgesteld maar wel door de partijen is ondertekend.

[2] Cf. G. DEMUYNCK, Inleiding tot de geschiedenis van het notariaat te Deinze. (http://familiekundedeinze.be/pdf/leiestam14.pdf)

 

Reeds in 1639 staat te Kalken ene Jan FLORENT te boek als notaris, net als Pieter BAUWENS in 1676, die toen cumuleerde als baljuw, en Gijzelbrecht-Guillaume VAN MOSSEVELDE, griffier en "erfachtig notaris" in 1704 (later ook genoemd als burgemeester in 1712). Bewaarde archieven vóór de negentiende eeuw zijn me echter niet bekend. In 2010 lanceerde het Beverse Rijksarchief een oproep binnen het gerechtelijk arrondissement Dendermonde om akten ouder dan 75 jaar in depot te geven. Het Wetterse notarisduo Quipor-De Smet diende het archief in van de Kalkense notarissen, achtereenvolgens Franciscus DE WEIRT (1832-1847), Pieter DE CLERCQ (1848-1849), Jean PLETTINCK (1849-1854), Adolphe TIBBAUT (1855-1895), Jules TIBBAUT (1896-1913) en Werner TIBBAUT (1913-1955).


De eerste archiefdoos bundelt telkens de jaarlijkse repertoria in aparte mappen, met datum van opmaak, een samenvatting van het onderwerp en de namen van de betrokken partijen. Komen aan bod zaken zoals: adjudicatie (toewijzing na verkoop, zowel preparatoire= voorlopige, als definitieve), cijnspacht (grondbelasting ten laste van de huurder), consent van huwelyk (vaderlijke toestemming), huwelijkscontracten, inventarissen ten sterfhuyze, obligatieleningen, procuraties (verlenen van volmachten), radiaties (schrapping van aktes),
schuldverklaringen, testamenten (ook revocaties= herroepingen), vendities (openbare verkopen), verhuur, en verkavelingen (opsplitsing van onroerende goederen bij de nalatenschap). Een volgnummer in de linkerkolom verwijst telkens naar de originele minuten in de daaropvolgende archiefdozen.

 

Bedoeling was om in deze hooiberg te zoeken naar het testament van oud-vader Bartholomeus HAEGHENS, die overleed op 23/01/1876. Ik had geluk: in het oudste repertorium (1832) stond een verwijzing naar de wilsbeschikking die hij op 26 september reeds op 30–jarige leeftijd liet opstellen, nauwelijks 10 maanden na het huwelijk met Coleta BAETEN op 03/11/1831 [3].  

[3] RA Beveren, Inventaris van de repertoria en minuten van notaris Franciscus De Weirt, notaris te Kalken, voor de jaren 1832-1847, NOT 560/2, nr. 119.

 



(in de linkermarge staat een timbre de dimension van 15 centimen:
celui dont le prix est en raison de la grandeur du papier employé)
(www.notrefamille.com)

 

Het omvat slechts 1 kleine folio (recto/verso) en luidt plechtstatig als volgt: "Voor ons francies DeWeirt notaris ter verblyfplaets van Calcken, canton van Wetteren, district van Dendermonde proventie van oostvlaenderen, behoorlyk gepatenteert, ten bywezen ende g’assiteert van de vier ondergeteekende getuygen, was tegenwoordig sieur Bartholomeus haeghens, soon van Livinus francies, landbauwer woonende tot Calcken, van welken ten bywezen en presentie van d’ondergeteekende getuygen, aen ons notaris heeft nu gedicteert zyn testament en ordonnantie van uyttersten wille, welke testament door ons notaris eygenhandig is geschreven, zoo en gelyk het ons door den testateur is gedicteert als volgt ; ik geve en legatere aen myne huysvrauwe juffrauwe coleta Baeten, landbauwerigge [4] met my woonende, het volle togtgebruyk [5], en inkomen voor haer later geduerende van alle de roerende, en onroerende goederen, die ik t’mynen sterfdage sal komen agter te laeten, zonder voor dezen togt eenigen zeker ofte borge te moeten stellen, waer van ik haer dispensere [6], daer ingeval van kindt, ofte kinderen van onzen huwelyke t’ mynen sterfdage in wezen waeren, sal desen togt vermindert worden op de helft, ingevolge de weth ------------- En naer voorlesinge aen den testateur, door ons notaris ter presentie van de getuygen gedaen van dit zyn testament, heeft hy testateur verclaert alles wel te verstaen en daerby te volharden, als bestaende in zynen uyttersten wille --------------------

Gedaen en gepasseert te Calcken ten competoire [7] van ons notaris, desen ses en twintigsten september achtien hondert twee en dertig, ter gedaerig bywezen van joannes baptista De Schuyter, herbergier, felix Uyttersprot, winkelier, pieter Van Peteghem, ook winkelier, en joannes Praet barbier en herbergier, woonende alle vier tot gezegde Calcken, aenzogte getuygen, genietende van de hoedanigheden by de weth vereyscht, de welke de jegenwoordige, beneffens den testateur, en ons notaris naer voorlesinge hebben onderteekent".

[4] Typisch vrouwelijke uitgang. Vgl. met hauderigge: als vrouw de langst levende ouder bij een staat van goed met minderjarige kinderen.

[6] Vrijstelling verlenen.

[7] Kantoor.

 

Na het overlijden van zijn vader Livinus Franciscus erfde hij op 04/12/1837 [8] als medekavellant:

 

"Kavel C: is tezamengesteld van de goederen naerschreven:

De party zaeyland genaemd den kruysakker beschreven onder artikel zeven, geprezen op zestienhondert vier en vyftig francs.

de party meersch en water (in schoormeirsch) uytmakende by de beschryving der goederen artikel tien, geschat vierhondert vier en vyftig francs.

de party land genaemt den overloop, beschreven onder artikel vyftien, ten pryze van zestienhondert een en vyftig francs.

de party land genaemt den deynakker [9], gebragt onder artikel twee, ten pryze van veertien hondert een en vyftig francs.

                                                                                                                                               Somma tezamen van

                                                                                                            de weerd van dezen kavel

                                                             bedraegt tez vyfduyzent

                                                             tweehondert tien francs

                                                             dus . . . . . . . . . . . . . . . 5210.00

 

Hy moet hebben vyfduyzend tweehondert negen francs, dus heeft te veel eenen franc,

dus . . . . . . . . . .  . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . .  . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . 1.00"

Het indexcijfer van de levensduurte in België in 1837 bedroeg 73 punten, in juli 2014 23.107 punten, 316,53x hoger (tegenover de referentiewaarde 100 in 1913). Omgerekend zou zijn erfdeel van 5.209 fr. ca. 40.872 euro vertegenwoordigen.


(P. SCHOLLIERS, A century of real industrial wages in Belgium, 1840-1939, in P. Scholliers & V. Zamagni (eds), Labour’s reward, Aldershot, 1995, pp. 106-137, 203-205) &
(http://statbel.fgov.be/nl/statistieken/cijfers/economie/consumptieprijzen/consumptieprijsindexen/)


[8]  RA Beveren, Inventaris van de repertoria en minuten van notaris Franciscus De Weirt, notaris te Kalken, voor de jaren 1832-1847, NOT 560/7, nr. 240. De verdeling sluit aan bij zijn SvG die nog steeds in het bezit is van de Laarnse zussen ( Stand van Zaken).

[9] Eens te meer kunnen we via de naamgeving van percelen verbanden aantonen tussen verscheidene generaties. De deynakker werd reeds in de 17de eeuw bewerkt door de familie, zoals blijkt uit het quoteboek van 1636: "jacob haghens dhelft dhelft dhoirs 1641" en "jacob haghens dander helft 1642" van "den denackere", de SvG van stam-grootvader Jacobus: "Item dhilft van een stuck lants genaempt den denacker" (1661), gevolgd door de SvG van zijn zoon Joannes: "Item den danacker groot met de dreve 600 roeden" (1685). Anderen zijn o.m. de meire: "Gillis scheire vercoopt aen Jan haeghens...een stuck saylandt...ghenaempt de meere" (1734 wett pass); de haevermaet: "Ontfaen van jan haghens raveschoot causa uxoris een rente van dry groon tjrs spreken up een ghemet etteweede ghenaempt davermate" (1621 kerkrekening); de kruysakker: "adriaen haghens up een half ghemet lants gheleghen ande cruysacker an baijsbeke zuijt de heerbane" (1584 rekening Armendis); de heirwegakker: mogelijks link met"pieter haghins heeft ghecocht jeghens jan bosscaert fs gillis eenen ackere gheleghen aen de heirwech" (1528-42 wett pass) en weymeirsch te Uitbergen: "Item ten VIe noch een dachwant maymersch, gheleghen tuytbergh in wymeersch" (1615 SvG Livinus, baljuw van Raveschoot).


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Gelegenheidsvondst in het Beverse Rijksarchief

André VAN DE SOMPEL, redacteur van Castellum, vond eind 2013 een kaftje met op de buitenzijde de notities:  "Boom van der haeghens" en "actuaris 17 8bris 1815". Het bevat een chronologische lijst met 13 mannelijke naamgenoten van Kalken uit eind 16de begin 17de eeuw en hun echtgenotes, met links in de marge het jaartal of datum van het huwelijk.



(RA Beveren, OAK II, j. Varia, nr. 346,
Akten van verkoop (1796-1832)

Wie dit deels Franstalig overzicht 200 jaar later samenstelde en waarom precies is niet bekend. Het verwarren van ‘Haeghens’ met 'Vanderhaeghen’ werd eerder opgemerkt ( Stand van Zaken (c)/De 3 vroegste generaties (a). Hoofd- en kleine letters bij de familienamen, en Latijnse doopnamen en Vlaamse voornamen worden door mekaar gebruikt. De spellingsvariant "haeghens" komt slechts éénmaal voor.

Merkwaardig genoeg staat bovenaan het jaartal 1588. F. DE POTTER & J. BROECKAERT noteren ook in hun Geschiedenis van Kalken (1889): "In't gemeentehuis troffen wij de originele registers aan van den burgerlijken stand, beginnende voor de geboorten en huwelijken van 1588".  Blijkbaar gingen de allereerste parochieregisters tussen 1588-1603 verloren, want het oudste bewaarde register in het RA Beveren begint pas in 1604, zoals blijkt uit de notitie van pastoor Johannes Zypens op de eerste folio: "Catalogus eorum quj baptismatis Sacramento Sunt initiatj in Eccl[esi]a de Calckene ab A° 1604 qui est primus annus residentiae meae (a) et aetatis 25" ( Stand van Zaken (a).

(a) De Potter & Broeckaert vermelden reeds het jaar 1600 voor pastoor Jan Van der Sype.


10
 van de dertien koppels kunnen we onderbrengen in één van de 5 gereconstrueerde takken. Ter verduidelijking: Takken 1-3-4 (en wellicht ook 5) hebben een gemeenschappelijke voorvader in de tweede helft van de 16de eeuw en klimmen op tot in de 15de eeuw. Een verband met Tak 2 die teruggaat tot begin 16de eeuw werd nog niet aangetoond.
Lieven en Petronilla VERHULST, Francies en Elisabeth VAN DE VELDE, en Adriaen en Joanna VANDEVELDE zijn onbekend. Wél zijn er een Adrianus en Elisabeth SMEESTERS (ook voorkomend op de lijst) en zijn tweede vrouw Elisabeth VAN DE VELDE ( Verwantschappen in de 16de eeuw).  
"Ioannes haegens et XXina Bauwens
" zijn mijn stam-overgrootouders ( Stamreeks Generatie IV). Als huwelijksjaar staat vermeld "1595",  maar zonder bronvermelding weten we niet of de opsteller zich baseerde op een officiële akte, of hij die datum zelf inschatte.
Laureys (een broer van mijn stam-overgrootvader) en Joanna BRACKE huwden te Laarne op 16/05/1596. Livinus x Joanna LAMMENS en Ioannes x Laurentia SCHAPDRYVERS huwden met enkele dagen/weken verschil zowel te Kalken als Laarne. Wellicht waren de 3 vrouwen van daar afkomstig.
Slechts bij 1 koppel, Pieter en Anna ANTHONY, komt de trouwdatum exact overeen met de VVF-transcriptie van de parochieregisters van de huwelijken. Was de opsteller niet zo vertrouwd met oud schrift?  


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Wettelijke Passeringen (1528-1663)

Deze akten van de Kalkense schepenbank, die vergaderde in plaatselijke herbergen, werden gebundeld in erfboucken die o.m. de aanstelling van voogden bevatten, het onterven/erven en manghelinghe (ruil) van gronden, leningen met aflossing van jaarlijkse renten, testamenten en zelfs verslagen van lijkschouwingen bij een verdacht overlijden: "anschau ghedaen…van het doot lichaam van pr slabbaert up den ii april 1653 den welk lach doot ter straete ontrent dry steppen van deure van jan van peteghem de selv bailliu en mannen van leen gheassisteert met mre abraham grootaert en mre jan de caluwe sereurgins, ende naerdien de selv mrs het doode lichaam hebben ontcleet, hebben ghesien dat het hele lichaam was ghequest en gheinserteert in syn slincke syde tot in het herte, welk aparentelyk de doot heeft ghecauseert ende boven dien, dat tselv lichaam oock hadde gesleghen geweest, met plompen slaghen up het hooft" (141 f172v°).

De jaren 1560-77, 1608-14 en 1624-36 ontbreken, getuige het voorwoord bij exemplaar nr. 7 (1637-1643): "wesende den XIIe erfbouck". Ze zijn genealogisch gezien interessant omdat dikwijls de naam van de vader en echtgenote (huysvr) vermeld staat, en aanpalende percelen met hun pachters/eigenaars toelaten om de ligging van de woonplaats (behuysde hofstede) beter te bepalen.

131: 1528-1542

- "pieter haghins heeft ghecocht jeghens jan bosscaert fs gillis eenen ackere gheleghen aen de heirwech, om de somme van IX lib…, daer of deselve pieter behoorlick ter…ghedaen was naer de costume vanden vierscaere van kalckene” (f/datum ?)
- "wy lieven de vylder bailliu piet oosterlinck pieter van berleire pieter de wilde lieven bauwens clays vanderooten anthonis oosterlinck ende jan haghens scepenen myns heeren van kalckene" (f35r° 04/03/1532)
- "ghyseltbrecht haghens met zijnen vooghden vrienden en maghen heeft vercocht een stucken landts gheleghen in rauacker zijn porcie groot ontrent tachste deel in den selven ackere coopman pietere bracke fs jans" (f20r° 21/05/1531 WP 132 f84r°)
- "jacob bontynck ende jan haghens hebben ghecocht jegen jan oosterlynck fs symoen eene ackere, 2 ghemeten gheleghen inde pysers" (f17v° 29/11/1530 WP 133)
- "jan haghens cocht 1 ghemet mersch in de buyndren metten sloetkin medegaende, jeghens pieter van oorde ende jacob van eesvelde" (f6v° ?/04/1529)
- jacob haghins paalt ten noorden "aan 2 ghemeten lants up de somerstraete" (f5v° ?/03/1528)
            

132: 1542-1559

- "Adrian Haghens fs Jans heeft ghecocht jeghens Lieven Van Berlaere ende Ghertruyt De Wilde, zijne huysvrouw huerlieder behuysde stede zo die ghestan ende gheleghen is est (aard) vast en naghelvast ghenampt de “Biest” groot in erven ontrent vier ghemeten (1200 roeden) en dat om de zomme van 36 ponden (a) groote (fr. 381.68) vrij ghelt danof deen heelft ofte ontrent ressorteert te Wettere ende is behoorelick ghegoet en gheherft den 16 December 1558" ( XXe penningkohieren (e)            
(Calcken door de eeuwen heen, C. DAUWE, 1908, p. 328)

(a) het muntstelsel: 1 pond groten Vlaams = 20 schellingen (sous) = 240 grooten = 2880 penningen (deniers - koperen muntjes), of 12 penningen in 1 groot.

- "jacob haghens fs jans en levina van damme zyn huysvr hebben vcocht jan wemaes...gr tsjrs...en...den lasten dach van october XV neghen en vyftich die hy...up viii ghemet lants gheleghen...vierdonghen onverdeelt met jan cornelis...oost de beke zuyt bosch en noort den colman ackere" (f238r°)
- "Compareerde voor bailliu en scepen symon haghens die voor ons kende ende lyde dat hy ten zynen laste by dezen een rente door jan bauwens in zynen levene hadde vcocht clays de vman en belof wettelick by deze jan bauwens en zyne naercomers deze rente af te...en danof costeloeys en schadeloeys" (f227r° 07/08/1555)
- "jan haghens heeft ghecocht jeghens jan de vyldere fs bauwens een acker...ligghende in vierdonghe groot meer dan een ghemet"
(f212r° 06/04/1554)
"de zelven jan haghens heeft ghecocht matthys vande velde ontrent twee ghemeten lant ligghende inde haechdonghe (b) zuyt doeye van maryn clauwaert" (f212r° 1554)

(b) in de Molenmeersen.

