Er zijn verschillende kenmerken van ziekten die kunnen ontstaan onder de vissen, sommige ziekten zijn met het blote oog waar te nemen op de vissen bijv. witte stip, er zijn ook ziekten die niet met het blote oog te zien zijn te denken aan een bacteriële infectie.. Dus moeten we duidelijk weten met welke ziekte we te maken hebben! wordt de ziekte veroorzaakt door een parasiet of een bacterie. Iedere vorm van deze voorkomende ziekte's hebben een andere behandeling nodig of medicament zowel voor de parasiet of bacterie. Er moet dus voordat er een behandeling/medicament wordt toegepast/gediend, geweten zijn met welke ziekte we te maken hebben en wie de veroorzaker daarvan is. Gooi dus niet zomaar een produkt in het water zonder te weten wat er werkelijk scheelt, dit kan meer schade aan richten dan goed doen, ook bepaalde vissoorten kunnen slecht tegen bepaalde medicatie. In de meeste gevallen worden de vissen ziek of sterven door een secundaire bacteriële infectie die de vissen oplopen nadat ze belaagd zijn geweest door een parasiet.. Dus is niet de parasiet de veroorzaker van de ziekte die is ontstaan, maar de infectie die de vis(sen) oplopen nadat de parasiet op zijn gastheer heeft gediend. Dus moet altijd eerst de vis(sen) behandeld gaan worden tegen de infectie, daarna moet de bron gelocaliseerd (parasiet) worden om uitbreiding te voorkomen.
Ik zal een voorbeeld geven hiervan en neem de wel gekende (Ichtyophthirius) Witte Stip, is een parasiet en met het blote oog zichtbaar (kleine witte stipjes ter grootte van een speldenknop) Deze parasiet heeft een cyclische levenswijze, bijt zich vast aan de huid van de vis en zal na verloop van tijd de vis verlaten waar een plek/beschadiging/wond ontstaat waar de parasiet heeft gezeten. Er ontstaat een secundaire-bacteriële infectie wel/niet gepaard met een zichtbare schimmel infectie ook schimmel is met het blote oog te zien (pluizig uitziend als watten). Als de parasiet de vis verlaat komt deze op de bodem terecht en vormt een gelei achtige blaas om zich heen en zal zich gaan vermenigvuldigen, deze gaat open springen na-genoeg vermenigdvuldigd te zijn en ontstaan er nieuwe parasieten die op zoek gaan naar een nieuwe gastheer en zal de kringloop opnieuw beginnen.
Hoe komen we daar nu achter.
De beste methode is om een afstrijkje te nemen van de vis(sen) en dit middels een microscoop te (laten) onderzoeken, dit wordt voornamelijk gedaan wanneer er geen duidelijk ziektebeeld/veroorzaker met het blote oog zichtbaar is.
Observeer
Observeer regelmatig de vissen zodat u tijdig kunt ingrijpen als de vissen een abnormaal gedrag vertonen, een abnormaal gedrag is als de vis(sen) schuren over de grond, door het water flitsen/schieten, zich veel aan het water oppervlak begeven en naar lucht happen, uit het water springen enz. Een ziekte kunt u niet voorkomen die overkomt u, dus heeft het geen enkele zin om preventief vissen/vijver te gaan behandelen tegen bepaalde ziekte's die kunnen voorkomen. U gaat toch ook geen pijnstiller nemen tegen de hoofdpijn die u niet heeft of wel? Als u merkt dat er één of meerdere vissen zich abnormaal gedragen of een ziekte beeld vertonen probeer dan in ieder geval deze vissen direct uit het water te nemen zodat verdere uitbreiding voorkomen kan worden. Het is in ieder geval zo dat vissen weerstand hebben, vissen met een geringe weerstand zijn sneller vatbaar voor ziekten en zullen zich dan ook minder gaan weren. Het wil dus niet zeggen dat wanneer er één vis ziek is de andere vissen dit ook worden, maar zieke vissen kunnen ook niet in het water verblijven, omdat het risico te groot is dat de andere vissen ook aangetast worden. Hiermee kan voorkomen worden dat een vijverbehandeling (nog) niet nodig is, als blijkt dat na een aantal dagen meerdere vissen hetzelfde ziekte beeld gaan vertonen dan weet u wat u te doen staat. In iedere vijver en op de vissen zitten bacteriën en parasieten ook bij die van u, maar u ziet ze niet! als ze zichtbaar waren, dan geloof ik dat menig vijverhouder van de vijver een zandbak maakt. Ik kan u vertellen zo was mijn gedachte toen ik gewoon een afstrijkje genomen had van een vis en onder de microscoop had onderzocht en daar schrok ik toch wel van.
Laat u niets aan praten door mensen die zeggen ik doe er niets aan en gaat al jaren goed! die mensen doen het juist verkeerd en komt er ééns een tijd dat het goed fout gaat? want de meeste ziekten worden veroorzaakt door nalatigheid van de vijverhouder zelf o.a. verontreinigd water. Vergelijk ook niet de vijver met die van uw buurman, het gras zal niet groener zijn bij hem/haar als dat van u. Thermen zoals mijn waterwaarden zijn in orde, het water is kraakhelder, planten doen het goed, dus kan mij niks gebeuren, is de reinste onzin. Kraakhelder water en dat de planten het goed doen zegt niets over de welgesteldheid van de vissen. Vandaag voelt u zich kip lekker en morgen heeft u 39 °C koorts.
Behandeling van de vijver en vissen.
