Inhoud blog
  • ALTIJD ONDERWEG
  • Kunst(verzamelaar/sprokkelaar) in DIALOOG
  • COLLAGE
  • Intenties: we are what we remember
  • De Trein en de Traagheid
    Zoeken in blog

    CultuurContaCt in Dialoog 2.0
    dialogen over cultuur
    12-02-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.ALTIJD ONDERWEG

    Altijd Onderweg

     

    In de lade

     

    Ik houd van pockets à la Agatha CHRISTY of over Georges SIMENONS Maigret. Daarin staat minstens één keer: “In de lade van de secretaire/rolbureau zat …” Je hebt ook fictieve lades. Digitale lades, de lade van oma waarin een klein-kind kan wegdromen. Of gewoon een stapel die je aanmaakt en waarvan je de afwerking te vaak uitstelt. Omdat …

     

    In zo’n lade zit een tekst over Hiroshi SUGIMOTO. Fotografie in Versailles, dus met een historische context of op zijn minst een contradictie. Dan iets over Willem ELSSCHOT in strip met dank aan Dorian en tenslotte het resultaat van een Guy MEES babbel in Mu.zee. Is er een link tussen die drie? Vind ik belangrijk omdat het antwoord ook toont waarom ik bepaalde keuzes maak. Waarom zit in enkele dagen later in de trein naar Keulen? Omdat Käthe KOLLWITZ en Alexander VON HUMBOLDT me interesseren (ook in zo’n lade). En dan neem ik er de randjes bij.


    Hiroshi SUGIMOTOis een Japans fotograaf (1948) die een brug slaat tussen oost en west via zijn perceptie van tijd en zoeken naar ‘de oorsprong van het bewuste.’ Tja: zoeken naar een oorsprong kan enkel via de psychologie en de filosofie, en dan komen ze beiden uit op een andere pad. Oorsprong via verdiepen. Een fixatie in fotografie of de rust van een dans of theeceremonie helpt. De fotograaf kan meer: hij kan wat hij gevonden heeft presenteren en de rest van de zoektocht aan ons overlaten.  Tijd: sluitertijd en tijd nodig om wat er is op te slorpen in het wit vlak van het papier. Perceptie van driemaal omkeren: via ons oog bij het observeren, via de lens bij de opnameen nogmaals via ons oog wanneer we naar de foto kijken. 

     

    Le Château de Versailles presenteert nog tot eind deze week “Surface of Revolution: The shadows of great personages who lived or marked the places.” Bij SUGIMOTO staat verbazing en theatraliteit, stille theatraliteit (voor mij) vooraan. De mens in twee houdingen die fysisch los staan van die geviseerde mens: als wassen pop en als foto. De benadrukking is dubbel sterk. Door de behandeling van het was waardoor de trekken van het gelaat zeer scherp zijn. En dan de fotografische scherpte van een loepzuivere opname. Je kijkt naar een mens die geen mens is maar zijn uitbeelding, nogmaals verbeeld op zilverprint. Scherp op scherp. Wat mij aanspreekt is de mens als historisch persoon ontdaan van zijn grandeur maar in die grandeur wel nog herkenbaar door zijn kostumering. De tweestrijd tussen mens op zich en wat die mens van zichzelf maakt op welke manier ook. Het verschil tussen wat je weet en wat je ziet. En de weg tussen beiden.

    In de trein

     

    De ochtendkranten blokletteren een andere parallel (tegenstellingen kunnen ook samengaan). De som van jongeren tegen het klimaatverwaarlozen. Van 3 naar 12 naar 35 duizend met bij de aanvang 75000 van alle leeftijden. Gent en Oostende doen afzonderlijk een klimaatwandeling in de stad met elk zo’n 1000 deelnemers. Weet niet of zo’n versnippering wel goed is. In de media staat alles natuurlijk wel over strikte kolommen of opeenvolgende pagina’s. De Morgen is zwart voor Etienne VERMEERSCH. Voor de forenzen van lange datum is zoals zo vaak de aftelling naar het pensioen een belangrijk thema, de nog op te nemen verlofdagen - “Een verplichting die ik graag neem,” zegt hij in de pingpongdialoog tussen twee treinflanken. Luidop dus. Waar halen ze hun inspiratie? Ieder klein radertje in een ingewikkelde wetgeving is belangrijk genoeg om klein historisch te zijn! “Ik heb die wet helpen maken....” zegt hij bij een artikel in de Metro.

     

    In de havenstad


    Geen pingpong bij Willem ELSSCHOT. We hadden het over het verschil tussen wat je weet en wat je ziet. Past hier. In“Het Dwaallicht”[1]zoeken 3 Afghanen naar Marie Van Dam[2], Kloosterstraat 15. Ze hebben een doel maar geen universele taal. Alleen een blaadje met een naam op. En wat  Frans LAARMANS[3]daarvan maakt. De associaties die hij legt tussen de naam van een vrouw en 3 mannen die haar in de havenbuurt zoeken. 

    Het boekje van ELSSCHOT leest als een trein (...), de stripversie (naar inhoud natuurgerrouw aan het boekje) van Dick MATENA[4]is helaas niet meer verkrijgbaar. De zeer mooie tentoonstelling[5]met quasie alle originele tekeningen in aquarel of gewassen inkt in de Bib Oostende verdween helaas al na één klein maandje! Bijna onzichtbaar. Ik bedoel: heel belangrijk - je verwacht veel aandacht - maar stil op de plaats waar zòveel tentoonstellingetjes na elkaar de aandacht doen verslappen. 

    Willem ELSSCHOT en dan nog getekend. De originele platen van het boek. Je stapt weg van de inhoud en verdiep je in de techniek van de tekenaar. Er blijft een gevoel van ouderwetse antropologie. Antropometrie lijkt beter: de geijkte gelaatsuitdrukking van de vreemde Afghanen en de strenge, afstandelijke maar toch nog in essentie behulpzame stedeling die los daarvan zijn opinies telkens opnieuw bevestigd ziet: de ander is vreemd en zal dus wel vreemde dingen doen. Niets is tijdlozer dan dat. De altijd terugkerende vraag naar verduidelijking over richting, doel, wijze en gevolg. En dan afzakken naar de keuze tussen kroeg of verzuurde familie.[6]

     

    Misschien was het u ontgaan: gelijklopend waren foto’s te zien van Sipan HOTA die zijn 5 jaar durende ‘dwaal’tocht tussen Syrië en België fotografisch ge-agendeerd en gedocumenteerd heeft. Heel ‘banale’ foto’s die in hun banaliteit precies tonen dat statuus niets met de vorm van de omgevig te maken heeft, maar dat de omgeving waarin de ‘dwaler’ beweegt een toegevoegde waarde geeft aan onze verbeelding. We mixen problematiek en realiteit makkelijk dooreen. Vanuit een comfortabele zetel of in een warme bibliotheek, waar andere ‘dwalers’ af en toe repos, warmte en de veiligheid van woorden komen zoeken.

    In Mu.ZEE tot rust komen


    Dat is niet anders in een artistieke ruimte zoals Mu.ZEE waar een zaal van de expositie Guy MEES enkel ingevuld is met papierstroken. Waaraan denken we in zo’n omgeving? Er zal wel wat onzekerheid zijn over waarom je dat niet meteen begrijpt. Of je bekocht voelen. Dan is het de bedoeling van een bezoek in Dialoog[7]om je traag te laten begeleiden.

     

    Het start-idee: begin bij wat niet evident is. Daarna kan je de tentoonstelling ‘chronologisch’ of naar het voorstel van de curator doorlopen. 

    We zitten in de ‘ruimte met de strookjes’ met de klassieke vraag: “Wat gebeurt hier?” Geen vanzelfsprekende vraag wanneer je gewoonlijk beoordelend of beschrijvend antwoordt. Dus ‘materie’ is interessant maar ‘invasie’ komt dichter bij een werkwoord, een actie, gebeuren. Belangrijk om mee te nemen: in een filosofisch getint gesprek kan je een monoloog onderbreken door specifieke vragen te stellen over een zelfstandig woord of een werkwoord. In een gesprek van een half uurtje kwamen we bijna volgende begrippen: een kader maakt iets zichtbaar, het bepaalt de ruimte, de omgeving, de grens tussen vrije en onvrije ruimte. Kunst moet afgewerkt zijn en krijgt dan een status in de tijd.

    Deze papierstroken zijn ook speels, gedurfd, willekeurig, intuïtief. Met de indruk van weten wat je doet en zoeken naar de compositie in de ruimte. Vraag daarbij is: is dit een creatie van de curator of naar een scenario van de (overleden) kunstenaar? Hoe plaats je ze in een nieuwe of andere samenstelling in één ruimte? 

    Hoe komt het dat je buitengaat met een positief gevoel? Is het door de richting, de kleur? Of is de ruimte medebepalend? Zijn er verschillende ruimtes, een vrije, een gebonden, een bewegende, een onbestaande, …? De ruimte neemt het kunstwerk op. Absorbeert of tegenovergesteld: intensifieert. En dan kan zo’n papieren vorm puur sculpturaal worden. Los van de muur, in de ruimte.


