St Idesbaldus, patroon van de zeelieden, van koorst en reuma.

Het project ‘Ik kruip van onder ’t zand’ ter valorisato van de historische abijsite O.L.V. Ten Duinen te Kokzijde is strak verbonden met de geschiedenis van hele Westkust en in het bijzonder met de hoogbloei van de duinenabdij.

In de streek zijn verschillende toeristische bezienswaardigheden zoals het Ambachtenmuseum ’t Krekelhof aanpalend aan het befaamde Gastro-Relax Hotel Sollcress op de Koninklijke baan waar je na de rondleiding een lekker biertje met de naam St Idesbald wordt aangeboden.

Het bier, een zachte doordrinker, werd in het verleden gebrouwen door Brouwerij  Dambert (Damy) te Olsene maar heden komt het uit de ketels van brouwerij Huyghe (Melle).

Wie of wat is nu die Sint -Idesbald?

Idesbald Van der Gracht, was er de derde cisterciënserabt van 1155 tot 1167. Op 13 november 1623 ontdekten monniken onder de puinen van de kapittelzaal van de inmiddels verwoeste abdij een loden kist met daarin het ongeschonden lichaam van Idesbald.

De kist werd eerst in de abdijhoeve Ten Bogaerde verborgen (Aartshertogin Isabella kwam zijn stoffelijk overschot begroeten) om tenslotte, na de vlucht van de Duinheren uit Koksijde via Nieuwpoort, in 1627 naar Brugge te worden overgebracht.

Uiteraard betekende deze ontdekking het begin van een diepe verering voor abt Idesbaldus in het vrome kustgebied. Het is niet geweten wanneer het eerste kruis (en de eventueel opeenvolgende) op de plaats van de gewijde vondst werd geplant. In elk geval werd "een" kruis in de nakoortsen van de Franse Revolutie op 11 juni 1798 "uit de duinen" verwijderd en verbrand. (In 1819 bouwden de vijf laatste religieuzen van Ter Duinen een kapelletje op de vindplaats van de loden kist.)

Het zou evenwel 185 jaar duren eer er een nieuw "Baaldjes Kruus" kwam. Dat gebeurde pas op 23 april 1983, op initiatief van de heemkundige kring Bachten de Kupe. Verweerd door de tijd (alhoewel amper 13 jaar) werd dat kruis in september '95 weggenomen en op 22 april 1996 door alweer een nieuw kruis (gemaakt door de gemeentelijke technische diensten) vervangen.

Over zijn leven bestaan verschillende hypothesen (vervormd door de overleving…)

Volgens de ‘herenboer-hypothese’ van J. De Cuyper zou ‘Idesbald van der Gracht’ geboren zijn omstreeks 1090 te Eggewaartskapelle op het Klokhof, gelegen tegenover de kerk. Het dorp in Veurne-Ambacht ontleende zijn naam aan de adellijke herenboer Eggewaart, die er een kapel had opgericht. Als lid van de kleine landadel en belangrijke notabele van de streek was Idesbaldus raadsman van de graven van Vlaanderen.

In 1146 trad hij voor de laatste keer op als getuige in een akte van graaf Diederik van de Elzas in verband met o.m. een schenking van grond aan de Sint-Niklaasabdij van Veurne.

Met Idesbaldus was ook Bernardus van Clairvaux getuige, die op hem een grote indruk moet hebben gemaakt. Na de dood van zijn echtgenote en enkele van zijn kinderen, trad hij omstreeks 1150 binnen in de cisterciënzerabdij O.-L.-Vrouw-ten-Duinen.

Meer historisch verantwoord lijkt de hypothese van Dom Thomas – Eric Schockaert o.s.b., dat Idesbaldus, vooraleer hij binnentrad in de Duinenabdij, kanunnik was van het kapittel van de Sint-Walburgakerk te Veurne, of hofkapelaan van de graaf.

Idesbald Van der Gracht begon in de Cisteriënabdij te werken als portier. Na een periode voorzanger te zijn geweest kreeg hij de job van bibliothikcaris en archivaris en werd in 1155 tot vader abt bevorderd. Hij was de derde in het rijtje en zijn aanstelling werd ingezegend door Milo I, bisschop van Terwaan. Na een bestuur van ongeveer twaalf jaar, uitnemend op elk gebied, legde Idesbaldus het ambt van abt neer in 1167.Hij maakte forure door schepen te laten bouwen om de wol te importeren voor de lakennijverheid vanuit Engeland.

Hij overleed op 18 april 1175. Zijn medebroeders en het volk vereerden hem vlug als hun heilige. Paus Leo XIII bevestigde op 10 juli 1894 zijn zaligheid en verering in het bisdom Brugge.