Als u weet welke ziekte er heerst en een behandeling moet toepassen, dan is het aangeraden om zorgvuldig de bijsluiter te lezen en op te volgen, denk ook aan de temperatuur van het water, de waterwaarden, dosering en het verversen van het water na de behandeling. Een te lage dosering zal weinig effect hebben - een te hoge dosering brengt een hogere concentratie teweeg waardoor het vissen bestand met de dood wordt beslecht. Let ook op de periode van behandeling! Als de behandel periode twee weken is dan MOET ook de periode van twee weken niet overschreden of ingekort gaan worden. Bij een totaal behandeling van de vijver zal heel het biologisch evenwicht verstoord gaan worden door alle bestrijdingsmiddelen/medicamenten die aan het water toegevoegd worden. Geloof niet de uitspraken op de verpakking dat het biologisch evenwicht niet verstoord of vernietigt wordt, en water/zuurstofplanten geen schade oplopen! want dat bestaat echt niet. Meng NOOIT verschillende produkten door elkaar heen ook niet van een andere fabrikant van merk X of Y, als een behandeling niet aanslaat. Als er met een filter gewerkt wordt en/of zeoliet/aktieve kool aanwezig is filter UITZETTEN! zeoliet en aktieve kool absorberen schadelijke chemische stoffen. Noodzaak: Voordat u de vijver/vissen gaat behandelen vergewis u dan ervan of het echt noodzakelijk is om de vijver te gaan behandelen, het kan best mogelijk zijn dat een complete vijver behandeling niet nodig is en een quarantaine behandeling bij uitstek een betere optie is. Hiervoor dient u de vissen te observeren om zeker te zijn of er meerdere vissen aangetast of het zelfde ziekte beeld vertonen. Onderstaand omschrijf ik de voordelen van quarantaine behandeling t.o.v vijverbehandeling.
Voordelen van Quarantaine behandeling.
Minder produkt(en) dosering nodig per aantal liter(s) water in quarantaine tegenover vijverbehandeling. voorbeeld: quarantaine bak inh. 200 ltr water. vijver inh. 2000 ltr water. Behandeling beter te kontroleren. Vissen beter te observeren. Filter of biologisch evenwicht wordt niet verstoord/vernietigt van de vijver. Behoud van water/zuurstofplanten indien deze niet bestand zijn tegen bepaalde produkten. Beperkt water verversen in stappen bij 200 ltr ofwel bij 2000 ltr water. Risico op overdoseren veel kleiner, veel mensen niet weten wat de inhoud van de vijver is. Uitbreiding wordt voorkomen (indien tijdig opgemerkt) Vis sterfte bij behandeling beperkt (gevorderd stadium van de ziekte, aard, overdosering,) Behoud vissen bestand in de vijver.
Een ziekte zal gelokaliseerd moeten worden en onder welke indeling deze soort zich bevind, hiermee bedoel ik dat als een vis belaagd is door een parasiet dit geen bacteriële aandoening is. Zo bestaan er om een paar op te noemen: bacteriële, schimmel, secundaire, en inwendige infectie's, deze gaan we dan ook rang schikken.
Bacteriële
Eencelligen parasieten
Meercelligen
Schimmel
Virussen
Virale infectie
Stress
Bacteriële infectie's zijn bijna de meest voorkomende ziekte die de vissen kunnen oplopen en zijn wij de aangewezen persoon om daar iets aan te doen. Te denken aan het feit dat een ziekte niet voorkomen kan worden! die overkomt de vissen. Een bacteriële infectie gaat dan ook niet vanzelf over denk daar aan. Als we spreken over een bacteriële infectie dan heeft deze bacterie natuurlijk ook een naam met meestal een kenbaar ziekte symptoom wat de vis vertoont. Dan wil ik nog het verschil aangeven tussen de secundaire en primaire infectie.
Secundair wil zeggen een infectie op een infectie, bijv. de waterkwaliteit is slecht en tast de slijmlaag aan van de vis(sen) de slijmlaag is een beschermingslaag en bied geen bescherming meer, de bacteriën hebben vrij spel om zich sneller te hechten aan de kwetsbare huid en zo een tweede infectie te veroorzaken. De slijmlaag kan ook beschadigd raken door schuren wat de vissen kunnen doen, langs stenen of bodem.
Primair betekent dat de bacterie al aanwezig is bijv. Aeromonas
- Pseudomonas bacterie, (Gatenziekte, Vinrot) deze bacterie is berucht om zijn verwoestende en dodelijke werking. Bacteriële infectie's:
Vinrot
Gatenziekte
Buikwaterzucht
Huidontsteking enz,
Eencelligen parasieten:
Witte stip
Costia
Trichodina
Chilodonella
Meercelligen:
Karperluis
Bloedzuigers
Kieuwkreeften
Ankerworm
Haakworm
Schimmel is geen ziekte en dus ook geen Primaire veroorzaker maar een Secundaire aandoening.
Virussen kunnen ook de kop op steken o.a Karperpokken, Koi Herpes Virus.
Stress komt ook voor en kan ziektes teweeg brengen: omgevings stress, vervoers stress, temperatuur stress, behandelings stress (ziekte), ongewenst bezoek Reiger, Waterwaarden niet in orde enz,
Het
is vrij moeilijk om te bepalen wat of welke ziekten de kop op steken
bij de vissen, om een ziekte te herkennen zal men moeten weten hoe de
vissen zich gedragen. Daarom adviseer ik dan ook om de vissen
regelmatig te observeren! u leert de gedragingen van de vissen kennen
en merkt meteen dat één of meerdere vissen zich abnormaal gaan gedragen. Op
deze manier kunt u tijdig ingrijpen en een hoop ellende voorkomen,
mocht er afwijkend gedrag voorkomen dan dient u aktie te ondernemen,
dat is niet meteen naar de winkel gaan om produkt X aan te gaan
schaffen! Nee met aktie bedoel ik de vis(sen) uit de vijver halen en in
quarantaine plaatsen, dat is het eerste dat gedaan moet worden. (link--> ziekte(en) deel 1- quarantaine) Vaak wordt een ziekte te laat herkend bij de vissen, dan pas wordt aktie ondernomen in de meeste gevallen is het al te laat en genezing niet meer mogelijk. Vergeet echter niet dat veel ziektes
besmettelijk kunnen zijn en het moeilijk is om te bepalen wat de
vis(sen) nu werkelijk voor een ziekte hebben, omdat de symptomen vaak
hetzelfde voorkomen bij verschillende ziekten. Pas wanneer u weet wat
er werkelijk aan de hand is dan gaat u over tot behandeling van de
vis(sen) en hebt u ook het juiste produkt gekocht om te behandelen. Een
verkeerd produkt kan de dood betekenen voor de vissen, blijf toch de
vissen observeren in de vijver want ook al heeft u snel gehandeld wil
dit niet zeggen of de garantie geven dat er geen uitbreiding heeft
plaats gevonden. Wanneer u constateerd dat er toch meerdere vissen het
zelfde symptoom vertonen dan rest niets anders meer dan ook de vijver
te behandelen.