    Wat houden we over? Aandacht hebben voor het verschil tussen wat je ziet en wat je weet. Jezelf in iets anders gedeeltelijk herkennen en je dan de vraag stellen of het een eigenheid is of gewoon het vergelijken zelf.


    Ondertussen rijden we Brussel binnen. Een raster - om bij Guy MEES te blijven - van rode lichtjes in een ver perspectief. De file waar tientallen treinen bovenover rijden. Wat zet een land aan tot aanschuiven en sakkeren? Die kleine veiligheid van het huis van de auto?

     

    André met Annick



    [2]plus herinnering aan de TV-reeks van Michiel Hendrickx vanaf de aak met dezelfde naam.

    [5](organisatie Dorian VAN DER BREMPT

    [6]Ik veronderstel dat de prachtige reeks nog steeds getoond kan worden op andere locaties. Waarom niet in Koksijde, waar Elsschot vakantie-kind aan huis was.

    [7]Op aanvraag voor groepen minstens 5 personen via nina.debruyne@muzee.beof cccnot@telenet.be

    12-02-2019 om 09:52 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    Categorie:Kunst
    Tags:Guy MEES, Willem ELSSCHOT, Dick MATENA, Sipan HOTA, Hiroshi SUGIMOTO,
    >> Reageer (0)
    03-02-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kunst(verzamelaar/sprokkelaar) in DIALOOG

    Kunst(verzamelaar/sprokkelaar) in DIALOOG

    Op woensdag 27 februari 2019 proberen we opnieuw in dialoog te gaan met een of enkele kunstwerk(en). Ditmaal om 14 uur in het Groeningen Museum Brugge. Afspraak aan de balie. Graag naam voordien opgeven, kwestie van de voucher. Waarom is een dialoog zo belangrijk? Om zoveel redenen. Ook deze hierna.

    Stijgen naar de (stoffige) Zolder

    We hebben een zolder vol kunstwerken. Ik bedoel: op zolder staan een paar rijtjes schilderijen en tekeningen, foto’s, multipels en in een rek een paar planken met kleine dingetjes. Op een of ander moment heb ik die graag gezien. In een galerij, in het atelier van de kunstenaar, altijd in een context van een gesprek of een gebeurtenis waarbij de ‘mens’ kunstenaar naar voor kwam. Niet de blijvende kwaliteit van het kunstwerk, maar de intensiteit waarmee het door die persoon gemaakt werd, op een moment dat ook mijn moment was. Dat betekent dus dat in de opstapeling op zolder weinig van blijvende waarde staat. Alleen: ik weet niet hoe ervan te scheiden. Wat bindt ons?

    Hoe komt het dat ik nu heel kritisch sta tegenover wat ik in de loop der jongere jaren bijeen gespaard heb. De recentste jaren zijn gevuld met drie belangstellingen: kunst in musea, de kunstenaar en zijn atelier, de filosofische context van kunst. Ik noem dat heel graag de antropologie van kunst. Een volle stamboom. Van waar naar waar en vooral de leemtes, de onbekende tussenstap die maakt dat het vervolg onzeker en dus des te interessanter is. Er is de maker, het werk, dat ene moment van appreciatie en bezit, presenteren en opbergen en tenslotte nadien (af en toe/vaak) een soort ontgoocheling. Het werk op zich blijft, de interesse verruimt, de waarderingsschaal verandert. Plots is dat éne werk zoveel keer minder interessant geworden. Is het dan min of meer waardeloos geworden? Is het denken, terwijl je kennis maakt die schakel in een evolutie van appreciatie? Ik lees wat na.

    Dalen naar de (wijn) Kelder.

    Bij J.J. ROUSSEAUzitten we droog. Er is bovenal natuur; cultuur is onnatuurlijk. Dus: kunst is het monument van verval, waarbij de geestelijke (culturele) vooruitgang de zedelijke achteruitgang inluidt.2
    Heb ik dan kunst gekozen uit verwaandheid?

    Friedrich VON SCHELLINGstelt dat natuur en kunst in een volmaakte harmonie moeten kunnen bestaan, versierd met een degelijke dosis filosofie.4
    Heb ik gekozen voor de maker, voor het werk of beiden in combinatie?

    Georg HEGELgaat nog een stap verder (uiteindelijk is de geschiedenis van de filosofie een opeenvolging van elkaar tegenspreken, aanvullen en herschrijven) als hij in die appreciatie drie stappen plaatst: het logische ervan (op-zich-zijn), hoe hanteer je de natuur en de geest (filosoferen) daarbij (anders-zijn) en hoe voel je uiteindelijk die perfecte harmonie tussen object – wat je ziet - en subject – wie het ziet (op-zich en voor-zich-zijn)6. Of: eerste logische indruk, dan wat je er mee doet en tenslotte hoe je ermee in harmonie komt.

    Van welke toegevoegde kennis was ik overtuigd op het moment van aanschaf?

    Er is nog een (f)actor te kort: HEGEL heeft er al een portie religie aan toegevoegd, Arthur SCHOPENHAUERstapt van ‘het ding op zich’ van Emanuel KANT naar ‘het idee’ van PLATO. Het idee is onzichtbaar (inspiratie) terwijl het resultaat enkel kennis is, niet de wil tot hebben. Dat zou hetzelfde zijn als: het is wat het is en maak er niets anders van. Alleen: om dàt te kunnen, moet je de zekerheid van het object hebben. En zo ontstaat een onrembare dynamiek tussen observatie en kennis, onderweg naar ‘alles.’

    Als observatie kennis levert en kennis uit herinnering ontstaat en herinnering wordt, is het kunstwerk dan een hulpmiddel in het begrijpen?

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Jean-Jacques_Rousseau
    Hans Joachim STÖRIG, Geschiedenis van de filosofie, Spectrum Utrecht - (1959-2002), p. 406
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Friedrich_von_Schelling
    Idem, p. 493
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Georg_Wilhelm_Friedrich_Hegel
    Idem, p. 502
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Arthur_Schopenhauer

    En nu?

    “Heb ik kunst gekozen uit verwaandheid? Heb ik gekozen voor de maker, voor het werk of beiden in combinatie? Van welke toegevoegde kennis was ik overtuigd op het moment van aanschaf? Als observatie kennis levert en kennis uit herinnering ontstaat en herinnering wordt, is het kunstwerk dan een hulpmiddel in het begrijpen?”

    Of samengevat: “Hoeveel van mezelf zit in mijn keuze voor een bepaald kunstwerk, welke kennis doe ik op en waar plaats ik dat in mijn herinneringen?” Kom mee of lees het verslag nàdien (en dus té laat)

    03-02-2019 om 22:17 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (4 Stemmen)
    Categorie:Kunst
    Tags:kunst verzamelen kunst sprokkelen
    >> Reageer (0)
    14-01-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.COLLAGE

    COLLAGE

     

    Er zijn een paar woordjes mee-gespoeld uit de plooien van 2018: betrokkenheid en geïnformeerd zijnBijeensprokkelen van die informatie is fragmentarisch. Aan elkaar schrijven is dan een collage-werk. Vandaar de naam: Collage.

     

    1. Verantwoordelijkheid:


    Rik TORFS: “Er zijn geen meningsverschillen meer met argumenten.[1]

    Siegfried BRACKE“(Dat) probleem zit wel in de hoofden van de mens.[2]

     

    Jonathan HOLSLAG: “Nu de regio’s steeds meer verantwoordelijkheid doorschuiven naar het lokale niveau: wie waakt er over de belangen die de gemeentegrenzen overstijgen?[3]

     

     

    2. Democratie:

     

    Joël DE CEULAER: “Wetenschap is geen democratie. De wetenschap is een methode om aan waarheidsvinding te doen, de democratie is een methode om de samenleving te organiseren.[4]

     

    Bastiaan RIJPKEMA: “Filosoof Karl POPPER: de democratie (mag) niet tolerant zijn voor de intoleranten.” – “Het zelfcorrigerend vermogen: in een democratie kunnen we op onze schreden terugkeren, als we een vergissing hebben gemaakt. Die kern moeten we beschermen.” – “George VAN DEN BERGH in 1936: in een democratie (kunnen) alle besluiten worden teruggedraaid, behalve één: het besluit om de democratie af te schaffen” – “Drie beginselen die onaantastbaar zijn: evaluatie door o.a. verkiezing, kan niet zonder oppositie, vrije meningsuiting.”[5]

     

    Simon DEMEULEMEESTER: “Bij veel jongeren daalt het geloof in de democratie, zo bleek uit een enquête van de VRT. Socioloog Mark ELCHARDUS kijkt daar niet van op: ‘Besparingen, de EU of vluchtelingen: telkens weer zeggen politici dat ze er geen vat op hebben. Dat holt hun geloofwaardigheid uit … en het There-Is-No-Alternative-Riedeltje” – Hij laat ook Paul VERHAEGHE aan het woord: “We leven in een particratie”waarbij jonge partijleden plots tot de conclusie komen dat “ze daar tot hun verbazing niet meer (mochten) doen dan partijdictaten volgen.” Belangrijk en opnieuw van Paul VERHAEGHE: “Vandaag is de tijd meer dan ooit rijp voor een volgenden stap: de deliberatieve of overlegdemocratie. De middelen zijn er dankzij de technologische vooruitgang en ook de mensen zijn er klaar voor, want nooit eerder waren zo veel mensen zo goed opgeleid.[6]