- "jacob haghens fs pr heeft hem ontherft van zyne rechte zo verre als hy erfachtigh es inde stede daer hy pr wonde ende inde acker anden herwech by de ghuere strate also vare als hy vut erfachtighen dus behaut zyn moere huer...huer blat van bylevinghe te weten van vie deel vanden heelft zo verre als zy vstorven es by den overlyden van zyn vare voor de some van XXVI sch gr" (f184v°)
- "lieven haghens en lieven de vman hebben ghecocht jeghens gabriel de vman...twee stucken landts ligghende inde zomerstrate" (f176v° januari 1559)
- "jan haghens heeft ghecocht jeghens jan de wilde fs pieters ontrent VI ghemeten erfven ligghende inde byst...war of hy jan haghens en piryne bontinc zyn huysvr zyn wettl gheerft"
(f161v° 1558)
- "pauwels haghens en lysbette sporters hebben vcocht jan wemaes 06/?/1557...up hurl behuijsde stede zo die ghestaen en gheleghen is groot 700 roeden noort pr haghens west...strate...zuyt...van jacob haghens en lauwr van damme" (f133r°)
- "Scepenen van heerlickhede ende vierscare van calckene doen te wetene dat voor ons zyn commen ende wettelick ghecompareert in persoone jan haghens over een zyde // en adryaen haghens zynen zoone over andere die ons te kennen gaven en vclaarden dat zy met elck andere zo verre gesproken en ghecommuniqueert waren en dat hy adryaen begherde te synne syns tselfs en huyt ate en drancke van vare en moere overghe...ghetydeghe aude om te doene syne comieschap (wellicht als leerling-kok) vorminghe en eyghen proffyt war toe de zelven jan haghens heeft ghegond en gheeft wettelick by dezen zynen voorz zone de zomme van zes pond gr in ghelde en oock hier in begrepen alle zyne cleeren tsijne lyne ter tyt van...toebehooren ende alle zyn...pijken messen bossch...wel verstande dat hy van hem noch ghehauden wert te voldoene tot XVI (c) oude war mede hy adryaen tevreden es en mits dien es de voorn adryaen huyt ghegoet en ghedaen huyt zynen ate en drincken en hem tsyns met meer andranghe niet meer... in woninghe..opt in...niet meer dan oft hy tot staten van huwelicke comme ware" (f118v° - 16/?/1556)

(c) RUBRICA XIII  Van de таgt van Vader en Moeder op haerlieder Kinderen, ende hoe die haerlieder selfs worden

I. ARTIKEL Kinderen zyn ende blyven in de macht ende bedwanck van haerlieder Vader ende Moeder tot dat fy vyf-en-twintig jaren oud zyn, ten ware dat fy by Huwelick Emancipatie Priefterfchap oft anderen Staet by den welcken men fyn felfs bedyd, haerlieder felfs bedegen waren.

II. De Kinderen mogen geëmancipeert ende buyten broode gedaen worden met kenniffe van faecken op ‘t verfoeck van Vader ende Moeder, ende advys van Vrienden ende Magen om voortaen haerlieder eygen profyt te doen ende anderfins haerlieder felfs bekent te zyn.

III. Giften gedaen aen geëmancipeerde Kinderen, moeten beleydt worden foo wel in proprieteyt als bladinge (rente op kapitaal) ten profyte van de Begifte, ten ware апders by den Gever befproken.”

(Costumen der stede en lande van Dendermonde, 1773, p. 36)

- "Adrijaen haghens heeft vcocht den twee weezen achter bleven jan vand haghen...danof deerste vallen ende verschynen zullen den 23e van marty 1553 die hy vsekert...ende altsyne...ende toecomende...bovendien zo houdt hy jan haghens zyn vare een buynd landts gheleghen anden...neffens den va...twech zuyt gautier alart noort jacob haghens inden zelven ackere oost den voorz wech" (f112v°)
- "gheert de vman en lieven haghens hebben vcocht loreys van dorselaer...up een dachwant lants...gheleghen inde zomerstrate zuyt jacob vwulghen" (f112v°)
- "pr bracke en lysbeth haghens zyn huysvr hebben vcocht jan wemaes...up een ghemet lands gheleghen noort ghelant pieter waes en lieven haghens" (f84r°)
-"gillis van ackere heeft v/cocht jan haghens twee ponden gro tsj...up zyn hofstede zo die ghestaen en gheleghen is inde kerckstrate" (f67r° - ca. 1552)

133: 1578-1584

- "halfbuynder lants ghenaemt den keer...oost en noort de strate" (f151r° 21/10/1583) en "deze naervolghende rente is gheloost by jan haghens...up raveschoot aen andries de rouck blycks by zyn qytancie staende... en wettl saerthere alhier ghesien ende ghelesen" (later toegevoegd op 01/07/1612)
Vgl. met de SvG van stam-grootvader Jacobus: "Item lants genaempt den keer, inde schrieck, 540 roeden, nooroost de selve straete" (09/03/1661 quoteboek 1636 f240v°)
- "pr zoetins en zynden huysvr" (f 138r° 24/12/1583) en een latere notitie met Anna's tweede echtgenoot: "de rente van michiel de vyldere ghelost by jacob van aerde als gemachtich van jan claphauwers en anna haghens zyn hysvr" (13/12/1610)
- "pieter soetens en mitsgaders anna haghens zyn ghesellende hebben heml...en onterft van haere hofstede zo die ghestaen en gheleghen is...inde biest...noch een stucken lants ghenampt de baijsbeke west de beke suijt den heerwech...danof is in erfen comen adriaen raverick by protestatie" (f134v° 13/11/1583/ f63r°)
- "ln van zype heeft gheloost ene rente van XV sch tjrs...aende kinderen ln haghens" (f? 11/11/1582)
- "aen cootvelt zuyt jacob haghens noort gillis oosterl oost de strate" (f119r° 25/10/1582)
- "pieter zoetins en ana haghens zyn huysvr hebben heml onterft van haerl recht...den pysers...ghe... danof is in erfven comen by naerhede pieter bontinck" (f111r° 30/05/1582 WP 131)
- "zuyt de strate west dhoirs adr haghins" (f94r° 25/11/1581)
- "jacob haghins fs lievens heeft hem onterft van een ghemet lants hem toekomende vuyt den sterfhuyse van jan haghins gheleghen in nieuwen ackere en ballink en cruysacker...danof es in erfven comen macharis everaert" (f78r° 28/?/1581)
- "rolant bracke heeft hem onterft van ontrent twee ghemeten lants ghenaempt baysbeke...danof in erfven gekomen is adriaen haghens" (f63r° 22/?/1581)
- "jacob haghens fs lns en rolant [van zyp]...zyn zwaghere"
(f61r° 06/10/1581)
- "Amelbergha buyst heeft haer onterft van...roeden lants up coetvelt gheleghen zuyt jacob haghens met zyn stede" (f42r° datum ?)
- "jan de vylder heeft hem onterft van en jacomyn haghens zyn onterft van huerl stede zo die ghestaen en gheleghen...in somerstrate...danof is in erfven michiel venneman"            
(f40r° 23/02/1581)
- "jan haghens een ghemet in pysers onverdeelt met pr bontinck fs prs" (f15r° 1578)
- "pieter bontinck fs prs ghemet in de pysers onverdeelt met adriaen haghens" (f? 1578)
- "lants gheleghen up den cruysackere west de beke noort jacob haghens fs jans uxoris" (f11r° 1578)
- "lants gheleghen in vierdonghen zuyt jacob haghens fs lns" (f? 02/03/1578)
- "up vyf ghemeten heye up cootvelt gheleghen noort ghelant jacob haghens fs lns" (f? - XXVIJ lauwe LXXVIIJ = 27 januari 1578. Lauw is wschl. verbastering van "looi")
-
"Dits ghedaen en present Michiel Wemes, bailliu, Joos Van de Meere, Jan Haghens, Pr Bontinck, Jacob Van Megro, actum op den 14 Octobere 1562"
(Calcken door de eeuwen heen, C. DAUWE, 1908, p. 107)


134: 1584-1590

- "roel mathys is in erffene...van twee stucken lants voorts toebehoort hebben johan bracke gheleghen by hussevelt als af ghedecreteert heeft ln haghens" (f135v° 10/04/1590)
- "jacob de schaepme fs jacobs en zyn huysvr hebben heml onderft van ontrent viii roe lants inde vierdonghe zuut daniel de vyldere...danof is in erffenen comen ln haghens voocht van lauken haghens zynen broere actum als vooren" (f107r° 10/01/1589)
( Ferieboek 99)
- "ln van zype is in erffen comen by consent van jacob haghens in een stuck lants ghenaempt de roote gheleghen inde zauwerstrate en noch een bochten schoore groot ontrent Vc roe" (f99v° 28/04/1588)
- "jan de vyldere heeft hem onderft van zyne behuysde hofstede gheleghen up deinde van somerstraete groot van erffen ontrent twee ghemeten...danof is in erffene comen als coopere adriaen haghens" (f87v° 06/10/1587)
- "pr salemon en pieryne haghens zyn huysvr hebben vcocht adriaen raverick...een 4 ghemeten lants gheleghen inden biest zuut de vcoopers...noort gs oostel...west jacob de rouck oost den meulenwech noch den helft van ontrent 800 roeden lants gheleghen ten hooghendriesch onverdeelt metten weezen macharis everaert...noch ontrent een half ghemet mersch in brouckmersch onverdeelt metten weezen margriet haghens...noch ontrent een buynder lants gheleghen up tnieuwen gaeversch ghenaempt twuitgat" (f54v° 05/08/1586) ( Het adelsarchief Piers de Raveschoot, recepis 20/08/1602, f2v°)
- "Actum in colegie van ln sturtewaghen ln haghens laten van raffeschoot en denys bracke bailliu en schepen van calckene"
(f52v° 12/06/1586)
- "jan hubrecht en ln haghens met hem ghevoocht gillis oosterlinck en adriaen van damme hebben hemlr onderft in vorme van manghelinghe te weten die voorn ln met zyne voochden van ontrent een buynder lants inden schrieck neffens den voorn hubrecht...en jan hubrecht van ontrent 800 roeden lants up anselaer ghenaempt den anselaer...belast en verobligeert staen ...aen dhoirs jan haghens" (f47r°/v° 08/03/1586)
- "jan hubrecht heeft ghedecreteert jacob haghens als voocht van zyne susters" (f44v° januari 1586)
- "pieter van hecke bailliu gillis van eesvelde livinus de vos laurs scheere pieter van zype jacob haghens" (f39v° 25/10/1616 -
latere toevoeging)
Tak 2 Jacobus scabinus)
- "up cootvelt in twee stucken lant zuut jacob haghens met zyn stede" (f28v° 03/10/1584)
- "willem van aerde heeft hem onterft in vorme van manghelynghe van ontrent 700 roeden lants ghenaempt den neren ackere gheleghen up cootvelt...ten behouf van jacob haghens fs lns en...zo heeft hem jacob voorut en zyn huysvr onterft van ontrent twee ghemeten lants gheleghen in de sutters zuut willem van aerde west joos de mueleneere noort de weezen jan drieghe...met vstaen dat willem van aerde door sutters behoudt voor zijn patrimonie goet zonder...conquest" (f21r° 18/06/1584)

135: 1590-1607                        

- "jacob haghens en zyn huysvr hebben heml onderft van haerl onbehuysde hofstede up hanselaer...danof is in erfen comen jacob van laere" (f106r° - 05/04/1598)
- "michiel de vyldere ener hem zelven en procuratie (volmacht) hebbende ander anna haghens we pr zoetens"
(f98v° - 17/06/1597/ 133 f111r°/ f134v°/f 138r°)
- "ln roegiers heeft hen onterft van ontrent een half ghemet lant inde somerstrate achter dhofstede van lieven haghens" (f88r° - 27/03/1597)

136: 1615-1623

- "zuyt jan haghens west jacques van ryselberghe noort jan haghens fs lns oost raveschoot" (f175v° - 28/11/1622)
- "up cootvelt...twee stucken lants daerby gheleghen ghenaempt de heye west de strate zuyt lieven de wilde noort jacob haghens"
(f173r° - 22/07/1622 wp 133 27/01/1578))
- "by raveschoot zuijt jan haghens fs lievens west lieven van poucke oost raveschoot noort de dreve" (f172r° - 13/06/1622)
- "ontrent hondert roen lants gheleghen inden lochtinck van we lieven de coninck...danof is in erfen comen jan haghens"
(f172r° - 21/02/1622 kerkrekening 115 f 8r° 1623)
- "up hanslaer west de straete zuyt laurs haghens"
(f161r° - 22/?/1622)
- "dheelft van vier hondert roen lants gheleghen inde vierdonghen onverdeel mette we jan de vyldere suyt de weesen jan hubrecht west jacob van haerde en pr vvaet...danof is in erfen comen pierynten vervlyet we lieven haghens" ( Tak 5) (f160v° - 22/12/1622)
- "inden schrieck oost jan fiers met zyn hofstede noort de straete west adriaen haghens" (f160r° - 15/03/1622)
- "joonas bracke en clausyne haghens zyn huysvr"
(f158r° - 15/01/1622)
- "cathelyne bauwens leste we van lieven de coninck heeft vcocht jan haghens fs jacobs...up haer behuysde hofstede gheleghen inde kerckstraete" (f154v° - 15/01/1622)
- "adriaen haghens fs jans en elisabeth vān velde zyn huysvr...hebben vcocht gillis bracke fs prs lant heml toebehoort en ten deele ghevallen...ten sterfhuyse van claerken blancquaert Sme dese ii comparantens moedere...een stuck lants ghenaempt den grooten bulliensackere" (f152r° - eind 1621)
- "west de mussche straete (?) zuyt oock de straete met de wesen lieven haghens..noch ontrent VIIc L (750) roen lnts gheleghen by den selven straete...oost en zuyt jan haghens causa uxoris"
(f146r° - 30/09/1621)
- "oost en noort de we jan haghens" (in de buurt van "de sutters gheleghen by hanslaer") (f143v° - 07/06/1621)
- "gheleghen by den schrieck...noort de straete west adriaen haghens met zyn hofstede" (f141r° - 31/03/1621)
- "de we michiel de vyldere....den bailliu gillis van eesvelde jacob haghens ( Tak 2) en gillis hubrecht" (f? - 11/01/1618) en dezelfde folio:
- "adriaen haghens...tgoet van jacob cabbeke voor zyn pacht" (31/01/1618)
- "lieven de mueleneire fs joos heeft vcocht...viii roen lants ghenampt de heyie gheleghen...zuyt de straete oost jan haghens west de weesen lieven haghens ( Tak 4)...noort jan haghens jonghe causa uxoris" (f131v° - 02/09/1615)
( Het adelsarchief Piers de Raveschoot : Joos De Meuleneere bezit het leen de ‘heye’ oost de Hanselaarstraat en zuid “dhoirs van jan haghens” (16/09/1583)
- "ln roegiers fs jacobs elisabet haghens zyn huysvr"( 135 f88r°) (f12r° - 06/06/1615)

137: 1637-1643

           
- "gillis haghens en jacquemynten van peteghem syn huysvr hebben wettel ghe...tot proffyte van adriaen de brauwere...een behuysde hofstede...up cootvelt" (f204r° - 06/06/1642 Tak 2 (j)
- "adrian haghens en elisabet van velde syn huijsvr van haeren man behoorl gheautoriseert hebben vcocht eenen rente...up syn behuijsde hofstede inde schrieck oost de strate west jan onghena oost en noort mr jan bossier...in proffyte van Brthls hubrecht" en de "grooten bullens ackere" aan pieter vbruggen (f185r° - 28/04/1643
WP 136/f152r°)
- "jacob haghens en pr. de maeschalck als voochden van weesen michiel temmerman" (f169r° - 17/05/1642 Tak 5)
- "jacques haghens fs lns en maeyken temmerman" ruilen grond met lieven van aerde (f169r° - 1705/1642)
- "jacques haghens fs lievens en maeyken temmerman syn huysvr hebben heml onderft van een partyken landts gheleghen...up den cruysackere ghenaempt dan dry houck" (f167r° - 17/07/1642)
- "jan haghens fs lns ende jan an
thns fs michiels syn wettel by...voochden bedeghen van de weesken pieter haghens gheprocureerd by tanneken anthns" (f163r° - 09/07/1642 Tak 5)
- "margriete haghens we van wylent denys de vijldere"
(f137v° - 27/11/1641 Overige koppels uit Kalken)
-
“Laurs bruggheman als voocht over Janneken haghens fa jans (c) ende tseln Janneken in persoone hebben heml wettl ondeerft van een stuck landts…zuyt de we Jacob van rysselberghen west Frans de vman noort de weesen van Jan haghens fs lievens
(f122r° - 19/03/1641)

           
(c) mogelijks begijn Joanna Tak 4.

- "laurs haghens fs lievens heeft hem onderft van een partije maijmersch leen...danof is in erfen comen jovr. helena charlotte de zaman"
(f114r° - 12/04/1641 Tak 4 (d)
- "doormans ackere oost ghelant de we laurs haghens"
(f100v° - 12/03/1640 Tak 3)
- "Lieven everaert fs jacobs ende cathelijne haghens syn wettel huysvr" (f89r° - 17/07/1640)
- "Naentken haghens weduwe van wylent jan schepens...onderft haar behuysde hofstede alsoo deselve ghestaen en gheleghen is in de vromontstrate" (f74r° - 07/02/1639)
- "tanneken naudts" "elisabet haeghens haeren moed (d)" "danof is in erfven ghecomen gs bracke daude als voocht van weesen jan naudts gheprocureert by de voorz elisabet haghens"
(f73r° - 29/11/1639)

(d) hun ouders zijn nog onbekend ( Overige koppels uit Kalken).

- "een stuck landts ghenaempt de steenen poorte...oost jan haghens zuyt en west de strate"
(f71r° - 16/09/1639)
- "een stuck landts ghenaempt den overloop zuyt passchier bauwens west jan de lausnay noort de heere van vinderhaudt west dhoirs jacob haghens" (f? - 09/04/1639)
- "Elisabet haghens we van michiel borm" (f62r° - 07/03/1639 Het adelsarchief Piers de Raveschoot / recepis 20/05/1602 f53v°)
- "by bervelde heye...zuyt ende west janneken haghens"
(f53v° - 07/12/1638)
- "gheleghen up den meere..suyt adriaen haghens west de beke" (f43v° - 27/09/1638)
- “Adriaen haghens fs Jans ende Elisabetta van velde sijne wettelijcke huysvr” krijgen een lening van griffier Bartholmeus Hubrecht. Daarbij “ypotiqueren sy lieden comparanten de voorn rente...up haerl behuysde hofstede...inde schrick groot twee ghemeten commen west de straete oost en noort mr jan bossier (e)…causa uxoris zuyt jan onghenae...en ten leste noch dheelft van een stuck landts hem competerende causa uxoris ghenaempt de langhe hemelrijcke groot...vijf hondert roeden"
(f42r° - 01/04/1638)

(e) uit de SvG van stam-grootvader Jacobus (1658): "In erven : hofstede bij de cruijcen, oost de straete, noort mijnheere Jan Bossier" en die van zijn zoon Joannes (1685): "Gronden van erfven: dhelft van een behuijsde hofstede in de schrieck, groot int gheheele vier ghemete, oost straete, west den danacker, noort Jan Baptiste Bossier presbijtere". De presbyteriaanse kerk, gebaseerd op de protestantse leer van Johannes Calvijn, had ook in deze contreien volgelingen.