Wanneer een ziekte optreed wordt er altijd een zondebok gezocht, meestal is het de verkoper van de vis(sen) zijn schuld, als die het niet is dan zijn het de waterplanten, de vogels, katten van de buren, enz, enz. Ik kan u zeggen uit mijn eigen ervaring dat het allemaal mogelijk is en zeker niet mag uitgesloten worden, MAAR voordat de schuldige wordt aangewezen zal men zelf moeten gaan nadenken wat heb ik wel goed gedaan en wat heb ik niet goed gedaan. Te denken aan: de waterwaarden, aclimatiseren van de vis, quarantaine, enz. Toch niet vergeten ook al denkt u dat het water in orde is en de vissen er gezond uit zien, dat er niets mis kan gaan. Ik geef een voorbeeld: U koopt een vis die naar het schijnt toch gezond uit ziet ? maar heeft een bacterie op zich zitten waar de vis zelf imuun voor is. U plaats hem niet in quarantaine, de waterwaarden zijn in orde en ook het aclimatiseren werd in acht genomen. Na een aantal dagen liggen er twee vissen dood, dit betekent dat deze twee vissen niet imuun waren tegen de bacterie wat de nieuwe vis met zich mee droeg. Als deze vis nu in quarantaine was geplaatst en met een desinfecterend middel (zoutkuur) was behandeld, had het waarschijnlijk niet uitgelopen tot twee dode vissen. Andersom is natuurlijk ook mogelijk dat de nieuwe vis was gestorven en was deze niet imuun voor een bacterie wat op de vissen zat in uw vijver. Bij dit soort gevallen is het altijd gissen naar wie de schuldige is als er geen verder onderzoek gedaan wordt en wat de werkelijke doodsoorzaak was van de vis(sen). Maar het kan ook wat anders zijn ? Stel er is de 1ste week niets aan hand en u neemt een besluit om wat extra waterplanten in de vijver uit te zetten, die u koopt of van de buurman hebt gekregen ? Plots liggen er twee weken later een aantal vissen dood inclusief de nieuwe aanwinst, direct wordt de link gelegd naar de nieuwe vis ? is een mogelijkheid ? maar niemand staat er bij stil dat de oorzaak van de dode vissen wel ééns kon liggen bij de waterplanten die pas in de vijver zijn gepoot ! want ook waterplanten kunnen ziektes met zich mee dragen en over brengen naar het vissen bestand.
Belangrijk: Lees altijd
eerst goed de bijsluiter van het produkt, want bepaalde produkten
kunnen nadelige eigenschappen hebben of zelfs nadelig zijn voor de
vissen.
Zo moet u altijd opletten met de temperatuur van het water, de waterwaarden kontroleren, en zeker opletten of weten dat het zuurstof gehalte in het water niet wordt weg genomen.
Er zijn produkten in de handel die zorgen voor een zuurstof tekort in het water, bij twijfel of als het niet vermeld staat toch het zekere voor het onzekere nemen en extra beluchten.
Experimenteer niet met produkten en gebruik geen produkten door elkaar van verschillende fabrikanten.
Houd u altijd aan de aanbevolen of vermelde dosering.
Als er produkten zijn die met een nabehandeling werken en vermelden dat het water ververst moet worden, of vermelden dat het pas na een bepaalde periode mag toegepast worden volg deze dan ook op.
Als u zelf gaat behandelen bent u ten aller tijden zelf verantwoordelijk voor uw eigen daden, u heeft of krijgt niet de garantie dat als het goed mis gaat u enig of iets vergoed krijgt door de fabrikant.
In de meeste gevallen staat het ook op de verpakking vermeld dat u geen rechten kunt ontlenen ofwel de fabrikant aansprakelijk kunt stellen.
Mijn advies: Bij twijfel, ondeskundigheid, of geen risico willen lopen altijd een vissen dokter raadplegen.
Symptomen die een ziekte aan duiden:
Snelle ademhaling bij de vissen
Verwondingen
Springen, schuren, flitsen door het water
Uitpuilende ogen
Dikke vis(sen) in de vorm van een peer
Gaten in het lijf/kop
Rode vlekken/plekken op de huid
Witte plekken die lijken op watten/bloemkool
Witte puntjes op het lichaam/vinnen
Tuimelen van de vis(sen)
Rafelachtige vinnen of wel stukken eruit.
Lange sliert ontlasting
Als de vissen snel ademhalen en veel aan het wateroppervlak verblijven duidt op een zuurstof te kort in het water en zal minder zijn dan 4 mg/l O2 (zuurstof) opgelost in het water.
Een andere oorzaak kan zijn dat we te maken hebben met een vergiftiging Ammoniak (NH3) of Nitriet (No2) link ---> giftige stoffen
Verwondingen kunnen de vissen op verschillende manieren oplopen
en zijn te herkennen aan een bloederige wond veroorzaakt door de Reiger
(meestal fataal) een wond groot of klein zal dan ook behandeld moeten
worden met wond seal/spray, om verder infectie's van dien aard te
voorkomen te denken aan bacteriële/schimmel infectie's.
Springen, schuren, flitsen door het water duidt op een parasiet die gehuisvest zit op de huid van de vis, de vis probeert op die manier zich te ontdoen van zijn belager.
De vis zal ook extra slijmhuid gaan produceren om zich te kunnen weren tegen de parasiet. Als een vis uit het water SPRINGT dan duidt dit al op een symptoom dat er iets niet aan de haak is, haal hem er dan ook zo snel mogelijk uit ! want voordat u het weet ligt ie op het droge.
Dikke vis(sen) in de vorm van een peer is een aandoening die buikwaterzucht heet, de vis heeft de vorm van een peer/dennenappel, openstaande schubben, en uitpuilende ogen.
De oorzaak kan een bacterie, nier functie, slechte waterkwaliteit, te hoge ammoniak waarde,
e.d zijn, als de vis al de vorm heeft van een peer/dennenappel ziet het
er voor de vis slecht uit en zal uiteindelijk er ook aan sterven omdat
de organen van de vis niet meer herstellen.
Gaten in het lijf/kop is de wel gekende gatenziekte veroorzaakt door de Aeromonas
- Pseudomonas bacterie deze is zeer MOEILIJK te bestrijden en zal zeker een vissen dokter geraadpleegd moeten worden.
Ik heb het zelf mee gemaakt deze ziekte brengt enorme vis sterfte teweeg, heel het vissen bestand kan uit geroeid worden.