     

     

    3. Rijk of Arm:

     

    Simon DEMEULEMEESTER Ann PEUTEMAN: een interview met Dikke Freddy/Erik VLAMINCK: “Het idee dat armoede je eigen schuld is, is zowel moreel als feitelijk onjuist. Mensen weten gewoonweg niet hoe ze uit hun uitzichtloze situatie moeten raken … Bij flexi-jobs en uitzendwerk blijft het armoederisico groot. Je raakt ermee uit de leefloonstatistiek, maar niet uit de armoede.” En dan komt het: “Het zou goed zijn dat elke minister of schepen van Armoedebestrijding een verplichte adviesraad met ervaringsdeskundigen had.” Nog iets dat we over het hoofd zien. Door alle ‘voorzieningen’ voor armen: “(moeten ze) de hele tijd bewijzen dat ze arm zijn. Bij de dokter, in het openbaar vervoer, zelfs in het sociaal restaurant.[7]

     

    Filosoof Luuk VAN MIDDELAAR: Er bestaat zoiets als legitieme vragen zoals: “Hoe verhouden we ons tot de buren, tot de anderen?” Politiek moet in een tijdsperspectief gezien worden: “Als we het geopolitiek bekijken, leven wij op het einde van een lang tijdperk, dat 500 jaar heeft geduurd: het tijdperk van westerse hegemonie over de wereld.” Met hoogtepunt nà WO en de golden sixties. “Ons geschiedenisbeeld was dat van de vooruitgang, elke generatie had het beter dan het vorige.” De gele hesjes zouden een nieuw tijdperk kunnen aankondigen: “Het is een sociale beweging, maar ook een klimaatbeweging, zou je kunnen zeggen, maar dan in negatieve zien (diesel)… Ze voelen zich verraden. Er was hen als het ware beloofd dat de groei zou blijven duren, en nu moeten ze mee opdraaien voor het klimaat… Het wordt almaar moeilijker om ervoor te zorgen dat iedereen mee is. Dat is vandaag de onderliggende trend.” Vandaar dat het spook van het interbellum af en toe de kop opsteekt. De drang naar iemand die leidt. “Overtuigingskracht, leiderschap, daadkracht, initiatief, bluf zelfs soms, en het vermogen om publieke opinies mee te nemen… een zichtbare figuur.”Op Europees vlak is er al een verschuiving van de Europese Commissie naar de Europese Raad waar figuren, staatsleiders centraal staan. Plus: “Soevereiniteit is een beladen thema geworden. Misschien is het beter om te praten over het handelingsvermogen” van een Europees land. Maar “Met Trump moet je niet over waarden of regels praten, dat begrijpt hij niet eens. Met Trump is het macht tegen macht.”[8]

     

    4. Uitsmijters:

     

    Heide DE PAUW: “Wat mij choqueert, is wat men over deze kinderen schrijft: dat het addergebroed is, dat we hen maar moeten verzuipen als kattenjongen… Deze blinde haat heb ik nog nooit meegemaakt… Dat is natuurlijk koren op de molen van mensen die nu haat willen spuien. Maar kinderen hebben daar niets mee te maken.[9]

     

    Rik TORFS:https://nl.wikipedia.org/wiki/Rik_Torfs

    Siegfried BRACKE:https://nl.wikipedia.org/wiki/Siegfried_Bracke 

    Jonathan HOLSLAG:https://nl.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Holslag

    Bastiaan RIJPKEMA:https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/bastiaan-rijpkema#tab-2

    Karl POPPER: https://nl.wikipedia.org/wiki/Karl_Popper

    George VAN DEN BERGH: https://nl.wikipedia.org/wiki/George_van_den_Bergh

    Mark ELCHARDUS:https://nl.wikipedia.org/wiki/Mark_Elchardus

    Paul VERHAEGHE:https://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Verhaeghe

    Erik VLAMINCK:https://nl.wikipedia.org/wiki/Erik_Vlaminck

    Luuk VAN MIDDELAAR: https://nl.wikipedia.org/wiki/Luuk_van_Middelaar

    Heide DE PAUW: http://www.childfocus.be/nl/employee/heidi-de-pauw



    [1]Tine PEETERS in Zeno (De Morgen) van 22.12.2018

    [2]Tine PEETERS in Zeno (De Morgen) van 22.12.2018

    [3]Jonathan HOLSLAG in Knack van 10.10.2018

    [4]Joël DE CEULAER in Zeno (De Morgen) van 22.12.2018

    [5]Joël DE CEULAER in Zeno (De Morgen) van 05.01.2019

    [6]Simon DEMEULEMEESTER in Knack van 10.10.2018

    [7]Simon DE MELEMEESTER & Ann PEUTEMAN in Knack van 10.10.2018

    [8]Joël DE CEULAER in Zeno (De Morgen) van 29.12.2018

    [9]Joël DE CEULAER in De Morgen van 29.12.2018

    14-01-2019 om 20:12 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (4 Stemmen)
    Categorie:Cultuur
    Tags:Democratie, verantwoordelijkheid, arm en rijk
    >> Reageer (0)
    24-12-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Intenties: we are what we remember

    Intenties: We are what we remember! 

     

    Ik vermoed dat we met deze BLOG op zoek zijn naar begrippen, verhalen, gebeurtenissen die uitleg geven over ‘hoe onze tijd is.’Misschien moeten we in 2019 werk maken van een soort accentenlijstje dat we dan voorleggen aan o.a. de ‘politici-in-het-veld’ – als ze wat tijd overhebben! – met de vraag wat zij er mee kunnen aanvangen. Ondertussen zoeken wij verder.

     

    Rechten van de Mens

     

    Op 10 december 1948 sloot men – dacht men – definitief een helse tijd af: nooit meer oorlog en zeker geen massamoorden meer. Met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens[1]schreef men een vervolg op de Droits de l’Homme(gedrenkt in het bloed van de guillotine). En zie: dat, waar wereldoorlogen over ontstonden, blijft bovendrijven: “Tussen mensenrechten en de soevereiniteit van staten is er onvermijdelijk spanning.”[2]Eén pagina verder over Theo FRANCKEN: “Het breekpunt was een migratiepact dat perfect strookte met zijn beleid, maar botste met zijn zelfbeeld– en een regering die viel over retoriek.”[3]Ondertussen horen voorlezen: Jan JAMBON koopt een tweet-vertragende app als kerstgeschenk voor Theo FRANCKEN. Wat wil zeggen: ook aan eigen tafel wordt nagedacht over impulsief communiceren.

     

    Enkele interessante woordjes: soevereiniteit, zelfbeeld, retoriek en impulsief communiceren. Keer op keer terug te vinden op een lijstje dat wij vaak gebruiken tijdens een dialoog-wandeling doorheen Domein Prins Karel, kant Atlantik Wall[4]. Ik som het even op. Weet dat de volgende passages uit een werkdocumentje over conflicten (lees: wereldoorlogen) komen. Maar probeer ook de actualiteit ervan in te schatten.

     

    Van Stijn VANHEULE[5]onthouden we: denken in hokjes, altijd wij t.o.v. zij, geen empathie t.o.v. zij en kritiekloos autoriteitsaanvaarding. De som van deze 4 elementen maakt ons tot gewillige volgelingen die collectief en heel snel handelen op een wijze die we nooit van onszelf of van die naast ons vermoed hadden. Angst staat daarbij centraal.

     

    James JOLL[6]legde zware nadruk op de samenloop van omstandigheden. Van het ene komt het andere, zeker als het ijkpunt angstis. Niall FERGUSON[7]beklemtoont het belang van Eer-Geweten-Wet. Drie kernwoorden die pamflettair zijn. Je hoort interbellum-trommen, de echo bij de IJzertoren van Diksmuide, de klank uit oude documentaires over repressie en angst die op de trede van herhaling lijken te staan. Wie is de angsthaas die wild om zich heen slaat. 

     

    Hannah ARENDT[8]wijst op een vreemde continuïteit. Vòòr het conflict: schrik (dus angst) voor het aantasten van de soevereiniteit (eigen wettelijke bevoegdheid) en de legitimiteit(het recht op soevereiniteit). Tijdens het conflict: het collectievedat daden stellen makkelijker maakt. Na het conflict: het besef dat het resultaat al voorafwasingeschat. Alsof je vooraf weet wat nadien zal gebeuren. 

     

    We eindigen met de historicus Ian KERSHAW[9]. Aan de basis van een conflict liggen 4 strategische momenten: een etnisch nationalisme(niet verwarren met patriotisme), onverzoenbare territoriale geschillen, een acute klassenstrijden een aanslepende crisis van het kapitalisme. (Lees deze laatste zinsstukjes niet als passages uit een Communistisch Manifest!) Dat lijkt zeer goed op onze tijd: eerst onszelf in een omgeving van onszelf waarin we zelf werk moet maken van democratische principes via zelfgestuurde acties zoals de ‘Gele Hesjes.[10]Alleen: wie kan dat zonder brokken te maken?