- "jooris haeghens ( Tak 3) ende maeyken bracke fa gs syn huysvr hebben heml wettel onderft van een half ghemet mersch gheleghen inde cromme strepe, wisselende met baudewyn van zype en jan van hecke" (f37v° - 12/01/1638 rekening Armendis 462 )
- "twee ghemeten landts gheleghen in bruchstraete...oost jacob haghens fs lievens" (f33r° - 07/05/1638)
- "jan haghens fs jacobs ( Tak 2) en met hem ende by syn consente maria svos syn wettel huysvr" ontvangt een lening van jonkvrouw Clara Van Zompele fa Lievens voor "een halfbunder lands gheleghen...up tcootveldt, oost...joos roegiers, noort jan hubrecht suyt de strate west de we daneel de vijldere" (f25v° - 12/03/1638)
- "pierijntken haghens fa jacobs we van lieven maes, gheassisteert met jan haghens haeren broeder" ( Tak 2) onvangt 16 pond van "joncvrauw clara van sompele fa lievens woonende binnen der stede van Ghendt" voor "320 roen landts gheleghen...up het cootvelt achter de hofstede der scomparanten vadere...west daerinne ghelandt d'hoirs van voorschreven jacob haghens" (f23v° - 26/06/1638)
- "cornelis de prickere fs passchier...vclaerde wel en deughdel ontfanghen thebben vut handen van jan haghens bailliu van raffeschoot als voocht van laurs haghens fs lievens (f)" een som geld voor delen van "een halfbunder landts ghenaempt den quadries" en "twee ghemeten landts ghenaempt den bock" (f15v° - 18/01/1638)

(f) Tak 1. PR = Kalken 21/03/1610 Laurentius fs Livinus ( Tak 1 of 4) en N,N. Merkwaardig is wel dat hij in 1638 al 28 jaar was en dus meederjarig? Doopheffers waren Margareta Vervaet & Laurentius Van Damme (mogelijks een broer van Livina Van Damme ( 132/f238r°).

-
"frans haghens fs jacobs" ontving een som geld van "jan clarebaut fs jans laeckesnijdere binnen Ghendt...up een stuck landts gheleghen...noort de kerckstrate oost pieter van velde, west denys bracke zuyt pieter bontinck" (f14v° - 20/01/1638 Tak 2 (j)
- "jacob haghens fs lns ( Tak 5) en met hem en by syn consente maria temmermans syn wettel huysvr" ontvingen een som geld van Hubrecht Vaillant voor "een stuck landts gheleghen in vierdonghen...oost jacob bracke, west jan de maschalck zuyt jan hubrecht" en "noch up een stuck landts gheleghen in somerstraete achter d hofstede jan de schaepmre oost joos clauwaert zuyt de weesen jan hoochwech west gillis bracke noort laurs van abbeele" (f13r° - 12/01/1638)

138: 1644-1647

- "jacques haghens heeft sijn clachte vnieudt by hem ghedaen up tgoet van jan gheensins ( Tak 5), hier ten vooren ghedaen" (zonder folio - 27/04/1645)
- "gheleghen by den steenen brugghe noort jan haghens suyt oost de straete" (f63v° - 09/03/1645)
- Adriaen haghens en Elisabeth Van De Velde verkopen "den bullensackere" aan Adriaan Van Rysselberghe (f 58r° - 06/06/1645)
- "jacques haghens fs jans" koopt "een behuysde hofstede...in de biest oost pr hulstaert (b) west de straete suyt pr de brauwere groot in erfen LX roen" (f12r° - 27/02/1644)

(b) uit de SvG van stam-grootvader Jacobus (1658): "In conquest.. het hofstedeken, noort ende hoost Pieter Hustaert met syn hofstede"

- "maeyken van peteghem" verkrijgt "twee hondert roeden landts...up cootvelt inde heystraete...by consente van gillis haghens haeren man" (f7v° - 06/04/1644 Tak 2 (j)
Vreemd genoeg is er sprake van Gillis, die gehuwd was met Jacoba ipv Maria Van Peteghem?
- "ln haghens fs lns" ruilt zijn derde deel van 400 roeden leen te Raveschoot "oost de straete suyt dheer jan baert" (f3v° - 07/07/1644 Tak 4 (a) bis)

139: 1647-1649

- jan de meuleneere en christyne haghens ( Tak 3) ruilden 500 roeden land in de vierdongen (f41r°- 15/04/1647)
- jacques haghens fs lievens ( Tak 5 (c) heeft een rente verkocht aan de wezen van jan haghens "up dhelft van een halfstuck landts gheleghen in de somerstraete" (f56v° - 06/02/1648)
- "cathelijne haghens fia jans ( Tak 1 (b) we van lieven everaert gheassisteert met michiel baeten...medeghesellen in wette schepenen, heeft vcocht aen jacques haghens haere broudere eene rente van ..gr tsjrs de penninck XIe innegaen XVIII maerte 1648, besedt up twee ghemeten landts gheleghen binnen laerene up den nieuwengavers ghenaempt den rechten,...d'hofstede van comparante,...suyt lieven de maesschalck, oost dhoirs van jacob van rysselberghen, west dhoirs michiel schepens" (f58r°)
- "erfenisse pieter haghens heeft hem ondeerft als ghebleven in commeren en baeten ten sterfhuyse van syn huysvr ontrent viii c roeden landts inden hullestraete ghenaempt den overloop...danof is in erfen gmen den voorn guilliaem den vijldere" (f83r° - 26/11/1648)
- "erfenisse jacques haghens fs lns heeft hem ondeerft van ontrent vi c...landts gheleghen oost de somerstraete met het straetken ghenaempt dhaude hofstede suyt de we jan van miegro west pr de baere noort de kercke...danof is in erfen commen barthls hubrecht...in den name van cornelis van haghen" (f92r° - 11/03/1649)
- "jacques haghens fs lievens als voochd van weezen van jan gheensins " ( Tak 5 (c) (f93r° - ?/04/1649)
- "jan van zijpe is by eede voocht bedeghen van weesen jan de vijldere fs daneels vweckt by lievyne haghens" ( Overige koppels) (f? - 27/01/1649)
- "pieter bracke mette ghemeene hoirs van het sterhuijs joonas bracke (x Claudia Haghens) heeft wettel staen clachte ghedaen up tghoet pieter haghens als hoir causa uxoris" (f? - 25/11/1649)
- "jacques haghens fs jans ( Tak 1 (a), en ln... syn by eede voocht bedeghen van weesen sijmon de bruckere, verweckt bij lievijne haghens" (f? - 18/06/1648)

140: 1649-1651

- "adr haghens heeft hem ondherft van ontrent Vc roeden landts...inde boschstr...suyt gs van ackere...danof is in erfen comen jan van bossche" (f44r° - 13/10/1649)
- jacob haghens is samen met jan aerdt voogd ( Tak 5) van de wezen van jan de poortere en lievijne haghens (f85r° - 17/12/1650)
- "jan de wilde fs jans heeft hem onderft den xi january 1650 van vii c roeden landts, gheleghen inde bruchstraete...danof is in erfen ghecommen jacob haghens fs jans ( Tak 1) by naerhede" (f104v° - 05/04/1650)
- joosyntken haghens ( Tak 3) en pieter dhollander ruilen "een half bunder landts gheleghen up hanselaer ghenaempt den boschackere, oost daeranne ghelant de voorn gillis van haerde suyt jacques haghens west adriaen matthijs" (f120v°)
- brtls bracke erft "de baeysbeke, suyt de straete...in welck stuck competeert jacques platinck lxx roeden in doost syde" maar laat de grond aan jacob haghens fs jans (f 125r° - 27/05/1651 Quoteboek 1636/kerkarchief)
- "jan van sijpe als voocht van weesen lievyne haghens gheprocureert van jan de vijldere met authorisatie heeft hem onderft van 750 roeden gheleghen ten broucke west den brouckackere...danof is in erfen commen jan dierick by naerhede" (f138r° - 17/05/1651)
- "jacques haghens fs lievens ende maijken temmermans ( Tak 5 (c) hebben vcocht aen jan colman...een rente...up twee ghemeten landts ghenaempt den berck...by de somerstraete oost dhofstede jan van miegro" (f145v° - 06/03/1652)
- "adriaen matthijs fs lucas als voocht van gillis haghens fs jooris
( Tak 3) heeft vcocht aen pieter bracke...een rente"
(f146r° - 06/03/1653)

141: 1652-1654

- "jacob haghens fs lievens heeft vocht aen jan van hauweghem fs prs eenen rente" (f53r° - 05/06/1653 Tak 5)
Latere toevoeging in de marge : "van maeyken temmermans van haeren man gheauthoriseert...dese rente is gelost bij jacques haghens fs jans ingevolge van quytancie alhier gesien' (07/06/1670)

142: 1655-1661

- "Item hebben desen [de voogden van de wezen van François De Meester] heml onderft ende vuijt crachte van authorisatie als vooren, van d’helft vanden bochten…met de wed denijs van damme met een partije saeijlants…danof is in erven comen jacques hagens"            
(f4r°-31/07/1656)
Vgl. met de SvG van stam-grootvader Jacobus: "Item dhilft van een partije lants met dhilft van 2 ettebochten leen wesende, liggende met Marie De Meester vidua Denijs Van Damme"
- "pieter van doosselaer fs jans heeft hem onderft van een ghemet...wisselmeersch...danof is in erven comen jacob haghens" (f49r°-02/01/1657)
- "pr. hagens ende guillae bauwens syn tsamen ...voochden bedegen...achtergelaeten jacquis hagens en in huwl geprocreert by jossynten van beirleere" (f67v° - 08/05/1658) ( Stand van Zaken (d)
- "Tanneken hagens fa jacobus wede van gillis haentkens geassisteert met jan bracke schepene als haeren by staende man" verkoopt een rente aan gillis maes "up een stuck lants ghelegen up hanselaere...oost livijne vanderzype, west weesen jan hagens"
(f90r° - 08/05/1658) ( Zeelse naamgenoten)
- "maeyken vos fa lievens wed. van jan haghens gheassisteert men den griffier heeft vcocht aen we ende hoirs jan colman een rente...besedt up een ghemet mersch gheleghen in brouckmersch" (f92v° - 29/05/1658) ( Tak 2 (b)
- "jacquis hagens fs lns...heeft hem onderft van zijn behuijsde hofstede...danof is in erfen gecommen jacques hagens fs jans met hem en by syne consente janneken uijtterweerden zyne huysvr by naerhede" (f130r° - 25/06/1659) ( Tak 5)
- "passchier pauwels fs jans ende maria hagens zijn huijsvr" verkopen een rente aan Jacob Bauwens (f144r° - 25/02/1660)
( Tak 3)

159: 1517-1663 (losse akten)

- "Gillis hagens fs Jooris ( Tak 3 (f) heeft "vcocht aen Jan ende Lieven hagens fs Jaques een rente van iiii ponden gr tsjrs...up zijne behuysde hofstede...up het hussevelt"
(s.d. SvG van stam-vader Joannes: "Gronden van erfven: Item een besette rente van 2 ponden gr tsjaers, penninck XVIe, tot laste van Gillis Haghens fs Jooris, beset op zijne hofstede op het hussevelt")
- Gillis haghens koopt land op het Husseveld (29/09/1662).
- "joosijnten van beirreleire leste wede. van jacques haghens" koopt "twee stucken lants inde brugstraete" (12/02/1660 de stam-grootouders uit Tak 1 - zij tekende met haar merck)
- "syn vgaedert in goeden gheselschap ten huyse van lieven de meere tavernier...gillis haghens...heeft vcocht aen...laureyns haghens...een stuck saeylant groot ontrent dry ondert roeden" (04/09/1660)


 


xml:namespace prefix = o />

 


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Ferieboeken (1556-1651)

In tegenstelling tot de vrijwillige rechtspraak van de Arrow Kalkense wettelijke passeringen, bevatten deze flink uit de kluiten gewassen registers ('ferie' betekent rechtszitting cf. Woordenboek der Nederlandsche Taal (http://gtb.inl.nl/) allerlei burgerlijke geschillen tussen eiser(s) en verweerder(s), zoals niet betaalde pacht, achterstand bij het aflossen van leningen (a), of het recht van passage over paden of vergoedingen bij akkerschade. De jaren 1566-84, 1596-1612 en 1643 ontbreken.

(a) Kalken in de 'slaepere' van de abdij van Roosenberg (1466).

Regelmatig spande de baljuw in naam van de Heer een rechtszaak aan causa officio (van ambtswege, niet in persoonlijke naam). Zaken staan soms meermaals op de rol om het onderzoek ten gronde te voeren. Na advys van gheleerde bereikten de schepenen een uitspraak, bijv. een ordonnantie (bevel) aan de verliezende partij tot betaling.
Om een eis kracht bij te zetten wordt reeds eind de 16e eeuw af en toe verwezen naar een staet van goede. Deze boedelbeschrijvingen kwamen dus toen ook al voor, maar zijn niet bewaard.
We vinden hier ook renunciaties ten sterfhuyse (afgewezen nalatenschap wegens een negatief saldo) en onderaan de folio's aanstellingen als voogd, wat een inzicht biedt in de aangetrouwde families.

97: 1556-1565 (niet-gefolieerd en beschadigd)       

            

- "de zake tusschen jan haghens met...ghescrifte ten laste van gillis mal(schaert) stande up den vi en dach ten wette"
- "de zake tusschen adryan de muelenere en symoen haghens met zynen consorten" (26/01/1556 WP 132/f227r°)
- "praters (b) vsouck garant up bette van lokeren lieven haghens"

(b) "De Officiers ofte Praeters fullen ghehouden wefen hemlieden te vinden ter Vierfchare voor 't vergaderen van Schepenen, ende pertinente notities mede brenghen vande daghinghen (dagvaardingen), die fy fullen ghedaen hebben" (Vlaems recht dat is costumen ende wetten ghedecreteert by de graven ende gravinnen van Vlaenderen, L. VAN DEN HANE, 1675, p. 304).
De officieren waren in dienst van de baljuw en konden bij zijn afwezigheid ("vuyt het lants" bedoeld wordt het Land van Dendermonde) als plaatsvervanger optreden ("in loco").
"Compareerde...in persoone Laureyns Clinckespoir fs Guilleam den welken...ghedaen heeft den ordinairen eedt als officier te weten, dat hij comparant neerstelick sal vigileren, in voren te staen de preeminentien, autoriteiten van sijne Excellentie den Prince Grave van Iseghem, onse heere, legghen behoorlicke calaighen (van aanklacht tot boetevordering) jeghens alle overtreders van de placcaten van sijne Majesteyt ende alle andere misdadighe, allesins ghetrouwelick ende eerlick, emmers soo eenen goeden en ghetrauwe officier gheobligeert is te doene, sonder te derfven overeencommen, colluderen (samenspannen) midtsgaders composeren met contraventeurs, tcollegie bovenschreven te draeghen behoorlick respect, midtsgaders van hemlieder onderdanich te sijn in hemlieden commandementen, hemlieden secreten en niemant te releveren noch te openbaeren op peine van daerover als meyneedich gestraft en ghecorrigeert te worden " (WP 24/03/1672) ( Onderzoeken naar andere lokale families)

- "pieter bracke fs jans wonende up de vaert is volghens zynen kenisse ghecondempeert te betalene jan haghens en lauw bracke als voochden van weezen achterbleven pr bracke en anthonynen wauters" (02/05/1556 WP 132 f84r°)
- "den zelven (lowys hansyns) met een copye spra...ten laste van lieven en gheert de vman mitsgad lieven haghens staen up den vi en dach ten wette"
- ingebrekestelling wegens wanbetaling : "ghehoort voor ons...adryaen haghens hoe dat hy jeghens lieven van berlare coght ende in erven ghedan is van zynen stede ter biest" ( XXe PK f46r°/kerkarchief 462 f6r°/WP 132)
- "ghearesteert (c) by pauwels haghens als voocht van weezen achterbleven pr haghens zulck...als...jan dierick fs ghijslbr toebehoorende lysb van poucke" (03/09/1563)

(c) beslag laten leggen.

- "lieven haghens en zegher de vman als voochden van weezen achterbleven we de vman" (30/11/1563 - de weduwe is lysbet van poucqe)"
- "pieter haghens heeft ghedan arestere ond pieter bracke" (27/12/1563)
- "lauweyne haghens we van gheert de vman heeft ghenamteert (d) ten behouf van jan van ackere ende joos vande meere" (03/09/1565 WP 132 f112v°)

(d) “Namptiseren, is eenige penningen daerom gepleyt werdt, den eysscher onder borgtocht ter hand te stellen, tot dat de saecke by eyndelijcke vonnisse af gedaen wert” (Register van de Latijnsche Woorden met hare verklaringe, W. DE GROOT).

           
- "jan haghens en pieter bontinck die ons te kennen gaven en vclarden dat zy en huerlied gronden belast stonden aen jan vanden buyndere porthere van ghendt een erfelicke rente"
(een Jan van den Bunder wordt vermeld in 1556 als predikheer en inquisiteur te Gent in De Gulden Passer, Vol. 40-41, 1962, p. 45)
- "pauwels haghens en jan clauwaert...huerl...tsamen hoyrs achterbleven beatrys bracke hebben ghedaen een clacht up en ten laste van goedinghe (e) achterbleven jan de vijldere" (22/05/1562)

(e) beslaglegging op goederen.

- "gillis van kerchove als voochd van cathelyne haghens doet een stande clachte ten laste vanden sterfhuyse we en doyrs lieven van zopele" (26/05/1562)
- "pieryne haghens we achterbleven lieven vande zompele is ghecondempeert te betalene jan van dorene haere zweer (f)" (21/06/1562)

(f) neef.

- "jacob haghens en delyne van dame mackt heesch met clachten van adriaen van rooten...van thienden pacht" ( WP 132 f238r°)
- "lieven haghens heeft doen vbieden den wech en zyne bocht tavermate clays de lettere...goet aen zyn stede...hy zyn beesten hoeden oft dat hy zekers zal doen voor zyn vruchten"
- "zegher de vema heer ghecalengeert ond jan haghens en jan vande meere zulck goet als zy zaude moghen doen doyrs van gheert de vman" (21/09/1563)
- "
jan haghens ten laste vanden zekere tandere tyden ghedaen bij gillis van dame...vachtert van twee jaere dlasten vschaere den viiien van marte XV LXII"
- "lieven haghens fs gillijs mackt heesch inden name van gheeroine zyne dochter (g)...met clachten ten laste van pr bontinck fs prs"
- "de zake tusschen adryan haghens en lauw de vyldere tsamen hrs ten laste van gillis van meygro"
- "pauwels haghens als vocht van weezen van gillis den meester" (1564)
- "den zelven hr (de baljuw) up tgoet vcocht by pieryne haghens copman adryan van ename"                

(g) Kerkrekening 118 f6r° (1625)?