Rode vlekken/plekken/zweren op de huid,vinnen, anus, interne bacteriële infectie veroorzaakt door Septecemia.
Witte plekken die lijken op watten/bloemkool schimmel infectie komt meestal te voorschijn als een vis een wond heeft opgelopen.
Witte puntjes op het lichaam/vinnen Witte Stip (Ichtyophthirius) is een besmettelijke parasitaire ziekte, vissen sterven aan deze ziekte als er niet tijdig wordt ingegerepen.
Tuimelen van de vis(sen) zwemblaas probleem! de zwemblaas is een evenwichtsorgaan van de vis en laat hem stijgen of dalen in het water, wanneer de zwemblaas gevuld wordt stijgt de vis, bij het dalen wordt er lucht/gas uitgelaten. Een zwemblaas probleem komt veel voor bij temperatuur schommelingen, verversen van water, of plots dalen van buiten temperatuur. Ofwel ligt de vis op de bodem voor dood (kan niet meer stijgen) of wel aan het water oppervlak (kan niet meer dalen).
Rafelachtige vinnen of wel stukken eruit duidt op Vinrot veroorzaakt door Aeromonas en Pseudomonas bacterie.
Lange witte sliert ontlasting aan de anus, die wel 30 cm of langer is kan in de meeste gevallen betrekking hebben op een aanwezige lintworm.
Houd het hoofd koel, raak niet in paniek misschien valt het allemaal nog wel mee.
Als eerste moet(en) de zieke vis(sen) in quarantaine gezet worden om uitbreiding te voorkomen.
De vis(sen) op gedrag/uiterlijk gaan kontroleren, of er een zichtbaar ziekte beeld is dat eventueel met het blote oog gezien kan worden.
Een ziekte beeld kan zijn, schuren, zichtbare wond(en), parasieten, dicht geknepen kieuwen, schimmel enz, enz.
Een afstrijkje maken of laten maken voor een juiste diagnose, ook als er geen zichtbaar ziekte beeld is.
Bij een juiste diagnose behoort ook het juiste produkt voor behandeling.
Periode van behandeling niet overschrijden, of inkorten.
Gebruik niet verschillende produkten door elkaar heen.
Kontroleer altijd op mogelijke aanwezige giftige stoffen, Ammoniak, Nitriet.
Zuurstof toedienen ook in de quarantaine bak.
Vissen dokter raadplegen in geval van onwetendheid.
Tips: Eerste hulp bij ziekte.
Wonden: Wonden desinfecteren met 60
of 70% alcohol of waterstofperoxide.
Gebruik hiervoor watten staafjes of een gaasje en desinfecteer rondom de wond en de wond zelf.
Daarna smeer je er betadine op of jodium, betadine vind ik beter dan jodium, om de wond te sealen (afdichten) smeer je iets
wat honing over de wond, dus geen pot maar iets, de honing legt een tijdelijke seal laag aan.
Schimmel: Vissen die aangetast zijn door schimmel, worden behandeld met een zoutkuur van 3% in quarantaine. Het zout moet goed opgelost zijn in het water alvorens de vis(sen) erin uit te zetten, niet opgelost zout brandt in op de huid van een vis. Ook de temperatuur van het water niet gaan verhogen tijdens de behandeling. Het zout heeft een desinfecterende werking en kan hulp bieden bij de eerste hulp ter voorkoming dat de schimmel zich verder uitbreid, ofwel dat de schimmel verdwijnt bij een zoutkuur periode behandeling. Nadien gaat u de vis(sen) behandelen met medicatie/produkt dat schimmel moet bestreiden, dit moet ALTIJD in schoon water gebeuren!! Dus niet samen met het water waarin het zout zit of andere produkten. Wat is 3%? 3% wil zeggen 3 gram per liter water. Bijvoorbeeld: 20 liter water = 60 gram zout. Halveer dit voor alle zekerheid de 1ste week dat de vis(sen) de zoutkuur ondergaan, en bouw dit langzaam op naar de tweede week tot 60 gram. 1ste week dus 30 gram zout, tweede week nogmaals 30 gram. Een zoutkuur mag maximaal drie weken worden gehandhaafd en dient de vis eruit gehaald te worden. De zoutkuur van 3% geldt alleen voor quarantaine behandeling, DUS niet voor de vijver behandeling.
Een zoutkuur is nooit zonder gevaar!! overdoseren kan de dood betekenen voor de vissen... Meng of voeg nooit!! andere produkten toe aan het water bij een zoutkuur. Verhoog nooit de temperatuur van het water. Een zoutkuur kan ook helpen bij bepaalde parasieten die de vissen belagen, doch dient er rekening mee gehouden te worden dat dit niet altijd zal helpen, en moet alsnog een parasietdodend produkt/probaat middel gebruikt gaan worden. Parasietdodende produkten nooit gebruiken bij een Zoutkuur.
Onthoud altijd dit: Eerst een duidelijke diagnose, dan pas de behandeling.
Voordat u een vijver gaat aanleggen dient u van te voren de keuze te maken welke vissen u gaat houden, om te voorkomen dat er teleurstellingen de kop op aan steken.
Waar u aan moet denken.
Aan de grootte van de vijver (inhoud) l×b×d=inhoud (kuub) hierop wordt het filter en pomp afgestemd (zie artikel pompen). Een filter is absoluut niet noodzakelijk of een must, een filter is een kunstmatige manier om het water te filteren indien er niet met water en of zuurstofplanten gewerkt wordt. Planten nemen een groot deel voor hun rekening om het water te zuiveren op een natuurlijke manier mits genoeg aanwezig en de juiste keuze van waterplanten. Denk ook aan de waterwaarden want daar zijn de planten afhankelijk van, wanneer de waterwaarden niet kloppen kan dit betekenen dat de planten niet aanslaan of slecht groeien, in het ergste geval sterven ze af. Vooral pas aangelegde vijvers zijn nog niet gerijpt en in biologisch evenwicht dit heeft zijn tijd nodig (1 jaar) en kan in hetzelfde jaar of het jaar daarop het water groen worden (zie artikel groenwater) Als stelregel kunt u aanhouden dat per 1000 liter water er zeker 5 bosjes zuurstofplanten aanwezig moeten zijn. Houd er rekening mee dat wanneer er drijfplanten aanwezig zijn (bijv: waterlelie) deze niet boven de zuurstofplanten drijven, hierdoor wordt er licht weg genomen dat niet gunstig is voor de zuurstofplanten. De zuurstof en waterplanten dienen als eerste aangebracht worden in de vijver dan pas de vissen.