     

    Participatieve Democratie:

     

    Een eenvoudig voorbeeld. Een drassige weide. Waar komt het water vandaan? Regen of kwel, in beide gevallen van de natuur en van de mens die ingrijpt. Ingrijpen, of mooier en omvangrijker: Participatieve Democratie. Iedere stap van beslissen wordt op een ruimer platform uitgepluisd, besproken en geschikt. Goed om dan te weten hoe het ‘buitenland’ ons ‘leest.’ Le Monde van 20 december heeft een eenvoudig scenario[11]N-VA (Alliance néoflamande[12]) wil niet dat de ‘kamikaze-regering’ van Charles MICHELMR (Mouvement Réformateur) het VN-Migratiepact goedkeurt. Als ze dat wel doen, zullen ze de begroting 2019 – die ze reeds goedgekeurd hebben! – NIET steunen en halen ze het confederaal schema opnieuw uit de vriezer, kwestie van het VB (les extrémiste de droitedu Vlaams Belang) voor te zijn. Besluit: “… nationalistes flamands qui jugent qu’avec “deux démocracies” à ce point différentes il faudra bien convenir, un jour, que ce royaume n’a pas d’avenir sous sa forme fédérale.” Ondertussen noemen ze Philippe de koning: “Qui règne mais ne gouverne pas.”

     

    Met het oog op Kerst (of Winter?) en Nieuwjaar zijn we twee culturele fenomenen gaan bekijken. Volwassenen die genieten van Marionettentheater. KALLEMOEI[13]Oostende presenteerde Dr. FAUST[14]waarin met een lokale knipoog de hoogmoed door de duivel begeleid wordt. In de Sint-Franciscuskerk Nieuwe Koers Oostende wisselen drie koren elkaar af in christelijk geïnspireerde liedjes. Geïnspireerd omdat kerst centraal staat, geflankeerd door het goede en het melancholisch verlangen naar dat goede. Drie koren dus: Kinderkoor De Muzeschuit, Jeugdkoor De Muzeschuit en het Dameskoor Camerata Ostendia[15].  Daarna zingt een (kerk)zaal vol grote mensen samen uit volle borst. Participatie, maar ik luisterde alleen. Geen hoogmoed, maar een ruime tijdelijke samenhorigheid die overspannen wordt door uitstervende rituelen. 

     

    Uitsmijter:

     

    Geschiedenis, zegt Sophie DE SCHAEPDRIJVER[16], is een deel van ons opgroeien. Julian BARNES[17]noteert: “We are what we remember.”

    De grote slotvraag: zijn we in essentie tribaal gebleven, versierd met plukjes cultuur (of Vrije Tijd)

     

    Ps: heb je de twee krantencommentaren van vandaag gelezen op facebook?

    https://www.facebook.com/profile.php?id=100008578140615 

     

    André met Annick



    [2]Mark ELCHARDUS in De Morgen 15.12.2018.

    [3]Vincent STUER in De Morgen 15.12.2018

    [10]‘Brandend’ actueel en al in de digitaal encyclopedie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Protestbeweging_van_de_gele_hesjes 

    [11]Le Monde 20.12.2018, Jean-Pierre Stroobants.

    [12]In het Frans gaat het over nieuwe Vlamingen!!!!!

    24-12-2018 om 09:33 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (3 Stemmen)
    Categorie:Cultuur
    Tags:soevereiniteit, zelfbeeld, retoriek, impulsief communiceren, angst, participatieve democratie
    >> Reageer (0)
    18-12-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Trein en de Traagheid

    De Trein en DeTraagheid

     

    Van Hilde kregen we een tekst die Joris CAPENBERGHS[1]op 23 januari 2016 heeft voorgelezen voor ICOMOS 50[2], een internationale raad voor monumenten en landschappen, opgericht in 1965. We zoeken naar passages die inspireren.

     

    Als we de spoorweg verliezen, raken we niet alleen een ecologisch verantwoord vervoersmiddel en een waardevol praktisch bezit kwijt, maar erkennen we dat we vergeten zijn hoe we gezamenlijk moeten leven… Treinen herinneren ons er aan dat we met z’n allen een gemeenschappelijk bestaan kunnen leiden én uitbouwen.

    Toegespits op het individuele van de verplaatsing: te vaak alleen in de auto (car-pooling[3]bestaat nog!) of geïsoleerd met het openbaar vervoer: wie zegt goeie dag tegen eenpassagier die je NIET kent. Geen bond-zonder-naam actie, maar een automatisme dat onderdrukt wordt. Het zit in ons om iemand te groeten of  dat bewust niet te doen om de comfort van stilte door een niet-geëngageerde houding. 

     

    Het voortschrijdend heden… Het verleden zit je voortduren op de hielen, net zoals de toekomst geen uitstel duldt… (we) ervaren monumenten als creaties die ons eraan herinneren dat er ooit geschiedenis is geweest… Ze vragen om een totale beleving… het brengt het onbetaalbare terug binnen in een omgeving waar uitsluitend cijfers en centen regeren… We zijn niet alleen vreemdelinge in het verleden, we zijn ook pelgrim geworden… op zoektocht naar een zingevend kader… (langs de vraag) hoe kunnen oud én nieuw elkaar bevruchten … (We moeten) het erfgoed eigentijds benaderen en nieuwe hoofdstukken en interpretaties durven toevoegen aan wat al dan niet voltooid is… In die zin moeten we als erfgoedbeheerders leren meedenken aan wat straks nog komt.

    We zijn voor onszelf meester over wat wij met de tijd doen. De herinneringen zijn aanleidingen, dus zonder geschiedenis, zonder enige blik of zoektocht naar een oorsprong, is er geen ‘gefundeerde’ vooruitgang. Dat klinkt als dubbelle erfgoed: de fundering van een vorm en de fundering van een idee. 

     En ik stop met de passage uit een gedicht van Nâzim HIKMET[4], waarmee de auteur zijn intro afsluit: ”… wordt in het hart van de mens het leed te leven in de huidige wereld / tot een zalige verzuchting.” Verzuchting zoals in de combinatie van ‘klacht’ en ‘(laatste)wens?’ Of eenvoudig uit wat verkeerd gaat, het beste distileren? Ik proef een rituele gedachte. Een verzuchting bij het geheugen van een steun, een muur, een gebouw, een stad, de mens en de gemeenschap. 

     

    Tegelijkertij vonden we dit artikel van journaliste Hilde VAN DEN EYNDE over een ander soort ‘geheugen.’: “… (er) lijkt een soort ‘religieus geheugen’ in ons land te zijn, …waardoor de leeglopende kerken niet als enige maat voor ontkerkelijking kunnen worden gebruikt. Ook kloosterkerken en abdijen trekken nog altijd veel volk. Mensen vinden daar, in het gemeenschapsleven van de monniken, een authenticiteit die ze daarbuiten minder tegenkomen… Kijk: mensen zijn van nature zinzoekers, de spirituele dimensie is essentieel. Dat ze die zin niet altijd bij het instituut kerk zoeken, wil niet zeggen dat de boodschap van het geloof geen betekenis meer voor ze heeft.[5]

     

    Voor ons zijn dit twee interessante passages omdat ze een link leggen tussen de actualiteit van onze samenleving en hoe diezelfde samenleving gefundeerd is op de rituelen uit het verleden. De schoonheid van een kerkgebouw - symbool van de onzekere mens die zekerheden zoekt - en de schoonheid van een lege bunker - brutaliteit en perfecte vorm – die als vormen hun schoonheid niet verliezen wanneer de inhoudelijke betekenis uit zijn tijd gerukt is. Oude kerken zijn niet altijd de bron van missionering en bunkers bewijzen ook iets anders dan agressie en dodelijke verdediging. 

     

    Wat bestaat kan en moet op veel manieren onderzocht worden. Neem nu ‘gods-dienst & zedenleer’ oude stijl: “… de creatieve input (zoals het bouwen van bv. een Loofhut – Joodse traditie) krijg je niet in een les zedenleer. Het humanisme mist die eeuwenoude maar spannende gebruiken.”[6]Vandaar het misverstand van Lentefeesten als alternatief voor een her-beloven in de christelijke (…) traditie. 

    Wat doen we tenslotte met een oud schilderij waarin de hyper-actuele dekolonisatie zit. Sint-Pieters Abdijkerk[7], Sint-Pietersplein Gent. Ene Nicolaas DE LIEMACKERE[8]schilderde circa 1640 ‘H.-Franciscus Xaverius bekeert de volkeren.’ … ‘bekeerde door zijn predikingen en wonderen duizenden en duizenden, doopte een ontzaglijke menigte van heidenen: ging zijn arbeid voortzette, in japen: stierf op weg naar China.’ Kolonisatie begint met strategie en meteen daarna missionaris werk: kerstenen als bindmiddel.

     

    André met Annick

    18-12-2018 om 08:43 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (4 Stemmen)
    Categorie:Cultuur
    Tags:levensbeschouwing, dekolonisatie
    >> Reageer (0)
    10-12-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.KIOSK Gent: AGENTSCHAP initieert "ASSEMBLEE."