98: 1585-1595

- "jacob haghins als voocht van weezen achterbleven ln haghens maect heesch met een wettel saerthere (charter) ten laste van zekere ghedaen by gs van ackere" (f4r° Tak 2)
- "
jan bauwens fs prs als voocht van weezen van jan haghens tot laste van jacob roegiers"
(f5v°)
- "de zake tusschen jacob haghins als voocht van zyne zusters en...hebben van jan haghens hre met een wettel saerthere ten laste van zekere ghedaen by gs van ackere" (f17r° cf. f4r°)
- "jan denijs maect heesch ten laste van pr van ackere in huwel hebbende anna vhulst we achter bleven jan haghens"
- "pr salomon en pieryne haghens" (f109r°)
- "jacob haghens over hem zelven en als voocht van weezen loy alleman maect heesch ten laste van we gs van velde"
(f162v° Tak 2)
- "de zake tusschen jacob haghens als leste verhoogher van een stuck lants ghenaempt de roote...en vervolghen van erffenisse van zelven goede v staet by...tgecalenghiert" (f?)
- "jacob haghens ver...t erffenisse en goede van we gs van velde" (f184r°)
- willem bontinck dient een klacht in tegen adrian haghens en barbara vermeere
- "de zelven [de kerkmeesters] maken heesch met...rente van...ten laste van ln haghens fs jans sprekend up een dacht mersch ghenaempt davermate noort cômen aenden kerckackere. heeschere...van V jaeren leste up vzouck en als vooren" (f198v° - november 1588)
- "joos de smet fs jan heeft beclaght het goet vcocht bij leen groot...aen we wm haghens...den viie september" (f? zonder jaartal)
- "pr dierick heeft wettel ghenaest de...wezen ten huyze adriaen haghens (f? 07/10/1586)

99: 1613-1631

- "de zaecke...tusschen jacob haghens en dhoirs jacob bauwes" (27/10/1613)
- "den bailliu inden naem van heere ...in gheschrifte tot laste van jan haghens raveschoot" (27/04/1613)
- "de sake...tusschen lieven haghens (i) als voocht van weesen jacob schaepme...olivier van peteghem...voor recht te doene ten principaele beede partyen te compaereren voor schepenen" (18/12/1614) ( wett. pass. 134 f107r°)
- "jan haghens heiligegeestme (i) maeckt heesch in gheschrifte tot laste van adriaen schatteman" (05/06/1614)
- "jan haghens (i) up raveschoot is voocht bedeghen van weesen jacob schaepmr" (05/05/1616)

(i) stam-overgrootvader Jan ( Tak 1 (e) werd voogd na het overlijden van zijn broer Livinus ( Tak 4) in 1615. Zie ook het kerkarchief 462.

- "andries verlee als voochd van gillis rooms maeckt heesch in gheschrifte tot laste van laurs haghens en syn goedyn" (29/12/1617)
- "adriaen haghens maekt heesch in gheschrifte tot laste van jan pauwels" (11/01/1619)
- "jacob haghens is voocht bedeghen van weesen achterbleven jan schepens" (07/06/1619) ( wp 137/f74r° - Overige koppels)
- "jan vwilghen es voocht bedeghen van weesen elisabeth haghens" (21/11/1619)
- "jan haghens fs jacobs maekt heesch in gheschrifte tot laste van adriaen de brauwere" (07/04/1620)
- "jacob haghens en pr de baere zyn wettel voochden bedeghen van weesen jan de baere" (21/05/1620 Tak 2 (b)

100: 1632-1642

- "maeyken andries maeckt heesch tot laste van pieter haghens fs lns" ivm een niet-afgeloste lening (15/12/1632)
- "de zaeke tusschen hubrecht vaillant ontfangher van venditie (openbare verkoop) ten sterfhuyse van we ln haghens" ( Tak 4) contra Jan Gheensins (juli 1633 - reeds vermeld in juli 1632)
- "guillaem drieghe hrs in gheschrifte tot laste van pieter haghens" (f 46r° mei 1634) ( De Raad van Vlaanderen)
- "jan haghens en adrianus van abbeele hebben wettel heurl eedt ghedaen en voochden bedeghen der weezen mayken haghens...ln van abbeele" (f49v° 06/04/1634 Tak 2 (b)
-
"lieven de gelder en jan haghens deelvoochd metsg lieven de gheldere wettel voochden bedeghen van weesen achter bleven jan de geldere" (f64r° 29/03/1635)
- "jacob haghens maeckt heesch in gheschrifte tot afstant van goede ten laste van jan geensins" (12/01/1638)
- "jacob haghens fs lieven maeckt heesch in gheschrifte tot laste van michiel temmerman...den heesch overbroght met den cavelbrief, den vw (verweerder) in opositie vsouckt copie den XXIII feb 1638" ( Tak 5 (c)
- "jacques jan en pieter van aerde fs ln macken heesch in gheschrifte tot laste van willem bracke in huwel hebbende pierijnten haeghens, mitsgs janneken haeghens fa lns hoors van beatrise van aerde" (07/06/1639 Tak 4)

101: 1644-1651

- "de saeke dienende tusschen pr vbrugghen hr tot laste van adriaen haghens" (f5r° 22/07/1644)
- "de saeke dienende tusschen de selv hr tot laste van jan haghens staet die saeke gheordonneert dhoirs en we te doen...tot aenveerden...van saeke den XI january 1645" (f19r° Tak 1 de stam-overgrootouders)
- "de saeke dienende tusschen jan jacob en pr van haerde hrs tot laste van willem bracke lieven haghens met consorten vrs...den viii 9ber 1645 is ghecompareerd adriaen baert thuwel hebben livijne haghens,...vclaert van gheenen cavelbrief te weten, noch den selv nooyt ghesien thebben, noch syn schoonmoeder (Beatrix Van Aerde Tak 4) daer van noyt hooren segghen noch spreken hebben". Nadien verklaarden Willem Bracke gehuwd met Petronella Haghens en Livinus Haghens hetzelfde (f83v°)
- "joos van vaet mackt heesch tot laste van jacques haghens fs jans ( Tak 1)" (f98r° 22/02/1646)
- "den selv in desen qualiteyt (ontfangher van aermen) tot laste van we en hoirs jan haghens raffeschoot" (f100r° 08/03/1646)
- "joos schaepmr fs bauwens maeckt heesch tot laste van jans haghens fs lns" (f114r° 17/05/1646)


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kalken in de 'slaepere' van de abdij van Roosenberg (1466)

Bronnenmateriaal in verband met Kalkenaars vóór 1500 is schaars. Immers, poorters- [1] of baljuwrekeningen [2], of  (naam)lijsten met weerbare mannen [3] uit die periode zijn ofwel onbestaand, of gewoonweg verdwenen. E. BALTHAU publiceerde reeds een reeks artikelen in Castellum over hoofdcijnsplichtigen [4] van de Gentse Sint-Pieters- en Sint-Baafsabdijen te Kalken & Laarne in de dertiende/veertiende eeuw.

[1] Van het Latijnse portus: haven. Burgers met voorrechten op fiscaal-, rechterlijk-, economisch en politiek vlak binnen de middeleeuwse stadsmuren. In Vlaanderen gaan sommige rekeningen terug tot de 13e eeuw: Brugge (1281), Pamele-Oudenaarde (1291) en Ieper (1297).

[2] Van bepaalde dorpen en steden uit het Land van Dendermonde zijn wel nog baljuwrekeningen bewaard (ARA Brussel, archief Rekenkamer, nrs. 14355-14363).

[3] Militielijst van volwassen mannen, die ten tijde van oorlog onder de wapens konden worden geroepen. Het handschrift van Jan de Neve, griffier van het Land van Waas (1561) maakt wel melding van een lijst uit 1552 met 97 weerbare mannen in Kalken, en Laarne (F. MICHEM, Het Land van Dendermonde omstreeks 1560, Gedenkschriften van de Oudheidkundige Kring van het Land van Dendermonde, derde reeks, deel 4, pp. 297-98). Keizer Karel V voerde in 1552-1553 een militaire campagne tegen Hendrik II van Frankrijk. Zijn zus Maria van Hongarije, landvoogdes der Nederlanden, liet daarom de lijsten aanleggen.

Ook in de haardentelling van 1469 te Kalken staan geen namen vermeld. In opdracht van de Rijselse Rekenkamer werden tellingen uitgevoerd van het aantal huisgezinnen in de heerlijkheden en parochies. Op basis van het bewonersaantal werd het aandeel berekend dat elk dorp moest opbrengen in een globale belasting. Sommige lijsten vermelden wel het gezinshoofd.

[4] Jaargang XIV, nr. 4, 1977, pp. 3-30; jg. XV, nr. 3, 1998, pp. 3-38; jg. XXVI, nr. 4, 2009, pp. 9-72; Een vijftiende-eeuwse renterol van de Tafel van de Heilige Geest van de Sint-Denijs parochie van Kalken, jg. XXV, nr. 2, 2008, pp. 5-25 ( Aanbevolen lectuur).

Hierna volgt een nieuwe bijdrage om deze leemte op te vullen. De abdij van Roosenberg te Waasmunster bezat in het midden van de 16e eeuw een omvangrijk archief over haar grondbezittingen in het huidige Zeeuws- en Oost-Vlaanderen. Een aantal stukken werd echter steeds slechter leesbaar en moest ontcijferd en overgeschreven worden. In 1548 werd deze opdracht toevertrouwd aan Jan Wittock, priester en kapelaan te Sint-Niklaas. Pas in 1557, 1 jaar na zijn dood, was de ‘slaepere’ afgewerkt. [5] Het woord duidt hier op een boek dat niet telkens bijgewerkt moet worden.

Het lijvig register met genummerde folio’s werd opgesteld in een sierlijk handschrift met rode kapitalen (beginletters) door Anna de Sorie, een Gentse zuster. Het beschrijft alle eigendommen, renten [6] en tienden [7], waarbij elk perceel wordt aangeduid met de oppervlakte, de namen van leenmannen of pachters en de aangrenzende buren. Soms worden de (groot)vader of partner vernoemd, wat voor genealogen natuurlijk interessant is.

[5] Voor meer informatie: http://home.scarlet.be/abdij.roosenberg/geschiedenis/rottier-slaper.html.
[6] “Overeenkomst waarbij, tegen een ineens ter beschikking gesteld bedrag (meestal verzekerd op een bepaald onroerend goed) een periodieke  uitkering (in geld of in voortbrengselen) wordt bedongen” (Woordenboek der Nederlandsche Taal). Zie http://gtb.inl.nl/.

[7] De inning gebeurde aanvankelijk in natura, waarbij een 1/10e van de oogst werd opgehaald. Later werd dit recht dikwijls verpacht en voldaan in klinkende munt.


In 2006 brachten H. ROTTIER & A. TRUYMAN een CD-ROM uit via de VVF-Land van Waas met digitale fotografie van het volledige register en een index op de vermelde familienamen, zonder enige naamgenoten. In folio’s 161-162 komt Kalken aan bod (Laarne komt er niet in voor). Het manuscript geeft letterlijk weer wat in 1511 de baljuw en schepenen lieten optekenen in een charter met daarin de tekst van een origineel charter van 1466 (datering na omzetting van de Paasstijl naar 1 januaristijl - cf. https://nl.wikipedia.org/wiki/Jaarstijl). Na verloop van tijd was dit zo slecht leesbaar dat een volledig afschrift werd gemaakt dat eraan werd gehecht, een zgn. vidimus. 


De geannoteerde transcriptie telt een 44-tal persoonsnamen, waarvan 4 koppels plus 2 bijnamen. Bontinck, Haenken, Van Damme, Van Eesvelde en Van Herweghe komen reeds voor op de oudere lijsten van hoofdcijnsplichtigen. Ook 1 perceel wordt bij naam genoemd.


Wat duiding: zonder bankinstellingen voor kredietverstrekking op het platteland, gingen particulieren een lening aan bij vermogende derden, bijv. voor de aankoop van onroerend goed dat meteen werd gehypothekeerd als onderpand ('bezette rente'). Bij een onbezette lening sprak men van een 'obligatie'. Op de jaarlijkse vervaldag moest de schuldenaar ('verkoper') contractueel een intrest betalen aan de schuldeiser ('koper') (bijv. de penninck 20 = 5%). Dit systeem was in principe eeuwigdurend en erfelijk, dwz. zolang de hoofdsom (‘principael’) niet volledig was terugbetaald, ging deze verplichting over op de volgende generaties. Zo zijn er termijnen bekend van meer dan honderd jaar. Indien het contract niet werd gerespecteerd, kon het goed worden aangeslagen en openbaar verkocht. Schuldeisers en erfgenamen konden de rechten ook doorverkopen of bij leven of testamentair schenken (bijv. aan de Kerk in ruil voor het jaarlijks opdragen van een herdenkingsmis). Om rechtsgeldig te zijn werden de overeenkomsten geregistreerd in de schepenboeken (Arrow Wettelijke passeringen).


Elke religieuze diende een soort bruidsschat mee te brengen bij haar intrede. Hier schonk Lysbette VAN HENDE een jaarlijkse som geld die haar toekwam. Oorspronkelijk verkregen 2 koppels in 1466 een lening met gronden als onderpand. Bij laattijdige betaling mochten de schuldeisers veertien dagen lang dagelijks 2 groten extra aanrekenen. Indien daarna nog niet betaald was, konden ze de onroerende goederen laten aanslaan. Later ging de verplichting over op anderen. De ene helft werd na een proces vervallen verklaard, het kapitaal van de andere helft werd pas volledig afgelost in 1686.




Folio 161 recto
                                                            “Calckene                                                  CLXI

 

Calckene in dese prochie hebben wy thien scell(inghen) [8] gro(te)n tj(ae)rs [9] erff(e)l(icke) rente. ons toeco(m)mende van joncvr(auw)e lysbette van hende fa joos onse religieuse. Danof dat wi hebben eene(n) ouden saertere [10] zeer duustere en(de) onleselick inden datu(m) van den jare ons heeren alsmen screef duust vierhondert viven zestich den xxiten dach van laumaent [11]. Den welkcken saertere es gherenoveert en(de) v(er)nieut ano duust vyf hond(er)t en(de) elleve de xxvije. dach van hoymae(n)t [12]. welcken saertere es ghescre(ve)n in franchin [13] seer scoon claer en(de) vulmaect en(de)met vijf groen wassen zeghelen gheseghelt en aenden ouden saertere ghehecht beghi(n)nende aldus ·//.

Wy lieven vanden neste [14] bailliu en wettelick maendere [15] va(n) den edelen en weerden heere me(ssi)r(e) [16] adriaen vilain [17] heere va(n) raesseghen van calckene en(de) van sent janssteene van sijnder prochie en(de) vierschaere [18] van calckene met dies daer toe behoort. jacob de gheest jan braecke jacob douwe. en(de) jooris dierix scepenen van voors(eijde) prochie en(de) vierscaere van calckene. Doen te wetene allen deghenen die dese […] sullen sien ofte hooren lesen Dat wij up den dach van heden date deser hebben ghesien en(de) ghevisenteert eene(n) wettelicken saertere in parchiemine [19] beseghelt in groene(n) wasse met dobbelen steerten metten zeghelen van wylent jan vanden broucke bailliu in dien tydt en(de) wettelick maendere me(ssi)r(e) vrauwen Anthonine van massemme [20] van haren heerscepe [21] en(de) vierscaere vander prochie van calckene pieter bonti(n)ck claes ghelgroet. pieter de wilde. gillijs vromont jooris zoys gillijs van eesevelde. en(de) jan haenken als scepenen in die(nen) tydt vander voors(eijde) vierscaere inden datu(m) vanden jare ons heeren dusentich vierhondert en(de) vivenzestich den xxiten dach van laumaendt den welcken saertere wij saghen vonden en(de) lieten gans gave. en(de) onghecasseert sonder eeneghe vitieuse rasuere [22] vut ghedaen alleenlick dat den zeghele vanden vanden voors(eijde) bailliu by oudtheden ofte quade bewarenessen ghecorru(m)peert en(de) af ghebrocken was van welcken wettelicken saertere dinhoudt hier naer volght en(de) gheincorporeert staet van woorde te woorde luden aldus

Wij jan vanden broucke bailliu ettc mentioneren(de) de selven saertere hoe dat voor heere en(de) wette [23] voorscreve(ne) co(m)men en(de) ghecompareert zij(n) in properen persoone pieter oosterlinck en(de) celie bontincx zyn wettelick ghetraude wijf. jan vanden velde [24] dieme heet duijtsche. en(de) kateline van heerweghe  zij wettelick ghetraude wijf. en(de)  hebben aldaer verkent by haeren v…en danck en(de) goets moet wille. dat sij hebbe(n) vercocht. wel en redelicke jacoppe van gheetbrugghe en(de) margriete sconincx zinen wettelicke ghetraude wijve thien sc(ellinghen)”

 

[8] Schellingen: oude munteenheid.

[9] Jaarlijks.

[10] Charter: akte bekrachtigd met zegel(s).

[11] 21/01/1466 volgens de huidige tijdrekening, niet 1465 (zie hoger). De lau(w)maand is januari.

[12] 27/07/1511. De hooimaand is juli.

[13] FRONCIN, -chin, frochin, franchin: espèce de parchemin français (Frans perkament). Zie www.lexilogos.com/etymologie.htm

[14] C. DAUWE geeft in Calcken door de Eeuwen heen pas 1516 als datum van zijn baljuwschap.

[15] Plaatselijke vertegenwoordiger.

[16] Edele Heer/Vrouw.

[17] Zoon van Maarten Vilain van Gent en Anthonia van Massemen (1490-1532) (cf. noot 20).

[18] Latere toevoeging in de rechtermarge (cf. noot 34). De vierschaar was de schepenbank, die meestal met 7 zetelden.

[19] Perkament.

[20] Dochter van Jan van Massemen en Adriana de Cabillau. Via haar huwelijk met Maarten Vilain van Gent kwam Kalken in het bezit van het stamhuis der Vilains ( De Bourgondische Rekenkamer).