Vissen
U bent klaar met de vijver en gaat over tot de aanschaf van vissen om deze uit te zetten in de vijver, u heeft van te voren dus beslist dat er alleen goudvissen of soort genoten gehouden gaan worden, houd u daar dan ook aan. Koop een aantal sterke (goud)vissen een stuk of vier en niet MÉÉR voor het 1ste jaar. Deze dienen als een soort proef vissen als ze allemaal het 1ste jaar door komen kunt u langzaam over gaan om meerdere vissen te gaan uit zetten. Koop dus NIET meteen een stuk of 10 of meer omdat ze in de aanbieding zijn en de inhoud van de vijver dit wel aankan, want het kan falikant verkeerd aflopen. Maak ook niet de fout om te gaan zeggen ik koop er wat Koi bij das ook leuk, dit is tegen de opmaak van de vijver, want als u hebt gekozen om niet met een filter te gaan werken en alleen met planten kan het verkeerd aflopen. Koi is een grote vervuiler van het water, woelt erg graag, vreet aan planten, is snel gestresseerd enz. Kleine Koi worden groot en voordat u het weet kunt u al de overstap gaan maken tot de aanschaf van een filter enz, dan had u gelijk de keuze moeten maken ik wil Koi gaan houden en baseer daar de vijver op met alle toebehoren. Voordat u het weet bent u een hoop geld kwijt wat niet nodig was geweest. U zult echter niet de enige zijn die in het eerste jaar problemen krijgt, of sterf gevallen van vissen.
Vis bezetting
Als stelregel wordt genomen het aantal liter water dat de vijver heeft (kuub) l×b×d, voor goudvissen en andere aanverwanten kunt u het volgende aan nemen 1 meter vis per 1000 liter water. Dus wanneer u een vijver inhoud heeft van 3000 liter mogen hier 15 goudvissen in van 20 cm groot. Voor Koi geldt dit niet op dezelfde inhoud van 3000 liter wordt een maat aangehouden van 70 cm per 1000 liter water, mogen hier maar 3 Koi in met een totaale lengte van 2,10 meter
Vissen uitzetten
De vijver is klaar planten zitten erin en wanneer mogen dan de vissen uitgezet worden, er wordt gezegd dat wanneer alles klaar is drie weken te wachten alvorens de vissen uit te zetten. Ook dienen de waterwaarden in orde te zijn. Hier wordt meestal geen aandacht aan geschonken en kan het voor de meeste mensen niet snel genoeg gaan en liggen de vissen bij zegge en spreken al klaar voordat het water erin moet. Wilt u echt goed te werk gaan dan wacht men af met vissen uit te zetten tot één jaar nadat de vijver klaar is. De vijver heeft genoeg tijd om te rijpen, de vijver wordt niet belast, en de planten hebben tijd om aan te slaan. Toch zal zich hier niemand aan houden en gaan af op wat andere beweren of zeggen, toch is er tijd voor nodig veel tijd, vergelijk het maar met een jonge appel boom die wordt geplant, die heeft dat zelfde jaar ook geen volwaardige appelen ter beschikking voor consumptie.
Vijverpompen zijn er in veel variatie's zowel in vermogen alsmede het doel voor gebruik. Zo zal een fontein pomp niet gebruikt kunnen worden om te dienen als pomp voor een filter. Ook een dompelpomp is niet geschikt om te gebruiken als permanente voorziening voor een filter, ten eerste hebben deze een beperkte garantie
periode, ten tweede ligt het vermogen (watt) veel hoger dan een
feitelijke vijverpomp, ten derde deze pompen zijn alleen te gebruiken
en bedoeld om iets leeg te pompen.
Welke pomp: Maak
de juiste keuze welke pomp voor uw vijver geschikt is en stem deze
daarop af aan uw noden, het heeft geen enkele zin om een pomp aan te
schaffen die 4000 liter p/u pompt terwijl de vijverinhoud bestaat uit 3000 liter
water. Als u de pomp gaat gebruiken voor een filter dient u daar ook
rekening mee te houden, een pomp wordt niet gebruikt om zweefvuil of
andere bestandsdelen uit het water weg te filteren (zo wordt wel
gedacht) het filter zorgt ervoor dat het water gefilterd wordt en niet
de pomp, de pomp is enkel een hulpmiddel om het water naar de filter te
transporteren.
Om
u in de juiste richting te sturen waar u op dient te letten voor de
juiste keuze van een vijverpomp omschrijf ik de volgende aandachts
punten.
Opvoerhoogte: Dit
wil zeggen afstand in meter's en wordt bepaald aan de uitmonding van de
pomp zonder aansluitingen, heeft de pomp een opvoerhoogte van 2.00
meter dan spuit het water twee meter omhoog. Meestal staat op de pomp een omgekeerde driehoek met een streep onder het getal dit geeft de opvoerhoogte aan. Debiet: Aantal liter(s) p/u is altijd een theoretisch bruto gegeven zonder aansluitingen van slangen, bochten e.d. want de verliezen moeten nog berekend gaan worden. De
pomp moet in elk geval genoeg capaciteit hebben om 1 keer per drie á
vier uur het water door het filter rond gepompt te hebben. De
berekening is éénvoudig Bijv: een vijver met een inhoud van 8000 liter daar wordt een pomp op afgestemd die 2000 l/u opbrengt. Toch dient u nog rekening te houden met het volgende: op welke hoogte dient het water opgepompt te worden, de afstand naar het filter (meter), aantal bochten
in het leidingwerk, dit ter voorkoming dat het theoretisch bruto debiet
gaat afwijken van de netto opbrengst. Zo komt het altijd voor dat
straks zoals ik in het voorbeeld al aangaf deze pomp nog maar 1000 l/u netto opbrengst heeft. U
zult dus vooraf wat huiswerk moeten doen om de juiste pomp te berekenen
die voldoende debiet geeft alvorens over te gaan tot de aanschaf. Berekenen: Iedere meter slang/leiding geeft een verlies van 1%, iedere bocht geeft een verlies van 5% we gaan van start en neem ik de volgende gegevens uit het voorbeeld.
max.pomp
capaciteit (2000 l/u) : max.opvoerhoogte (2.00m)= 1000 × afstand naar
filter is 1.00 meter=1000 - 1% verlies (meter)=990 ltr/meter effektief.