    KIOSK Gent: AGENTSCHAP initieert “Assemblee”

     

    In deze architecturaal zeer interessante oude les-zaal (bv. een snijzaal voor dokters in opleiding) van de Bijloke-site brengen de studenten van het KASKal geruime tijd drie à viermaal per jaar een artistiek project onder de titel KIOSK[1]. Aan de opleiding verbonden of vanuit die opleiding aangeboden. Meestal zijn dat onderzoeksprojecten die een markering in de jonge kunstgeschiedenis zullen verdienen. Belangrijk dus en je moet het volgen. 

     

    Met ‘Assemblee’ wordt een selectie getoond uit de lange ‘Lijst van Dingen’ van AGENTSCHAP. Dit is een in Brussel gevestigd collectief (1992) opgestart door Kobe MATTHYSdat vooral ‘projecten initieert via ingrepen zoals exposities of performances.’ Centraal in dit initiatief staat ‘het DING’ dat altijd tweeledig is: verbonden met NATUURen CULTUUR, waarbij je al snel in de eerste de vorm en in de tweede het idee gaat willen herkennen. Er is hoe dan ook altijd een tegenstelling – en zijn cultuur en natuur niet de twee meest belangrijke tegenstelling in kunst? – die uitdraait op een controverse vanaf het moment dat je in de argumentatie voor je gelijk begint te AARZELEN.

     

    In deze selectie ‘Assemblee’ wordt een spanningsveld tussen het originele en het gemeengoed aangekaart. De vraag: “Wat als gemene dingen op wederkerige wijze worden opgenomen in de kunstpraktijk.’ Dat wil zeggen dat zowel het huiselijke als het artistieke van een unieke of authentieke flessenopener naast elkaar kunnen bestaan met hun dubbele, tegengestelde of aanvullende waarde. Er is sprake van: een INTERN CREATIEF PROCES. Dit wil zeggen dat elke externe invloed uitgesloten moet zijn om te voldoen aande waarderingORIGINALITEIT.

    Tweede vraag die je moet stellen is drieledig. Alleen de som-beschouwing helpt je onderweg: “ORIGINALITEITis het resultaat van een onafhankelijke creatie.” – “Originaliteit is aantoonbaar door een minimale graad van te onderscheiden variaties aan de dag te leggen.” – En dus: “In welke mate is een authentieke en uniek gemaakte replica een origineel werk?”

     

    Hoe presenteren ze dat?

     

    Links (een groot rek met archiefdozen) en rechts (clipboards met de inhoud van het archief) van de inkom tot de ruimte kan je lezen/zien welke ‘Dingen/Things’ zoal bewaard en gedocumenteerd getoond worden. De vraag daarbij is: “What if common things become mutually included within art practices?” Dat betekent dat een eenvoudig object, in de totale context van oorsprong over gebruik naar definitieve ‘fixatie’, tot kunst kan worden, of opgenomen kan worden in een kunstgeheel. Misschien past het hier om een woord uit de Blog[2]te gebruiken: holistisch gezien, d.w.z. terwijl ieder afzonderlijk ‘Thing’ een geïsoleerde geschiedenis heeft, kan de som van vele ‘Things’ een visie op het grotere geheel doen ontstaan. Een ‘Assembly of Assemblee.’ Vreemd dat de Franstalige versie een geur van democratie heeft, terwijl in het Engels meer gedacht wordt aan de praktische vorm van ‘samen.’

     

    Rechts heb je dan een presentatiekamer waar heel van ‘Things’ op tafels staan, aangevuld met een eenvoudig document. Bijvoorbeeld ‘Thing 2304’. Een tapijtje met stadszicht Brugge. Daarnaast een document waar op een zeer overzichtelijke en directe manier uitleg wordt gegeven over de volledige procedureslag betreffende oorspronkelijkheid. 

    Over de visualisatie van de realiteit die ook de uitbeelden van een woordspeling is, kan ook rechtszaak opgebouwd worden. ‘Thing 2301’ gaat over Wing-Nut, een groot uitgevoerde vleugelmoer[3]en tegelijkertijd het symbool van een sportploeg. Wanneer zo’n ‘symbool’ aanslaat, springen giganten zoals Coca-Cola uiteraard op de kleine (vergeten) lettertjes. Nog zo een. ‘Thing 000889’ en fotografie is de “reproductie van natuur via een machine!” 

     

    Centraal is een aula getimmerd met spreektafel. Daar kunnen de ‘Things’ opnieuw beoordeeld worden door en voor een ‘verzameld publiek’ tijdens een performance (veronderstel ik).

     

    Je zult zeggen: dit is zijn ding: originaliteit, gelijktijdigheid, citeren, …. Die oeverloze zoektocht naar de bron van het schone. Onderweg kom je gelijkheden tegen. Nooit jezelf tegen het lijf gelopen?

     

    André met Annick

     

    10-12-2018 om 11:22 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (7 Stemmen)
    Categorie:Kunst
    Tags:KASK, KIOSK, AGENTSCHAP, ASSEMBLEE
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Koning Kwam of Ging Niet

    We zouden kunnen beginnen met de recentste quote: “Waar zijn jullie mee bezig?’[1]Maar dat zou heel populistisch zijn.

     

    AfricaMuseum

     

    Geen mens die erbij stil staat: Marrakesh ligt in Afrika. Akkoord, niet zwart-Afrika (mag dat?), eerder aan de blekere kant van de Sahara. Daar waar de ‘gegroeide’ Arabieren vandaan komen. Herinner ons verhaal over de Berber-herbergier in Paris: “Je ne suis pas un Arabe!” De Arabieren waar hij het over heeft zijn die middenstanders die van de zwarte-Afrikaan een verhandelbaar product hebben gemaakt. 

    Onze tweede koning heeft ze een pak rammel gegeven (staat ook zo op zijn gaperstandbeeld in Oostende) en dan het handelsfonds na winst verkocht. Investeren, wachten, renderen en op tijd verkopen. Zo eenvoudig is de problematiek van ons koningshuis en Congo. 

    Maar – en dan komen we opnieuw bij de pers: “De koning gaat niet naar de opening van het AfricaMuseum.[2]” Daar waren drie redenen voor. In omgekeerde volgorde van belangrijkheid: hij gaat nooit naar vernissages, hij kan kritiek over het koninklijk huis te horen en te lezen krijgen (en hoe reageer je daarop?) en – niet onbelangrijk: “Koning Filip wil ook een bezoek mijden aan een museum waarover het debat nog niet is beëindigd.[3]” 

    (Consequenties)

     

    De dans van de geschiedenis?

     

    Uit het artikel van Mark ELCHARDUS, met deze tegensprekende titel “Waarom verandert het verleden toch zo snel?[4]” halen we enkele interessante passages: “Alles wat wijst op een positieve interpretatie van het kolonialisme moet weg. Ook al overleeft die waardering nog enkel in morsdode stenen.” In wezen is de geschiedenis onschadelijk, want “alle nationale tradities en identiteiten (zijn) ‘uitgevonden.’” Noem het ‘opgebouwd,’ en dus telkens opnieuw open voor herinterpretatie. Bijvoorbeeld: “De invasie van de barbarern was in feite innoverende migratie? De val werd dageraad, ‘het begin van een nieuwe geschiedenis’; deze migratie, ook al werd ze slecht beheerd, legde de grondslag voor de rijkdom van het Westen.

    Door de gechiedenis te herschikken komen we tot nieuwe inzichten over toen en dus over de oorsprong van nu. “In de eerste plaats gaat het niet om waarheid maar om zin. We hebben een bepaalde interpretatie van het verleden nodig voor de grote vragen: van waar komen we, waar staan we en waar gaan we naartoe? Precies over de antwoorden op die vragen zijn we vandaag verdeeld.”

    (zin van de geschiedenis)

     

    Democratie op de snijtafel.


    Dat is: het ontleden naar de samengang van de onderdelen. Wat op tafel ligt - de zucht in het standpunt van hoofdredacteur Bart EECKHOUT“....heeft een parlementaire democratie op volle kracht getoond...[5]

    In diezelfde De Morgen somt filosofe Tineke BEECKMAN enkele resultaten van die ‘kracht’ en dus de nieuwe breuklijnen die daardoor ontstaan: tussen verhuizen en blijven (in de ruimste zin), tussen eisen en vertrekken (op economisch vlak), tussen opstand en gestolen kunnen worden. Ze rond af: “De druk ratelende politici proberen hun machteloosheid te verbergen. Dàt is een reëel probleem.