[21] Heerschap, ook heerlijkheid genoemd: het gebied van de Heer of Vrouw waarover zij gezag uitoefenden.

[22] Betekent hier zoveel als: gaaf, zonder weggescheurde stukken.

[23] Het plaatselijk bestuur.

[24] Een Johan vanden velde is in 1469 eigenaar van de heerlijkheid Raveschoot, gelegen net boven Kalken. (Rijksarchief Brussel, Rekenkamer, nr. 1101, Register v/h leenhof van Dendermonde, p. 95). De Bourgondische Rekenkamer. W. STEVENS publiceerde in 2013 een transcriptie van nr. 1102 (anno 1473) ism Familiekunde-Dendermonde, met o.m. Laarne (pp. 339-348) en Wetteren/Kalken (pp.485-515).

Folio 161 verso

                                                                              "Erff(e)l(icker) rente In

 

gro(te)n tj(ae)rs vlaemscher munten eeuwelicker en(de) erffelicker rente den selven coop ghedaen sijn om een seker so(m)me van pen. Wanof de vercoopers kenden hemliede wel vernoucht En(de) hebben dese thien scellin(ghen) gro(te)n tj(ae)rs erff(e)l(icker) rente besedt bepandt en(de) versekert up dese naervolghen(de) partheelen [25] van erfven Te wetene eerst pieter oosterlinck en(de) cecilie bontincx zyn wettelick ghetraude wijf hebben besedt de vijf scell(inghen) gro(te)n tj(ae)rs eeuwelick en erff(e)l(icken) renten. over de helft vanden thien scell(inghen) gro(te)n tj(ae)rs voorscre(ve)n up haerl(ieder) hofstede te calckene groot vijf hondert roeden hauden(de) va(n) me(ssi)r(e) vrauwen van calckene voors(eijt) met acht 8 par(isis) [26] haerder heerlicker renten daer vut gaende sonder meer co(m)mers.

Oostwaert es ghelandt de weduwe van gillis oosterlinghe westwaert dhoir van janne den houwen. noortwaert jan de cupere zuidwaert dhoir van bouden spare En(de) jan vanden velde die men heet duutsche. en(de) katheline van heerweghe zij(nen) wettelick ghetraude wyf voors(eijt) hebben besedt de vijf scell(inghen) gro(te)n tj(ae)rs vlaemscher munte erff(e)l(icken) renten over dander helft vande voorn(oemde) x scell(inghen) gro(te)n tj(ae)rs up huerl(ieder) vorsten ackere in Calckene gheheeten in delsschoot groot zes vaetsaet [27] houden(de) van me(ssi)r(e) vrouwen van Calckene. met xx 8 par(isis) haerder heerl(icke) renten jaerlicx daer vutgaende sonder meer co(m)mers Oostwaert es ghelandt cornelis van eesvelde. westwaert jan vanden velde. noortwaert gillys vromont. Zuudtwaert neuen tstraetken en(de) dese rente sullen de voors(eijde) comparante(n) betalen telcken veerthienden dach in laumaent eeuwelick en(de) erff(e)l(ick) gheduerende. met zulcken ghelde als telcken daghe ganck en(de) cours hebben sal in Vlaenderen En(de) waert dat deze voors(eijde) vercoopers haerl(ieder) hoirs en(de) naerco(m)melinghe [28] alle jare niet en betalen so vermach jacop van gheetbrugghe en(de) margriete sconincx zij(nen) wettelick wijf haerl(ieder) hoirs en(de) naerco(m)mers. legghen haerl(ieder) theere ten twee gro(te)n sdaechs. veerthien nacht lanck ghedueren(de) en(de) die vertheeren ofte doen verteeren. hoe en(de) waer zij wilden. en(de) by wien dat zy wilden. onghemindert den principale erff(e)l(icke) rente voors(eijt) En(de) indien sy thenden va(n) den veerthien nachten niet vernoucht en werden [29] so souden sy den voors(eijde) panden erff(e)l(ick) af winnen [30]. en(de) haerlier handt aenslaen [31] by heere en(de) wette. naer recht. wedt. zede. costume. en(de) usagie [32] vanden vierscaeren voors(eijt)             Doriginael es ghesegheldt met vijf groen wassen zeghelen en(de) ghescreve(ne) in franchin als bove(n) ·//.

 

Ian bracke janss(one) dieme heet naeldeken wonen(de) inde

bontincstrate te Calckene ghelt tj(ae)rs erff(e)l(ick) deerste                       .V. scell(inghen) gr(oten)” [33]                              

 

Folio 162 recto

Calckene                                                  CLXII

 

Besedt up den eersten onderpandt vanden voorscreve(ne) saertere. groot zyn(de) vijf hondert roeden plach te syne een hofstede handhovenen Oost lancx der beken adriaen de meestere, zuut jan coppeians. noortoost jan schepens met eender hofstede noortwest tsheeren strate .//·

De kinderen van joos van rooten, co(m)mende vut ex patre joos roten vut pieter van rooten ·//. Betalen tjiaers erffelick dander                                                                                                    vijf scell(inghen) gro(te)n [34]

Besedt up den tweede onderpandt te weten up een stick lants groot zes vaetsaet luttel mi(n) ofte meer gheleghen in delsschoot landen(de) Oost lieven van waes. en(de) de weduwe en(de) dhoirs van jan de scaepmeestere zuudt kateline van wesemale dwijf van pieter veerman met jacop van da(m)me. en(de) de selve kindere(n) joos verrooten [35] noort eene(n) slachbosch toe behooren(de) jan haenken Tgaet beede te wette ter vierscaren va(n) Calckene ·//.” 

[25] Perceel.
[26] Oude geldeenheid: Parijse ponden.

[27] Oude landmaat. Hier ca. 47 are (de exacte afmetingen varieerden sterk per streek).

[28] De kinderen als erfgenamen (Eng. heirs) en daaropvolgende generaties.

[29] In gangbare munt betaald worden.

[30] In het bezit krijgen.

[31] Beslag laten leggen op alle goederen indien de verplichtingen niet worden nagekomen.

[32] Gewoonterecht en gebruiken.

[33] Latere toevoeging in de linkermarge in hetzelfde handschrift als noot 34: "na over de vijf schellingen in texte vermelt is proces geintenseert geweest en(de) alsoo bij sententie quaet verclaert de voors(eijde) vijf schellingen dus de selve te niette".

[34] Latere toevoeging in de rechtermarge: "Dese vijf schellingen sijn gelost 1686"
[35] In deze korte passage treffen we driemaal een verschillende spelling aan van de familienaam!


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.18de eeuwse schoolstrijd

In Calcken door de eeuwen heen (1908) staat auteur C. DAUWE stil bij een jarenlang rechtsgeding dat pastoor Bagenrieux in 1732 startte (pp. 376-377): 

 

Om eene even onnoozele reden vervolgde deze procesminnende pastoor jaren lang eene arme, maar bekwame schoolmeesteres, genaamd Pieternelle Haeghens (a), alhoewel zij, volgens de wetten van dien tijd, volkomen in regel was en dit alleenlijk omdat zij van hem de toestemming niet had om school te houden; toestemming welke zij in het geheel niet nodig had...Om de kosten van zijn proces te dekken liet hij de baljuw beslag leggen op haar huis en erf in de Vromondstraat. Zijne aanklachten hadden geen rede van bestaan want, eer hij de eerste indiende, was Pieternelle fa Lievens reeds met de plakkaten (b) in regel”.

(a) mogelijks Petronilla, dochter van Livinus en Maria Pauwels (°27/10/1701 PR Kalken Tak 2).
(b) gedrukte voorschriften (soms opgehangen, of voorgelezen in de kerk).

"Bij de stukken, welke wij reeds mede deelden, waren er een aantal anderen gevoegd allen ten voordele, zoals eene verklaring van 50 deftige inwoners waarin zij betoogen dat "Petronelle Haeghens beth of ontrent de acht jaeren alhier heeft schoolmeesteresse geweest ende dat sij geduerende dien tijdt in de selve fonctie haar eerlijck heeft gequeten met lof van eenieder als seer neerstigh ende bequaem".


Hij bleef haar echter vervolgen ”zoodat zij weinig bemiddeld zijnde, haar wenden moest tot de broederschap van den H. Ivo, een genootschap van rechtsgeleerden ingericht tot verdediging der belangen van behoeftige lieden (c)”.

(c) deze confrerie werd opgericht in de Gentse Sint-Michielskerk: "Broederscbap van den Heyligen Ivo der Rechtsgeleerde ende Practizienen algemeenen Patroon, tot meerder iever, ende luyfter van de Juftitie, mitsgaders befchermìnge van de Aerme, Weduwen, Weefen, Gevangene, ende ander gebrekelicke persoonen, in de Parochiale Kercke van den H. Arts-Engel Michaël binnen de Stad Gend ingestelt op den Feestdag van den zelven Heyligen, den 19. Meye 1677, ende by de Majefteyt geconfirmeert den 24. Maerte 1684".
(Eerste deel van den zesden placcaert-boeck van Vlaenderen, red. J.B. SERRUYS, Gent, 1786, p. 235)
"in de loop van de middeleeuwen namen de advocaten naast Laurentius […] stilaan ook de Bretoense heilige Ivo (1253-1303) als hun patroonheilige aan. Hij was priester, jurist en kerkelijk rechter. Ook hij verwierf de reputatie van vriend en weldoener van de armen. Hij werd gaandeweg de patroonheilige van alle juridische beroepen, meer bepaald van de advocaten".
(De Balie van Brugge, A. VAN DEN ABEELE, Brugge, sd., p.10)


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een 'caerte figùrative' van Kalken (1756)

Sinds augustus 2015 is de website www.cartesius.be on line.  Het Rijksarchief, de Koninklijke Bibliotheek, het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en het Nationaal Geografisch Instituut hebben de krachten gebundeld om hun rijke cartografische collecties te ontsluiten voor het grote publiek. Het gaat om een 4000-tal oude kaarten, plattegronden, schetsen van abdijen, kloosters en adellijke families, kadastrale POPP-kaarten en luchtfoto’s die werden gedigitaliseerd. Iedereen kan deze gratis consulteren. Op een moderne kaart kan men een welbepaald gebied en periode selecteren, waarop een zoekmachine alle beschikbare oude kaarten projecteert die (delen van) het gebied bestrijken. Er is een rechtstreekse link naar die originelen, waarop men kan inzoomen zonder kwaliteitsverlies via hoge resolutie-scans. Het aanbod wordt regelmatig uitgebreid.

In 1921 kocht het RA Gent op een openbare veiling een gedetailleerde kaart aan van Kalken (a). De begeleidende tekst in de cartouche (b) onderaan luidt: “Caerte figùrative (a) verthoonende alle de gronden van een heerlycken rente bouck toebehoorende dheer ende meester Jan Bapt. De Block Adt inden raede van Vlaenderen, hem bestreckende binnen de prochie van Calcken, Schellebelle, ende Wettere (c), […] my toorconden sevensten Xbre 1756                  =  Carolus Benthuys (d) =”

(a)    Bekijk het origineel op: http://search.arch.be/imageserver/topview.php?FIF=514/514_0549_000/514_0549_000_02080_000/514_0549_000_02080_000_0_0001.jp2

(b)    Sierkader rondom de tekst.

(c)    Aangezien de kaart op schaal is getekend, staan gronden in Schellebelle & Wetteren in aparte kaders bovenaan rechts. Zuid-Noord en West-Oost zijn omgewisseld, zoals toen gebruikelijk was. De kaart staat dus op haar kop, waar we rekening moeten mee houden bij het bepalen van de ligging van de pachtgronden. Waarom ging de cartograaf zo te werk? In het verleden was de noordpool, poolster, of noord-zuid as voor de mensen niet bepalend, maar wel de oost-west as. Waar 's morgens de zon opkomt en 's avonds weer ondergaat bepaalde hun cultuur en zorgde in het dagelijks leven voor de belangrijkste oriëntatiepunten - www.noviomagus.info/windroos.htm

(d)   Carolus (Karel) BENTHUYS was een “gesworen lantmeter tot exercitie van dien gheadmitteerd bij hooghe ende moghende heeren vanden raede in Vlaenderen". Ook zijn vader Filips, broer Philippus Jacobus en zoon François waren landmeters. Over deze familie: J.   BUNTINX, ‘Filips Benthuys en zijn straat’, Heemkundig Nieuws,  jg. 10, nr. 5/1982, pp. 6-8

 



Benoemde percelen / wijken: Assels – Beirgelen & Bergh Stopel wijck (Wetteren) - Boterhouck – Coorendonck - De Meersbocht - De Stockten - De Taerwelanden - De Voorde bochten - De Wildernisse - Den Aerdt (e) - Den Buysbocht - Den Cruysenacker - Den Ghemeenen Brouck meirsch (f) - Den Ham - Den Quathouck - Den Waùbocht – ('t) Eesvelde - Het Muyken - Het Rot – Kerckacker – Meulencauter – Meulen meirsch (f) – Pennemansacker (g) – Sauwerstatje – Schoore meirsch (f).

(e) Aarden kade op het einde van de Kalkenvaart (zie lager). Het recht om het aertgeld te innen werd verpacht, een belasting voor het aanleggen van de scheepjes en het laden en lossen van goederen door niet-Kalkenaren.
(f) "uitgestrekte grasvlakte, die geheel onze zuidergrens bedekkende, sinds eeuwen gekend is als Broek-, Meulen- en Schoormeersch en waarvoor bijna ieder onderdeel, bijkans elk afzonderlijk partij eenen eigen naam heeft, gelijk ons de oudste erfboeken vermelden"(C. DAUWE, Calcken door de eeuwen heen).
(g) De 'Pennemansbaan' verbindt nu de Zauwerstraat en de Vromondstraat.

Straatnamen: Belle straetjen - Biest straete - Calcken dorp - Cleenen heerwegh - Cortewegh straete - Drap straete - Fromon straete - Gaever straetjen - Heerwegh van Dendermonde naer Ghendt - Kerck straetjen - Mee(i)rsch straete - Neren Heerwegh - Sauwer straete - Sauwer straetjen - Schoor straete - Wettersche straete - Wildernis straetjen.

Waterwegen: Calckens vaerdeken (h) - Loop sloote

(h) "De vaart dezer gemeente, vroeger eene loopsloot of beek, waarover eene brug lag, om van den eenen meersch op den anderen te rijden, werd gedolven omtrent 1543" (DE POTTER & BROECKAERT). Deze verbinding tussen Kalken en de Schelde maakte niet alleen de aanvoer van goederen mogelijk, maar zorgde ook voor een betere afwatering in de regio. De vaart snijdt de Kalkense Meersen door, die een natuurlijk overstromingsgebied van de Schelde vormen.



(Detail van de ingekleurde BENTHUYS-kaart. Er komen 2 naamgenoten voor: Bertolomeus HAEGHENS 2x
op de
cruysen acker (rood omcirkeld) en Jacobus HAEGHENS op de kerck acker. Het is niet met zekerheid
 vast te
stellen om wie het gaat. Deze voornamen werden toen regelmatig als doopnaam gegeven
ArrowStand van Zaken (d

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Dorpsgeschiedenis - Ferrariskaart - Poppkaart

DORPSGESCHIEDENIS

De oudste vermeldingen van Kalken gaan terug tot 1170 en 1213 als Calkine. Later vindt men de vormen Kalkine, Calckene, Kalkene, Calcken en vanaf 1937 Kalken. De benaming vindt zijn oorsprong in het woord "kaleknion", wat zoveel betekent als nederzetting in een rivierbocht, hier de Schelde. Via aanhuwelijking verkreeg het stamhuis van de Vilains in de 15de eeuw de heerlijkheid van Kalken en behield die tot aan het einde van het Ancien Régime (1795).
Kalken stond onder het gezag van het Leenhof van Dendermonde en haar Hoofdschepenbank, de schakel tussen het dorpsbestuur en de overheid van het land. Het omvatte de heerlijkheid Kalken, het laatschap van Nonnenbos (Nieuwenbos, ten noorden op de wijk Beervelde) en de heerlijkheid van de Nieuwe Gaver (in het noordwesten).

De eerste vermeldingen van Laarne stammen uit de 12de eeuw, Laren 1040, Lara 1120, en Larne 1213. Deze benamingen zijn ontleend aan het Germaanse "hlaeri" dat bosachtig, moerassig terrein betekent. Bij erfenis ging de heerlijkheid achtereenvolgens over in de families de Schoutheete, van Vilsteren en andere, om ten slotte in het bezit te komen van de graven de Ribeaucourt. Het kasteel is nu eigendom van de Vereniging van Historische Woonsteden van België. Laarne en deelgemeente Kalken fusioneerden in 1977.

De heerlijkheden waren een uitvloeisel van het leenstelsel, met name de vorst die zijn bestuurlijk en juridisch recht gaf aan een leenman, vaak als beloning aan een militaire of politieke medestander of vertrouweling (bron: Wikipedia Inhoud blog).

FERRARIS-KAART

Photobucket

Fragment van de topografische kaart 47 (Wetteren) uit de Ferraris-kaart (a). Ten noorden van de Dendermondsesteenweg lag de hofstede van stam-grootvader Jacobus in de "Schrick straete", waar ook latere generaties zich vestigden.

a) op last van keizerin Maria Theresia en keizer Jozef II, leidde artillerie-generaal Graaf Joseph de Ferraris tussen 1771 en 1778 het opstellen van de Atlas van Gedetailleerde Kabinetskaarten van de Oostenrijkse Nederlanden, met in totaal 275 met de hand getekende en ingekleurde kaarten. “l'Ecole des mathématiques du corps d’artillerie des Pays-Bas autrichiens de Malines” noteerde elk gebouw, rivieren, bossen zelfs hagen, poelen of grachten, tot een galg toe. Men vindt er parochienamen en gehuchten die na de industriële revolutie de gemeentenamen worden. Daarbij zijn er 12 delen handgeschreven commentaar in het Frans, over het economisch en vooral militaire nut (bivak- en bevoorradingsplaatsen. (http://belgica.kbr.be/nl/coll/cp/cpFerraris_nl.html)

Photobucket

(detail van de Schriekstraat)

Zo vinden we er begin 19de eeuw de woning van oud-grootvader Livinus Franciscus HAEGHENS (telkens met rood omcirkeld), omschreven als: "Art. 234, Haegens Livin François, Section E, N°30, maison, classe 6, 4 portes et fenêtres" in de Contribution Foncière: Matrice de Rôle de la Contribution Foncière et celle des Portes et Fenêtres de la Commune de Calcken rédigée en conformité des instructions sur le Cadastre (11/10/1819).
Uit zijn SvG (12/02/1838): "eene behuysde beschuurde en bestalde zoo de zelve met alle hare batimenten drooge en groene catteylen gestaen en gelegen is te Calcken aen de Schriekstraet, zijnde eene twee woonste groot in erve twee hectaren tien centiaren palenden oost de weduwe d'heer Andries DeSmet, zuyd juffrouw de weduwe DeSmet, west het dreefken hiermede gaende ende noord de Schriekstraet".