Idesbaldus rust sedert 6 april 1831 definitief in de kerk van OLV ter Potterie te Brugge waar de kist met zijn stoffelijke resten al aanwezig was sinds 1627. Hij wordt aangeroepen als de beschermheilige van de zeelieden en tegen de koorts en reuma, een plaag van allen die in een vochtig klimaat leven. Feestdag: 18 april wordt herdacht met een bezoek aan het kapelleke en kruis op de vindplaats in de duinen.

Naast het krekelhof staat het moderne standbeeld van Idesbaldus (1997) van Erik Dupont.

De abt, die door de abdij een grote economische bedrijvigheid in de streek bestuurde, staat er boven een elektriciteitscabine als behoeder van onze hedendaagse welvaart.

Sint Arnoldus, schutspatroon der brouwers.

16 augustus, die dag wordt door alle zythologen de nagedachtenis van hun patroon  ‘Sint Arnoldus” gehouden.  We maken gebruik van deze gelegenheid om eens te graven in de levenswandel van deze schutsheilige der brouwers.
Er zijn twee Sint Arnoldussen geweest die een connectie met bier hadden. De eerste leefde rond 600 na Christus en de tweede van 1044 tot 1087. Bij de eerste vulden zich, tijdens een processie waarin zijn overblijfselen werden verplaatst, lege kruiken met bier. De tweede Sint Arnoldus werd nog tijdens zijn leven in verband gebracht met de drank: hij veranderde vuil water in bier om armen te behoeden voor ziekten. 

Onze patroonheilige werd geboren te Tiegem als Arnulfus (sommige berichten spreken ook van Arnaut). Na zijn opleiding tot priester werd hij, door toedoen van zijn peter Arnulf van Oudenaerde, ridder in dienst van de graaf van Vlaanderen. Na de dood van zijn vader treed hij toch binnen in de Sint Medardusabdij te Soissons. Als mokkik leefde hij als een kluizenaar maar werd in 1077 tot abt verkozen en in 1081 bracht hij het zelfs tot Bisschop van Saissons.

Twee jaar later stuurde paus Gregorius VII als vredestichter naar Vlaanderen  waar Robrecht de Fries heerste. Tijdens die Vlaamse missie, als Bisschop, deed hij zich opmerken als genezer van alle kwaad. De legende vertelt dat hij, tijdens de alles overheersende pest, op zekere dag een bezoekje bracht aan een brouwerij in de buurt. Hij roerde met zijn staf in het brouwbeslag in de bierkuip en verkondigde kordaat de geneeskundige kracht van bier en... zijn wil geschiede.
 Na een kort kluizenaarsbestaan trok hij opnieuw op missie naar Vlaanderen, te Oudenburg, bij zijn oom Como van Eine, de heer van Oudenburg. In 1087 stichtte hij er,samen met enkele vroegere paters de Oudenburgse Benedictijnenorde.  Zijn kennis in het brouwen van bier gebruikte hij hier tijdens de waterschaarste en lag aan de oorsprong van het, overal gekende, seizoensbier.
Op 15 (18) augustus overleed hij te Oudenburg en werd er begraven.

Op 1 mei 1121 werd Arnulf van Tiegem, patroon der brouwers, heilig verklaard. De verering van St Arnoldus begon pas toen enkele mirakels aan hem werden toegeschreven. In 1816 was er de wonderbaarlijke genezing van Francisca d’Hulst uit Rollegem. Haar arm en voetbreuken  genazen plots na het drinken van water uit de pas ontdekte St Arnoldusbron in het Holdenbroekbos aan het ridderslot te Tiegem. Ook de weduwe Van der Scheiden genas van een ongeneeslijke oogziekte na deze te hebben besprenkeld met het water uit die bron uit het latere Arnolduspark.

Dank zij de royale vrijgevigheid van een schatrijke kerkbaljuw Vital Moreels werd in 1817 een kapel ter zijner ere gebouwd en ingehuldigd door de Brugse Bisschop Mgr. Faict en pastoor Willem van Calbergh. In 1457 werd een stuk been van de heilige van Oudenburg naar Tiegem overgebracht en als relikwie uitgestald in een schrijn naast het altaar in de Sint-Arnoldus-kerk.

Later volgden nog enkele overplaatsingen uit het skelet van St Arnoldus.  Overal komen beelden van onze bierheilige. Zoals in de de Sint Sulpituskerk in Diest. Sedert de 15° eeuw komen de bierbrouwers jaarlijks naar Oudenburg.  De pelgrim vroeg er gemoedsrust in eigen hart en vrede in de familie en de vriendenkring.