    Een blad verder in diezelfde krant wordt uitgelegd dat kunst het extreme in de mens kan blootleggen. Het kunstcollectief ZPS (Das Zentrum für politische Schönheit) publiceerde foto’s van mogelijke neonazi’s. Om na te gaan of ze er zelf op stonden, klikten de ‘echte’ neo’s hun naam in de zoekfunctie. Et voilà: ontmaskerd. Ondertussen zijn er 467 per arrestatiebrief gezocht; een aantal zitten al in het buitenland.[6]

    Mag dat, de vrijheid van zijn, de identiteit bespelen? Neen, maar het toont wel aan dat een titel van een actie niet altijd de lading dekt of de bedoeling helder aanbiedt. Idem met de gele vestjes/hesjes.[7]Het verhakken van een samenleving in links en rechts blijft een prioriteit. Middenin staat de grootste massa waarover wel en niet geweten is waar het knelt: belastingen, geloofwaardigheid, kapitaalverschil. In de zijlijn blinken: fiscale fraude, treinen te laat, tijd in de rij om een puk-code op te vragen voor taks-on-web, …

    (machteloosheid)


    De Taal

     

    Past deze definitie voor taal (misschien gedeeltelijk)?  ‘Een levend instrument dat geïnterpreteerd moet worden in het licht van hedendaagse omstandigheden en ontwikkelingen.’ De taal is van de mens en die mensen hebben rechten (en plichten). Daarom moeten rechters inschatten en in zinnen uitschrijven welke richting Europa uitgaat inzake de bescherming van die geschreven mensen­rechten. Via een invulling in Soft law zoals het VN­-Migratiepact kan een rechter een aantal tekstuele passage over de streep trekken en zo een grens verleggen. Het heeft dus te maken met hoe je iets verwoordt. Ieder woord  is een levend instrument dat constant verandert en uiteindelijk bijna onvatbaar is. Dus: wanneer een (ex)regeringspartij spreekt van een ‘semantische warboel’, dan gaat het ook over de interpretatie van een tekst, maar vooral over de consequenie van iedere zin. Hetzelfde geldt voor een beleidsakkoord in een stad. Lijkt vaag en ruim, en staat dus open voor alle – met nadruk op alle – interpretaties, conclusies en consequenties. Ondertussen wordt diezelfde taal gebreukt om flauw afscheid te nemen. Het verlies van een stadslijst komt voor “een deel (door) slijtage (…), na 24 jaar aan de macht.[8]” En dan het verliezers syndroom: “Met Groen hadden we een inhoudelijk voorakkoord…” maar “ze volgen de ‘Calvo-Doctrine.[9]” Ik voeg er nog aan toe: het geven van een naam maakt dat het ‘probleem’ bestaat. Calvo-Doctrine past in het afscheidslied van Rood[10], zoals Marrakesh-Akkoord past in het gezichtsverlies van de N-VA

    Waarom altijd spreken in de taal van wetenschappers? In Frankrijk is het een jarenlange traditie dat presidenten te rade gaan bij filosofen.

    (Semantische warboel)

     

    Nu we het toch over wetenschap hebben…

     

    De wetenschap weet al geruime tijd hoezeer de scheiding tussen lichaam en geest achterhaald is. Emoties zijn bewuste ervaringen van wat er zich in ons lichaam afspeelt, als reactie op anderen, de buitenwereld. Je bloost eerst, dan noem je dat schaamte. We gebruiken medicatie die inwerkt op ons lichaam om gevoelens te verzachten. Niet-lichamelijk zaken, zoals verwachtingen en uitspraken van anderen, hebben een op scans waarneembare fysieke impact, zoals placebo-onderzoek aantoont. Chronische stress, een psychische factor, maakt fysiek ziek. Negeren wat je mij vertelt, leidt zowel tot psychische klachten als tot ziekte?[11]

    (Holistische kijk)

     

    Uitgooier:

    “Er is geen oorlog meer, maar we zitten de hele tijd in de concurrentie met anderen en met onszelf.[12]

     

     

    André met Annick



    [1]Tom Lenaerts bij Van Gils & Gasten 05.12.2018

    [2]De Standaard, 03 & 04.12.2018

    [3]Idem

    [4]De Morgen, 24.11.2018

    [5]De Morgen 7.12.2018

    [6]De Morgen 5.12.2018

    [7]De Morgen Zeno 08.12.2018: “Misschien maken de geschiedenisboeken er aan het eind wel dit van: ‘Gele hesjes waren dragers van een geel hesje die ergens heel erg boos over waren, niet konden verdragen dat iemand in hun plaats trachtte te verduidelijken waarom, en slechts begrip konden opbrengen voor andere dragers vaneen geel hesje.”

    [8]De Morgen 7.12.2018 Roel Wauters

    [9]Besturen zonder socialisten.

    [10]Ter overweging: John Crombez VRT-Radionieuws 5.12.2018: sp.a en N-VA hebben veel ideeën gemeen en samenwerken kan. Walter Zinzen in De Morgen 8.12.2018: Het is ook de enige manier om wat aan et beleid te veranderen.

    [11]Paul Verhaeghe bij Barbara Debusschere, De Morgen Magazine 10.11.2018

    [12]Idem

    10-12-2018 om 08:51 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (4 Stemmen)
    Categorie:Cultuur
    Tags:consequenties, zin van geschiedenis, holistische kijk, semantische warboel, machteloosheid
    >> Reageer (0)
    03-12-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Guy MEES in Mu.ZEE & Fabrice SOUVEREYNS in CC Scharpoord

     

    Voor deze Nieuwsbrief maken we geen verslag van de tentoonstelling “The Weather is Quiet, Cool and Soft” in Mu.ZEE. We nodigen je wel uit voor een begeleid bezoek in dialoog januari 2019. Stuur ondertussen je data-voorstellen.

    We geven nu enkele accentjes en herinneringen aan twee eerdere tentoonstellingen in Mu.ZEE. Eéntje waarvan ik me niet meer kan herinneren wanneer. Er hing toen een klein geel papierstrookje bovenaan een muur. Werkje van Guy MEES (1935-2003), ik denk samen met een ‘Imaginair Ballet.’ Weinigen die er op gelet hebben. Tijdens een dialoog werd aangegeven dat deze ‘interventie’ een begrenzing, een grens aanduidt. De ruimte van de expositieverdieping werd mee bepaald door de aanwezigheid van die ‘banale’ gele strook. Een tweede keer was uiteraard de tentoonstelling van Lili DUJOURIE “Folds in Time.” Tegenaan de centrale witte ruimte waren een aantal gekleurde gescheurde strookjes aangebracht. Waar Guy MEES eerder afgewerkte stroken aanbrengt, gestructureerd, zijn de stroken van Lili DUJOURIE een onderzoek naar de plaats op het wit veld van bv. een muur. 

    Een toevoeging. Binnen het project DUO in Mu.ZEE[– waarbij een werk uit de collectie van het museum een dialoog aangaat met de interpretatie of parallelle wereld door een plaatselijk kunstenaar – kwam het werk ‘Oostende’ van Lili DUJOURIE naast dat van Dirk VAN DER CRUYSSEN te liggen in een tweetal presentatie-tafels. Wat willen we daarmee bedoelen: een kunstwerk met een kunsthistorische waarde inspireert nu nog zoals bijvoorbeeld het stelselmatig kopiëren van de grote meester door de kunstenaars uit pakweg eind 19deeeuw. Door na-doen beter begrijpen en nadien citeren binnen de eigen creaties. Dit is geen gelijktijdigheid!

     

    RUIMTE


    Daar gaat het hem bij Guy MEESdus over: RUIMTE. Daarnet een dagje doorgebracht tussen psychoanalisten en architecten die in het KASK probeerden tot een ‘symbiose’ van ideetjes te komen. Inhoudelijk zeer interessant, maar geen echte kruisbestuiving. De zoektocht naar ‘ruimte’ is zeer complex. Men is er wel aan uit dat er een gigantisch verschil is tussen Ruimte en Tussenruimte. De “invulling” vraagt naar een benadering van het begrip ‘LEEG’ en ‘LEEGTE.’ Van Verloren Ruimte en Gewonnen Ruimte. Hoe dan ook een soort toestand (sommigen hebben het dan over ‘zijn’, al dan niet met hoofdletter - zie ook Blog) die door de kunst en de kunstenaar geactiveerd moet worden. Door een in-breng in de ruimte, door het plaatsen het aankondigen, het uitvoeren al dan niet als openbare performance.

     

    In Mu.ZEE dus toont curator Lilou VIDAL[een aantal hoofdstukken uit het werk van Guy MEES waar ruimte centraal staat. Kant als stof tegen een aluminiumplaat gedrukt of op een meetkundig volume gespannen, af en toe fluorneon belicht. Enerzijds fragiel, pertinent broos, fijn, tijdelijk maar ook erotisch tegenover de industriële oorsprong van de stukken stof. Plaatjes in aluminium en een bijpassend stoffen opbergzakje (contrast in materie) die door hun plaatsing een ruimte mee bepalen. Vrij naar eigen keuze of naar een vroeger scenario van de kunstenaar. Je mag hier ook terugdenken aan de interventies van André CADERE die de ‘artistieke’ ruimte mee bepaalde door het plaatsen van zijn ‘Barre de Bois Ronde.’ Op één van de archieffoto’s staat hij met de rug naar de ‘Miroir d’époque Régency’ (1973) van Marcel BROODTHAERS, op zich een referentie naar de spiegelbeeld-ruimte. En zo kunnen we verder afdwalen. Nog ééntje om het af te leren: Bernard VENET zoals we die kennen door het ‘toeval’ van vallende stalen palen en de curves tijdens BEAUFORT 04 - 2012.