POPP-KAART

40 jaar later woont zijn oudste zoon er, die de woning eind 1837 had geërfd na de verkaveling van de onroerende goederen met zijn broers en zussen. Uit de kadastrale legger van 1860: "Art. 1282, Haeghens Petrus-Joannes (wonende Kalken, landbouwer), Sectie E, Perceel 30b, huis, opp. 1 are, klasse 12 en Perceel 30a, huis, opp. 12 are 80 ca, klasse 8
(Kalken, Bebouwde percelen en hun eigenaars in 1819 en rond 1860, L. DE RUYVER, VVF-Gent/Digitaal Archief, 2006).
 


Photobucket

Fragment van het Plan parcellaire de la commune de Calcken de l'arrondissement de Termonde, canton de Wetteren uit de Atlas cadastral parcellaire de la Belgique van P.-C. POPP (b).

Photobucket

(Detail van de Schriekstraat met de woning van
Petrus-Joannes HAEGHENS rood omcirkeld)

(b) deze POPP-kaarten uit de tweede helft van de 19de eeuw zijn belangrijk voor de historische geografie en bieden een mooi beeld van de ruimtelijke ordening. "Hau" is mogelijks een afkorting van "hameau" (wijk, gehucht).


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het project POPPKAD

In de eerste helft van de negentiende eeuw wilde de overheid  alle kadasterplannen laten drukken. Zij wilde deze taak echter niet op zich nemen, maar stimuleerde particulieren om dit voor eigen rekening en op eigen risico te doen. Zo publiceerde de Brugse drukker-uitgever Philip-Christian POPP zijn Atlas Cadastral Parcellaire de la Belgique onder toezicht van het Ministerie van Financiën van 1842 tot aan zijn dood in 1879. Of dit een lucratieve onderneming was valt te betwijfelen, want zijn erfenisaangifte vertoonde een negatief saldo. De jaartallen van publicatie ontbreken meestal, maar men kan o.a. via persoonsgegevens zoals overlijdensdata wel tot een "vork" komen. Voor Kalken moet dat ca. 1860 zijn.

Het project POPPKAD (2014-18) wil dit werk volledig ontsluiten (www.poppkad.ugent.be/poppkad_start.php). Via een zoekfunctie op de namen van grondeigenaars kan men gratis doorklikken naar de originele atlas om de locatie van hun onroerende goederen te bekijken. De familienaam HAEGHENS in al zijn spellingsvarianten geeft dit resultaat:

-  Ludovicus HAGENS & Franciscus HAEGENS (Beveren)
-  Egidius HAGENS (Borgerhout)
-  Frédéric HAEGENS (Denderbelle)
veuve et enfants Louis-François HAEGENS (Gavere Digitaal krantenarchief)
-  Petrus HAEGENS (Hamme)
-  Sebastiaen HAEGENS, Joannes-Baptiste en Felix HAGHENS (broers, olieslagers te Laarne) (Heusden)
-  Josephus (landbouwer), Marinus (landbouwer), Constant (werkman) en Robuyst Christina, weduwe HAEGENS (= Petrus Livinus  Tak 2)(Calcken), Joannes-Franciscus (landbouwer, Laerne), Sebastianus (landbouwer, Calcken), Livinus (landbouwer, Laerne), Petrus, Petrus-Livinus en Monica (landbouwers, Calcken), Amelie (winkelierster, Calcken), Petrus-Joannes (landbouwer, Calcken), Livinus-Franciscus (landbouwer, Calcken), Judocus (landbouwer, Calcken), Francisca (landbouwster, Calcken), Josephina-Francisca (Gent/Calcken), Edmond (Calcken), (Calcken), Bernard (Calcken) en last, but not least Bartholomeus HAEGHENS (mijn oud-vader/Generatie X) (landbouwer, Calcken) ( Tak 1)
-  weduwe Ludovicus HAEGHENS (Kruishoutem)
-  kinderen Ludovicus, Joannes, Joannes-Franciscus, Livinus Franciscus, Coletta, weduwe en kinderen Petrus, Constantinus,
   Regina en Barbara (gasthuis (a) en Joannes-Baptiste-Josephus HAEGHENS (zie Heusden) (Laarne)

(a) waar armen, zieken en reizigers een veilig onderkomen vonden. Zij waren beiden dochters van het koppel Livinus en Maria Theresia Lievens. Regina was ca. 72 jaar oud, Barbara ca. 68 jaar ( Tak 1).

veuve Louis HAEGHENS (Olsene)
-  Frédéric HAEGENS (Oudegem)
-  Ludovicus en Livina Francisca HAEGENS (Overmere)
-  Livina HAEGENS (Uitbergen)
-  Maria-Theresia HAEGENS (Waarbeke)
-  Louis HAEGENS (Wetteren)
- Joannes en Petrus HAEGENS (Zaffelare)
- Carolus HAEGENS (Zele Zeelse naamgenoten)


(bron: bibliotheek UGent)


Het is geen verrassing dat we de meeste naamgenoten terug vinden in de bakermat Calcken. 1 overzichtskaart en 1 meer gedetailleerde kaart op schaal 1/2500 per "Hau" (= Hameau: gehucht, wijk) zijn onderverdeeld in secties (A-B-C-D-E) met genummerde percelen. De legger omvat, strekkende tot grondslag der jaerlyksche vaststelling van het belastbaer inkomen aen de grondbelasting onderhevig:

-          de begrooting van de onbebouwde eigendommen met de bouwlanden, tuinen, boomgaarden, hooi- en weilanden, kapbosschen (b), beplante gronden, landwegen, waters, lustgronden (c), kaeijen (d), moerassen en woeste gronden

-          de bebouwde eigendommen met 3 koornwindmolens, 1 zaeg- en lynkoekmolen (e), 1 oliepaardenmolen en 5 brouwerijen

-          de alphabetische lyst der eigenaeren, vruchtgebruikers, erfpachters, met verwijzing naar hun artikelnummer

-          per sectie de perceelnummers en hun respectievelijke artikelnummer

-          het artikelnummer met bijbehorende sectie(s) en perceelnummer(s), de soort van eigendom, eigenaar(s), grootte van elk perceel, klassering en belastbaar inkomen (KI)

(b) beboste percelen met hakhout.
(c) aangelegde percelen, zoals een park.
(d) de aanlegplaats den Aert op het einde van Kalkenvaart ( Een 'caerte figùrative' van Kalken (1756).
(e) lijnkoek is het overblijfsel van lijnzaad nadat de olie eruit is geperst en wordt vermalen tot veevoeder.

Van oud-vader Bartholomeus, met wie het allemaal begon in 1980, werd een nadere analyse gemaakt: 

ARTIKEL

NAAM

SECTIE / PERCEELNR.

 

1208

HAEGHENS Bartholomeus en kinderen

B623 (land)

B960 (land)

C514 (weide)

C553 (weide)

C554 (weide)

C617 (bosch)

C618 (land)

C619 (bepl. grond)

D362 (weide)

D645 (land)

E523 (huis)

E524 (tuin)

E525 (boomgaerd)

E526 (land)

E527 (land)

E600 (land)

E625 (land)

E629 (land)

E645 (land)

E649 (land)

 

1487

HAEGHENS Bartholomeus (landbouwer, Calcken (dus eigenaar én er woonachtig) en kinderen; BAETEN Melania (landbouwster, idem)                   
Onwettige dochter van zijn latere vrouw, BAETEN Coleta
(zij huwden op 03/11/1831)

 

E648 (land)

 

1918

HAEGHENS Bartholomeus
(landbouwer, Calcken)

 

C405 (weide)


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kalkense huiseigenaars in 1819 / ca. 1860

Sommige perceelnummers op de POPP-kaart van de Kalkense families HAEGHENS vinden we ook terug in de eerdere Matrice de Rôle de la Contribution Foncière et celle des Portes et Fenêtres de la Commune de Calcken rédigée en conformité des instructions sur le Cadastre, met noms, prénoms, professions et démeures des propriétaires et usufruitiers (= vruchtgebruikers) (1819). Deze publicatie geeft de belasting weer op deuren en vensters van de gebouwen (a).


Het gaat telkens om de nazaten, die wellicht na de erfenisverdeling zo’n 40 jaar later de ouderlijke woning bewoonden.

(a) L. DE RUYVER, Kalken, Bebouwde percelen en hun eigenaars in 1819 en rond 1860, VVF Gent, Digitaal Archief, 2006.

Sectie/perceelnr.

1819

ca. 1860

A466 (Kleine heystraet, vlakbij de Rivierstraet)

Jean Francois HAEGENS

(wonende Calken)

Judocus HAEGHENS (b)

(landbouwer, Calcken)

A1037 (Kerrebroekstraet)

Pierre Livin HAEGENS

(wonende Cootveld)

Sebastianus HAEGHENS (c)

(landbouwer, Calcken)

B757
(den Schriekweg, nabij de tweesprong Apostelhuizen /  Husseveldstraet                   

Pierre Jean HAEGENS

(wonende  Calcken, cultivateur)

Petrus-Livinus en Monica HAEGHENS (d)

(landbouwers, Calcken)

E30
(den Schriekweg, nabij de Concédée Termonde (e)

Livin François HAEGENS (f)

(wonende Calcken)

E30a/b Petrus-Joannes HAEGHENS (g)

(landbouwer, Calcken)



(b) ° 23/06/1803 zoon van Joannes Franciscus en Judoca De Kegel, gehuwd met Cordula Bracke ( Tak 4). 
(c) ° 12/01/1806 zoon van Petrus Livinus en Maria Anna Baeten, gehuwd met Francisca Wyngaert ( Tak 1).
(d) hij ° 22/04/1808, zij ° 25/12/1802, beiden kinderen van Petrus Joannes en Maria Magdalena Temmerman ( Tak 1).
(e) Dendermondse steenweg. 
(f) mijn oud-grootvader (generatie IX) ( Tak 1).
(g) ° 20/05/1798 zoon van Livinus Franciscus en Maria Catharina Verherbruggen ( Tak 1, Dorpsgeschiedenis-Ferrariskaart-Poppkaart).


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Franse volkstelling van 1796

De Franse bezetter organiseerde in “l’an IV” (1796) een volkstelling. Tijdens deze census werden in dorpen en steden van elk Département inwonerslijsten opgesteld met vermelding van de (verfranste) naam, leeftijd, beroep, wijk of straat en sinds wanneer men er verbleef. Zo verkreeg men een overzicht van hoeveel elke gemeenschap moest bijdragen, vaak in natura (voedingsmiddelen), om de krijgsmacht te onderhouden. Alleen bewoners van 12 jaar en ouder komen voor, van kinderen jonger dan 12 jaar werd het aantal per gezin genoteerd.


In Kalken worden 54 naamgenoten vermeld op 3663 inwoners (1,47%). Frans Haegens en Isabella Van Brand wonende in het dorp zijn mijn oud-overgrootouders. Zij verhuisde na hun huwelijk in 1756 vanuit Hamme.  Livinus Haegens uit de Schriek is hun zoon, die het jaar voordien huwde met M Catherine Verherbruggen ( Ferrariskaart). Zij kwam uit Overmere.


Uit de bewerking Kalken, Volkstelling 1796 Scheldedepartment, VVF Gent-Digitaal Archief, M. MEYS, 1998:
 




Het overzicht van Laarne (17 naamgenoten) is gebaseerd op Laarne, Volkstelling 1796 Scheldedepartement, VVF Gent-Digitaal Archief, L. DE RUYVER, 1998. Deze sluit mooi aan bij de iets vroegere status animarum (zielenlijst) uit 1788 van pastoor J.-B. PEETERS. Het origineel is in privébezit, maar Antoon AFSCHRIFT, bibliotheekverantwoordelijke van Castellum, stelde een gekopieerd exemplaar ter beschikking.

Dionysiu HAEGENS (leeftijd niet vermeld), Meerschstraet
& Adriana DE FAU, 63

 

Francis HAEGENS, 50, de straet achter de mote (a)

& Joanne WALTERS, 50

 

Pieter HAEGENS, 70, Eeckhoeck
& Judoca AELTERMAN, 63


Sebastiaen HAEGENS, 23, Eeckhoeck

      Sebastiaen HAEGENS, 30, coopman, Dorp

 
Joes Francis HAEGENS, 25, Eeckhoeck (b) 

                     Jan Frans HAEGENS, 37, landsman, Eekhouk, 3 kinderen

                  & Judoca STROBBE, 36                     

 

Joes Baptiste JACOB, 35, Casteelhoeck

          Jan Baptiste JACOBS, 46, landsman,Termstraete

& Judoca Theresia HAEGENS, 33

Therese HAEGENS, 44

 

Livinus HAEGENS, 33, Kerkstraet
                              Lieven HAEGENS, 42, landsman, Kerkstraet, 3 kinderen

& Marie Trese LIEVENS, 31

                             Marie Therese LIEVENS, 38                       

 

Jacobus VERVAET,  64, T’ Sand

       Jacobus VERVAET, 70, landsman, Zant

                              & Joanne HAEGENS, 64 (c)                                 

Joanne HAEGENS, 73

 

Joes Jacobus HAEGENS, 34, Brandekansstraete

         Joannes HAEGENS, 41, kloefmaeker, Spriete, 2 kinderen

      & Josine VERVAET,  27          

Joosine VERVAET, 35

 

Pieter HAEGENS, 27 (beroep niet vermeld), Spriete, 2 kinderen

& Adriaene BOLLAERT, 38
 

(a) Petrus Franciscus en Joanna Maria Walters huwden te Laarne op 28/04/1772. Hij overleed er op 20/04/1808.
(b) uit het Laarnse quoteboek: "Frans fs Pieter 1791 d'hofstede ter Eecken". 
(c) zij huwde te Laarne op 28/01/1751 en overleed er op 23/05/1798 op 74-jarige leeftijd. Net als bij (a) zijn de ouders nog niet gekend.

>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spelling - Betekenis - Oorsprong

SPELLING

De meest voorkomende vormen zijn HAGENS-HAGHENS-HAEGENS-HAEGHENS. Een gecontacteerde naamdrager in 1980 dacht dat "Haegens" een vervlaamsing was van "Haeghens", een familie die tijdens de Franse revolutie zou gevlucht zijn naar onze contreien. Een andere ging uit van een recente schrijffout op de gemeente. Doorheen de eeuwen was er echter veel variatie, omdat men schreef op het gehoor (fonetisch), en de vaak ongeletterde betrokkene de spelling niet kon controleren. Vanaf medio 17e eeuw wordt trouwens in de Kalkense SvG bij het contract van haudenisse (met de verplichtingen van de langst levende ouder ten opzichte van de halve wezen) af en toe melding gemaakt van enige scholing: "tot 24 jaeren, mitsgaeders II maanden tjaers scholle te laeten gaen omme te leeren lesen ende schrijven" (17/01/1658).   

In de parochieregisters duiken de eerste 2 vormen vooral op in de 17e eeuw. Later werd dan de "e" toegevoegd. In de stamreeks noteerde de pastoor voor de eerste keer "Haeghens" bij oud-overgrootvader Joannes Franciscus, maar hij ondertekende de staat van goed van zijn moeder in 1752 wel met "ian franciscus haghens" ( Stamreeks tot de 15e eeuw). De vroegste vermelding komt uit rekening nr. 500 van de Armendis uit 1603: "Ontfaen van lieven haeghens jacobs een rente van vyf schellingen". 
In de Wetterse administratie vinden we reeds een "jan haeghens" als leenhouder in een akte van 26 juni 1569 ( Adelsarchief Piers de Raveschoot, n° 634). Deze variant komt nu enkel nog in België voor.

Aangezien de spelling nog niet gestandaardiseerd was, komen zelfs verschillende vormen voor in éénzelfde akte. Occasioneel een "a(e)gens""haghins" (wettelijke passeringen, recepissen en ferieboeken) of "haghes" (penningkohieren). De "e" nà de "a" duidt op een open lettergreep. De genitief-s op "kind van" ( Betekenis).

Ook een verlatijnste vorm werd teruggevonden, zoals gebruikelijk was bij wetenschappers: "Den lust-hof der medecijnen: inhoudende den gront van alle cranckheden ende ghebreken...Beschreven ende nagelaten by den welgeleerden Medecijn D. Ioannes Hagius, ende nu eerst in het licht ghebracht door zijnen sone Matthijs Haghens" (Jan & Matthijs HAGHENS, uitgegeven bij Isaack Jansz. CANIN, boekdrukker te Dordrecht, anno 1616).

BETEKENIS

De verklaringen zijn eensluidend:

A. F. DEBRABANDERE: Verklarend woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk, (deel A-K), 1993, p. 634:

"Hagen(s), Haagen, Haagensen, Haeg(h)en(s):
1. Patroniem. Vleivorm van Germaanse voornaam Haga "haag". Hagabard (Dip. 338, Hagbarn (OGN 148), Haganingus (GN 16), Hacco, Hagilo (MORLET 1). Vgl. 1382 Mathijs Haghebaren, Gullegem (DEBR. 1970, 171). 1298 Lai Haghen, 1294 Stas Haghe, Kales (GYSS. 1963, 41); 1401 Jan Haghen; 1403 Reynere Haghens, Antw. (ANP 181, 190
Oorsprong)
2. Metroniem. Vleivorm van een bakervorm van de voornaam Hadewijch. 1510 Hadwigis dicta vulgariter Haga, Geertruidenberg (MNT 271)".