2.00×990=1.980 effektief aantal l/u een verlies van 20 ltr/u. 2
bochten geeft een verlies van 5% wordt dus 10%, we hadden al 1.980 -
10%=1.782 liter effektief netto water opbrengst per uur. De pomp brengt
nu dus 1.782 l/u netto op een verlies van 218 liter/u.
Konklusie: De pomp doet er 4u.48 min over om de inhoud van de vijver op dit tijdsbestek rond te pompen. Een beetje onder of overwaarderen kan geen kwaad, in mijn voorbeeld is 48 minuten te verwaarlozen en mee te leven.
Koop een vijverpomp van een bekende fabrikant die goede garantie voorwaarden geeft
zoals Oase of Messner deze twee fabrikanten geven in het algemeen goede
garantie, Messner hier tegenover heeft zich speciaal toegericht op low
budget en hoeft niet onder te doen voor Oase. Zelf gebruik ik ook twee
verschillende vijverpompen van deze twee fabrikanten en ben uiterst
tevreden.
Tip: Laat u niets aanpraten of wijs maken dat een pomp zeker 1 of 2 keer per uur heel de vijverinhoud moet rond gepompt hebben (Koi keepers/handelaren beweren dit). Dit soort beweringen schrijf ik naar het land der sprookjes en fabeltjes.
Giftige stoffen komen ook in het water voor het is van belang dat hier regelmatig op gekontroleerd wordt! De belangrijskte giftige stoffen zijn Ammoniak (NH3) en Nitriet (No2).
Ammoniak is een giftig produkt dat voort komt uit de uitwerpselen van de vissen, een afval produkt van de stofwisseling, voedsel overschot en ander organisch afval werken mee aan het ammoniak gehalte. Hierbij speelt de zuurgraad (Ph) een belangrijke rol, hoe hoger de ph waarde is? hoe minder ammoniak omgezet wordt in niet giftige stoffen... Wie zorgt nu voor de omzetting? Dit is de taak van de Nitromonas bacteriën deze zetten het giftige ammoniak om in het zowel giftige nitriet (NO2) daarna wordt dit door de nitrobacteriën omgezet en herleid tot het onschadelijke nitraat (NO3) en fosfaat (PO4) Hoe lager de ph waarde des te meer er ammonium aanwezig zal zijn en vice versa, hoe hoger de ph waarde des te meer ammoniak aanwezig zal zijn.
Wat te doen bij het constateren van een te hoog ammoniak gehalte! Onmiddelijk stoppen met voeren, water verversen, filteren over aktieve kool/zeoliet en extra!! beluchten, want ammoniak zorgt voor een zuurstof te kort.
ammoniak gehalte < 0,0 - 0,25- 0,5- 0,75- 1,0 > deze waarden zijn altijd in mg/l groen is veilig, rood is gevaar.
Nitriet.
Nitriet is evenals ammoniak giftig een te hoge nitriet waarde brengt het vissenbestand ernstig in gevaar! Wanneer bij het meten van het nitriet gehalte een te hoge waarde gemeten wordt kan dit de oorzaak zijn dat het bacteriën bestand verstoord of nog niet helemaal ontwikkeld is, dit komt veelal voor bij vijvers die last hebben van zweefalg (erwtensoep). Wanneer er met een UVC de zweefalgen te lijf wordt gegaan kan en bestaat de mogelijkheid dat er een Nitriet piek ontstaat in het water het is dus aan u de taak om hierop te kontroleren en is zeker niet overbodig. Hoe kan dat dan vraagt u zich zeker af?
Dit komt omdat zweefalg mee werkt in de afbraak van ammonium, hierdoor kan er een ammoniakpiek
ontstaan en daarna een nitrietpiek, door het wegvallen van de zweefalg kunnen de nitrobacter
bacteriën dit niet meer bijbenen, er ontstaat dus een teveel aan overschot.
De nitrobacter bacteriën ofwel de nitrieficerende, zorgen ervoor dat het schadelijke nitriet!! wordt omgezet tot het veel minder schadelijke nitraat (No3) Nitraat is dus onschadelijk voor de vissen, en wordt gebruikt als voedingsstof voor planten en algen. Een te hoog nitraat gehalte lijdt tot overwoekeren van draadalgen, dit kan voorkomen in een vijver waar een te hoge vis bezetting aan wezig is.
Nitriet gehalte < 0,0 - 0,3 mg/l - < 0,5 water verversen - <1 tot 2 mg/l dringend overgaan tot water verversen en beluchten > meer dan 2 mg/l dodelijk!
Zuurstof in het water is van groot belang voor het leven in de vijver, zuurstof komt op verschillende manieren in het water terecht o.a door opname uit de lucht, beweging (wind) regen, vallend water zoals fontein, waterval, uitloop filter, ook door zuurstofplanten komt er zuurstof in het water terecht. Toch (nog) maken mensen veelal de fout door te denken of te zeggen ja maar ik heb genoeg zuurstofplanten in het water en zit het wel goed met het zuurstof gehalte. Laat ik dan maar meteen dit fabeltje uit de wereld helpen. Het klopt dat zuurstofplanten zuurstof leveren maar doen dit alleen bij daglicht! Planten, dus ook waterplanten, en draadalgen nemen overdag met behulp van zonlicht
koolstofdioxide (Co2) op en zetten het kooldioxide in zuurstof (O2) om. Maar s'nachts is het net omgekeerd dan wordt zuurstof opgenomen en omgezet tot koolstofdioxide in geringe mate. Als er te veel koolstofdioxide in het water aanwezig is, hoopt dit gas
zich op de bodem van de vijver op. Hierdoor ontstaat er in de diepere
waterlagen een gebrek aan zuurstof. De gevolgen hiervan zijn desastreus
voor de vissen en micro-organismen. Ook kan er 's ochtends tijdelijk
een zuurstofgebrek ontstaan, omdat waterplanten 's nachts zuurstof
opnemen in plaats van afgeven. Niet alleen de planten gebruiken zuurstof ? ook de bacteriën, vissen en andere micro organismen gebruiken zuurstof. De temperatuur van het water is ook van belang wat het zuurstofgehalte bepaald van het water, warm water neemt veel minder zuurstof op dan koud water.