     

    VERPLAATSBAARHEID.

     

    Tenslotte papier. Als partituur voor de ‘Differences of Level.’ Daarbij kreeg ieder van de 6 mogelijke houden één kleurtoets, zodat je een RASTER kan uitschrijven over alle uitgeprobeerde houdingen. Zo’n ‘grid’ kan een eigen leven gaan leiden: als partituur op zich, als rest-notities op zijdepapier tot wegebbend over de rand naar de muur en zo ‘metamorfoseren’ of ‘sublimeren’ tot kleurstroken in de (openbare) ruimte, met een terugkoppeling naar de danspartituur en uiteindelijk de symboliek van ballet in o.a. de jurkjes van ‘Imaginair Ballet.’ 20 jaar na de Dentelles’ (kantwerken) ontstaat de verloren ruimte om in te dansen. Heel snel door de bocht, maar het best te ervaren als je eerst zelf door de expositieruimte wandelt en daarna met de begeleider een soort wandel-lus afloopt. 

     

    Onderweg kom je anderen tegen. Zoals een herinnering aan de partituren van Anne Teresa DE KEERSMAEKER. In dezelfde week presenteerde ARCHIPEL-vzw in de Kamermuziekzaal van het Concertgebouw een lezing/presentatie van de legendarisch Poème Electronique van Edgard VARESE, omgeven door Iannis XENAKISLE CORBUSIER.  Opnieuw een zeer beeldende partituur, waarvan voorbeelden te zien waren tijdens DOCUMENTA 14.

    In een volgenden nieuwsbrief aandacht voor het panelgesprek over Guy MEES en de tekst over ‘Verloren Ruimte.

     

    FABRICE SOUVEREYNS

     

    In CC Scharpoord, Knokke-Heist loopt nog even in de SEAS-reeks een tentoonstelling, gecureerd door Jo COUCKE, van de jong kunstenaar uit Tongeren/Gent Fabrice SOUVEREYNS. Past meteen in de lijn van het thema Papier en overloop naar de Muur bij Guy MEES. Titel: Grey Walls. Tekeningen op papier of rechtstreeks op de muur. De werken zijn vaak gegomd of onberoerd, permanent achter glas of tijdelijk in de openbare ruimte. Het procedé is eenvoudig te volgen. Op ‘levend papier’ (gekreukt, geplooid, kwetsuren en vlekken) worden in rasterpatronen getekend over een welbepaalde periode. Bijvoorbeeld 10 dagen en iedere dag een andere invulling. Op die manier heb je tijd en ruimte in één klap op één drager. Een soort vegetatie-herkenning mag je meenemen. Of gewoon een gemis aan perspectief-gevoel dat plots aangezwengeld wordt door een minimaal vlekje waarop je je fixeert en om vandaar opnieuw mee te gaan in een soort vernieuwde ‘diepgang.’

    Er is een mooie publicatie bij: ‘Staircase Murial’ (2017)

     

    We blijven associaties aanbrengen: het murale in dit werk, dat wil zeggen het creëren van een draagvlak door verf waarin het aanbrengen zichtbaar is of waarbij de muur geaccentueerd wordt, doet denken aan het nuance-reliëf in de achtergrond bij Yves VELTER. Daarop, letterlijk, gaan mensen in dialoog. Met anderen of met zichzelf. Ben je mee: dialoog, het kunstwerk dat tot ons spreekt, vorm en verwijzing naar de psychologische ruimte van uitbeelding en woord.

     

    Nog even dit: “levend papier” doet me denken aan de regelmatige tentoonstellingen van Eric VANDE PITTE in galerie PINSART Brugge. PITTE, zoals hij signeert, verstopt papier in de tuin en de inmenging van klimaat geeft het papier een patine die ver voorbij de artisticiteit van de kunstenaar gaat. Een wondere combinatie dus. Ook in CC Scharpoord

     

    Een dikke boterham, denk je niet!?!

     

    André met Annick

     

     

     

     



    03-12-2018 om 17:16 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (3 Stemmen)
    Categorie:Kunst
    >> Reageer (0)
    30-11-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Krantencommentaren.

    Dat zijn de twee hoogtepunten van de ochtend. Om 07u30 en net voor Stouten op Klara om 09u00. Dat en het radionieuws zijn de twee inspiratiebronnen van de dag. Plak daarbovenop de digitale Standaard, de Morgen in het weekend, en wat er anders uit de kast valt. Ik ga altijd op zoek naar een zin of een passage die – los van de optimistische of pessimistische, linkse, rechtse of centrum inhoud – de aanzet kan zijn tot een idee. Die krijg je dan van ons, en we hopen dat je ons kan volgen of dat je reageert. Wil je het ‘life’ meemaken: kom dan eens mee met een DIALOOG in Mu.ZEE. Straks ook in Raversyde, Ten Duinen Koksijde en zomaar op straat. Tot daar de reclame.

     

    1.  Obsessie, symptomen en karakter

     

    Een paar mooie uitspraken in het De Standaard-Weekblad[1]. Advocate en voorzitter Mensenrechtenliga Kati VERSTREPEN. In verband vingerafdrukken en doorgedreven digitale info: “Onze privacy is het slachtoffer van onze veiligheidsobsessie.” – Hoe wordt bepaald dat je een verdachte kan zijn? “Door drie onschuldige databanken met elkaar te kruisen,” bijvoorbeeld. Ook in de psychiatrie wordt gewerkt aan de hand van signalen: symptomen die vastgelegd zijn in protocollen. Arnon GRUNBERG noteert in datzelfde Weekblad over een (werk)verblijf: “Na mijn week op de crisisdienst kwam het mij voor dat mensen weinig meer waren dan verzameling symptomen. Sommige van die symptomen waren goedaardig, andere minder goedaardig. Dat wat wij karakter noemen, waren chronische[2]symptomen. Als mensen niet meer zijn dan hun symptomen, voor wie of wat strijd je dan voor eerherstel? En kon je je bewust zijn van je eigen symptomen? Jazeker, dat heet ziekte-in-zicht.” We zitten ondertussen aan drie elementen die voor anderen uitmaken wie we zijn: onze obsessieover onveiligheid, de verzameling van onze symptomen die karakter genoemd wordt en de wijze waarop alle persoonlijke info met elkaar gekruist worden tot een een karakterportret.

     

     

     

    2.  Dekolonisatie(deel zoveel)

     

    De dekolonisatie-dynamiek draait goed verder. Ondertussen loopt de documentaire reeks “Kinderen van de kolonie.” Uit het De Standaard-Weekblad[3]onthouden we enkele passages.

    Pierre(82): “Met bestuurlijk gezag is op zich niets mis. Maar het concept van de kolonisatie is onaanvaardbaar? Het wil het wezen zelf van de gekoloniseerde vernietigen. Zijn waardigheid en afkomst worden afgenomen, hij wordt geacht te leven naar het model van de kolonisator, waardoor die hem nog betere kan uitbuiten.”

    Geneviève(89): “Het drama is dat de Belgen Congo niet kennen. Ze weten niet wat er gebeurt. Toen niet, nu niet. Ook in de geesten is het dekolonisatieproces nog niet voltooid. Het racisme en het glazen plafond[4]waar Congolezen in ons land mee worstelen, zijn daardoor tekenend.”

    In ZENO – De Morgen[5]staan enkele interessante passages. Zoals van juriste Sandrine EKOFO: “Zou het kunnen dat de Belgen in 1960 wel afstand hebben gedaan van hun kolonie, maar dat we ons 58 jaar later nog altijd niet verlost hebben van onze koloniale denkbeelden?”  Rina RABAU (gemeenteraad Mechelen): “Historisch besef is belangrijk omdat het een deel van onze identiteit vormt.”De auteur van het artikel sluit mooi af: “Op de muur tegenover café Soleil d’Afrique heeft iemand geschreven: ‘Elargissons notre vision pour le futur.’ Het doet me denken aan wat Sandrine EKOFO me zei: ‘Blanken moeten hun denkbeelden over zwarten in vraag durven te stellen. Dat hebben wij, zwarten, ook gedaan. Als we hadden geloofd wat er over ons gezegd werd, hadden we onszelf voor de rest van ons leven tot lijdend voorwerp gereduceerd. Het is nu aan de blanken om te overstijgen wat ze van hun grootouders hebben geleerd.”

     

    3.  Consequenties

     

    Er is hoop voor de onmogelijkheden van deze wereld. Johan BRAECKMAN lanceert volgend jaar het “The Journal of Controversial Ideas,” met een top-adviesraad waarin o.a. filosoof Peter SINGER (Australië) en psycholoog Jonathan HAIDT (VS). Ook de Italiaanse filosofe Francesca MINERVA (uit Tricase of all places waar ik jaren terug een tijdje vakanties doorbracht (oostkust nabij Lecce).