B. Nederlandse Familienamen Databank (www.meertens.knaw.nl/nfb/)

"Hagen:
1. Evenals Verhagen een verwijzing naar een toponiem ter aanduiding van de woonplek of de plaats van herkomst van de naamdrager.
2. Een patroniem op basis van de Germaanse voornaam Hag(a), waarin we het woord 'haag' herkennen met de betekenis 'omheinde ruimte' (en in die etymologische zin overeenkomend met de toponiemen), verbogen met -en (< Hagen(s)zoon). Vleivormen en klankvarianten van de voornaam zijn Hagilo (> fn. Hagel(s)), Hagaard/Haggert (> fn. Hagers) en Hacco (> fn. Haak/Hak(s)), in samenstellingen: Hagbald (> fn. Hagebols/Hagebout/Hageboud), Hagrad (> fn. Hageraats).
3. Er zou eventueel van een metroniem sprake kunnen zijn: de voornaam Haga is ook aangetroffen als een vleivorm van Hadewich. Stas Haghe, Calais 1294; Reynere Haghens, Antwerpen 1403; Hadwigis dicta vulgariter Haga, Geertruidenberg 1510 [WFB]. Vergelijk het huis Hagensdorp te Vollenhove: ontleend aan de echtelieden Hendrik Hagen en Jacqueline van Dorp [A.J. Mensema, Inventaris van het archief van het Huis Oldhagensdorp te Vollenhove 1262-1862, 1977, p ix]".

De familienaam betekent dus zoveel als "zoon/dochter van Haga".

OORSPRONG

Tot op heden werden er 3 grote stamlijnen gereconstrueerd: Oost-Vlaanderen (15e eeuw), Antwerpen (17e eeuw) en Nederlands Limburg (15e eeuw). Als er een gemeenschappelijke voorvader is, dan leiden louter de geografische spreiding en de aantallen naamdragers naar Nederland ( Verspreiding). Recente ontwikkelingen in het DNA-onderzoek kunnen hier uitsluitsel brengen ( DNA-Beneluxproject). De familienaam op zich bestaat in elk geval al sinds de 13e eeuw. Een chronologisch overzicht vόόr 1500:

- in De voormalige kloosters in Drenthe, geschiedkundig beschouwd, J.S. MAGNIN (1835), staat Lyze HAGHENS in 1485 te boek als priorinne van het Benedictijnen klooster te Dikninge. Een priorin was de onderoverste van een klooster, na de abdis.

- uit het Diplomatarium Norvegicum, Volumes 2-3, A. LANGE, G. STROM et al, 1855. Oud-Noorse tekst van 04 december 1470: "Wij Cristiern meth gudz nathe Danmarks Sweriges Norges Wendes oc Gothes koning hertugh vdi Sleszwigh grewe i Holtzsten Stormarn Oldenborgh oc Delmenhorst. gøræ alle widerlicht at wii aff wor synderligh gwnst oc nathe hawe statfest oc fuldkomid oc statfestæ oc fuldbyrde meth thette wort obne breff thette wor kære forfathers kong Haghens (= koning) breff som wor forfather kong Cristoffer statfest hawer ludendis". 

- uit Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie nr. 56, Toponymie van Brecht, R. VAN DEN EECKHAUT, 1982, pp. 188-189: "734-735. Hagens(hei)blok ca. 1470. Perceel te Eindhoven".

- "Idem geeft aan zijn bruid Aleyt Johan HAGHENS dochter tot lijftocht een rente van 15 molders rogge 's jaars uit Grote Zueren, 1470 Juni 7". (Gelre, Vereeniging tot Beoefening van Geldersche Geschiedenis, Oudheidkunde, en Recht, S. GOUDA QUINT, 1934, p. 74)

- uit Schinnen, Tijdschrift en contactblad voor geïnteresseerden in de geschiedenis van Schinnen, 1e jaargang, nr. 3 (juni 1985), in het artikel: "De hoeve Hagensleen te Hegge-Schinnen en zijn bewoners" (WOLTERS/POTTEN). In het leenboek geeft stadhouder Fredericus Hagens op 29 januari 1708 een opsomming van oud-bewoners, zoals 1. Heintgen HAGENS ca. 1450 ( zijn stamreeks), 2. Jan Hagens en 10. Mevis Hagens 1708. Uit akte 37 van het leenboek:

"Ende dit voorsz. leengoet heeft voormaels ontfangen Heijntgen Hagens mit -15- goudguldens ende den Camerlinxs geld mitten wijn, ende nae doot Heeijtgen voorsz. is Jan Hagens oock man daervan geworden"
"Modo Mevis Hagens in de naem van sijne soone Claes Haegens...Modo Mevis Hagens dit leen ontvangen gedaen den eijde ende betaelt het hergeweijde mitte rechten dae toe staende ouvermits Stadthoudere dem etiam Fredericus Hagens dezen 29 1708"
(bron: W. KNARREN - Vereniging Historie Schinnen).

- uit Aantekeningen uit het Bosch Protocol 1408-1425, S. KETELAARS, Rosmalen (1996/1998), 337. 02-05-1424 1194/292v-3: "Marcelius Wijtmanni Ghenen droeg over aan Petrus van Bardeghem een erfpacht van 1 mud rogge die Nycholaus van Aerle met lichtmis leverde aan Arnoldus Arnoldi Ennekens, gaande uit erfgoederen die genoemde Nycholaus bezit, welke pacht genoemde Marcelius verworven had van Laurencius Petri HAGHENS, zoals in schepenbrieven van Oisterwijk".
 
- uit Inventaris van het oud archief der gemeente Arnhem nr.11, P. NIJHOFF, 1864, p. 70: "Deken en kapittel der kerk van St. Walburg te Arnhem verkoopen aan de vikariën dier kerk een pond 's jaars uit een huis en hof van Henrik Haghens in de Ketelstraat".
- uit de kwartierstraat van Gertjan Broekhoven: Oda Barnier, weduwe van Gijsbert Van den Brekelen, deelde goederen met haar schoonzoon Gerit Claes HAGHENS, gehuwd met dochter Kathalijn. Hij werd waarschijnlijk brouwer in Gestel en kreeg een huis met schuur en brouwerij en andere gebouwen, met tuin en beemden bij de Dommel. Kort daarvoor had Oda haar tegoeden aan hem overgedragen. Hij beloofde zijn schoonmoeder op 9 mei 1420 een lijfrente uit zijn huis, en verkocht op 28 januari 1423 "dat Cloetken op Hezeacker" aan Henrick Jan Spierinc.
(http://home.zonnet.nl/broekhoven2/Broekhoven/f1292.htm).

- in documenten over de stad Deurne (Brusselse Rijksarchief nr. 45088)

f76 (1410-1449) & f135 (1480-1499): "Idem pro eodem pro relicta et liberorum Henrici generis Henrici vanden Scoet de hereditate Agnetis HAGENS  III ob novo"

f78 (1410-1449) & f127v° (1480-1499): "Idem pro liberis III Johannis Wechase ex parte Johannis predicti pro Elisabet HAGENS  III poitem novo"

Docu-Data-Deurne wil zoveel mogelijk historische bronnen beschikbaar wil stellen
(
www.docudeurne.eu/pageID_6213297.html).

"Anno tercio XIII daghe Julii (13 juli 1403) Op. Arnd Moetsaems - Pl. Reynere HAGHENS" (a)
(ANP, De oudste Antwerpse lijsten van nieuwe poorters: 28 januari 1390-28 december 1414, F. DE NAVE, p.190. Bij een Brussels antiquariaat kon ik een exemplaar op de kop tikken)

(a) Betekenis. Dit is de eerste vermelding in het WFBN. Inmiddels kunnen we de klok nog een eeuw verder terugdraaien.

Reynere treedt op als plegius (borgsteller) voor een opidanus (kandidaat-poorter) bij het verkrijgen van burgerrechten. Navraag bij het Felixarchief te Antwerpen leverde geen verdere informatie op ( Antwerpse naamgenoten).

- "435. Schepenen en raad van Herderwijc verklaren, dat Nanneke Aelt Voets dochter volmacht gegeven heeft aan Aernt Haghens sone, om de erfenis van haar zuster Trude, binnen Danske gestorven, in ontvangst te nemen. 1377 – op onser Vrouwen Avont purificatio – Febr."

(Bronnen tot de geschiedenis van den Oostzeehandel: stuk 1-2. 1122-1499, H. POELMAN, 1917, p. 108)

cijnsen op perkament te Lille (1340 - ca 1365)

Census d[omi]ni ducis in Lille
Wills. haghens. XII. d.
(It. ars zone cu[m] f[ra]to XXII d. op III bo[n]nd[er] eyde)
Gheru[n]g[us] haghens. XII. d.

(RA Brussel, Rekenkamer, rol nr. 2553, [ ]: afkortingen)

- uit 's Hertogs Tienduizend Bunders. Het cijnsboek van de hertog voor de meijerij van 's-Hertogenbosch van 1340, fol. 5, M. VAN ASSELDONK (1998): op Sint Lambertusdag in Vucht betaalt Ludekinus, zoon van Gherardus HAGHENS van 1340 t/m 1351 10 oude penningen van het deel in Udeman als cijns aan de hertog. Hij komt ook voor in: “N°. 189. 1366. 15 September. In octavis nativitatis beatae Mariae Virginis. Transport door Ludekinus Haghens ten behoeve van de stad 's Hertogenbosch van eene hofstad buiten de Vugterpoort bij Oeteren”
(Charters en privilegiebrieven van het jaar 1191-1826: volgens de charters en privelegiebrieven oorspronkelijk in stads komme voorhanden met een vervolg van Privilegien en Regten naar gewaarmerkte Afschriften, Kopijen of Memorien uit de vorige eeuwen, J. SASSEN, Van Heusden (ed.), 1865)


- de oudst bekende naamgenoten komen uit het Fonds Plaisier van het Antwerpse Felixarchief  ( ):

In Deel I (1292-1446) vinden we een charter van 28 maart 1305, waarin de Sint-Bernardsabdij grond in erfpacht geeft op het Sint-Willibrordsveld aan o.m. Petrus, zoon van Hugo HAGHENS. Hiermee belanden we dus midden de 13e eeuw! 
(RA Antwerpen, St. Bernards en Antwerpsch Archievenblad, Deel 36, p. 36).

Het RA Beveren bezorgde me een digitale kopie, opgesteld in Gotisch letterschrift: "quod propter hoc in nostra presentía personaliter constitutus Petrus filius Hugonis dicti Haghens".


(RA Beveren (voorlopig depot), Chartarium Sint-Bernardsabij te Hemiksem, nr. 1304
courtesy of Photoshop Connie)

De Sint-Bernardsabdij werd gesticht in 1243 en vernoemd naar de Franse abt Bernardus van Clairvaux, de belangrijkste promotor van de hervormende kloosterorde van de Cisterciënzers. De locatie van de pachtgrond is te vinden in de zinsnede: "zeven dagwant lant (b) op het Sint-Willibrordsveld bij Aiendike (Eiendijk (c)"
[Geschiedenis van Antwerpen: deel III. Onder hertog Jan de Tweede. 1294-1312, F. PRIMS, 1949, p. 263].
(Kroniek van Antwerpen, samenstelling: W. STRECKER /opmaak & aanvulling: T. BISSCHOPS, Antwerpse Vereniging voor Bouwhistorie en Geschiedenis)

(b) een dagwand is een oude oppervlaktemaat, zoveel land als één man in een dag kon omploegen (ca. 3300 vierkante meter).
(c) de Eiendijk in de vallei van de Potvliet-rivier moest bij vloed de openbare weg vrijwaren van overstromingen.


Samengevat:

 

Oudste vermelding in de stamreeks:       Petrus HAGHENS (°ca 1480?)

Oudste vermelding in Raveschoot:         Jacobus HAGHENS (1e kwart 15de eeuw)

Oudste vermelding in Kalken:                 Egidius HAGHENS (3e kwart 14de eeuw)

Oudste vermelding in Nederland:            Ludekinus fs Gherardus HAGHENS (15/09/1366)

Oudste vermelding in Vlaanderen:          Petrus fs Hugo HAGHENS (28/03/1305)


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verspreiding (FR-CH-USA-CAN-AUS)

FRANKRIJK

                               HAGENS          HAEGENS

Infobel.fr                      11                      0  
Geopatronyme               8                       1
(tussen 1891-1990)

De oudste melding van een naamgenoot komt uit een rekening van 1621: "17 sols à Godefroy Hagens, receveur de l'artillerie de Leurs Altesses" (f215r°). (Inventaire sommaire des Archives départementales antérieures à 1790, Nord, A. DESPLANQUE et al, ed. 1888, p. 108)

Vervolgens vinden we in veel bronnen
priester/genealoog (b) Daniel-François HAG(H)ENS uit Antwerpen:

- "Daniel François Hagens, natif d'Anvers, le 12 décembre 1633"
(Memoires, Volume 21, Société historique et archéologique de Tournai, 1908, p. 74)
- "Wy, Daniel Symons van Alphen, ende Mr. Symon van Baersdorp, schepenen in Leyden, oirconden dat voor ons gekomen ende verscheenen zyn de heeren Roelandt du Rieu, raet van den koninck van Hispanien over het quartier van Doornyck, ende van den heere Claude Lamorael, prince van Ligne, Amblise ende des Heyligen Ryckx, marquis van Roubaicx ende Ville, grave van Faucquenberge, heere van Wassenaer, etc. ridder van der ordre van den Gulden Vliese, ende generael van de ruyterye van Syne Majesteyt van Spaignien, ende meester Adriaen van Stryen, mede raet ende advokaet van syne excellentie, mitsgaders Daniel Franchois Hagens, heere van Perwels ende Collartswal (a) als speciale gemachtichde by procuratie van den hoochgemelten prince van Ligne" (verkoopakte van bezittingen in het Hollandse Leiden uit 13/03/1651)
(Annales de l'Académie d'archéologie de Belgique, Volume 7, Antwerpen, 1848, p. 224)

(a) Perwels: het Henegouwse Péruwelz? Collartswal: “Er was vroeger eene sluis onder de Westluidenschepoort, waardoor het water van de Waal in de binnenste gracht, tusschen den stadswal en Collartswal, konde gelaten worden […] Collartswal heeft waarschijnlijk dezen naam verkregen van Collart, die ten tijde van Hertog Karel Van Egmond, te Tiel (Gelderland) Stadhouder was
(Beschrijving der stad Tiel, E. RINK, 1836, pp. 161-162)

- “Verklaring der Wapenkoningen te Brusfel, den 15 April 1660, nopens den oorfprong der Heeren van Duvenvoorde uit het doorluchtig huis van Wasfenaer. "Wy ondergeschreve Roys d'Armes ordinaerissen ende Heraulten van den Alderhoogsten ende Aldermagtigften Monarch Philips den vierden by genaede Gods Koning van Spagnien ende Indien en souverain Prince deezer Nederlanden ende Bourgondien, certificeeren & attesteren mits deeze aen alle de geene, wie het eenigzints foade mogen aengaen oversien te hebben ende te bekennen de zeer vermaerde famille van Duvenveorde oorspronkelyk te weesen uitten zeer oud, zeer Doorlugtigen stamme ofte Huyze van Wassenaer, volgens de beschryving daer van gedaen door Daniel francois Hagens heere van Perwels ende Collartswal & met de aenwysing van alle Titren & documenten daer toe dienende alles gerevidimeerd & geauthensiseert by den Secretaris van den Hove van Holland & Stadhouder van de Ieenhove van Wassenaer met uitbeeldinge van haer zegelen en waepenteeken so als deselve getrokken zyn
(Historie van het Verbond en de Smeekschriften der Nederlandsche Edelen: ter verkrijginge van vrijheid in den godsdienst en burgerstaat in de Jaaren 1565-1567, Volume 4, J. TE WATER, 1796, p. 175)
- "Le tableau du Rosaire où St-Dominique, à genoux et accompagné d'un autre personnage également connu par sa dévotion au Saint-Rosaire, reçoit un chapelet des mains de la Sainte-Vierge. Cette peinture est de M. Daniel - François Haghens, et de 1660, ainsi que nous l'apprend un autographe de cet artiste-prêtre, chapelain de St.-Jean à Roubaix. Voici le texte de cette pièce: "Monsieur le doyen, je vous prie de compter à Monsieur Pierre Oudart la somme de cent et vingt florins qui me sont deubs pour le tableau du Saint-Rosaire faict par moy. Et ceste servira de quittance. — Faict à Roubaix, ce 28e juillet seize cent soixante. Daniel-françois Haghens"
(Histoire de Roubaix, Volume 1, T. LEURIDAN, 1859)
-  "Daniel-François Hagens, prêtre, testa le 19 décembre 1681: Mon corps je laisse à la terre pour estre enterré en l'église de S. Nicaise, devant l'autel dudit sainct. Aussy s'entend que l'on mette une pierre sépulchralle de quatre pieds"
"Icy gist Daniel-François Hagens, prêtre, natif d' Anvers, et chappelain en cette église, ayant fondé deux messes par semaine"
(Société historique et archéologique de Tournai, 1898, p. 714)

E
r is ook het koppel Aegidius (Gilles) en Isabelle Françoise HERREMAN. Zijn grootvader Petrus, een broer van stam-grootvader Jacobus, lag wellicht aan de basis van de Lokerse tak ( Tak 1). Gilles werd geboren te Kalken op 18/02/1694 en vestigde zich als "valet de chambre" en "messager à la cour" in Cassel (Département du Nord). Verschillende kinderen huwden:

1. Jean Bernard Damien (b) ("procureur à la cour et trésorier de Cassel") in 1759 met Anne Catherine GILLODTS
2. Nicolas Louis ("maître chirurgien") in 1762 met Marie Josèphe Julie VAN BEVER
3. Henri Joseph Nicolas ("chirurgien à Wormhout") in 1776 met Marie Jeanne DURANT.
Zij hadden 6 kinderen waarvan 4 zonen. Dochter Henriette Bernardine Jacqueline huwde Anthime Eutrope VERMULLEN. Henri was ook "député" voor "le Comté enclavé dans la paroisse [de Wormhout] pour représenter l’Ordre du Tiers-Etat de la Flandre Maritime à l’Assemblée Bailliagène du 30 mars 1789, à Bailleul".
(Annales du Comité flamand de France, Tome VII (1863-64), p. 285)