De oplosbaarheid van zuurstof is sterk afhankelijk van de temperatuur en neemt bij hogere
temperaturen af, bij een temperatuur van 25 °C is de oplosbaarheid van zuurstof in het water bij een
druk van 1 bar (atmosferische druk waar wij in leven) maar 8 mg O2(zuurstof)/kg wat opgelost wordt
in het water.
Bij iedere temperatuursstijging van 10°C zal het zuurstofverbruik in het water zich gaan
verdubbelen.
Als het zuurstof gehalte minder dan 4 mg O2 (zuurstof) opgelost per liter water bedraagt kan dit
voor grote vissen al een ktritsche fase zijn omdat grote vissen meer zuurstof verbruiken dan kleine
vissen.
1 liter lucht bevat ongeveer 20% zuurstof. Vissen hebben minimaal 6 mg zuurstof per liter water nodig.
Wat veroorzaakt een zuurstof tekort.
Warm water neemt slecht zuurstof op.
Water met een verhoogde oplossing aan zouten.
Zuurstofplanten en draadalgen.
Lage luchtdruk bij onweer.
Rottend organisch afval en andere organismen.
Te hoog vissen bestand.
Behandeling en gebruik van bepaalde medicijnen/produkten (zieke vissen).
Produkten die draad en zweefalgen bestrijden.
Moraal van het verhaal:
Er is veel sneller een zuurstof tekort dan men denkt dan wel in mindere mate aanwezig zal zijn. Het is nooit overbodig om extra zuurstof toe te dienen d.m.v. een waterval, fontein pomp of borrel stenen (beluchtingspomp) Vooral met warm weer is het hoofdzaak om hieraan te denken.. Wanneer de vissen zich aan het wateroppervlak begeven en naar lucht happen, geeft dit al aan dat er een zuurstof tekort aanwezig is en bent u de persoon die dit niet heeft gelezen.
Onze
aangelegde vijvers zijn te ondiep en niet in staat om via bodem-beluchting zelf zuurstof op te nemen, dus
moeten wij zuurstof toedienen om geen dode zones te krijgen of te creëren. Een dode zone is daar
waar te veel slib aanwezig is en bacteriën leven die niet levensafhankelijk zijn van zuurstof.
Door dat we zuurstof toedienen via een pomp ofwel beluchtings stenen krijgen we een verticale
circulatie omdat het water voortdurend gemengd wordt en komt zuurstofrijk water ook op de bodem
terecht.
Zo wordt merendeel voorkomen dat er veel vorming van anaëroob slib ontstaat waarin dus ook de
anërobe bacterien leven en de onaangename geur ontstaat als er in gewroet wordt. De waterfiltering
gebeurt hoofdzakelijk in de filter en die moet dus ook zuurstof krijgen, en daar wordt dus niet
alleen in belucht omdat het water daar maar korte tijd in verblijft.
Onderstaande tabel gegevens zijn een richt lijn van opgeloste zuurstof in het water aan de hand van de temperatuur die het water heeft. Deze waarden berusten zonder vissen en/of planten in het water, en is de waarde van verzadiging opgeloste zuurstof in het water bij een atmosferische druk van 1 bar.
temperatuuur in °C
0
5
10
15
20
25
30
zuurstof mg/liter
14,6
12,8
11,3
10,2
9,2
8,4
7,6
Zolang u niet weet hoeveel zuurstof er beschikbaar is in het water, mag u er absoluut niet van uitgaan of beweren dat er genoeg zuurstof is opgelost in het water. Veel mensen maken de fout door te zeggen/denken ik heb genoeg zuurstofplanten in het water? en heb ik een waterval/fontein die voldoende zuurstof in het water brengen. U weet immers niet hoeveel zuurstof de zuurstofplanten produceren, en s'nachts weer opnemen, de vissen, bacteriën en zelfs de afbraak van bepaalde stoffen gebruiken zuurstof, en kom ik tot deze konklusie? Hoeveel zuurstof wordt er continu toevoegevoegd en hoeveel zuurstof wordt er verbruikt door andere organismen, meten is weten dan pas kan gezegd worden of het zuurstofgehalte in het water toereikend is.
Draadalg is het onkruid van de vijver en voor de meeste mensen een doorn in het oog, en heeft zowel voor als nadelen in de vijver. Draadalg komt in iedere vijver voor en mag niet gaan overwoekeren, tevens is het zeer moeilijk te bestrijden en zal draadalg nooit in zijn geheel verdreven kunnen worden uit de vijver. Het is absoluut onzin dat gezegd wordt dat wanneer draadalg de kop op steekt in de vijver dit een slecht vijvermileu is, toch kan er aan de hand van draadalg iets afgeleid worden als deze gaat overwoekeren. Als draadalg gaat overwoekeren geeft dit al aan dat er een overschot aan organische bestandsdelen aanwezig zijn: dit kan door, een te hoge visbezetting, te veel voeren, te weinig planten, te veel zon enz.
Nadelen: Kan gaan overwoekeren, verdringt zuurstofplanten, verstopt filters/pompen, moeilijk te bestrijden. Voordelen: Geeft zuurstof, goede voedingstof voor vissen, afzet gebied voor kuit, leeft van nitraten en fosfaten.
Draadalgen bestrijden: Draadalg kan men het best te lijf gaan door het zoveel mogelijk met de hand te verwijderen en bovengenoemde zaken te kontroleren. Een andere remedie is ervoor te zorgen dat er drijfplanten of andere waterplanten gebruikt gaan worden die ook voornamelijk direkt fosfaten opnemen uit het water, zoals bijvoorbeeld Gele lis, waterhyacint, mosselplant (niet winter vast) om maar enkele te noemen.
Chemisch bestrijden: Bestrijd draadalgen NOOIT!! met chemische produkten dit doet meer kwaad dan goed is. Geloof nooit wat er op de verpakking staat dat het geen kwaad kan voor vissen en planten want het tegendeel is al bewezen dat door het gebruik van dergelijke produkten vissen komen te overlijden, en het biologisch evenwicht wordt verstoord. Daarbij is het bestrijden maar tijdelijk want draadalg keert altijd terug, en gooit u geld weg.
Ook de electrische toestellen I-tronic genaamd die zogezegd draadalgen bestrijden zijn geen optie en ook nog ééns vrij prijzig v.a 500 €. Het dood geen algen maar wel de vissen ook hier zijn aantoonbare gevallen van bekend.