    In ZENO - De Morgen[6]geeft ze heel regelmatig aan dat de filosofische traditie belangrijk is. Namelijk onderzoeken naar de morele fundamenten van een gebeurteis, een idee, een feit. Ik vind me terug in deze passages: “Net zoals Peter SINGER beoordeel ik een actie op basis van de consequenties ervan,” want “dat is het tegenovergestelde van het deontologisch denken - gebaseerd op de intenties” waarbij men ervan uit gaat dat: “Als de bedoeling nobel is, de daad dat ook is. Dat vinden wij niet.”  

     

    4.   Realist zijn.

     

    Er zijn nog twee ‘denkers’ binnengewaaid. Steven PINKER en Maarten BOUDRY. Een artikel in ZENO - De Morgen[7]heeft het over “strijdsmakkers tegen het pessimisme.” In een vorige leesbui noteerde ik deze passage, waarvan de bron ondertussen helaas verloren geraakt is.

    “Het vooruitgangsgeloof (van Steven PINKER), die betoogt dat het op de lange termijn altijd maar beter gaat met de wereld, onderschat wel de kracht van het menselijke ingrijpen in de geschiedenis en stemt zelden overeen met de dagelijkse ervaring van wie in het nu leeft. 

    Voor wie niet zeker is of hij morgen de rekeningen kan betalen, is elk perspectief in de tijd kort. Die urgentie bevordert de gevoeligheid voor politieke programma’s die snel radicale veranderingen beloven. 

    Dat is: bespelen van onder meer onveiligheidsgevoelens of van culturele tradities die, samen met de ermee verbonden klassieke machtsposities, bedreigd zouden zijn. Ze beloven iets vaags op de lange termijn, aantrekkelijke illusies die vrijwel nooit ingaan op de vervelende details van het concrete beleid.”

    Dat wil dus zeggen dat er een kloof is tussen wat de denker schrijft en wat het lijdend voorwerp meemaakt. Of zeggen ze beiden hetzelfde? Eigenlijk wel, volgens Steven PINKER.“Uiteindelijk moet je niet een pessimist of een optimist zijn, maar een realist… Ik houd geen pleidooi voor optimisme, maar een pleidooi om naar de feiten te kijken die we geneigd zijn te negeren.”Maarten BOUDRY“Het is mij opgevallen dat pessimisten hun zaak doorgaans bepleiten door de piketpaaltjes telkens te verschuiven… En uiteindelijk worden ze zodanig door de cijfers in het nauw gedreven dat ze blijven steken in iets essentieels wat we zouden missen, een vaag, onleesbaar je-ne-sais-quoi. Dat is wat ze soms letterlijk schrijven in hun stukken. Zij stellen dat het Zijn, met een hoofdletter uiteraard, niet kàn worden gemeten.”

     

    We maken hun slotwoorden tot die van ons: “Je hoeft niet overal een mening over te hebben. Of, beter: je hoeft niet overal je mening over te uiten.”

     

     

     

    André met Annick



    [1]DS-Weekblad 24.11.2018, interview door Ine RENSON

    [2]= langdurig of die niet overgaan

    [3]DS-Weekblad 17.11.2018, interview van Geneviève RYCKMANS en Pierre WAKUJOJA MBUYAMBA door Ine RENSON

    [4]Onzichtbare barrières van vooroordelen, die tegenover de zichtbare barrières als ervaring en opleiding staan.

    [5]De Morgen Zeno, 17.11.2018, Stef SELFSLAGH

    [6]De Morgen Zeno, 24.11.2018, Francesca MINERVA geïnterviewd door Joël DE CEULAER.

    [7]De Morgen Zeno, Marco Visscher, 24.11.2018

    30-11-2018 om 21:28 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (6 Stemmen)
    Categorie:Cultuur
    Tags:Kati VERSTREPEN, Arnon GRUNBERG, Sadrine EKOFO, Rina RABAU, Johan BRAECKMAN, Peter SINGER, Francesca MINERVA, Steven PINKER & Maarten BOUDRY
    >> Reageer (0)
    28-11-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Bezinnen en dan beginnen.

    1.

    Pieter BOUSSEMAERE[1]had het gisteren op de radio over: de toekomst is elektriciteit. Vraag is: waar haal je dat “eindproduct?” Wind, zee, allerlei dynamieken die ‘energie’ realiseren zonder vervuilende uitstoten. Op een ander moment zei diezelfde Pieter BOUSSEMAEREdat de dramatiek van het milieu helaas géén ‘dynamiek’ is om de bevolking tot reacties aan te zetten: hoe erger, hoe ongelooflijker, hoe minder acties. Dat is de rode draad doorheen de geschiedenis: we zien nooit de ernst totdat het te laat is. Terwijl beroemde filosofen oreren dat het resultaat van een actie van begin af aan in een breekpunt herkenbaar is. Omdat het nu eventjes in mijn kortbij interesse ligt: WO2 startte met een stilstand aan de zee, dan een muur langs het strand en tenslotte een ‘onzichtbare’ muur van duikboten tussen Engeland en Noord-Amerika. Iedere muur was een bewijs van onmacht. De vraag is dus: wat hebben we ondertussen meegemaakt, waarvan het resultaat op lange termijn ons ontgaat en waarvan we nadien zullen zeggen: eigenlijk wisten we het?  Straks in Raversyde een dagje luisteren naar “WALLS & PEACE,” We sturen nadien onze kattenbelletjes.  

     

    2.

    De vraag zal dan ook wel zijn: “Zijn we erop vooruitgegaan?” Neen, lees ik bij Bruno LATOUR[2]: alles is het gestaag vervolg van het vorige, zonder noemenswaardige sprongen. Het is onze reactie erop die als een sprongetje aanvoelt. Daarom moeten we elk onderdeel van elke ervaring aandachtig bestuderen, zonder de voor-oordelen van de tijd in haar actuele en historische vorm. Simpel: iets is enkel wat het is zoals door ons geobserveerd. En dan moeten we die observaties onthouden, tot een parate kennis formateren want, en dan zou het Socrates zijn die via Plato spreekt: “Geschreven woorden schenken uw volgelingen geen waarheid maar slechts de schijn van waarheid.”[3]Het komt allemaal op hetzelfde neer: observeren en daarna reflecteren. Vanaf een blad lees je interpretaties. De weer-schijn van een intentie waarop een nieuwe gebouwd wordt. Altijd maar her-denken. Logisch dat zoveel citoyens van alle leeftijd, stand en gender de gangen van kloosters platlopen op zoek naar bezinningsruimte. 

    3.

    Men noemt mij een agnost: ik begrijp alleen wat door of via de natuur voor mij verstaanbaar is. Wat ik niet versta, kan dus voor mij in wezen niet bestaan. Ik aanvaard wel dat de andere bijvoorbeeld een christelijke denkmechaniek heeft, maar ik zal dat nooit gebruiken als methode om een argument te hebben. Ik kan aanvaarden en via de uitleg van de andere in die ander begrijpen dat bezinning in een klooster goed kan doen, inclusief de mogelijkheid, of de beleefde vraag, om deel te nemen aan een bezinningsmoment met christelijke rituelen. 

    Rituelen bakenen af. Waar zie ik dat? In de abdijkerk van Zevenkerke[4]waar ik graag wat ‘bezin’ voor of nà een koffie-met in de Bistro. Byzantijnse stilte waar ik een individueel gebedsmoment observeer en merk dat er verscheidene intensiteiten zijn bij de diverse handelingen. Automatisme naast geconcentreerd. Zeer aandachtig en in elke beweging zeer bewust bij cruciale momenten van bijvoorbeeld water en brood. Snel, noem het efficiënt doorwerken tussen de diverse hoogtepunten. De timing. De tijd. Daarnaast worden de plekken van bewieroking, bidden, meditatie door die activiteit afgebakend. De plek, de plaats. Of het juiste moment. De tijd. Overal plaats en tijd. En bovenop de prangende spreuk die mens daaronder wegschuift: “Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven.” (niet mijn hoofdletters). In de begijnhofkerk[5]van Brugge noemt men dat: “De blijde boodschap die eeuwen lang verkondigd wordt.” Allemaal geschreven, allemaal schijn. Maar met een doel. (wordt waarschijnlijk vervolgd)



     



    [2]Heeft invloed gehad op Tomas SARACENO – Triënnale Brugge – i.v.m. gebruik van lucht-energie & kunst (schoonheid) 

    [3]Uit ‘Hoe Plato de dwaasheid van Facebook voorspelde, Bret STEPHENS (NYT) in De Morgen 19.11.2018

    [4]7 kerkmodellen in één architectuur van begin 1900 + http://www.abdijzevenkerken.be

    28-11-2018 om 20:05 geschreven door CultuurContaCt Dialoog  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (5 Stemmen)
    Categorie:Cultuur
    Tags:bezinnen, filosoferen
    >> Reageer (0)


    Archief per week
  • 11/02-17/02 2019
  • 28/01-03/02 2019
  • 14/01-20/01 2019
  • 24/12-30/12 2018
  • 17/12-23/12 2018
  • 10/12-16/12 2018
  • 03/12-09/12 2018
  • 26/11-02/12 2018
  • 19/11-25/11 2018

    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.


    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek


    Blog als favoriet !

    agenda

    Belangrijke data in mijn agenda



    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!