(b) In 1786 was hij ontvanger te Kassel en vroeg aan “Monseigneur le Marechal de Caestries Minstre de la Marine” als voogd van zijn 22-jarige neef en wees Louis HAEGHENS om hem naar “les Isles” te zenden wegens afpersing en schriftvervalsing. Hij zat in afwachting van de beslissing opgesloten in de gevangenis te Rijsel. Het verzoek werd echter afgewezen, omdat “depuis longtems on envoie plus de mauvais sujets aux colonies ou il y a moins de moyens pour les contenir quen france”.
(http://anom.archivesnationales.culture.gouv.fr/)

Buiten Frans-Vlaanderen vinden we enkele generaties later in de Parijse metropool:

1. J. HAEGHENS, die in 1848 de chemische hygrometer verbeterde (een instrument om de luchtvochtigheid te meten), en het meteorologisch observatorium te Versailles stichtte:

"J. Haeghens (d. 1853), a Parisian meteorologist and professor at the agricultural institute at Versailles"
(The Papers of Joseph Henry: January 1847-December 1849, the Smithsonian years, J. HENRY et al)
"Nous ne connaissons pas le lieu de naissance de J. Haeghens, mais à on juger par son nom, il devait être d'origine flamande ou alsacienne"
(Revue philomathique de Bordeaux et du sud-ouest, Volumes 13-14)
Het zou kunnen gaan om "HAEGHENS Julien, né 1808 Paris, +. prom. 1827, élève Peyre"
(Les architectes élèves de l'Ecole des beaux-arts, 1793-1907, D. DE PENANRUN et al, p. 288) 

2. het koppel Camille Joseph HAEGHENS & Françoise Charlotte DAX.
Hun zoon Daniel huwt tweemaal te Versailles, nl. in 1837 met Julie Rose LECLERC, en in 1839 met Marie Catherine LERECY. Daniels zoon Louis Joseph trouwt op zijn beurt met Adelaïde Henriette RUYSSEN.
(
http://gw5.geneanet.org/index.php3?b=vantours&lang=nl&m=N&v=HAEGHENS)

(Le Figaro 19/05/1889)
La médaille de Sainte Hélène

Napoleon III riep in 1857 dit ereteken in het leven voor de ca. 405.000 nog in leven zijnde soldaten die tijdens de veldtochten tussen 1792 en 1815 aan de zijde van Napoleon I vochten. 3 Belgische naamgenoten kregen deze onderscheiding: Jacques
HAGENS (afkondiging in het Staatsblad van 27/04/1858), Charles HAEGENS en Joseph HAEGHENS (31/12/1858).
D
it initiatief kende voor- en tegenstanders. Uit Le Nouvelliste de Gand: "les époques mémorables dont cette médaille consacre le souvenir n'appartiennent plus qu'à l'histoire.. (les Belges) seront fiers de porter cette distinction parce qu'ils ont fait partie de ces immortelles phalanges qui ont promené l'étendard français dans toutes les capitales de l'Europe et qu'ils ont été acteurs dans ces luttes gigantesques que l'histoire redira à la postérité la plus reculée".
(
www.stehelene.org/php/accueil.php?page=1&lang=nl)

Bij onze zuiderburen dook onlangs de term "généanaute" op, naar analogie met "internaute". Iemand die dus volop gebruikmaakt van het internet om aan stamboomonderzoek te doen. Benieuwd of het woord de nieuwe editie van de Larousse haalt.

ZWITSERLAND

Verwandt.ch telt voor HAGENS 5 telefoonaansluitingen (in totaal 13 personen) oa in de streek van Zürich.

USA 

Het zal niet verbazen dat ook naamgenoten uit voornamelijk Nederland en Duitsland op het einde van de 19e eeuw en begin 20e eeuw hun geluk zochten in Noord-Amerika. Zo vinden we volgende aantallen in de Passenger Records van Ellis Island (New York City):

HAGENS 76 personen           HAEGENS: 2 personen

Er was in 1915 ook een 43-jarige Belg bij, ene Olivier Hagens uit Puurs. Vele van hun nazaten zitten op Facebook.

CANADA

DPeople Directory vermeldt:

HAGENS: 36 personen         HAEGENS: 56 personen

AUSTRALIË

Down Under vermeldt de telefoongids 12 personen met de naam HAEGENS. Op http://familytreemaker.genealogy.com leidt een spoor naar Nederlands Limburg:

- Charmaine, dochter van Lodewyk Peter Theodore HAEGENS uit Horst (NL) en Hubertina Maria Josephina HAEGENS (geboren in de VS), die emigreerden in 1956.

- Gerardus Jacobus Johannes (Gary) HAEGENS was born 11-7-1952 in Venlo. He married Dawn Lillian Norwood in The Entrance (New South Wales).
Antonius Jacobus Maria (Anthony) HAEGENS was born 6-2-1954 in Belmont (NSW).
He married Christine Patricia Willard 17-3-1973.
Peter Matheus Maria HAEGENS was born 12-11-1950 in Venlo. He married Sandra May Renehan 27-11-1971 in Gosford (NSW).

Uit e-mail verkeer met Peter blijken zij alledrie stiefkinderen (hun oorspronkelijke familienaam is Vercoulen) van Arie HAEGENS uit Ryde nabij Sidney, die in 1960 trouwde met hun moeder, Helena Janissen. Arie was een kleermaker, afkomstig van Rotterdam, die in de jaren vijftig emigreerde.


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verspreiding (BE-NL-DU)

Tegenwoordig komt de familienaam zowel voor in West-Europa als ver daarbuiten. Gezien de origine,  zijn mogelijks op verscheidene plaatsen en tijdstippen in het oude Europa families met éénzelfde naam ontstaan ( DNA-Beneluxproject). Grasduinen in de enorme internet-databases levert dit op:

World Family Names (http://worldnames.publicprofiler.org/)

 

TOP COUNTRIES

TOP REGIONS

TOP CITIES

HAGENS

Netherlands, Belgium,

Denmark, US

Limburg, Noord-Brabant (NL)

Northwest Territories (CANADA)

Amsterdam (N-B) Horst (Limburg)

Bremen (D)

Antwerpen (B)

HAEGENS

Netherlands, Belgium,

Germany

Limburg/Zeeland (NL)

Vlaanderen (B)

Gent (B)

Horst (NL)

Lokeren (B)

HAEGHENS

Belgium

Vlaanderen

Wallonië

Destelbergen

Ciney

Laarne


BELGIE       
                  

 

HAGENS

HAEGENS

HAEGHENS

Familienaam.be

(Rijksregister 1998)
(Rijksregister 2008)

81
79

137
115

74
66

Patronymica Romanica

(database 15/06/1999)

74

144

81

Infobel.be

(telefoongids)

28

54

25


De on line consulteerbare ARIADNE-databank van Familiekunde Vlaanderen biedt een overzicht van de naamdragers (volwassenen én kinderen) in België op 31.12.1997. Als we de gemeenten selecteren waar er telkens meer dan 10 wonen, vinden we in alfabetische volgorde: Antwerpen (waar ze reeds voorkomen in de 14e eeuw), Destelbergen, Gent, Laarne, het naburige Lochristi, Lokeren en het Waalse Ciney ( Tak 1).

(www.ariadnedatabank.be/~ariadne/ariadne/pubgdb/fambel97.php)



HAGENS

HAEGENS

HAEGHENS

 

3 Aalst [ Oost-Vl. ]

5 Aarschot [ Brabant ]

27 Antwerpen [ Antwerpen ]

1 Beersel [ Brabant ]

1 Boechout [ Antwerpen ]

1 's Gravenbrakel

[ Henegouwen ]

1 Brasschaat [ Antwerpen ]

3 Brecht [ Antwerpen ]

2 Brussel [ Brabant ]

2 De Haan [ West-Vl. ]

1 Erpe-Mere [ Oost-Vl. ]

1 Hove [ Antwerpen ]

1 Huldenberg [ Brabant ]

4 Keerbergen [ Brabant ]

1 Leuven [ Brabant ]

1 Lint [ Antwerpen ]

1 Middelkerke [ West-Vl. ]

3 Mortsel [ Antwerpen ]

1 Nieuwpoort [ West-Vl. ]

1 Peer [ Limburg ]

1 Raeren [ Luik ]

1 Schaarbeek [ Brabant ]

2 Schelle [ Antwerpen ]

4 Schilde [ Antwerpen ]

8 Sint-Niklaas [ Oost-Vl. ]

1 Watermaal-Bosvoorde

[ Brabant ]

1 Wavre [ Brabant ]

2 Wommelgem [Antwerpen ]

 

 

1 Anderlecht [ Brabant ]

15 Antwerpen [ Antwerpen ]

1 Arendonk [ Antwerpen ]

1 Beauraing [ Namen ]

7 Berlare [ Oost-Vl. ]

1 Beveren [ Oost-Vl. ]

3 Bonheiden [ Antwerpen ]

2 Brasschaat [ Antwerpen ]

3 Brecht [ Antwerpen ]

1 De Pinte [ Oost-Vl. ]

12 Destelbergen [ Oost-Vl. ]

1 Eeklo [ Oost-Vl. ]

3 Erpe-Mere [ Oost-Vl. ]

17 Gent [ Oost-Vl. ]

1 Grimbergen [ Brabant ]

1 Jette [ Brabant ]

1 Knokke-Heist [ West-Vl. ]

12 Laarne [ Oost-Vl. ]

15 Lochristi [ Oost-Vl. ]

13 Lokeren [ Oost-Vl. ]

8 Melle [ Oost-Vl. ]

2 Merelbeke [ Oost-Vl. ]

1 Oudergem [ Brabant ]

4 Tremelo [ Brabant ]

1 Turnhout [ Antwerpen ]

2 Waregem [ West-Vl. ]

1 Wetteren [ Oost-Vl. ]

1 Wichelen [ Oost-Vl. ]

1 Wingene [ West-Vl. ]

4 Zele [ Oost-Vl. ]

1 Zwijndrecht [ Antwerpen ]

 

 

1 Assenede [ Oost-Vl. ]

1 Brussel [ Brabant ]

12 Ciney [ Namen ]

4 Destelbergen [ Oost-Vl. ]

3 Dinant [ Namen ]

8 Evergem [ Oost-Vl. ]

7 Gent [ Oost-Vl. ]

1 Havelange [ Namen ]

2 Helecine [ Brabant ]

1 Houvet [ Namen ]

13 Laarne [ Oost-Vl. ]

6 Lochristi [ Oost-Vl. ]

8 Lokeren [ Oost-Vl. ]

1 Maasmechelen [ Limburg ]

1 Melle [ Oost-Vl. ]

1 Moerbeke [ Oost-Vl. ]

1 Oudenaarde [ Oost-Vl. ]

1 Sint-Jans-Molenbeek

[ Brabant ]

1 Waarschoot [ Oost-Vl. ]

1 Zele [ Oost-Vl. ]

 

 

 

 

 


Photobucket
Photobucket
Photobucket

(www.familienaam.be)

NEDERLAND

Photobucket


In 1618 vervaardigde kuiper Evert HAGHENS te Nijmegen de "tonnen of houtten beuck tott straff van eenige delinquanten te gebruycken" (a). (De schandstraffen in het wereldlijk strafrecht in de zuidelijke Nederlanden van de middeleeuwen tot de franse tijd bestudeerd in Europees perspectief, nr. 139, P. DE WIN, 1991, p. 82).

(a) originele schandton van E. Haghens: een houten vat zonder bodem met gat aan bovenzijde, waar het hoofd doorheen werd gestoken, zodat de ton op de schouders bleef hangen. Meestal gebruikt voor vrouwen. Overtreders werden op de markt tentoongesteld (collectie Nijmeegse Valkenhoffmusuem).





HAGENS (500) komt veelvuldig voor in de provincies Gelderland, Noord- en Zuid-Holland en Limburg.

HAEGENS (92) komt het meeste voor in Zuid-Holland en Limburg.

Photobucket Photobucket

(www.familienaam.nl)

DUITSLAND

Verwandt.de telt voor HAGENS 86 telefoonaansluitingen (in totaal 229 personen), waarvan 17 in de streek rond Bremen, en voor HAEGENS 3 telefoonaansluitingen (in totaal 8 personen), waarvan 2 in Minden-Lübbecke.

Photobucket Photobucket


>> Reageer (0)
Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Digitaal krantenarchief

Een tip in Castellum nr. 02/2010 leidde naar http://aalst.courant.nu/, een initiatief van het stadsarchief en de vzw D.A.D.D. (Documentatiecentrum en Archief voor Daensisme en Hedendaagse geschiedenis van de Denderstreek). Reeds 128.000 pagina’s werden gedigitaliseerd, met artikels die teruggaan tot 1836.


(De Volksstem 18-12-1912)

I. Dr. Louis-Antoon HAEGENS (Gavere °16/03/1819 †09/04/1918) kreeg in 1907 voor 50 jaar trouwe dienst een portret aangeboden, dat nog steeds in het gemeentehuis hangt. Hij droeg de burgemeestersjerp maar liefst 55 jaar (een record?). Hij was gehuwd met Eugenie van Hauwenhuyze. Hun zoon Jules Emiel, ook arts te Gavere (Gavere °21/09/1851 † 22/12/1916), trouwde met Prudence Van De Velde. (a).

(a) Handelingen van de Geschied- en Oudheidkundige kring van Oudenaarde, van zijn Kastelnij en van den Lande tusschen Maercke en Ronne, deel XLVII, januari 2010, 'Het landhuis Haegens te Gavere', A. DE SMET, pp. 381-388 (met dank aan de auteur).

In het RA Beveren zocht ik op microfiche naar de ouders van deze krasse senior: "In den jaere achttien hondert negentiene den seven thienden van de maend maerte ten achte uren smorgens is voor ons meyer officier van den civilen staet van de gemeynte van Gavre district van Gend gecompareert Ludovicus Francies haeghens huyvetter aud vyfendertig jaeren gebortig van Deynse den welken ons verthont heeft een kind van het mannelyk geslagt geboren gisteren sesthienden ten vier uren van den naermiddag van hem verclaerden en van Franciesca van den heede syne huysvrauwe gebortig van cruyshautem en waer aen hy verclaert te willen geven de voornaam Ludovicus anthonius".


D
eze gegevens leiden naar de grootouders in Deinze: "Die 5 8bris 1783 medio duodecima ante meridiem hic natus postea baptisatus est ludovicus franciscus antonius filius antonii haegens ex schelle (b) et maria elizabetha van hove ex meygem (deelgemeente van Deinze) fil jacobi conjugum (b) susceperunt jacobus van hove et maria joanna david habitant ganda".

(b) hij huwde te Deinze op 19/08/1781 "ex Schelle popre abatiam S. bernaerdi juxta schaldini, nunc habitans in peteghem receptor" ≈ uit Schelle in de buurt van de Sint-Bernardsabij aan de Schelde, nu wonende te Petegem-aan-de Leie (deelgemeente van Deinze), van beroep ontvanger. Was hij een afstammeling van Hugo HAGHENS, de oudst bekende naamgenoot uit de 13e eeuw? ( Oorsprong). Uit contact met heemkundige kring Heymissen blijkt dat de familienaam slechts éénmaal voorkomt in het naburige Hemiksem: Anna HAGENS huwt op 17/10/1610 met Cornelius Mera.
In de Gazette van Gendt (13/12/1792) wordt hij vermeld als koopman. In Wegwyzer der Stad Gend (1827, p. 99) als stedelycken ontfanger der stad Deynze. “Item d’originele voorwaerde van eene partije Meersch gelegen binnen de prochie van Deynze verpacht aen Anthone Haegens aldaer voor drij of ses jaeren ingegaen Kerstavond 1793 ten prijse van L. 11-13-4 s’jaers alhier” (Het godshuis van Sint-Jan & Sint-Pauwel te Gent, bijgenaamd de Leugemeete. Oorkonden, ed. BETHUNE DE VILLERS-VAN WERVEKE, Gent, 1902, p. 132).


D
e klapper van Schelle (bij Antwerpen) bevat echter geen Antonius Haegens. Hij overleed op 79-jarige leeftijd te Deinze op 31 maart 1830 (°ca. 1751). Hij was reeds weduwnaar van Genoveva Berbara Jacoba Donnij én Maria Elisabeth Van Hove. Zijn zoon Albert, beroep negociant, deed hiervan aangifte (bron: C. Gekiere-VVF Deinze).
Via Digitale Bronbewerkingen Nederland Belgie vond ik hun andere kinderen terug (x Deinze 19/08/1781): Carolina (°15/09/1787), Edmondus (°20/03/1789 + 19/02/1790), Belarminus (°27/12/1790 Naamgenoten in het Gentse), en de tweeling Albertus en Isabella (31/03/1793 (c).

(c) "Zijn zoon Pieter Joseph [BODDAERT] werd daar geboren op 12 februari 1789, promoveerde in 1813 als jong geneesheer aan de Rijksuniversiteit te Gent, gelauwerd met 3 bijzondere prijzen. Op 18 maart 1815 vestigde hij zich te Deinze, Markt nr. 383, en huwde er op 5 november van datzelfde jaar (*) met Isabella, de knappe dochter van de stadsontvanger Antoine Haegens" (Contactblad van de kring voor geschiedenis en kunst van Deinze en de Leiestreek, 27e jaargang nr. 3, 2007, p. 5) (*) VVF-Deinze geeft als huwelijksdatum bij de Burgelijke Stand 01/02/1816.


Toch is het verhaal nog niet ten einde. Bij het doorspoelen van de filmrol vond ik bij toeval een jongere zus van Ludovicus: "Anno Dei 1785 die decima julii baptisavi sophiam nataliam (d) filiam antonii haegens ex schelle fil joannis et elisabetha van hove ex meijgem fil jacobi". De overgrootvader heette dus Joannes

(d) zij trouwde te Deinze op 24/06/1813 met Chrétien Byl (www.vvfdeinze.be/). Hun huwelijk liep na 10 jaar spaak. Uit de Gazette van Gend (24/07/1823): "Bericht. Den onderschreven Chretien Byl, koopman in volle en andere goederen, woonende op de merkt te Deynze, bericht het geëerd public, dat, aengezien zyne huysvrouwe Sophia Natalia Haegens, vrywillig zyn huys verlaeten heeft en van hem gescheyden is, hy hem geene schulden zal aendragen die zyne gemelde huysvrouwe zoude konnen maeken. Deynze, den 20 july 1823".

Zij werd op 25/05/1830 op 45-jarige leeftijd levenloos terug gevonden in de Leie te Deinze. De doodsoorzaak was verdrinking. De akte vermeldt dat zij “bij tijden uytzinnig was”.