Groenwater wordt veroorzaakt door de ééncellige zweefalg. De meeste jonge vijvers krijgen met dit probleem te maken omdat de vijver niet in evenwicht is, meestal het gevolg van het ontbreken van Co2 en een teveel aan voedingstoffen. Bacteriën produceren 24 uur per dag Co2, planten nemen deze Co2 direkt op voor de groei. Geen bacteriën geen Co2, geen groei van planten. Let op! groene vijvers waarin planten aanwezig zijn verslijmen of sterven af, dit heeft te maken met de fotosynthese (licht). Belangrijk: Gebruik geen middelen of produkten die het vijverwater moeten helder maken, hanteer een zo goed mogelijk beleid en gebruik de juiste waterplanten die het wateroppervlak bedekken.
Wilt u zo snel mogelijk helder water hebben dan moet met een UVC filter gewerkt gaan worden, (tijdelijk/permanent) die de ééncellige zweefalg doodt.
Om de sterkte (watt) te bereken van de UV lamp aan de inhoud van de vijver is als volgt.. per 1000 liter water rekent u 3 watt. Bijvoorbeeld: 10.000 ltr water × 3= 30 watt UV, er mag een aantal watt over gewaardeerd worden. UV neemt van sterkte af gedurende aantal brand uren en gaat meestal een seizoen mee.
Gevolgen van groenwater:
Zuurstofplanten groeien slecht, verslijmen, sterven af. Water is troebel (groen)Biologisch evenwicht verstoord. Kans op nitriet piek bij helder worden van het water met name bij gebruik van UV lamp!! Er moet dus geregeld gekontroleerd worden op Nitriet.
De vijver waterwaarden zijn van groot belang! Dit voor de vissen en waterplanten. De belangrijkste water waarden zijn de Ph, Kh, en de Gh.
De Ph vertelt ons hoe het vijvermilieu functioneert, maw of het niet verzuurt. Bacteriën produceren 24u/d Co2, neemt de Co2 toe dan daalt de Ph, neemt de Co2 af dan stijgt de ph waarde. Planten nemen Co2 op alleen bij daglicht en stijgt de Ph, s' nachts daalt de Ph omdat dan de planten geen Co2 opnemen, dus is er wel produktie van Co2 door de bacteriën, maar geen consumptie van Co2 door de planten. Het is zinvol dat de Ph dus twee keer per dag gemeten moet worden s'morgens en s'avonds, dit wil zeggen dat de Ph waarde s'avonds hoger moet zijn dan de Ph waarde die s'morgens gemeten wordt. Deze waarden liggen doorgaans tussen de 7 en 8. Als de Gh en de Kh waarden stabiel zijn dan zal de Ph waarden zich hiertoe naar gedragen, probeer dus nooit om de Ph waarden dmv Ph verbeteraar deze op te waarderen want dit heeft geen enkele zin.
De Gh ook wel de totale hardheid van het water geeft aan hoeveel mineralen in het water zijn opgelost. Mineralen zijn een belangrijke bouwstoffen voor de waterplanten. Een Gh waarde van tussen de 7-13 is ideaal, waterplanten onttrekken de mineralen uit het water voor de groei en zal hierdoor de Gh zakken ook na een winterperiode zal de Gh waarde gezakt zijn. Dus in het groei seizoen is het van belang om de Gh waarde regelmatig te kontroleren en indien nodig bij sturen.
De Kh ook wel karbonaathardheid vormt een belangrijk bestandsdeel van de totale hardheid (Gh) karbonaat is een chemische verbinding tussen Calcium en Co2. Dit wil zeggen als de Kh de juiste waarde heeft is er eigenlijk een voorraad Co2 aanwezig die de planten nodig hebben, deze werkt dan in feite als opslag van Co2 en is er een voorraad Co2 aanwezig. Door consumptie en produktie van Co2 kan deze verschillen (eerder uitgelegd) dus kan de Kh dienen om dit op te vangen. De Kh zal een waarde van 6 moeten hebben of hoger.
Seizoen.
De waterwaarden verbeteren wordt alleen toegepast in het voorjaar en in de loop van het seizoen, in de winter staat alles stil en heeft het dus geen zin om de waterwaarden te gaan verbeteren. Tijdens het seizoen kunnen de waterwaarden veranderen, als daar 1 of 2 waarden verschil in zit is dat geen probleem of reden om de waarden te gaan verhogen. Veranderingen in waarden heeft of kan te maken hebben met temperatuur, neerslag, enz. Vooral na een winterperiode met veel neerslag kunnen deze waarden sterk terug lopen.
Waterwaarden overzicht:
Ph tussen 7 en 8 Gh tussen 7 en 13 Kh 6 of hoger
Tip: Houd voor uw waterwaarden wanneer u metingen hebt verricht een tabel bij waar u alle gegevens op vermeld zoals, datum - dag, maand, temperatuur, weers omstandigheden, en de gemeten waarde. Hieruit kunt u straks voor uzelf opmaken om welke reden de waterwaarden verschillen t.o.v. eerder verichte metingen. Download watertabel pdf of excel bestand
Beste bezoeker(s)
Mag ik u beleefd vragen om het gastenboek niet te gebruiken om vragen te stellen die te maken hebben met vijver problemen.
Hiervoor kunt u terecht in het linker menu door op vraagbaak te klikken.
MvG. Sjuul
Druk oponderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek
Ziekten.
Vijverpompen zijn er in veel variatie's zowel in vermogen alsmede het doel voor gebruik. Zo zal een fontein pomp niet gebruikt kunnen worden om te dienen als pomp voor een filter. Ook een dompelpomp is niet geschikt om te gebruiken als permanente voorziening voor een filter, ten eerste hebben deze een beperkte garantie
periode, ten tweede ligt het vermogen (watt) veel hoger dan een
feitelijke vijverpomp, ten derde deze pompen zijn alleen te gebruiken
en bedoeld om iets leeg te pompen. 
Zuurstof in het water is van groot belang voor het leven in de vijver, zuurstof komt op verschillende manieren in het water terecht o.a door opname uit de lucht, beweging (wind) regen, vallend water zoals fontein, waterval, uitloop filter, ook door zuurstofplanten komt er zuurstof in het water terecht. 
De vijver waterwaarden zijn van groot belang! Dit voor de vissen en waterplanten.
){kind=link}